Στο 65% η διάνοιξη της Γραμμής 4 του μετρό Αθήνας. Τα "αγκάθια" σε Ευαγγελισμό και πάρκο Ριζάρη, οι εξελίξεις σε Εξάρχεια και Πανεπιστημιούπολη και πότε αναμένεται το νέο χρονοδιάγραμμα
Η άφιξη του μετροπόντικα «Αθηνά» στον σταθμό Ευαγγελισμός, ολοκληρώνοντας τη διάνοιξη της σήραγγας στο τμήμα Κατεχάκη – Ευαγγελισμός, σηματοδοτεί ένα κομβικό ορόσημο για τη Γραμμή 4 του μετρό της Αθήνας. Το λεγόμενο breakthrough σε ένα από τα πιο απαιτητικά τεχνικά σκέλη του έργου επιβεβαιώνει τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο μεγαλύτερο δημόσιο έργο υποδομής που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στη χώρα.
Ωστόσο, παρά την προχωρημένη φάση των υπόγειων εργασιών, η συνολική εικόνα της «πορτοκαλί» γραμμής εξακολουθεί, όπως διαβάζουμε στο ρεπορτάζ της Μαρίας Καλούδη στο powergame.gr, να επηρεάζεται από σοβαρές εκκρεμότητες σε συγκεκριμένους σταθμούς, όπου τα έργα είτε δεν έχουν ξεκινήσει είτε κινούνται με καθυστερήσεις.
Στο 65% η διάνοιξη της σήραγγας της Γραμμής 4 μετρό Αθήνας
Η Γραμμή 4, προϋπολογισμού περίπου 1,8 δισ. ευρώ με ΦΠΑ, χρηματοδοτείται από τα προγράμματα ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027 και υλοποιείται από την κοινοπραξία ΑΒΑΞ – GHELLA – ALSTOM. Οι δύο μετροπόντικες που κατασκευάστηκαν ειδικά για τις γεωλογικές και αστικές συνθήκες της Αθήνας έχουν ήδη διανοίξει περισσότερα από 8 χιλιόμετρα από τα συνολικά 12,8 χιλιόμετρα της γραμμής, ποσοστό περίπου 65%. Ο TBM «Αθηνά» ολοκλήρωσε τη διαδρομή του, διανοίγοντας 5,1 χλμ. σήραγγας και περνώντας από τους σταθμούς Γουδή, Ζωγράφου, Ιλίσια, Πανεπιστημιούπολη και Καισαριανή. Ήδη βρίσκεται σε φάση αποσυναρμολόγησης. Από την πλευρά του, ο δίδυμος μετροπόντικας «Νίκη», που ξεκίνησε από το Άλσος Βεΐκου, έχει διανοίξει περίπου 2,96 χλμ., καλύπτοντας το 42% της διαδρομής του και έχει φτάσει στον σταθμό Κυψέλη. Μετά τις απαραίτητες εργασίες συντήρησης, αναμένεται να κινηθεί προς τα Δικαστήρια έως τα τέλη Φεβρουαρίου και στη συνέχεια προς Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημία και Κολωνάκι, με τελικό προορισμό τον Ευαγγελισμό στα τέλη του 2026.
Ευαγγελισμός - Πάρκο Ριζάρη: Το μεγαλύτερο "αγκάθι"
Η πιο σύνθετη και κρίσιμη εκκρεμότητα εντοπίζεται στον σταθμό Ευαγγελισμός και ειδικότερα στη χωροθέτηση κάτω από το πάρκο Ριζάρη. Πρόκειται για τον μοναδικό σταθμό της Γραμμής 4 όπου δεν έχουν ξεκινήσει ούτε οι πρόδρομες εργασίες, με την πρόοδο να παραμένει μηδενική εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια. Η εμπλοκή ξεκίνησε το 2022, όταν το Ίδρυμα Ν. Πατέρα προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας την ακύρωση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων του 2018. Με την απόφαση 2274/2023, το ΣτΕ έκρινε ότι απαιτείται εκπόνηση Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΤΕΠΕΜ), καθώς η αρχική ΑΕΠΟ δεν περιλάμβανε επαρκείς προβλέψεις για την προστασία του πρασίνου, λαμβάνοντας υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του πάρκου ως άλσους με δασικά χαρακτηριστικά. Η νέα ΤΕΠΕΜ κατατέθηκε το 2025 και προβλέπει, μεταξύ άλλων, μείωση του εργοταξιακού χώρου κατά 1,7 στρέμματα, μετατόπισή του προς την οδό Ριζάρη και αυξημένες φυτεύσεις με αναλογία τριών νέων δέντρων για κάθε ένα που θα απομακρυνθεί.
Παρά τις τροποποιήσεις, ο Δήμος Αθηναίων εξακολουθεί να εκφράζει επιφυλάξεις για την προστασία του πρασίνου και για τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να επιβαρυνθούν βασικοί άξονες όπως η λεωφόρος Βασιλίσσης Σοφίας και η Βασιλέως Κωνσταντίνου. Το υπουργείο Υποδομών βρίσκεται σε διαρκή διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς, αναζητώντας συναινετική λύση που θα επιτρέψει την έναρξη των εργασιών χωρίς νέες νομικές εμπλοκές.
Εξάρχεια: Προσαρμογές στον σχεδιασμό
Στον σταθμό Εξάρχεια, τα βασικά νομικά ζητήματα έχουν σε μεγάλο βαθμό διευθετηθεί. Απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών το 2024 υποχρέωσε την ανάδοχο εταιρεία να μετακινήσει την περίφραξη του εργοταξίου κατά περίπου πέντε μέτρα από τις παρακείμενες πολυκατοικίες, ώστε να διασφαλίζεται η πρόσβαση οχημάτων έκτακτης ανάγκης. Οι απαιτούμενες τεχνικές προσαρμογές έχουν ενσωματωθεί, χωρίς αλλαγή στον βασικό σχεδιασμό του σταθμού, και το έργο αναμένεται να προχωρήσει το επόμενο διάστημα.
Πανεπιστημιούπολη: Καθοριστικός ο ρόλος των αρχαιολογικών ερευνών
Στην Πανεπιστημιούπολη, οι καθυστερήσεις συνδέονται με την εξέλιξη της αρχαιολογικής έρευνας, διαδικασία που αποτελεί συνήθη πρακτική σε μεγάλα έργα στην Αθήνα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ζήτημα αναμένεται να κλείσει σύντομα, επιτρέποντας την πλήρη ανάπτυξη των εργασιών. Σήμερα, εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη σε 11 από τους 15 σταθμούς της Γραμμής 4, με πιο προχωρημένους εκείνους του Κολωνακίου και του Άλσους Βεΐκου. Παρά τη σαφή πρόοδο στο υπόγειο τμήμα, το στοίχημα για την ολοκλήρωση του έργου παραμένει η οριστική επίλυση των εκκρεμοτήτων, με αιχμή το ζήτημα του πάρκου Ριζάρη και του σταθμού Ευαγγελισμός, ενόψει και της ανακοίνωσης του επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος.