Το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα το 1914 μέσα από απόρρητα ιταλικά τηλεγραφήματα (Β' μέρος)

Ο αυτονομιακός αγώνας των Βορειοηπειρωτών - Ο ανεπιθύμητος Πρίγκιπας Wied, οι σκληρές μάχες με τους Αλβανούς, το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας και η κατάληψη της Βορείου Ηπείρου για δεύτερη φορά από τον Ελληνικό Στρατό - Απόρρητα ιταλικά τηλεγραφήματα που αποκαλύπτουν πώς Ιταλοί και Αυστριακοί δημιούργησαν την Αλβανία

Στις αρχές Ιανουαρίου 1914, η κατάσταση στη Βόρεια Ήπειρο άρχισε να εκτραχύνεται, καθώς αλβανικές συμμορίες έκαναν επιθέσεις εναντίον Ελλήνων. Η «Επιτροπή Εθνικής Αμύνης του Αργυροκάστρου», με Πρόεδρο τον Μητροπολίτη Αργυροκάστρου και Τεπελενίου Βασίλειο αποφάσισε τη σύγκληση Πανηπειρωτικού Συνεδρίου στις 30 Ιανουαρίου 1914 στο Αργυρόκαστρο με σχετική εγκύκλιο – έκκληση προς τις Επιτροπές Αμύνης όλης της Ηπείρου.

Στις 14 Ιανουαρίου 1914 σε εκτενή επιστολή προς τους υπόλοιπους Έλληνες ο θρυλικός Χιμαριώτης Σπυρομήλιος ζητά τη βοήθειά τους. Από τη μακροσκελή αυτή επιστολή θα παραθέσουμε δύο αποσπάσματα. Από το πρώτο φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο Σπυρομήλιος αναφέρεται στα σοβαρά λάθη που έγιναν κατά τον καθορισμό των συνόρων μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και σε αλβανικές πόλεις που δόθηκαν στη Σερβία: «...Όλα τα βαλκανικά κράτη εκαρπώθησαν τους τόπους τους οποίους το θηρίον (η Οθωμανική Αυτοκρατορία) είχεν εις τους όνυχάς του επί πέντε αιώνας. Πολλά τούτων (ενν. τα κράτη) έλαβον και τόπους μη ανήκοντας εις αυτά.

Χάρτης της Ηπείρου

Η Βουλγαρία έλαβε την Θράκην. Η Σερβία πόλεις Μακεδονικάς μη ανηκούσας αυτή (π.χ. Μοναστήρι), αλλά και πόλεις Αλβανικάς καθαρώς. Την Γιάκοβαν, την Πρισρένην, την Πρίστιναν, την Δίβραν. Η Ελλάς μόνον δεν πρέπει να λάβει τας Ελληνικάς νήσους και την Ελληνικήν Ήπειρον. Διατί; Διότι πρέπει η Τουρκία να εξασφαλίσει την Ασίαν και η Αλβανία να δυνηθεί (μπορέσει) να ζήσει...» (οι παρενθέσεις έχουν στοιχεία που προσθέσαμεε εμείς).

Ένοπλοι Αλβανοί τον Ιούνιο του 1914

Στη συνέχεια, ο Σπυρομήλιος γράφει, μεταξύ άλλων: «...ζητώ τους Έλληνας πολεμιστάς, όσοι την πίστιν και την πατρίδαν υπηρέτησαν εις διαφόρους περιστάσεις, τους Μακεδονομάχους συντρόφους μου, τους γενναίους Κρήτας, τους αετούς της Ρούμελης και τους λεβέντες του Μοριά. Ζητώ την συνδρομήν του Πανελληνίου δια 200 χιλιάδας Ελλήνων (Βορειοηπειρωτών) τους οποίους ασπλάχνως θυσιάζει η διπλωματία. Ζητώ βοήθειαν όχι δι' ημάς και τα σαρκία μας, αλλά δια το Έθνος, το οποίον μόνον με Ακροκεραύνεια (Όρη), με Τεπελένι, με Κορυτσάν είναι ασφαλές, είναι ισχυρόν, είναι μέγα». Και κλείνει ως εξής: «Αι κυβερνήσεις ρυθμίζουσι τα του Κράτους κατά την κρίσιν και αντίληψιν αυτών. Αι κυβερνήσεις δεν κυβερνώσι την Εθνικήν ψυχήν, διότι η εθνική ψυχή βλέπει και δρα καλύτερον αυτών. Αι κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται...».

Την ίδια περίοδο, ο Βενιζέλος αποφάσισε την αντικατάσταση του Ηπειρώτη, στην καταγωγή, Διοικητή του Ε΄ Σώματος Στρατού Αντιστράτηγου Παναγιώτη Δαγκλή, με τον Υποστράτηγο Αναστάσιο Παπούλα (Αρχιστράτηγο της Στρατιάς Μικράς Ασίας ως τον Μάιο του 1922) μετά από αξίωση των Μεγάλων Δυνάμεων. Επίσης εκδόθηκε μια εγκύκλιος της Γενικής Διοικήσεως Ηπείρου προς τους Διοικητικούς Επιτρόπους Περιφέρειας, με την οποία κοινοποιούνταν οι εξής οδηγίες, για ομαλή εκκένωση της Ηπείρου από τον Ελληνικό Στρατό: α) να επιδιωχθεί, αν ήταν δυνατό, η συνδιαλλαγή Ελλήνων και Αλβανών, β) να σταματήσει ο αφοπλισμός των Αλβανών και να επιστραφούν τα όπλα που τους είχαν αφαιρεθεί, γ) να απαγορευτεί η κυκλοφορία (Ελλήνων) ατάκτων και να αφοπλιστούν οι ήδη υπάρχοντες, δ) να καταδιωχθεί οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια κατά των Αλβανών και ε) να απαγορευτεί η είσοδος ανταρτών ή εθελοντικών σωμάτων στην Ήπειρο. Αυτή η εγκύκλιος προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις όχι μόνο στην Ήπειρο, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Μέλη της Διεθνούς Δύναμης που είχε σταλεί στην Αλβανία το 1914

Σχετικές είναι οι επιστολές προς τον Βασιλιά Κωνσταντίνο (εντύπωση προκαλεί η μη κοινοποίησή τους στον Βενιζέλο) των Χιμαριωτών (24/1/1914), του Σπύρου Σπυρομήλιου (25/1/1914) και της Εθνικής Αμύνης Δελβίνου (25/1/1914). Πίστευαν ότι μόνο ο βασιλιάς μπορούσε να τους σώσει.

Οι "Μεγάλες Δυνάμεις" όμως, όχι μόνο δεν συγκινήθηκαν, αλλά προχώρησαν σε ωμό εκβιασμό εναντίον της Ελλάδας. Στις 31 Ιανουαρίου 1914 επιδόθηκε στην κυβέρνηση διπλωματική διακοίνωση που υπογράφεται από τους πρεσβευτές των εξής χωρών: Γερμανίας, Αυστροουγγαρίας, Γαλλίας, Μ. Βρετανίας, Ιταλίας και (τσαρικής) Ρωσίας. Για την ιστορία, αυτοί ήταν αντίστοιχα οι: Κουάτ, Σιλάσι, Ντοβίλ, Έλιοτ, Μποσδάρι και Πρίγκιπας Ντεμίντοφ. Παραθέτουμε, ίσως για πρώτη φορά στο διαδίκτυο, το επίμαχο εκβιαστικό απόσπασμα της νότας (διπλωματικής διακοίνωσης) των Ευρωπαίων: «Η οριστική τη Ελλάδι παραχώρησις των νήσων, ας αι εξ(ι) Δυνάμεις απεφάσισαν να επαφήσωσιν εις την κατοχήν της, δεν θα καταστεί πραγματική ειμή (παρά μόνο) όταν τα Ελληνικά στρατεύματα εκκενώσωσι τα τη Αλβανία παραχωρηθέντα εδάφη δυνάμει του της Φλωρεντίας Πρωτοκόλλου της 17ης Δεκεμβρίου 1913, όπερ συνάπτεται ώδε, ως και την νήσον Σάσωνα, και όταν η Ελληνική Κυβέρνησις ρητώς υποσχεθεί ότι ουδεμίαν θ' αντιτάξει αντίστασιν και ότι δεν θα υποστηρίξει ή θα ενθαρρύνει αμέσως ή εμμέσως ουδενός είδους αντίστασιν κατά του υπό των εξ Δυνάμεων καθιδρυθέντος εν τη μεσημβρινή Αλβανία καθεστώτος...».

Η εκκένωση θα ξεκινούσε από τον καζά της Κορυτσάς και τη Σάσωνα την 1/3/1914 (νέο ημερολόγιο) και θα ολοκληρωνόταν στον Καζά του Δέλβινου, στις 31/3/1914.

Η Ελληνική Κυβέρνηση στην απάντησή της, που υπογράφεται από τον Υπουργό Εξωτερικών Γεώργιο Στρέιτ υπόσχεται ότι καθώς λόγω του Συντάγματος απαγορεύεται η εκχώρηση ελληνικού εδάφους, θα φέρει σύντομα νόμο στη Βουλή για την παράδοση της Σάσωνος στην Αλβανία, κάτι που έγινε.

Η μόνη προσπάθεια για αλλαγή στις απαιτήσεις των Ευρωπαίων ήταν η παράκληση να δοθούν στην Ελλάδα χωριά της κοιλάδας του Αργυροκάστρου, για εθνολογικούς, στρατιωτικούς και οικονομικούς λόγους με ταυτόχρονη επέκταση της αλβανικής ακτής, ως το ακρωτήριο Παναγιά και τη χορήγηση στη γειτονική χώρα του ποσού των 2.500.000 φράγκων. Φυσικά, κάτι τέτοιο δεν έγινε δεκτό, δεν εντοπίσαμε καν την απάντηση των Μεγάλων Δυνάμεων, αν ποτέ υπήρξε βέβαια...

Αυτόνομη Βόρεια Ήπειρος, γραμματόσημο

Και επειδή γράφονται πολλά για το πόσοι ήταν το 1914 οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου, σύμφωνα με ΠΙΝΑΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ Β. ΗΠΕΙΡΟΥ ΜΕΧΡΙ 28/4/1914, της ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΘΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ, σε σύνολο 217.922 κατοίκων, 137.397 ήταν Έλληνες και 80.525 Αλβανοί (Καζάδες Κορυτσάς, Σταρόβου, ο μόνος στον οποίο υπερτερούσαν αριθμητικά οι Αλβανοί, Κολώνιας, Αργυροκάστρου, Χιμάρας, Δελβίνου, Λεσκοβικίου, Τεπελενίου και Πρεμετής). Σε ποσοστά, 63% των κατοίκων ήταν Έλληνες και 37% Αλβανοί. Τα στοιχεία, με όλες τις πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά υπάρχουν αναλυτικά στο βιβλίο του ΒΑΣ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, «ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ, Η συνεχιζόμενη εθνική τραγωδία», σελ. 245-259 και είναι φυσικά στη διάθεση του protothema.gr.

