Σύμφωνα με τη στήλη Big Mouth, αν μας έμεινε κάτι από το δελτίο Τύπου Κεραμέως & Παπαθανάση, είναι ότι δεν διαψεύδονται τα δημοσιεύματα, αφού δεν δίνεται απάντηση στο κρίσιμο "γιατί έργα που δεν πέρασαν τον ευρωπαϊκό έλεγχο επανήλθαν αυτούσια, με νόμο, χωρίς επανεξέταση;"
Κατά καιρούς η στήλη Big Mouth του powergame.gr έχει αναφερθεί στο μεγαλόπνοο και θεάρεστο έργο του ΟΒΙ, για το οποίο ψάχνοντας κανείς, πέφτει ξανά πάνω στον σύντροφο της Στρατινάκη, Ανδρέα Γεωργίου. Συγκεκριμένα, υπάρχει μια πρόσκληση του ΟΒΙ που εστάλη σε εταιρεία του Κύπριου επιχειρηματία τον Νοέμβριο του 2022. Κι όπως προκύπτει από τα χαρτάκια, η εταιρεία THE RECORDS HUB A.E είχε υποβάλει προσφορά για το έργο «Υπηρεσίες για την ασφαλή παραλαβή, μεταφορά, καταλογογράφηση και διαχείριση μέρους του αρχείου Εμπορικών Σημάτων», με συνολικό προϋπολογισμό 11.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, για χρονική διάρκεια ενός μήνα. Ε, εκεί μέσα στον Δεκέμβρη, λίγες μέρες μετά, δημοσιεύθηκε η ανάθεση στην εταιρεία του κ. Γεωργίου έναντι του ποσού των 10.998,78 ευρώ πλέον ΦΠΑ (έκπτωση έκανε 1,22 ευρώ)!
Αν και μιλάμε για ψιλά, κρατήστε τα νούμερα για τη συνέχεια, που είναι κάπως πιο συναρπαστική. Και αυτό γιατί λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του 2023, ο ΟΒΙ προκηρύσσει ανοιχτό διαγωνισμό υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο «ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ, ΚΑΤΑΛΟΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ & ΦΥΛΑΞΗΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (ΟΒΙ)», συνολικού προϋπολογισμού 214.804,00 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ και με 30% δικαίωμα προαίρεσης, με τον συνολικό προϋπολογισμό να ανεβαίνει στα 346.264,05 ευρώ με ΦΠΑ και με διάρκεια έργου τους 25 μήνες. Για να το κάνουμε λιανά, για έναν μήνα 11.000 ευρώ και για 25 μήνες 346.000.000 ευρώ. Εδώ μιλάμε για την απλή μέθοδο των τριών, για την ακρίβεια του ενός, δεδομένου ότι η μοναδική εταιρεία που συμμετείχε στον διαγωνισμό ήταν του Γεωργίου, άρα και η ανάδοχος του έργου.
Στη σέντρα οι "Στρατινάκηδες"
Πάντως, όλα δείχνουν πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αποφασίσει να στείλει στον εισαγγελέα όποιον έχει παρανομήσει, αδιαφορώντας για το χρώμα, πολλώ δε μάλλον για το κόμμα.
Πανηγυρίζουν γιατί τα φόρτωσαν στους φορολογούμενους
Μέχρι πρότινος, εκείνο που γνωρίζαμε -αλλά ό,τι γνωρίζαμε προφανώς και πρέπει να το ξεχάσουμε- ήταν ότι οι κυβερνήσεις προσπαθούσαν να «σπρώξουν» ό,τι έργο υπήρχε στην Ευρώπη, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί από τα κοινοτικά κονδύλια. Με αφορμή την κοινή ανακοίνωση Κεραμέως - Παπαθανάση, μάθαμε ότι αν με ευθύνη των υπουργών δεν προλαβαίνει να ενταχθεί ή να ολοκληρωθεί ένα έργο, αυτομάτως το παίρνουμε και το πηγαίνουμε (όχι βόλτα) να χρηματοδοτηθεί από τον δημόσιο κορβανά. Αν το θέλετε πιο λιανά, ας φύγουμε από το νόμιμο και το ηθικό των όσων έγιναν με τα προγράμματα που κατέληγαν στους κοινωνικούς εταίρους, για να μείνουμε στο αμιγώς πολιτικό της όλης ιστορίας, που δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι η Νίκη και ο Νίκος επί της ουσίας φόρτωσαν τα έργα του Παναγόπουλου και των άλλων στις πλάτες των φορολογούμενων.