Για την ίδρυση του αλβανικού κράτους, ο Δανός Frοnz de Sessen, στρατιωτικός ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας "Le Temps", σε διάλεξη που έδωσε στο Λονδίνο στις 30/3/1914 είπε και τα εξής: «Όλα τα βαλκανικά έθνη κατόπιν μεγάλων θυσιών, έχοντας να αντιμετωπίσουν όχι μόνο την Τουρκία, αλλά πολλές φορές και αυτές τις Μ. Δυνάμεις πέτυχαν την ανεξαρτησία τους. Αντίθετα, το ανύπαρκτο έθνος των Αλβανών, χωρίς την ελάχιστη από μέρους του θυσία, όχι μόνο δεν ζήτησε, αλλά ούτε διανοήθηκε ποτέ την ανεξαρτησία η οποία στάλθηκε από το Λονδίνο (ενν. την Πρεσβευτική Διάσκεψη)... ». Το βέβαιο είναι ότι οι Αλβανοί, όχι μόνο ουδέποτε διανοήθηκαν την ανεξαρτησία τους, αλλά και φοβούνταν οποιαδήποτε μεταβολή του καθεστώτος. Είναι γεγονός λοιπόν ότι για τον σχηματισμό αυτού του τεχνητού κράτους ευθύνονται οι Μεγάλες Δυνάμεις και προπαντός η Ιταλία και η Αυστρία (Β. Γεωργίου, ό.π., σελ. 220).

Η ανακήρυξη της Αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου

Οι Βορειοηπειρώτες, απογοητευμένοι αποφάσισαν ότι μοναδική λύση είναι η ανακήρυξη της αυτονομίας τους. Ιδιαίτερα, όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις αγνόησαν την έντονη διαμαρτυρία της Πανηπειρωτικής Συνέλευσης (Αργυρόκαστρο 9/22 Φεβρουαρίου 1914), ο Γεώργιος Χρηστάκης Ζωγράφος, από το Κεστοράτι Αργυροκάστρου, πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας ανακήρυξε στο Αργυρόκαστρο, στις 15/28 Φεβρουαρίου την «Αυτόνομη Δημοκρατία της Βορείου Ηπείρου», τονίζοντας στην προκήρυξή της, ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν αρνηθεί την αυτονομία εντός του αλβανικού κράτους και δεν έδωσαν καμία εγγύηση για τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματά τους.

Γεώργιος Χρηστάκης Ζωγράφος

Ενδεικτικό είναι το παρακάτω απόσπασμα, στο οποίο βέβαια γίνεται λόγος για ανεξαρτησία της Βορείου Ηπείρου.

«Ἠπειρῶται,

ἡ ἐν Ἀργυροκάστρῳ συνελθούσα Συντακτική Συνέλευσις τῶν ἀντιπροσώπων, οὓς ὁμοφώνως ἀνέδειξεν ἡ γνώμη τοῦ Λαοῦ, ἀνεκύρηξεν τὴν ἵδρυσην τῆς Αὐτονόμου Πολιτείας τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἀποτελεσθησομένη ἐκ τῶν Ἐπαρχιῶν τὰς ὁποίας ἐξαναγκάζεται ὅπως ἐγκαταλίπῃ ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός... Ἡ Βόρειος Ἤπειρος κηρύσσει τὴν ἀνεξαρτησίαν της καὶ προσκαλεῖ τοὺς πολίτας της ὅπως ὑποβαλλόμενοι εἰς πᾶσαν θυσίαν προασπίσωσι τὴν ἀκεραιότητα τοῦ ἐδάφους καὶ τὰς ἐλευθερίας της, ἀπὸ πάσης προσβολῆς.

— Ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις, ὁ Πρόεδρος Γεώργιος Χρηστάκης-Ζωγράφος»

Εκτός από τον Ζωγράφο, την προκήρυξη υπογράφουν και οι Μητροπολίτες Δρυϊνουπόλεως Βασίλειος, Κορυτσάς Γερμανό και Βελλάς και Κονίτσης Σπυρίδωνα. Αργότερα ορίστηκαν και οι εξής, ως Υπουργοί: Αλέξανδρος Καραπάνος, Εξωτερικών, Ιωάννης Παρμενίδης, Οικονομικών, Δημήτριος Δούλης, Αντισυνταγματάρχης, Στρατιωτικών και ο Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως Βασίλειος, Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Ο Δημήτριος Δούλης

Είναι χαρακτηριστικό, ότι αρχικά, η θέση του Υπουργού Στρατιωτικών προτάθηκε στον Στρατηγό Π. Δαγκλή, ο οποίος όμως δεν τη δέχτηκε. Ακολούθως έγινε πρόταση στον καταγόμενο από τη Νίβιτσα Δρόπολης Δημήτριο Δούλη, που δέχτηκε με μεγάλη ικανοποίηση τη θέση.

Η απάντηση που έδωσε στην πρόταση που του διαβιβάστηκε μέσω του Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως και Αργυροκάστρου ήταν η εξής: «Ευγνωμονώ δια προτίμησιν, δηλώ ότι τούτο ήτο το όνειρο της ζωής μου, ν’ αποθάνω δια την γενέτειραν. Τιθέμενος διαταγάς σας, παρακαλώ επισπεύσατε ενέργειαν. Τούτο επιβάλλει συμφέρον Πατρίδος».

Εξώφυλλο περιοδικού με διάφορους 'τύπους' ΄Αλβανών, το 1914

Ο Ζωγράφος κοινοποίησε στις Μεγάλες Δυνάμεις την ανακήρυξη της Αυτόνομης Δημοκρατίας Βορείου Ηπείρου και ενημέρωσε ότι θα υπήρχαν ένοπλες συγκρούσεις με την αλβανική Χωροφυλακή, που μόλις είχε ιδρυθεί, σε περίπτωση προσπάθειας εισόδου της στα βορειοηπειρωτικά εδάφη (Αργυρόκαστρο, Χιμάρα, Δέλβινο, Άγιοι Σαράντα, Ερσέκα). Η ευρύτερη περιοχή της Κορυτσάς, αν και ανήκει στη Βόρειο Ήπειρο, δεν περιλήφθηκε αρχικά στο αυτόνομο κράτος.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση, καθώς άφηνε ουσιαστικά εκτεθειμένους τους Βορειοηπειρώτες σε πολλούς κινδύνους, χωρίς καμία εγγύηση. Στις 9 Μαρτίου 1914 (νέο ημερολόγιο), τα ελληνικά πλοία «Αλφειός» και «Ευρώτας» απέκλεισαν το λιμάνι των Αγίων Σαράντα, ενώ ο Βενιζέλος απαγόρευσε λίγες μέρες αργότερα συλλαλητήρια για τη Βόρειο Ήπειρο στην Αθήνα.

Την 1η Μαρτίου 1914 ο Συνταγματάρχης Αλέξανδρος Κοντούλης παρέδωσε στην αλβανική Χωροφυλακή την Κορυτσά, τη Μοσχόπολη και το Λεσκοβίκι. Η ενέργειά του αποδοκιμάστηκε έντονα στην Ελλάδα και αποτέλεσε στίγμα για τον ίδιο στην υπόλοιπη ζωή του. Ο Παπούλας στο Αργυρόκαστρο ήταν πιο επιφυλακτικός. Τελικά και αυτός υπάκουσε στις διαταγές. Αμέσως μετά ξέσπασαν σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ Βορειοηπειρωτών και εθελοντών από την υπόλοιπη Ελλάδα και Αλβανών χωροφυλάκων και ατάκτων. Υπήρξαν περιπτώσεις που άνδρες του Ελληνικού Στρατού φέρθηκαν απάνθρωπα σε Βορειοηπειρώτες επαναστάτες (Κ.Α. Βακαλόπουλος, «ΗΠΕΙΡΟΣ», σελ. 805), για να τηρηθούν οι αποφάσεις των «Μεγάλων Δυνάμεων».

Εύλογα, οι Βορειοηπειρώτες αισθάνονταν διπλά προδομένοι από την ίδια τους την πατρίδα… Πρωταγωνιστικό ρόλο και στον Βορειοηπειρωτικό Αγώνα είχαν οι Κρητικοί (Τσόντος, Βάρδας και Παύλος Γύπαρης) και οι Μανιάτες. Σύντομα τους ακολούθησαν Αιτωλοακαρνάνες, Θεσσαλοί, Μακεδόνες, Επτανήσιοι, οι υπόλοιποι Πελοποννήσιοι, Ρουμελιώτες, Αθηναίοι, Αιγαιοπελαγίτες, ακόμα και οι Κύπριοι. Συγκροτήθηκαν «Ιεροί Λόχοι», που έδωσαν σκληρές μάχες με Αλβανούς και Ολλανδούς αξιωματικούς, οι οποίοι είχαν σταλεί από τους Ευρωπαίους στο νεοσύστατο κράτος. Καθώς οι μάχες συνεχίζονταν και οι ελληνικές δυνάμεις κέρδιζαν έδαφος, οι Αλβανοί, καθοδηγούμενοι από τις Μεγάλες Δυνάμεις, αναγκάστηκαν να υπογράψουν στις 4/17 Μαΐου 1914 το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας.

Σύμφωνα με αυτό, η Βόρεια Ήπειρος αποκτούσε επίσημα την αυτονομία της, υπό την αιγίδα του πρίγκιπα Wied της Αλβανίας, ο οποίος όμως δεν είχε ουσιαστικές αρμοδιότητες. Η αλβανική κυβέρνηση θα είχε το δικαίωμα να διορίζει και να απολύει τους κυβερνήτες και τους ανώτερους υπαλλήλους. Άλλοι όροι της συμφωνίας προέβλεπαν τη στρατολόγηση αυτοχθόνων στη χωροφυλακή, την απαγόρευση παραμονής στρατιωτικών μονάδων αποτελούμενων από μη ντόπιους στην περιοχή. Προβλέπονταν επίσης, η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία, αν και στις τρεις πρώτες τάξεις η αλβανική θα διδάσκονταν παράλληλα με την ελληνική. Η θρησκευτική διδασκαλία, όμως, θα γίνονταν μόνο στα ελληνικά. Οι Μεγάλες Δυνάμεις θα εγγυόνταν για τη διατήρηση και την εκτέλεση των παραπάνω μέτρων. Το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας, ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ από την Αλβανία…

Μετά την υπογραφή του πάντως, η κατάσταση στη Βόρεια Ήπειρο ήταν σαφώς πιο ήρεμη, χωρίς όμως να λείψουν και πάλι οι συγκρούσεις. Τον Ιούλιο, η Κορυτσά και το Τεπελένι πέρασαν στον έλεγχο της «Αυτόνομης Δημοκρατίας». Όμως, στην υπόλοιπη Αλβανία, το χάος ήταν μεγαλύτερο και δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα…

Από τον «πλωτό βασιλιά» Wied στη δεύτερη απελευθέρωση της Βορείου Ηπείρου από τον Ελληνικό Στρατό

Στις 03/01/1914 κλήθηκαν από τους Ευρωπαίους οι ηγέτες των Αλβανών να αποφασίσουν για το νέο τους ηγέτη. Οι τουρκόφιλοι Αλβανοί, με επικεφαλής τον Ισμαήλ Κεμάλ , πρότειναν ομόφωνα για βασιλιά τους, έναν Τούρκο αξιωματικό του Τουρκικού Στρατού, με καταγωγή από την Προύσα: τον Μ. Γκρεμπενέ. Φυσικά, η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου δεν δέχτηκε κάτι τέτοιο. Τον Φεβρουάριο του 1914 η Πρεσβευτική Συνδιάσκεψη του Λονδίνου διόρισε τον Γερμανό Αξιωματικό πρίγκιπα Wilhelm Wied ως «βασιλιά της Αλβανίας». Ο Wied, στις 07/03/1914 αποβιβάστηκε στο Δυρράχιο, από το αυστριακό πολεμικό πλοίο στο οποίο επέβαινε. Στην Αλβανία στο μεταξύ το χάος ήταν άνευ προηγουμένου.

Υπήρχαν δύο κυβερνήσεις: μία από τον Ισμαήλ Κεμάλ στην Αυλώνα και μία άλλη, υπό τον ιταλόφιλο Esad Pasha Toptani, με έδρα το Δυρράχιο. Ο Esad επικράτησε τελικά του Κεμάλ. Ο Wied μετά από σύσταση των Μεγάλων Δυνάμεων συγκρότησε κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον Τούρκο αξιωματικό του Τουρκικού Στρατού Turhan Pasha και Υπουργό Στρατιωτικών τον Esad Pasha. Λίγο αργότερα ο Esad επιχείρησε να ανατρέψει τον Wied που σώθηκε την τελευταία στιγμή. Ο Esad συνελήφθη μαζί με τη φρουρά του, με παρέμβαση όμως του Ιταλού βαρόνου Allioti στάλθηκε με συνοδεία Ιταλών και Αυστριακών στη Νεάπολη της Ιταλίας.

Στις 28/05/1915 συγκροτήθηκε νέα κυβέρνηση με επικεφαλής τον Turhan Pasha ξανά και Υπουργό Εσωτερικών τον Adif Pasha Elbasani. Έντρομος, o Wied απ’ όσα γίνονταν, επιβιβάστηκε στο ιταλικό θωρηκτό Misurata που ναυλοχούσε στο λιμάνι του Δυρραχίου και «κυβερνούσε» από εκεί την Αλβανία.

Στο μεταξύ, οι ηγέτες των φατριών, που ελέγχονταν από Τούρκους αξιωματικούς, υποκινούμενοι από τους Νεότουρκους, αποφάσισαν στις 14/06/1914 να εκδιώξουν τον Wied και να αναθέσουν την ηγεσία της Αλβανίας σε Τούρκο ηγεμόνα. Μάλιστα, η τουρκική σημαία υψώθηκε ξανά σε πολλές αλβανικές πόλεις. Ο Βενιζέλος άρχισε πλέον να ανησυχεί σοβαρά για την ασφάλεια των Βορειοηπειρωτών, όχι άδικα, καθώς άτακτα στίφη, από παλιές δυνάμεις του Τουρκικού Στρατού και άνδρες της αλβανικής Χωροφυλακής είχαν εμπλακεί σε σφοδρές συγκρούσεις. Στη διάρκεια αυτών των συγκρούσεων σκοτώθηκε ο Ολλανδός Συνταγματάρχης Thompson, επικεφαλής της στρατιωτικής δύναμης της χώρας του στην Αλβανία. O Wied, στις 03/09/1914 εγκατέλειψε οριστικά την Αλβανία. Στις 17/09/1914 επέστρεψε στο Δυρράχιο, o Esad που ανακηρύχθηκε από τους φανατικούς οπαδούς του πρόεδρος σε ένα κράτος που βρισκόταν σε αναβρασμό.

Ποταμός Μάλικ, σύνορο της Βορείου Ηπείρου, όπου έφτασε ο Ελληνικός Στρατός

Με το ξέσπασμα του A’ Παγκοσμίου Πολέμου και το χάος που επικρατούσε στην Αλβανία, οι Μεγάλες Δυνάμεις φοβούμενες επέκταση των συγκρούσεων στα Νότια Βαλκάνια, που δεν αποφεύχθηκε, έδωσαν τη συγκατάθεσή τους ο Ελληνικός Στρατός να ανακαταλάβει τη Βόρεια Ήπειρο. Η όλη επιχείρηση ανατέθηκε στη θρυλική VIII (8η) Μεραρχία του Ελληνικού Στρατού. Στις 19/10/1914 ξεκίνησε η προέλασή της και τη 1/11/1914 ολοκληρώθηκε, με την απελευθέρωση από ελληνικές δυνάμεις, υπό των Αναστάσιο Παπούλα, της Πρεμετής.

Η ελληνική κυβέρνηση, με τηλεγραφική εγκύκλιο, γνωστοποίησε στις Μεγάλες Δυνάμεις την ανακατάληψη της Β. Ηπείρου, ενώ ο Ελευθέριος Βενιζέλος δήλωσε στη Βουλή ότι «μόνο κολοσσιαία λάθη θα αποστερούσαν από την Ελλάδα τη Βόρειο Ήπειρο»…Και δυστυχώς, τα λάθη αυτά έγιναν…

Τα ιταλικά τηλεγραφήματα

Παραθέτουμε τώρα δύο ιταλικά τηλεγραφήματα του 1914, τα οποία εντόπισε και μετέφρασε ο κύριος Νικολός Φαρμακίδης, τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά.

22.
Ο ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΣΤΗ ΒΙΕΝΝΗ, AVARNA, ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ, DI
SAN GIULIANO
Τ. 5823/892. Βιέννη, 30 Ιουνίου 1914, ώρα 19.10 (παρελήφθη ώρα 23).
Ο Rappaport με πληροφόρησε ότι ο Συνταγματάρχης Philips είχε μεταβεί στο Δυρράχιο για να γνωστοποιήσει στον Πρίγκιπα την καταλληλότητα της συμπλήρωσης των αλβανικών
στρατευμάτων για την άμυνα της πόλης με μουσουλμανικά στοιχεία.
Αγνοούσε, ωστόσο, την υποδοχή που είχε επιφυλάξει ο Πρίγκιπας στην πρόταση του Philips. Ενώ βρισκόταν στο Δυρράχιο, οι εξεγερμένοι έστειλαν στον Πρίγκιπα επιστολή με την οποία ζητούσαν να διαπραγματευτούν με εκπρόσωπό του και με τον Βρετανό ναύαρχο.
Ο Πρίγκιπας δεν ανταποκρίθηκε σε αυτή την επιθυμία, αλλά ο Βρετανός ναύαρχος ανέθεσε στον Philips να έρθει σε επαφή με τους εξεγερμένους.
Η αποστολή του, όμως, δεν είχε κανένα πρακτικό αποτέλεσμα, επειδή οι εξεγερμένοι δήλωσαν ότι δεν ήθελαν ως Πρίγκιπα τον Πρίγκιπα του Wied, αλλά έναν Πρίγκιπα που θα ήταν αποδεκτός από την πλειοψηφία του αλβανικού πληθυσμού.

G. F. Philips, ο επικεφαλής των ξένων δυνάμεων στην Αλβανία το 1914

Σχόλιο: Από το τηλεγράφημα αυτό φαίνεται ότι οι Αλβανοί είχαν εξεγερθεί και δεν ήθελαν τον Πρίγκιπα Wied ως ηγέτη. Ο Philips ήταν ο επικεφαλής των Ολλανδών στην Αλβανία.
Τ. 5839/412.

29.
Ο ΠΡΟΞΕΝΟΣ ΣΤΟ ΔΥΡΡΑΧΙΟ, ALIOTTI, ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ, DI SAN GIULIANO
Τ. RR. ΕΜΠΙΣΤ. ΜΕ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ 5880/605. Δυρράχιο, 30 Ιουνίου 1914 (παρελήφθη στις 2 Ιουλίου).
"Ο κ. von Lucius ήλθε σήμερα το πρωί να μου πει ότι, αφού εξέτασε προσεκτικά την κατάσταση,είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η γραμμή συμπεριφοράς που ακολούθησε η Ιταλία στα πρόσφατα γεγονότα ήταν έντιμη, λογική και η καταλληλότερη για τις σοβαρές δυσκολίες που απειλούν την Αλβανία.
Μου εκμυστηρεύτηκε επίσης ότι συμμεριζόταν πλήρως την άποψή μου για την κατάσταση και μου είπε να έλθω χωρίς καθυστέρηση να τη συζητήσω με την Εξοχότητά σας, ενώ ο ίδιος από την πλευρά του τηλεγραφούσε στον κ. von Jagow.
Στην ουσία συμφωνεί μαζί μου στα εξής:

1. Ότι ο Πρίγκιπας(Wied) δεν μπορεί πλέον να διατηρηθεί στην Αλβανία, όπου η συντριπτική πλειοψηφία της χώρας είναι εναντίον του, εκτός εάν οι Δυνάμεις και ιδιαίτερα η Ιταλία και η Αυστρία παράσχουν τη δύναμή τους για να στηρίξουν την πριγκιπική Κυβέρνηση. Μου είπε σχετικά ότι είχε συμβουλεύσει εμπιστευτικά τον Πρίγκιπα να ζητήσει στρατιωτική υποστήριξη από την Ευρώπη ή, σε περίπτωση άρνησης, να παραιτηθεί.

2. Ότι διαπράχθηκαν δύο σοβαρά σφάλματα: η αδικαιολόγητη απομάκρυνση του Essad πασά, χωρίς να γνωρίζουν πώς θα αντικαθιστούσαν την επιρροή του και τη γνώση του για τη χώρα, και η παραμέληση του μουσουλμανικού στοιχείου της κεντρικής Αλβανίας, αντίθετα προς όσα φαινόταν να συνιστά η Ιταλία.

3. Ότι το ζήτημα της Ηπείρου ήταν η αρχική αιτία όλης της συμφοράς, επειδή προκάλεσε έμμεσα όλες τις δυσκολίες στο κέντρο και, συνεπώς, και τις ταραχές που υπάρχουν στη βόρεια Αλβανία, και ότι, εάν οι Δυνάμεις δεν θέσουν αμέσως υπό έλεγχο τις ελληνικές αξιώσεις, η αλβανική υπόθεση είναι σχεδόν χαμένη.