Ο κόσμος πληρώνει τα σπασμένα
Επειδή, όμως, δεν θέλουμε να αδικηθεί κανένας και επειδή κάποιοι αποφεύγουν να πουν όλη την αλήθεια στον πρόεδρο Μητσοτάκη, ας αποκωδικοποιήσουμε περαιτέρω όσα διαβάσαμε και αφορούν τη μεταφορά του έργου από τον κοινοτικό κορβανά στον δικό μας. Σταθερά και διαχρονικά η φιλοσοφία ήταν να πάρουμε ό,τι έργο μπορούμε και να το «πετάξουμε» μέσα στην ευρύτερη δεξαμενή των ευρωπαϊκών πόρων. Η αντίστροφη πορεία, δηλαδή να έχεις εντάξει έργα στα ευρωπαϊκά (λεφτά) και να τα βγάλεις (ή να σου «φύγει») και μετά να έρθεις να τα εντάξεις στο εθνικό ταμείο, ανεξάρτητα του αν είναι νομικώς δυνατόν, πολιτικά αποτελεί τεράστιο πρόβλημα. Αφήστε που μπορεί να έρθει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ή κάποιος εισαγγελέας) και να σου πει «ξέρεις, αυτό είναι αντίθετο στο ευρωπαϊκό, τα έκανες σαλάτα, είναι μη επιλέξιμο, πέτα το».
Εσύ μπορείς, εάν έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες, να το πας στους εθνικούς πόρους. Πλην όμως, αυτό είναι μία μεγάλη επιβάρυνση του φορολογούμενου, εκτός του ότι είναι μια παταγώδης αποτυχία, διότι στην πραγματικότητα δίνεις λεφτά φορολογούμενου εκεί που υπολόγιζες ότι θα έδινες ξένα λεφτά.
Με απλά λόγια, την ανικανότητα να μπορέσεις εσύ να έρθεις και να είσαι εμπρόθεσμος και προσήκων τη μεταφέρεις στους πολίτες. Και εδώ η απάντηση στο «μα ήταν συμβασιοποιημένο» είναι πάρα πολύ απλή: Να φρόντιζες να γίνει η σύμβαση πολύ νωρίτερα ή να το απέπεμπες τελείως. Με το ότι πηγαίνεις και το «πετάς» στους εθνικούς πόρους, ουσιαστικά επιβαρύνεις πρόσθετα τους φορολογούμενους εκεί που δεν υπολόγιζες. Αυτή είναι η πολιτική διαχείριση του πράγματος. Από κει και πέρα, οφείλουμε να μάθουμε γιατί τα έργα χαρακτηρίστηκαν μη επιλέξιμα. Είναι το γεγονός ότι εξαρχής δεν ήταν επιλέξιμα ή ότι εκ των υστέρων, λόγω καθυστερήσεων και ανικανότητας, κατέστησαν μη συμβατά;
Άρα αυτό που έρχεται και σου λέει η Κομισιόν (και αποφεύγουν να το πουν οι Κεραμέως και Παπαθανάσης) είναι ότι στην πραγματικότητα «κλείδωσες» την αγορά για να τα πάρουν οι δικοί σου και να τα διοχετεύσεις όπου θέλεις και εξ αυτού του λόγου κατέστη εν τέλει μη επιλέξιμο το έργο. Και κάτι τελευταίο. Το όποιο κονδύλι είχες σκοπό να το διοχετεύσεις σε κοινωνικό πόρο αυτήν τη στιγμή το στερείς από τον κοινωνικό πόρο, διότι πρέπει να μεταφέρεις αυτό που είχες προβλέψει ότι θα χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκούς πόρους και τώρα το βγάζεις από το δικό σου πορτοφόλι.