Ο κ. von Lucius μού εμπιστεύθηκε την πρόθεσή του ότι, ακόμη και με κίνδυνο να ερεθίσει τους φίλους της Ελλάδας στη Γερμανία, θα εξέθετε ευθέως την άποψή του σχετικά στον κ. von Jagow.

4. Ότι για την επίλυση του αλβανικού ζητήματος δεν αρκεί η συμφωνία μεταξύ των αυστροουγγρικών και των ιταλικών διπλωματικών αντιπροσωπειών και προξενείων, αλλά απαιτείται πολύ βαθύτερη εξέταση των διαφορών αρχής και των μέσων δράσης των δύο Αδριατικών Δυνάμεων.

Ο κ. von Lucius μού είπε σχετικά ότι ο κ. Loventhal αναγνωρίζει πλέον ότι οι απόψεις μου για την κατάσταση και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν είναι δικαιολογημένες.

Hellmuth von Lucius

Σχόλιο: O von Lucius ήταν Γερμανός διπλωμάτης, Γενικός Πρόξενος της χώρας του στο Δυρράχιο το 1914. Όπως φαίνεται και οι Γερμανοί ήθελαν την απεμπλοκή της Ελλάδας από την, ευρισκόμενη σε χαώδη κατάσταση, Αλβανία. Από το τηλεγράφημα αυτό προκύπτει ότι οι Ιταλοί αναγνώριζαν ότι το θέμα της Ηπείρου ήταν ζωτικής σημασίας, πίστευαν ότι οι ελληνικές αξιώσεις πρέπει να τεθούν υπό έλεγχο, ενώ θεωρούσαν ότι ο ιταλόφιλος Esad ήταν ο καταλληλότερος ηγέτης της Αλβανίας.

Πηγές: ΒΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, «ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ», η συνεχιζόμενη εθνική τραγωδία», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΗΓΑ

Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος, «Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΓΝΩΣΤΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ», Α’ Έκδοση, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ, 2018.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Α. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, "ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ", ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΑΔΕΛΦΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ,1992

Μιχάλης Στούκας

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Συνέχεια...

📺Μητσοτάκης: Ανδρουλάκης και Τσίπρας οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, με ακοστολόγητες και αντιφατικές υποσχέσεις

Επίθεση στον Νίκο Ανδρουλάκη και τον Αλέξη Τσίπρα εξαπέλυσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής, κατά τη συζήτηση για τη δεύτερη ψηφοφορία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, κατηγορώντας τους ότι αποτελούν «δύο όψεις του ίδιου νομίσματος», με ακοστολόγητες και αντιφατικές υποσχέσεις.

Ο πρωθυπουργός περιέγραψε ως «εφιαλτικό σενάριο» μια περίοδο αναταραχής και ακυβερνησίας, ενώ εξαπέλυσε παράλληλα επίθεση στο ΠΑΣΟΚ και τον Αλέξη Τσίπρα για τις οικονομικές τους προτάσεις.

«Το δίλημμα “ελπίδα ή περιπέτεια” θα ισχύσει ακέραιο μέχρι τις εκλογές», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υποστηρίζοντας ότι η «περιπέτεια» δεν προκύπτει μόνο από «την εμπειρία του παρελθόντος», αλλά και από όσα, κατά τον ίδιο, δείχνει σήμερα η αντιπολίτευση.

«Όποιος ψηφίσει "όχι" ή "παρών", στην πράξη θα στερήσει απ’ τη χώρα την ευκαιρία να βαδίσει στο αύριο», είπε ο πρωθυπουργός από το βήμα της Βουλής, ενώ αναφερόμενος στον Νίκο Ανδρουλάκη και τον Αλέξη Τσίπρα υποστήριξε ότι είναι «δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, με ακοστολόγητες και αντιφατικές υποσχέσεις».

«Η χώρα να Σύνταγμα που θα συμβαδίζει με την εποχή»

«Αυτή η 2η συζήτηση και ψηφοφορία για την αναθεώρηση του Συντάγματος δεν ζητά να επαναλάβουμε μόνο τις αρχικές μας θέσεις. Μας καλεί να αναστοχαστούμε τον διάλογο που μεσολάβησε, υπηρετώντας τις συγκλίσεις που απαιτεί ο καταστατικός χάρτης. Δεν θα υπήρχε λόγος να προβλέπεται διπλή ψηφοφορία, αν δεν προβλεπόταν στη 2η ψηφοφορία να προκύψει διαφορετικό αποτέλεσμα. Φοβάμαι ότι δεν είναι πιθανό το ενδεχόμενο αυτό. Η συζήτηση θα μπορούσε να αναδείξει ποιες τροποποιήσεις μπορούν να περάσουν με ευρύτερη πλειοψηφία για τις αναγκαίες αλλαγές», ανέφερε στην αρχή της τοποθέτησής του ο πρωθυπουργός.

Και πρόσθεσε:  «Είχα περιγράψει ως κεντρικό μας στόχο η χώρα να αποκτήσει σύγχρονο Σύνταγμα που θα συμβαδίζει με την εποχή, που θα κάνει το κράτος αποτελεσματικότερο και θα εμπεδώνει τη διαφάνεια ως κρίκο της εμπιστοσύνης κοινωνίας και πολιτείας.

Θα ήθελα να καταδείξω την αντίφαση μεταξύ των κομμάτων στην Ολομέλεια και στην Επιτροπή, όπου ακούστηκαν σοβαρές προτάσεις και θα μπορούσαν να καλλιεργήσουν ένα κλίμα συνεννόησης. Να συμφωνήσουμε σε κάτι περισσότερο από όσα καταλήγουμε. Προτείναμε την αλλαγή 33 διατάξεων. Όμως, μετά την πρώτη ψηφοφορία, αυτό που αντιληφθήκαμε είναι η παντελώς αδιέξοδη πρακτική συνολικά της αντιπολίτευσης. Καμία πρόταση δεν συγκέντρωσε τις 180 ψήφους που απαιτούνται.

Αυτό γιατί έγινε; Κ. Ανδρουλάκη, ακόμα και δυνάμεις που αυτοπροσδιορίζονται ως σοβαρές και υπεύθυνες και που στο παρελθόν συμμετείχαν σε συνταγματικές αναθεωρήσεις υποτάχθηκαν στο αμήχανο «όχι». Επιδίωξαν να βρεθούν απέναντι σε οποιαδήποτε κυβερνητική πρόταση. Μιλώ αποκλειστικά για το ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη, που έφτασε στο σημείο να μην υπερψηφίζει τομές με τις οποίες συμφωνεί, μόνο και μόνο επειδή τις προτείνει η κυβέρνηση. Θα μπορούσαμε να φέρουμε προτάσεις που εσείς κάνατε, έξω από τις δικές μας προτάσεις. Και πάλι θα φτάνατε στο σημείο να καταψηφίζετε τις δικές σας προτάσεις».

«Μέσα από τη λογική του όχι σε όλα, στρέφεται κατά του πνεύματος και του γράμματος του Συντάγματος. Αν το Σύνταγμα προέβλεπε αυξημένη πλειοψηφία στη 2η Αναθεωρητική Βουλή, θα το προέβλεπε ρητά. Το Σύνταγμα επιτρέπει τη διερεύνηση αυξημένης πλειοψηφίας στην πρώτη Βουλή. Γιατί; Γιατί ο πολίτης πρέπει να λάβει υπόψη τις θέσεις των κομμάτων πριν από την κάλπη των εκλογών», σημείωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Και συνέχισε:

«Εσείς λέτε ότι δεν θέλετε να δώσετε λευκή επιταγή στη ΝΔ. Παραγνωρίζω ότι με τον τρόπο αυτό προκρίνετε ότι η ΝΔ θα είναι πρώτο και αυτοδύναμο κόμμα στις εκλογές. Όμως η επιτυχία μιας συνταγματικής αναθεώρησης δεν εξαρτάται από την πλειοψηφία, αλλά από τη στάση της αντιπολίτευσης. Η ΝΔ και ως αξιωματική αντιπολίτευση είχε συμφωνήσει το 2000 στην πρώτη Βουλή, αλλά και αργότερα στην αναθεωρητική, όταν και πάλι ήταν αξιωματική αντιπολίτευση. Αυτό που έγινε τότε και το έκανε η ΝΔ με υπευθυνότητα, γιατί δεν μπορείτε να το κάνετε και εσείς;

Ακούγεται παράλογο να μην κατοχυρώνεται και στη δική μας πατρίδα η λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων. Ακούγεται παράλογο εμείς, τα δύο συστημικά κόμματα, να μην μπορούμε να συμφωνήσουμε για την καθολική εφαρμογή της επιστολικής ψήφου. Να μην συμφωνούμε στον συνδυασμό του μισθού και της θέσης των δημοσίων υπαλλήλων με την αξιολόγηση. Και το πιο σημαντικό: τα δύο κόμματα στο παρελθόν συνεργάστηκαν με μεγάλη πίεση ενάντια στο φάσμα του λαϊκισμού και σήμερα δεν συμφωνείτε να κατοχυρώσουμε θεσμικά αντίβαρα, ώστε να μην διατρέξουμε αντίστοιχο κίνδυνο.

Δεν συμφωνείτε στην αλλαγή του άρθρου 86, ώστε τα πολιτικά πρόσωπα να ερευνώνται από τη Δικαιοσύνη και όχι από τη Βουλή.

Όλα αυτά είναι θέματα τα οποία ανέκαθεν τύλιγαν με καχυποψία την πολιτική και θα μπορούσαμε να τα λύσουμε τώρα. Κάποιοι, και ειδικά εσείς κ. Ανδρουλάκη, επιλέγετε να τα παραπέμψετε στις καλένδες.

Κ. Ανδρουλάκη, μιλήσατε για την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου των δικαστών για την ανάδειξη της ηγεσίας τους. Κάτι που έχει γίνει ήδη και σήμερα είχαμε την ευκαιρία να το θεσμοθετήσουμε αυστηρά και εκεί. Το αρνείστε. Δεν αναφέρομαι στα δήθεν πατριωτικά κόμματα που αρνούνται την κατοχύρωση της ελληνικής σημαίας.

Δεν συζητούμε καθόλου και δυστυχώς δεν φαίνεται να υπάρχει συμφωνία ώστε να ρυθμίσουμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Η παρούσα Βουλή επιλέγει τα υπό αναθεώρηση άρθρα και η επόμενη διαμορφώνει οριστικό περιεχόμενο. Αυτό σημαίνει απλά: όποιος ψηφίσει όχι ή παρών θα έχει ουσιαστικά στερήσει τη δυνατότητα στη χώρα να βαδίσει πιο γρήγορα στο αύριο.

Φοβάμαι ότι από την πλευρά όλων των κομμάτων πρόκειται για επιλογή μηδενισμού των πάντων, όπως έδειξε και η πρόσφατη εμπειρία της ΔΕΘ. Τι είδε εκεί ο πολίτης; Από τη μια ένα κυβερνητικό σχέδιο σαφές, με μέτρα ενταγμένα σε ημερολόγιο εφαρμογής μήνα μήνα. Θα έρθουν στη Βουλή σύντομα και κοστολογημένα.

Μια συνεπή πολιτική που δικαιώνει το σύνθημα «το είπε, το κάναμε». Θυμίζω τις διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού. Το επίδομα Χριστουγέννων σε δημόσιους υπαλλήλους από το 2027. Την ανακούφιση ελεύθερων επαγγελματιών μέσω νέου και πιο δίκαιου υπολογισμού τεκμαρτού εισοδήματος. Θυμίζω τον ριζοσπαστικό «κουμπαρά» για τη νέα γενιά».

«Στη Θεσσαλονίκη έθεσα με ευθύνη τους στόχους μας για την Ελλάδα του 2030. Με συγκεκριμένους δείκτες. Ανάπτυξη διπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου, επενδύσεις, ανεργία κάτω του 6%. Ρεύμα φθηνότερο 30% για όλους και το αξιόχρεο μειωμένο, ώστε η νέα γενιά να μην επιβαρύνεται», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός και κλείνοντας την ομιλία του ανέφερε:

«Τι διαπιστώθηκε από την άλλη; Μια ανακύκλωση ακοστολόγητων και συχνά αντιφατικών υποσχέσεων με δύο όψεις. Από τη μια την δική σας, κ. Ανδρουλάκη, που ήταν «πάρε κόσμο». Και 13η σύνταξη και 13ο μισθό και ΕΚΑΣ. Δεν θα μπω στη λογική κοστολόγησης, αλλά οι πολίτες καταλαβαίνουν καλά ότι αυτός που τους τάζει αφειδώς μειώσεις φόρων και αυξήσεις δαπανών οδηγεί τη χώρα στη σίγουρη συνταγή της χρεοκοπίας. Υπήρξε και μια δεύτερη όψη, αυτή που παλιά λεγόταν αυταπάτη και σήμερα αποκαλείται απάτη. Δεν θα ασχοληθώ πολύ με τον Τσίπρα, γιατί δεν είναι στην αίθουσα. Όμως ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ είστε οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, υιοθετώντας τις χειρότερες πρακτικές του παρελθόντος. Κανείς δεν πιστεύει ότι θα κληθείτε να εφαρμόσετε όσα λέτε, γι’ αυτό και σας αντιμετωπίζουν με χαμηλή αξιοπιστία.

Ισχύει το δίλημμα «ελπίδα ή περιπέτεια» στην πορεία προς τις εκλογές. Με την ελπίδα να στηρίζεται στην αλήθεια, στο σχέδιο και στο αποτέλεσμα - και με την περιπέτεια να μην τεκμηριώνεται μόνο από την εμπειρία του παρελθόντος, αλλά να προβάλλει απειλητική κι από την ανεπάρκεια του παρόντος, ανεξάρτητα από τον τρόπο που διατυπώνεται.

Μικρή σημασία έχει αν οι πολέμιοι της ΝΔ θέλουν ή όχι να συνεργαστούν σε ένα περιβάλλον αναταραχής. Να γιατί η Ελλάδα έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ από σταθερότητα, ομαλότητα και κοινωνική συνοχή και αμυντική θωράκιση της πατρίδας. Ιδίως σε έναν ταραγμένο κόσμο, που κάθε γεωπολιτική μεταβολή έχει συνέπειες στην εσωτερική μας ζωή.

Στα όπλα ενός κράτους που θέλει να πνέει με ασφάλεια και σιγουριά στα ταραγμένα νερά της εποχής θα προσέθετα και τη θεσμική κανονικότητα.

Διαψεύδονται όσοι είχαν προβλέψει πρόωρες κάλπες. Για σκεφτείτε να ήμασταν τώρα σε προεκλογική περίοδο. Πολλοί το προεξοφλούσαν ότι θα ανακοίνωνα τεράστιο πακέτο παροχών πάνω από τις δυνατότητές μας και θα οδηγούσα τη χώρα στις εκλογές. Για σκεφτείτε να το κάναμε τώρα με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Σήμερα η Ελλάδα είναι φάρος σταθερότητας.

Όπως τόνισα και στη Θεσσαλονίκη, ο χειμώνας θα είναι δύσκολος. Αλλά η επιλογή μου είναι μια: δεν θα βάλω κομματικό συμφέρον πάνω από το συμφέρον της πατρίδας. Θεωρώ ότι οι εσωτερικές εξελίξεις πρέπει να καθορίζονται από το κριτήριο ικανότητας του καθενός. Γι’ αυτό και θα συνεχίσουμε το έργο μας με άμεσο στόχο τα οφέλη της πολιτικής να επιστρέφουν ως μέρισμα ανάπτυξης στην κοινωνία.

Έστω κι αυτή την ώρα, η αντιπολίτευση, κάθε βουλευτής ξεχωριστά, θα μπορούσε να αναθεωρήσει τη στάση του. Ξέρω ότι δεν θα πιάσει η ευχή μου τόπο, αλλά έκρινα ότι όφειλα να κάνω μια τελική προσπάθεια».

Υπενθυμίζεται ότι μόνο η Νέα Δημοκρατία κατέθεσε επισήμως πρόταση για την τροποποίηση 33 άρθρων μεταξύ των οποίων η αλλαγή του 86 για την απεμπλοκή της Βουλής από τις προανακριτικές επιτροπές, η τροποποίηση του άρθρου 16 ώστε να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ και η θεσμική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο δημόσιο που θα οδηγεί σε επιβράβευση υπαλλήλων ή σε απομάκρυνση τους.

Το γεγονός ωστόσο ότι στην πρώτη ψηφοφορία που προηγήθηκε τον περασμένο Ιούλιο, το ΠΑΣΟΚ αλλά και σύσσωμη η αντιπολίτευση δεν υπερψήφισε καμία πρόταση, ούτε εκείνες με τις οποίες συμφωνούν, «ναρκοθέτησε» οριστικά κάθε πιθανότητα για επίτευξη αυξημένης συναίνεσης τουλάχιστον 180 βουλευτών που θα επέτρεπε στην επόμενη Βουλή να αναθεωρήσει το Σύνταγμα με απλή πλειοψηφία.

Να σημειωθεί ότι η τρέχουσα, προαναθεωρητική Βουλή επιλέγει τα άρθρα και η επόμενη διαμορφώνει το περιεχόμενό τους. Μεσολαβούν εκλογές ώστε οι ψηφοφόροι να συνεκτιμούν τις θέσεις των κομμάτων. Αν ένα άρθρο καταστεί αναθεωρητέο τώρα με 180 ψήφους (σ.σ. η αυξημένη πλειοψηφία απαιτείται και στις 2 ψηφοφορίες) στην επόμενη Βουλή και στην τελική τρίτη ψηφοφορία απαιτούνται 151 για την αλλαγή του, ενώ αν δεν βρεθεί η αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 τώρα, θα είναι αναγκαίες οι 180 ψήφοι σε δεύτερο χρόνο και σε ένα μετεκλογικό περιβάλλον που προμηνύεται ρευστό.

Δείτε βίντεο, ολόκληρη την πρωτολογία του πρωθυπουργού:

Συνέχεια...

Η Γάκα έστειλε τη φωτογραφία του Μαζωνάκη στο μηχάνημα πλασμαφαίρεσης σε «γιατρό - υπνωτιστή»🤡🤦‍♂️🤦‍♂️

Νέα στοιχεία εξετάζονται γύρω από τις επαφές της Ιωάννας Γάκα και τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να χειρίστηκε την περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Γάκα φέρεται να έστειλε σε πρόσωπο που παρουσιάζεται ως «γιατρός-υπνωτιστής» φωτογραφία του Γιώργου Μαζωνάκη την ώρα που ο τραγουδιστής βρισκόταν συνδεδεμένος με μηχάνημα πλασμαφαίρεσης.

Το συγκεκριμένο πρόσωπο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι να είχε διαδραματίσει ρόλο και σε προγενέστερο στάδιο της υπόθεσης. Ειδικότερα, ερευνάται εάν ο «γιατρός-υπνωτιστής» ήταν εκείνος που είχε φέρει αρχικά σε επαφή τον Γιώργο Μαζωνάκη με τη Γάκα.

«Πάγια τακτική μου η φωτογράφηση ασθενών»

Υπενθυμίζεται ότι κατά τη χθεσινή της απολογία, η ίδια δεν κατονόμασε το πρόσωπο στο οποίο είχε αποστείλει τη φωτογραφία, υποστήριξε ωστόσο ότι η φωτογράφηση ασθενών αποτελεί πάγια πρακτική της. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι ο παραλήπτης της συγκεκριμένης φωτογραφίας δεν ήταν ο σύζυγός της.

Στη φωτογραφία,  ο Γιώργος Μαζωνάκης εμφανίζεται ξαπλωμένος στο κρεβάτι της κλινικής, ενώ το μηχάνημα βρίσκεται σε λειτουργία. Φορά κίτρινο κοντομάνικο μπλουζάκι, είναι σκεπασμένος από τη μέση και κάτω με κουβέρτα και έχει το κεφάλι του στραμμένο προς τα δεξιά, με τα μάτια κλειστά. Στο δεξί του χέρι διακρίνεται φλεβοκαθετήρας, ενώ αντίστοιχη σύνδεση φαίνεται να υπάρχει και στο αριστερό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν προκύψει από την εξέταση της συσκευής της γιατρού, η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στις 14:43:36 της 9ης Σεπτεμβρίου.

Λίγο αργότερα, στις 14:45:22, τραβήχτηκε και δεύτερη φωτογραφία, η οποία δημιουργήθηκε ως αρχείο τέσσερα δευτερόλεπτα αργότερα, στις 14:45:26. Και αυτή η εικόνα εντοπίστηκε διαγραμμένη.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το συγκεκριμένο χρονικό σημείο συμπίπτει με την έναρξη της διαδικασίας πλασμαφαίρεσης στον Γιώργο Μαζωνάκη.

Και οι δύο εικόνες διαγράφηκαν λίγο μετά τις 19:00 (19:09:13), με τη δεύτερη να διαγράφεται μόλις τέσσερα δευτερόλεπτα μετά την πρώτη.