Μια οφειλόμενη απάντηση στην ανακοίνωση Κεραμέως - Παπαθανάση
Σε κάθε περίπτωση, είναι αξιοσημείωτο ότι δύο υπουργοί απάντησαν με καθυστέρηση μιας μέρας στις αποκαλύψεις της στήλης. Δεν είναι λίγο πράγμα να βλέπεις την Κεραμέως και τον Παπαθανάση να «απολογούνται», προσπαθώντας να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, που στο τέλος δεν τα δικαιολόγησαν κιόλας.
Η στήλη, πάντως, θα απαντήσει λέξη προς λέξη στη Νίκη και τον Νίκο:
"Η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων είναι πάγια πολιτική της ΕΕ"
Κανείς δεν αμφισβήτησε ότι η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην επαγγελματική κατάρτιση, ειδικά στον σχεδιασμό των έργων, αποτελεί πάγια πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι αν συμμετέχουν, αλλά με βάση ποιο πλαίσιο επιλέγονται. Και εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην επίσημη αλληλογραφία της επισημαίνει ρητά ότι «We had noted risks associated with not following a fully competitive process, addressed to all potential stakeholders eligible for performing this type of operations».
Προφανώς και η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν είναι γενική. Συνδέεται ευθέως με το πλαίσιο επιλογής των συμπραττόντων φορέων, το οποίο δεν στηρίχθηκε σε ανοικτή πρόσκληση προς το σύνολο των δυνητικά επιλέξιμων φορέων, αλλά στο λεγόμενο «πλαίσιο συμπραττόντων» Στρατινάκη-Σκάλκου. Ένα πλαίσιο που, όπως προκύπτει, δεν κρίθηκε συμβατό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ακριβώς επειδή δεν παραπέμπει σε ανοικτή, ανταγωνιστική διαδικασία, αλλά λειτουργεί ως φωτογραφική ρύθμιση κλεισίματος της αγοράς υπέρ συγκεκριμένων φορέων.
"Υπήρχαν συμβάσεις - κίνδυνος αποζημιώσεων"
Όντως υπήρχαν συμβάσεις και αυτό κανείς δεν το αμφισβήτησε. Ο κίνδυνος αποζημιώσεων δεν νομιμοποιεί, όμως, σε καμία περίπτωση την κατάργηση της αξιολόγησης, δεν επιβάλλει νομοθετική εξαίρεση και κυρίως δεν εξηγεί γιατί δεν επελέγη επανασχεδιασμός ή ακύρωση των έργων. Το δελτίο Τύπου των Κεραμέως - Παπαθανάση, ωστόσο, δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: Τελούσαν ή όχι τα έργα σε αναστολή κατά τον χρόνο της νομοθετικής παρέμβασης, εν αναμονή της επιλογής των ωφελούμενων; Και αν ναι, πώς θεμελιώνεται άμεσος κίνδυνος αποζημιώσεων, όταν δεν είχε ακόμη ξεκινήσει η ουσιαστική υλοποίηση, και ιδίως το σκέλος της κατάρτισης, και όταν οι ίδιες οι συμβάσεις τροποποιήθηκαν ως προς το χρονοδιάγραμμα; Χωρίς σαφή απάντηση στα παραπάνω, η επίκληση του κινδύνου αποζημιώσεων έχω την αίσθηση ότι μπορεί να παραμένει πολιτικά χρήσιμη, αλλά είναι νομικά ατεκμηρίωτη, εξέλιξη που σε βάθος χρόνου μπορεί να προκαλέσει το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Η επιστολή της 17ης Απριλίου 2024 - Το κρίσιμο σημείο
Και με αφορμή τη χθεσινή κοινή ανακοίνωση των υπουργών, η οποία επικαλείται επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία τα έργα «could be eligible for national funding». Η διατύπωση είναι σαφής. Το «could be eligible» σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να απαγορεύσει εθνική χρηματοδότηση, όχι ότι εγκρίνει τη χρηματοδότηση, ούτε ότι αίρει την ανάγκη εθνικού ελέγχου και αξιολόγησης.