Στην ίδια συσκευή εντοπίστηκε και ένα διαγραμμένο αρχείο βίντεο. Από τα μεταδεδομένα προκύπτει ότι δημιουργήθηκε στις 14:43:55, δηλαδή χρονικά ανάμεσα στις δύο φωτογραφίες. Και το συγκεκριμένο αρχείο είχε διαγραφεί, με την πραγματογνωμοσύνη να τοποθετεί τη διαγραφή του επίσης στις 19:09:13.

Συνέχεια...

📺Πρόεδρος εργαζομένων ΕΚΑΒ: Ο Μαζωνάκης ήταν χωρίς σφυγμό σε ανακοπή όταν φτάσαμε, Γάκα και Θεοδωρόπουλος του έκαναν ΚΑΡΠΑ με το ένα χέρι

Απαράδεκτες χαρακτήρισε ο πρόεδρος των εργαζομένων στο ΕΚΑΒ, Γιώργος Μαθιόπουλος, τις δικαιολογίες που επικαλέστηκαν για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη η Ιωάννα Γάκα και ο Ηλίας Θεοδωρόπουλος κατά τις απολογίες τους πριν την προφυλάκισή τους.

Όπως είπε «εμείς ως διασώστες τηρήσαμε το πρωτόκολλο. Όταν έφτασαν στο σημείο οι διασώστες έκαναν 3 κύκλους ΚΑΡΠΑ. Ο Γιώργος Μαζωνάκης ήταν σε μυδρίαση, χωρίς σφυγμό σε ανακοπή όταν φτάσαμε».

Περιέγραψε ότι «στις 16:26 οι διασώστες έκαναν ΚΑΡΠΑ, χρησιμοποίησαν λαρυγγική μάσκα, χρησιμοποίησαν αυτόματο απινιδωτή, προσπάθησαν να ενημερωθούν από τους γιατρούς για τις πράξεις που είχαν κάνει».

«Ρίχνουμε τις ευθύνες στους διασώστες που τήρησαν το πρωτόκολλο... Εμείς δεν πάμε ένα σημείο που έπαθε ανακοπή ένας ασθενής απλά για να τον μεταφέρουμε, γιατί αν έχει μια ελπίδα να αναταχθεί είναι εκείνες τις στιγμές» πρόσθεσε ο κ. Μαθιόπουλος, ο οποίος περιέγραψε ότι οι δύο γιατροί στο ιατρείο στο Κολωνάκι «έκαναν ΚΑΡΠΑ με το ένα χέρι» στον Γιώργο Μαζωνάκη.

Εκτίμησε, μάλιστα, ότι «αν οι γιατροί έκαναν αυτό που έκαναν οι διασώστες, μπορεί ο Γιώργος Μαζωνάκης να είχε επανέλθει».

Συνέχεια...

📺Θάνατος Μαζωνάκη: Κατεπείγουσα εισαγγελική έρευνα για ενδεχόμενες ευθύνες του ΙΣΑ

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στην υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη. Το μεσημέρι της Τετάρτης ο Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, Αριστείδης Κορέας, ζήτησε κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο ΙΣΑ ή όποιος άλλος δημόσιος φορέας έχει ποινικές ευθύνες ως προς το καθεστώς λειτουργίας και την διενέργεια ελέγχων νομιμότητας της λειτουργίας του ιατρείου της οδού Καρνεάδου όπου κατέρρευσε και πέθανε ο δημοφιλής τραγουδιστής.

Η έρευνα αποσκοπεί στον ποινικό έλεγχο του Ιατρικού Συλλόγου της Αθήνας ή άλλου αρμόδιου δημοσίου φορέα για τους ελεγχους που έχουν πραγματοποιηθεί στον επίμαχο χώρο.

Σύμφωνα με την εντολή του κ. Κορέα, ο εισαγγελικός λειτουργός που θα διενεργήσει την έρευνα θα πρέπει να εξακριβώσει αν και σε ποιες ενέργειες έχει προβεί ο Ιατρικός Σύλλογος της Αθήνας με δεδομένο ότι από το 2023 οι κατηγορούμενοι διαφήμιζαν σε συνέδρια την διαδικασία πλασμαφαίρεσης και το μηχάνημα που διέθεταν.

Παράλληλα ο κ. Κορέας ζητά να διερευνηθεί εάν κατά την τελευταία πενταετία, στο πλαίσιο καταγγελιών ή και αυτεπαγγέλτως, ο Ιατρικός Σύλλογος και αρμόδιοι φορείς έχουν πραγματοποιήσει ελέγχους νομιμότητας σε όλα τα κέντρα που εφαρμόζουν σύγχρονες αναγεννητικές θεραπείες, αφενός θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία των ασθενών και αφετέρου εξαπατώντας τους ασθενείς αποκομίζοντας οικονομικό όφελος.

Συνέχεια...

Η ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΒΛΑΜΜΕΝΗ τώρα κατηγορεί για «αναλφαβητισμό και φθόνο» όσους αντέδρασαν στη δήλωσή της για Μαζωνάκη

«Δεν έχω τίποτα με τον Μαζωνάκη» - «Η προσωπική μου εμπειρία και συμμετοχή σε λαϊκό προσκύνημα, ήταν στις κηδείες του τρισμέγιστου Γιώργου Σεφέρη και του Γεωργίου Παπανδρέου. Αυτό είναι το μέτρο σύγκρισης που έχω και που διαμορφώνει την άποψή μου»

Μετά τις αντιδράσεις με την πρώτη της ανάρτηση για τον Γιώργο Μαζωνάκη, η Αφροδίτη Μάνου επανήλθε με νέα δημοσίευση, διευκρινίζοντας πως, η αρχική της τοποθέτηση δεν είχε στόχο να στραφεί προσωπικά εναντίον του τραγουδιστή, αλλά αφορούσε στην άποψή της για την κατάσταση της πολιτισμικής ζωής στη χώρα.

Αρχικά, η ερμηνεύτρια δήλωσε την ημέρα της κηδείας του καλλιτέχνη, ότι δεν ήξερε τον Γιώργο Μαζωνάκη και τα τραγούδια του, σχολιάζοντας πως το «λαϊκό προσκύνημα στον νεκρό Μαζωνάκη, είναι το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών, που αλλιώς τα φανταστήκαμε».

Στη νέα δημοσίευση που έκανε η Αφροδίτη Μάνου την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, αναφέρθηκε στις αντιδράσεις που προκάλεσε το πρώτο της σχόλιο, υποστηρίζοντας ότι όσα έγραψε, παρερμηνεύτηκαν. Παράλληλα, επανέλαβε πως δεν γνώριζε προσωπικά τον Γιώργο Μαζωνάκη ούτε είχε σχέση με το έργο του, ενώ τόνισε ότι, κατά την άποψή της, ο ίδιος δεν είναι το πρόσωπο που θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνο για την κατάσταση που περιγράφει.

Παράλληλα, τόνισε πως η άποψή της για το λαϊκό προσκύνημα διαμορφώνεται από τις δικές της εμπειρίες, παραπέμποντας στις κηδείες του Γιώργου Σεφέρη και του Γεωργίου Παπανδρέου, στις οποίες είχε παρευρεθεί.

Όπως έγραψε: «Η ανατροφή μου και η αγωγή από το σπίτι μου, ο χαρακτήρας μου και η ευαισθησία, δεν θα με άφηναν ποτέ, να καταφερθώ, εναντίον ενός ανθρώπου που πριν δυο μέρες είχε πεθάνει με τρόπο απίστευτο και που όπως έγραψα και φρόντισα από την αρχή στην λακωνική μου ανάρτηση να ξεκαθαρίσω, δεν τον γνώριζα ούτε αυτόν, ούτε τη δουλειά του και επί πλέον μόλις είχε μπει στον τάφο. Δεν έχω τίποτα με τον Μαζωνάκη, έγραψα. Αλλά ο λειτουργικός αναλφαβητισμός, ο φθόνος και ο ξεπεσμός, ο φανατισμός, η ιδεολογική τύφλωση και η απέραντη εχθρότητα χρόνων, ορισμένων, διάβασε άλλα. Ο Μαζωνάκης θα ήταν ο τελευταίος να κατηγορήσει κανείς για την κατάντια της πολιτισμικής μας ζωής. Φρόντισαν άλλοι, από νωρίς μετά τη μεταπολίτευση, “στρατευμένοι” και σπουδαίοι να το πράξουν με επιτυχία».

Στη συνέχεια, πρόσθεσε: «Η προσωπική μου εμπειρία και συμμετοχή σε λαϊκό προσκύνημα, ήταν δύο (2) φορές, μέσα στη χούντα. Στις κηδείες, αντίστοιχα, του τρισμέγιστου Γιώργου Σεφέρη και του Γεωργίου Παπανδρέου. Αυτό είναι το μέτρο σύγκρισης που έχω και που διαμορφώνει την άποψή μου. Καλό κατευόδιο στον αποθανόντα καλλιτέχνη και συλλυπητήρια στους οικείους του. Και, ευχαριστώ τους σπουδαίους φίλους για τα μηνύματα και τηλεφωνήματά τους συμπαράστασης, μπροστά στον οχετό ύβρεων που δέχτηκα και δέχομαι, άλλη μια φορά. Θεώρησα υποχρέωσή μου, στους δικούς μου φίλους και σημαντικούς ανθρώπους που χάθηκαν τα τελευταία χρόνια, να κάνω αυτήν την ανάρτηση. Η φωτό είναι από την κηδεία του Σεφέρη. 22 Σεπτεμβρίου 1971. Ήμουν κι εγώ εκεί, μέσα στο πλήθος… Και ναι. Αλλιώς τα φανταζόμουνα! Η χαζή…».

Δείτε την ανάρτησή της

«Δεν τον ήξερα ούτε αυτόν, ούτε τη δουλειά του»

Στην αρχική της ανάρτηση, η Αφροδίτη Μάνου είχε αναφέρει ότι δεν γνώριζε προσωπικά τον Γιώργο Μαζωνάκη ούτε τη δουλειά του και είχε σχολιάσει τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε το λαϊκό προσκύνημα.

«Δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο, ούτε που τον ήξερα-κι αυτόν και τη δουλειά του-αλλά το "λαϊκό προσκύνημα" στον νεκρό Μαζωνάκη, είναι το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών, που αλλιώς τα φανταστήκαμε.
Καληνύχτα σας».


Η ανάρτηση της Αφροδίτης Μάνου προκάλεσε δεκάδες αρνητικά σχόλια κάτω από το προφίλ της. Δείτε μερικές από αυτά:



Ανάμεσα στα πρόσωπα από τον καλλιτεχνικό κόσμο που αντέδρασαν μετά την ανάρτηση της Αφροδίτης Μάνου ήταν ο Γιώργος Τσαλίκης, ο Γιάννης Αϊβάζης και ο Σωτήρης Τσαφούλιας. Με μία δημοσίευση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook, ο σκηνοθέτης επέκρινε την Αφροδίτη Μάνου, σημειώνοντας πως η μουσική δεν έχει ταμπέλες και πως η προσπάθειά της να μειώσει το πένθος του κόσμου, είναι δείγμα αλαζονείας.