Το «could» δεν είναι έγκριση και αυτό η αγγλομαθής υπουργός Κεραμέως εύκολα μπορεί να το μεταφράσει με απόλυτη πιστότητα. Και σίγουρα δεν αποτελεί εντολή για νομοθετική παρέμβαση που καταργεί την αξιολόγηση. Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει είναι πώς μια διατύπωση αρμοδιότητας μετατράπηκε σε πολιτική απόφαση εξαίρεσης από τον έλεγχο;
"Τα 14 έργα πέρασαν στο ΕΣΠΑ - τα τέσσερα σε εθνικούς πόρους"
Αυτό που αποσιωπάται από τη χθεσινή ανακοίνωση των Κεραμέως - Παπαθανάση είναι ότι τα τέσσερα έργα κατονομάστηκαν ρητά σε νόμο, μεταφέρθηκαν σε εντελώς διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο (Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης) και προβλέφθηκε η χρηματοδότησή τους χωρίς επανάληψη αξιολόγησης. Όπως λένε όσοι γνωρίζουν, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης δεν αποτελεί συνέχεια του ΕΣΠΑ. Απεναντίας, διέπεται από διαφορετικό κανονιστικό και ελεγκτικό πλαίσιο, γεγονός που καθιστά την αξιολόγηση απαραίτητη θεσμική προϋπόθεση και όχι τυπική επανάληψη. Η επιλογή, λοιπόν, να μεταφερθούν έργα που είχαν απορριφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε νέο χρηματοδοτικό καθεστώς, χωρίς καμία μορφή επικαιροποιημένου ελέγχου, δεν συνιστά διοικητική διευκόλυνση, αλλά συνειδητή παράκαμψη της θεσμικής διαδικασίας αξιολόγησης. Το γεγονός ότι η ίδια πρακτική επαναλήφθηκε με δεύτερη νομοθετική ρύθμιση για άλλα δύο έργα επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για σταθερό μοτίβο νομοθετικής υποκατάστασης του ελέγχου.
Τι δεν αναφέρεται καθόλου στο δελτίο Τύπου
Και διαβάζοντας ξανά και ξανά το δελτίο Τύπου, δεν βρίσκει κανείς απάντηση στο ερώτημα γιατί πετάχτηκε στα σκουπίδια η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για χρηματοδότηση μόνο μέσω ΕΣΠΑ, όπως επίσης γιατί ο έλεγχος αντικαταστάθηκε από τον νόμο, ενώ δεν υπήρξε ούτε τυπική επικαιροποίηση αξιολόγησης. Επίσης, οι δύο υπουργοί δεν μας απάντησαν γιατί αγνοήθηκαν οι λόγοι της ευρωπαϊκής απόρριψης και, κυρίως, γιατί θεσμικοί ρόλοι παρακολούθησης και εποπτείας διασταυρώνονται με ιδιωτικά συμφέροντα αναδόχων στα ίδια έργα.
Το θεσμικό ζήτημα
Πρόκειται περί μιας δομημένης σύγκρουσης συμφερόντων, που ανακύπτει όταν το ίδιο διοικητικό και πολιτικό περιβάλλον σχεδιάζει το πλαίσιο, επιλέγει τους φορείς, παρακάμπτει τον έλεγχο με νόμο και στη συνέχεια εποπτεύει την υλοποίηση έργων στα οποία συμμετέχουν οι ίδιοι κύκλοι. Ακόμη και αν κάθε επιμέρους πράξη επιχειρείται να καλυφθεί υπηρεσιακά, γίνεται σαφές ότι το συνολικό αποτέλεσμα είναι ένα κλειστό σύστημα αλληλεξάρτησης δημόσιων αποφάσεων και ιδιωτικών συμφερόντων. Στο χωριό μας αυτό το λένε θεσμικό ζήτημα ακεραιότητας και όχι απλώς διοικητικό πρόβλημα.