Η ανάρτηση του Σωτήρη Τσαφούλια

Όπως έγραψε ο Σωτήρης Τσαφούλιας την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου: «Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν γνωρίζατε τον άνθρωπο ούτε τη δουλειά του. Το πρόβλημα είναι ότι ενώ δεν τα γνωρίζετε, σπεύσατε να κρίνετε τη συγκίνηση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, που τα γνωρίζουν. Η αγάπη του κόσμου δεν μπαίνει σε εξετάσεις αισθητικής. Δεν χρειάζεται την έγκριση κανενός για να είναι αληθινή. Το να χαρακτηρίζεις το πένθος ενός λαού ως "το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών" δεν λέει τίποτα για τον άνθρωπο που έφυγε. Λέει όμως πολλά για την αδυναμία σας να δεχτείτε ότι η τέχνη δεν ανήκει σε μια ελίτ, αλλά στον κόσμο που τη ζει».

Και πρόσθεσε: «Ο κόσμος δεν έκανε προσκύνημα σε ένα μουσικό είδος. Αποχαιρέτησε έναν άνθρωπο που τον συντρόφευσε στις χαρές, στους χωρισμούς, στις παρέες και στις μοναξιές του και που ποτέ δεν προσπάθησε να διχάσει ή να κατατάξει κανέναν. Και αυτό δεν μειώνει κανέναν άλλο καλλιτέχνη. Το να προσπαθείς όμως να μειώσεις το πένθος των άλλων, μόνο και μόνο επειδή δεν συμβαδίζει με τα δικά σου γούστα, δεν είναι πολιτισμός. Είναι αλαζονεία και για μια καλλιτέχνιδα σαν εσάς που δηλώνει τραγουδοποιός φιλοσοφούσα μετ’ ευτελείας εν Αθήναις, το σχόλιο είναι αν όχι άστοχο, τουλάχιστον λυπηρό».



Ο Γιώργος Μαζωνάκης έφυγε από τη ζωή την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 54 ετών, μετά από ανακοπή. Ο τραγουδιστής είχε επισκεφθεί την ιδιωτική κλινική Stem Cell στο Κολωνάκι για να υποβληθεί σε συνεδρία πλασμαφαίρεσης, και υπέστη ανακοπή. Ακολούθησε η διακομιδή του στο νοσοκομείο «Ελπίς», όπου και διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδας στη Νίκαια, ενώ η ταφή του έγινε στο Γ’ Νεκροταφείο. Την προηγούμενη ημέρα είχε πραγματοποιηθεί η λαϊκή αγρυπνία, με συγγενείς, φίλους και χιλιάδες θαυμαστές του τραγουδιστή να συγκεντρώνονται για να του πουν το τελευταίο «αντίο».

Συνέχεια...

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: «Να γίνει ο Καναδάς το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ» - Πρότεινε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας

Την πολιτική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον επόμενο χρόνο, αλλά και τον απολογισμό της δράσης της Επιτροπής κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union - SOTEU).

«Ήταν η καλύτερη των εποχών. Ήταν η χειρότερη των εποχών», είπε η φον ντερ Λάιεν, ξεκινώντας την πολυαναμενόμενη ομιλία της με μια παραπομπή στον Άγγλο μυθιστοριογράφο. Πρόκειται για την εισαγωγική φράση του μυθιστορήματος του Ντίκενς «Μια ιστορία δύο πόλεων» – που αναφέρεται στο Λονδίνο και το Παρίσι κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης. Χρησιμοποίησε το απόσπασμα αυτό για να υποδείξει ότι ζούμε σε επαναστατικές εποχές, μια εποχή «μεγάλων ευκαιριών» αλλά και «μεγάλων κινδύνων».

«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό»

Η Ευρώπη πρέπει να στοχεύσει σε ένα μερίδιο καθαρής ενέργειας που να είναι «τεχνολογικά ουδέτερο», συμπεριλαμβανομένων πιο αμφιλεγόμενων πηγών ενέργειας όπως το βιομεθάνιο και η πυρηνική ενέργεια, καθώς και ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές.

Ανέφερε ότι αυτό είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει τις προμήθειες ενέργειας, προσθέτοντας 90 δισεκατομμύρια ευρώ στις εισαγωγές ενέργειας της Ένωσης φέτος «χωρίς να προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας».

Προς τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει επίσης να εξαπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να διπλασιάσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα έως το 2040, τόνισε, αναφερόμενη στον στόχο ηλεκτροδότησης που είχε προτείνει η ΕΕ πριν από το καλοκαίρι.

«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό. Είναι επιτακτικό», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν όσον αφορά στο ενεργειακό κόστος.

«H αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί πρώτη προτεραιότητα»

Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να προβεί σε «σαφείς δημοσιονομικές επιλογές» για τους πολίτες της, δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη.

«Η οικονομία μας άντεξε τις επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή καλύτερα από το αναμενόμενο. Και η ανεργία βρίσκεται σε σχεδόν ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι πιέσεις από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και το κόστος δανεισμού είναι αισθητές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις», ανέφερε η Πρόεδρος.

«Θα πρέπει να ληφθούν σαφείς δημοσιονομικές αποφάσεις για να διασφαλιστεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα, προστατεύοντας παράλληλα τις επενδύσεις. Επομένως, η αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί την πρώτη μας προτεραιότητα», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν.

H Ευρώπη αναλαμβάνει τις ευθύνες της για την ασφάλεια

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε με έμφαση το γεγονός ότι, ενόψει μιας ολοένα και πιο εχθρικής κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας, η Ευρώπη αναλαμβάνει τις ευθύνες της και έχει αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες κατά 80% τα τελευταία πέντε χρόνια.

«Αυτή είναι μια Ευρώπη που στέκεται αλληλέγγυα η μία στην άλλη», είπε, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία επίσης υποστηρίζεται σε αυτόν τον αγώνα.

«Ή όταν υπερασπιστήκαμε τη Γροιλανδία όταν απειλήθηκε», είπε. «Ή όταν τα drones, οι υβριδικές επιθέσεις ή η παραπληροφόρηση στοχεύουν τις δημοκρατίες μας.»

Η φον ντερ Λάιεν συνέκρινε την άνοδο του εθνικισμού και του ευρωσκεπτικισμού με την απειλή που αποτελεί ο Πούτιν ή «οι εκπρόσωποι και οι μαριονέτες των αυταρχικών».

«Οι πραγματικές ανησυχίες χρησιμοποιούνται ως όπλο για να σπείρουν τη διχόνοια μεταξύ μας. Μερικές φορές από έξω – και πολύ συχνά από μέσα», προειδοποίησε.

«Είτε πρόκειται για τους ακροεθνικιστές είτε για τους αντιευρωπαίους, είτε για ρωσική παρέμβαση είτε για παραπληροφόρηση. Τα ονόματα μπορεί να διαφέρουν, αλλά ο στόχος τους είναι ο ίδιος.»

«Περιφρονούν τις αξίες μας και θέλουν να καταστρέψουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα. Ας μην περιοριστούμε λοιπόν στο να αντισταθούμε σε αυτό, αλλά ας αγωνιστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή μας ιδέα», πρόσθεσε.

Πακέτο 17 δισ. ευρώ κατά της γραφειοκρατίας

Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί ταχύτερα και να μειώσει τη γραφειοκρατία μέσω ενός πακέτου απλοποιήσεων που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Στη σημερινή οικονομία, η ταχύτητα είναι καθοριστικής σημασίας. Μια άδεια ή ένα έντυπο, μια σύνδεση με το δίκτυο ή μια απόφαση χρηματοδότησης. Όλα αυτά μπορούν να καθορίσουν πού θα πραγματοποιηθεί μια επένδυση. Πού θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Πρέπει να κινηθούμε πολύ πιο γρήγορα», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη.

«Γνωρίζετε ότι οι 12 συνολικές προτάσεις μας μειώνουν το διοικητικό βάρος κατά περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στο πρόγραμμα απλοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα για την ισορροπία στις σχέσεις μας με την Κίνα

Το έλλειμμα της ΕΕ ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ την ημέρα έναντι της Κίνας σημαίνει ότι «έναν δεύτερο κλονισμό από την Κίνα… έχουμε ήδη εδώ», δήλωσε μόλις η φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι οι διαπραγματεύσεις για τη μείωση του ελλείμματος «πρέπει πλέον να οδηγήσουν σε αποτελέσματα».

Η ΕΕ διαπραγματεύεται με την Κίνα για να δει αν μπορεί να πείσει τον οικονομικό γίγαντα να σταματήσει να πλημμυρίζει την Ευρώπη με φθηνότερα προϊόντα.

Είναι σαφές ότι η φον ντερ Λάιεν δεν θέλει να δημιουργήσει αναταραχές, πριν στείλει τον επίτροπο Εμπορίου της στην Κίνα τον επόμενο μήνα για συνομιλίες.

Ωστόσο, χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα. «Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας για να επαναφέρουμε την ισορροπία στις σχέσεις μας», δήλωσε. «Τα λόγια είναι καλά, αλλά οι πράξεις είναι καλύτερες».

Η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ενημερώσει τους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής στις 15 και 16 Οκτωβρίου σχετικά με την πορεία των συνομιλιών με την Κίνα.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες οι καλύτεροι στον κόσμο

Η φον ντερ Λάιεν δεν έχασε την ευκαιρία να επαινέσει τους Ευρωπαίους αγρότες ως «τους καλύτερους στον κόσμο. Και θα τους στηρίζουμε σε κάθε βήμα».

Ωστόσο, όπως ήταν αναμενόμενο, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ελάχιστες νομοθετικές πρωτοβουλίες που αφορούν τους τομείς της γεωργίας και των τροφίμων. Επαίνεσε τους αγρότες για το ότι ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση ενός «ατέρμονου καλοκαιριού» και άφησε να εννοηθεί ότι θα υποβληθούν προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, την αντιμετώπιση του «ασφαλιστικού κενού» και τη διασφάλιση της πρόσβασης σε νερό για την παραγωγή τροφίμων.

Οι αγροτικές ενώσεις της ΕΕ παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς ένα ιδιαίτερα καταστροφικό καλοκαίρι έχει πλήξει σοβαρά την αγροτική παραγωγή – και ένα ενδεχομένως ιστορικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απειλεί με ακραίες καιρικές συνθήκες και το επόμενο έτος.