Επιβεβαίωση του δημοσιεύματος
Πάντως, όλα τα παραπάνω μπορεί και να έχουν ελάχιστη αξία για ένα Μέσο και δη για έναν δημοσιογράφο που το παλεύει να βγάλει καμιά είδηση και συνάμα το ψωμάκι του μπροστά στο γεγονός της επιβεβαίωσης. Και αυτό γιατί, αν μας έμεινε κάτι από το δελτίο Τύπου, είναι ότι δεν διαψεύδονται τα δημοσιεύματα, αφού δεν δίνεται απάντηση στο κρίσιμο «γιατί», μετατοπίζοντας την όλη συζήτηση από τον έλεγχο στον φόβο αποζημιώσεων. Το βασικό ερώτημα παραμένει: Γιατί έργα που δεν πέρασαν τον ευρωπαϊκό έλεγχο επανήλθαν αυτούσια, με νόμο, χωρίς επανεξέταση; Και αν αυτό έγινε δύο φορές, τότε δεν μιλάμε για εξαίρεση, αλλά μιλάμε περί κανονικού συστήματος.
Τα υπουργεία Οικονομικών - Εργασίας και "το σκάνδαλο Παναγόπουλου"
Αξίζει να σημειωθεί πως το επονομαζόμενο και ως «σκάνδαλο Παναγόπουλου», απ’ ό,τι φαίνεται, έχει μπόλικες προεκτάσεις. Ανάμεσα σε αυτές (τις προεκτάσεις) περιλαμβάνονται και οι διατάξεις που ψήφισαν κάνα δύο τρεις υπουργοί.
Ας ξεκινήσουμε με τη διάταξη που «πέρασε» (όχι μόνη της) από τη Βουλή με το άρθρο 54 του Ν. 5255/2025, στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αναφέρει ότι το σύνολο του προϋπολογισμού των ενταγμένων στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» της Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ 2014-2020 έργων με εναρίθμους 2022ΣΕ33410000, 2022ΣΕ33410002, 2022ΣΕ33410006 και 2022ΣΕ33410013 βαρύνει το εθνικό σκέλος του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικά του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021-2025 του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Κάπου αλλού υπάρχει μια αντίστοιχη διάταξη που ψηφίστηκε και με το άρθρο 97 του ν. 5264/2025, η οποία όριζε ότι το σύνολο του προϋπολογισμού των ενταγμένων στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» της Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ 2014-2020, έργων με εναρίθμους 2022ΣΕ33410012 και 2022ΣΕ33410024, βαρύνει το εθνικό σκέλος του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικά του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030 του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, στο ύψος του προϋπολογισμού κάθε έργου, όπως αυτός είχε ενταχθεί στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Διατάξεις χωρίς κοστολόγηση για τα λεφτά που υπάρχουν
Οι δύο αυτές διατάξεις, που ψηφίσθηκαν με διαφορά ενός μήνα από τη Βουλή, η πρώτη τον Νοέμβριο του 2025 και η δεύτερη τον Δεκέμβριο του 2025, είναι κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης. Και μια και το ‘φερε η κουβέντα, να πούμε ότι προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον πως οι δύο ίδιες διατάξεις (μόνο οι ενάριθμοι των έργων αλλάζουν) προβλέπουν ότι ΔΕΝ θα γίνει επανάληψη της αξιολόγησης των έργων αυτών, παρά το γεγονός ότι αυτό έχει τεθεί ως προϋπόθεση.
Στην ουσία, με τις διατάξεις αυτές έξι προγράμματα, τα οποία ήταν ενταγμένα στο ΕΣΠΑ και η χρηματοδότησή τους θα γινόταν από κοινοτικούς πόρους, θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους και τον προϋπολογισμό του υπουργείου. Και κάπου εδώ αρχίζουν τα περίεργα. Αρχικά είναι ουσιώδες ότι τόσο στην Αιτιολογική Έκθεση του νομοσχεδίου όσο και στην Έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους δεν αναφέρεται ούτε η αναγκαιότητα της ρύθμισης ούτε πόσο θα κοστίσουν αυτές οι διατάξεις για το ταμείο του υπουργείου Εργασίας. Κάπου εδώ θυμάται κανείς τον Γιώργο Παπανδρέου και το αξέχαστο «λεφτά υπάρχουν». Φυσικά, μαζί με τα λεφτά, ανακύπτουν και κάτι ερωτήματα ΝΑ, που σχετίζονται με τα πόσα λεφτά θα καταβληθούν τελικά από το δημόσιο ταμείο και γιατί δεν υπήρξε κοστολόγηση από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
Τα προγράμματα που θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους
Πάμε τώρα στα έξι προγράμματα που έχουν προκαλέσει και την όλη συζήτηση. Αρχικά το έργο με ενάριθμο 2022ΣΕ33410012 αφορά τη δράση «Ολοκληρωμένη Παρέμβαση επαγγελματικής ενδυνάμωσης και ένταξης στην αγορά εργασίας στην Ανάπτυξη Ψηφιακών Δεξιοτήτων στον Πολιτισμό για άνεργους άνω των 30 ετών», προϋπολογισμού πάνω από 21.000.000 ευρώ, με περισσότερα από 11.000.000 ευρώ να κατευθύνονται στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ, ένα πρόγραμμα το οποίο είχε ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2022.
Επίσης, από τα χαρτάκια προκύπτει ότι στο έργο με ενάριθμο 2022ΣΕ33410024, το οποίο αφορά τη δράση «Πιλοτικό Πρόγραμμα κατάρτισης, συμβουλευτικής, πιστοποίησης ανέργων στους τομείς δραστηριότητας της Γαλάζιας Οικονομίας», προϋπολογισμού σχεδόν 12.000.000 ευρώ, τα 6.000.000 ευρώ σχεδόν κατευθύνονται στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου – ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε και αυτό τον Οκτώβριο του 2022. Αυτά τα δύο έργα, συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν 34.000.000 ευρώ, από τα οποία 17.000.000 ευρώ θα κατευθύνονταν στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου και των λοιπών συγγενών, προκύπτει ότι ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025 να χρηματοδοτηθούν από τον προϋπολογισμό του υπουργείου Εργασίας, δηλαδή το εθνικό ΠΔΕ, και όχι από κοινοτικούς πόρους.
Κάτι αντίστοιχο γίνεται και με τα άλλα τέσσερα προγράμματα που διερευνώνται… Σύμφωνα με το Big Mouth, τα συγκεκριμένα έξι προγράμματα έχουν πολλά προβλήματα από το 2020, που ξεκίνησε ο σχεδιασμός για την υλοποίησή τους, αφού υπήρξαν σαφή ζητήματα περί κρατικών ενισχύσεων, διαφάνειας και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Μάλιστα, η αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε απορρίψει ρητά την ένταξή τους από το 2024 στη νέα προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ 2024-2027.
Κάτι εύλογα ερωτήματα
Τα ερωτήματα που ανακύπτουν, λοιπόν, εκτός από απλά, είναι και σαφή. Το πρώτο (ερώτημα) που παρουσιάζεται έχει να κάνει με το γιατί τα συναρμόδια υπουργεία έδειξαν αυτήν την επιμονή όσον αφορά τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων, ενώ υπήρχαν και υπάρχουν ζητήματα διαφάνειας και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης;
Το δεύτερο ερώτημα προβάλλει μια εύλογη, αλλά απλή απορία. Αλήθεια, τα συγκεκριμένα προγράμματα έχουν «τρέξει» καθόλου αυτά τα χρόνια; Και αν ναι, έχουν δημιουργηθεί δαπάνες και εάν πάλι ναι, από πού έχουν πληρωθεί (οι δαπάνες);
Και το καλύτερο, κάτι σαν κερασάκι στην τούρτα, δεδομένου ότι μιλάμε για πάρτι, το αφήσαμε για το τέλος. Γιατί στ’ αλήθεια απουσιάζει η νομική τεκμηρίωση και το κόστος των διατάξεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Βουλής και της Γενικής Γραμματείας της Κυβερνήσεως;