Τον επόμενο μήνα ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα

«Τον επόμενο μήνα θα παρουσιάσουμε ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα. Θα προσδιορίσουμε τις 100 πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης. Και θα αξιολογήσουμε τους κινδύνους — καθώς και το επίπεδο στο οποίο πρέπει να αντιμετωπιστούν», υπενθύμισε η πρόεδρος της Επιτροπής, ενώ 660.000 εκτάρια κάηκαν ολοσχερώς και χάθηκαν περίπου 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών.

Η ΕΕ θα παρουσιάσει ένα ακόμη σχέδιο για τα ύδατα, την «Πρωτοβουλία για τα Ύδατα», όπως την ονόμασε η φον ντερ Λάιεν, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την έλλειψη νερού μετά το καλοκαίρι με τις πρωτοφανείς ξηρασίες. Στόχος της είναι επίσης η διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με το νερό στον γεωργικό τομέα, τονίζοντας τη σημασία της για τη βιομηχανία και την επισιτιστική ασφάλεια.

Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται αν το σχέδιο αυτό προορίζεται να προωθηθεί ως νόμος ή ως μια ακόμη «στρατηγική» με μη δεσμευτικούς στόχους, παρόμοια με τη Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Υδάτινων Πόρων που παρουσίασαν οι Βρυξέλλες πέρυσι.

Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε τις καταστροφικές επιπτώσεις των πυρκαγιών και των καυσώνων αυτού του καλοκαιριού, που έπληξαν ολόκληρη την Ευρώπη και στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.

Οι δηλώσεις της έρχονται σε μια στιγμή που αρκετοί εμπειρογνώμονες στον τομέα της δημόσιας υγείας έχουν καλέσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, παρόμοια με τον ιό Έμπολα ή τον ιό mpox.

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα παρουσιάσουν σύντομα ένα «Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τους Καύσωνες», το οποίο θα περιλαμβάνει καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ετοιμότητα στον τομέα της υγείας.

Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί για να αντικαταστήσει μια ειδική στρατηγική για την υγεία και το κλίμα, την οποία πολλοί ευρωβουλευτές και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν ζητήσει από την Επιτροπή να εκπονήσει.

«Συμμαχία για το Μέλλον» με τον Καναδά

Στο πλαίσιο της ομιλίας της, στην οποία παρίσταται αυτοπροσώπως ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε μια νέα, ολοκληρωμένη εταιρική σχέση με τον Καναδά.

Υποσχέθηκε να «εργαστούμε στον τομέα της έξυπνης μεταποίησης… να δημιουργήσουμε μια τεχνολογική συμμαχία… να ενοποιήσουμε τις αμυντικές βιομηχανικές βάσεις». Επιπλέον, οι δύο πλευρές θα «καθιστούν την Αρκτική ένα εμβληματικό κοινό έργο. Θα εργαστούμε στους τομείς της ενέργειας, των κρίσιμων ορυκτών και των μπαταριών. Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής τεχνολογίας, της κυβερνοασφάλειας και της οικονομικής ασφάλειας».

Η εταιρική σχέση, όπως δήλωσε, «δεν στρέφεται εναντίον κανενός άλλου». «Η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία», είπε.

Η ενέργεια θα αποτελέσει έναν βασικό τομέα συνεργασίας, καθώς η ΕΕ εμβαθύνει τις σχέσεις της με τον Καναδά, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές. Δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες, αλλά οι δύο πλευρές συνεργάζονται ήδη στους τομείς της πυρηνικής ενέργειας, των καθαρών τεχνολογιών και της μείωσης των εκπομπών μεθανίου.

Το υγροποιημένο φυσικό αέριο αποτελεί έναν άλλο τομέα με δυνατότητες για στενότερη συνεργασία. Η Γερμανία σύναψε νωρίτερα φέτος μια 20ετή συμφωνία προμήθειας καναδικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, αν και θα χρειαστεί ακόμη χρόνος μέχρι ο Καναδάς να αναπτύξει την απαραίτητη εξαγωγική ικανότητα (χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές ανησυχίες).

Απευθυνόμενη στον Μαρκ Κάρνι, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί του «για να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ».

Αγκάλιασε τον πρωθυπουργό και του έσφιξε το χέρι, προκαλώντας μια ακόμη ορθία επευφημία. Σε ένα σαφές μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Δεν πρόκειται για μια συνεργασία εναντίον κανενός άλλου, αλλά για την κοινή μας δύναμη».

Συμμαχίες εκτός Ευρώπης

Η ΕΕ αναπτύσσει στενότερους δεσμούς με χώρες στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις εμπορικές συμμαχίες της.

Η Επιτροπή έχει μπει σε ρυθμό, υπογράφοντας συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, το Μεξικό, την Αυστραλία και άλλες χώρες, στο πλαίσιο του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου που ξεκίνησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα, αυτή η προσπάθεια περιλαμβάνει ένα νέο έργο συνδεσιμότητας μεταξύ του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας, για το οποίο η φον ντερ Λάιεν καυχήθηκε ότι θα «τριπλασιάσει τις εμπορικές ροές και θα μειώσει δραστικά τους χρόνους διαμετακόμισης εμπορευμάτων έως το 2030».

Ωστόσο, ενώ άλλες εμπορικές συμφωνίες συνήφθησαν με χώρες που μοιράζονται τις ίδιες αξίες, αυτό το τελευταίο έργο θα οδηγήσει την ΕΕ να προσεγγίσει αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά, ανέφερε, θα διοργανώσει μια Περιφερειακή Σύνοδο Κορυφής για τη Συνδεσιμότητα μαζί με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας.

Η ΕΕ ζητεί επιβράδυνση στην ανάπτυξη των πιο ισχυρών μοντέλων AI

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα στηρίξει τις προσπάθειες της βιομηχανίας τεχνολογίας να επιβραδύνει την ανάπτυξη των πιο προηγμένων και δυνητικά πιο ανατρεπτικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ θα ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες όπως ο Καναδάς και η Βρετανία για την ασφάλεια των συστημάτων AI.

Το μήνυμα αυτό έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά την ετήσια ομιλία της για την «Κατάσταση της Ένωσης» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου αναφέρθηκε τόσο στις μεγάλες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης όσο και στους κινδύνους που δημιουργεί η ταχεία εξέλιξή της.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στην ανθρωπότητα, υπό την προϋπόθεση ότι οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες της τεχνολογίας αντιμετωπίζονται με ισορροπημένο τρόπο. Ωστόσο, εστίασε στις λεγόμενες frontier AI models, δηλαδή στα μοντέλα που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογικής ανάπτυξης και ξεπερνούν τα όρια των σημερινών δυνατοτήτων.

«Καθώς τα frontier μοντέλα γίνονται πιο ικανά, οι κίνδυνοι αυτοί έχουν γίνει πιο έντονοι», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι τα συστήματα που αναπτύσσονται θα μπορούσαν να επιτρέψουν επιθέσεις στον κυβερνοχώρο σε επίπεδο που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδιανόητο.

Όπως σημείωσε, τα ισχυρότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται σύντομα να βρεθούν στα χέρια αντιπάλων με διαφορετικές αντιλήψεις για τη χρήση της τεχνολογίας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε επίσης σε πρόσφατα περιστατικά κατά τα οποία πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης φέρεται να ξέφυγαν από περιβάλλοντα δοκιμών και να επιχείρησαν αυτόνομες επιθέσεις σε άλλα συστήματα, όπως συνέβη στην υπόθεση παραβίασης που αφορούσε την OpenAI και το Hugging Face τον Ιούλιο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει στενότερη συνεργασία με χώρες που συμμερίζονται την ανάγκη για αυξημένη ασφάλεια στην τεχνητή νοημοσύνη. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η ΕΕ θα συνεργαστεί με τον Καναδά, τη Βρετανία και άλλους εταίρους σε τομείς όπως η αξιολόγηση μοντέλων, η επαλήθευση, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και η ασφάλεια της AI.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι ίδιοι οι επικεφαλής των κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας έχουν ζητήσει πιο προσεκτική προσέγγιση στην ανάπτυξη των λεγόμενων αυτοτροφοδοτούμενων μοντέλων. «Αν οι άνθρωποι που αναπτύσσουν την τεχνολογία είναι ξεκάθαροι σε αυτό, τότε πρέπει να είμαστε και εμείς», ανέφερε.

Η ΕΕ διαθέτει ήδη έναν από τους πιο ολοκληρωμένους νόμους παγκοσμίως για την τεχνητή νοημοσύνη, τον AI Act, ο οποίος δίνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρμοδιότητες εποπτείας των μέτρων περιορισμού κινδύνων για τα πιο προηγμένα μοντέλα.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι θα συγκαλέσει συζήτηση με κορυφαία εργαστήρια ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να εξεταστεί πώς οι δημόσιες αρχές μπορούν να στηρίξουν τις προσπάθειες της βιομηχανίας για ασφαλέστερη ανάπτυξη των πιο ισχυρών μοντέλων.

Η παρέμβαση της Κομισιόν έρχεται καθώς η παγκόσμια κούρσα για την ανάπτυξη ολοένα ισχυρότερων συστημάτων AI επιταχύνεται, με κυβερνήσεις και τεχνολογικές εταιρείες να αναζητούν ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία και στη διαχείριση πιθανών κινδύνων.

Νέος μηχανισμός απέναντι στις υβριδικές απειλές

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή ειρήνη απειλείται όσο συνεχίζεται ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι οι απειλές στο ευρωπαϊκό έδαφος «αυξάνονται καθημερινά».

Αναφερόμενη στην απόπειρα επίθεσης με drone στη Λειψία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποστήριξε ότι επρόκειτο για «επίθεση με στρατιωτικό υλικό, η οποία πραγματοποιήθηκε από Ρώσους επιχειρησιακούς παράγοντες σε ευρωπαϊκό έδαφος».

«Δεν ήταν μόνο επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους, αλλά εναντίον ολόκληρης της Ένωσής μας. Και δεν θα το επιτρέψουμε», τόνισε κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Νέος μηχανισμός αντίδρασης πέρα από το ΝΑΤΟ

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται «το δικό της εγχειρίδιο αντιμετώπισης υβριδικών απειλών», καθώς υπάρχουν περιστατικά που δεν φτάνουν στο επίπεδο ένοπλης επίθεσης, αλλά συνιστούν σαφή απειλή για την εθνική ασφάλεια.

«Χρειαζόμαστε επειγόντως συναίνεση για το πώς θα αντιδρούμε σε συγκεκριμένα περιστατικά. Εκείνα που βρίσκονται κάτω από το επίπεδο της ένοπλης επίθεσης, αλλά απειλούν ξεκάθαρα την ασφάλειά μας», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, απαιτείται ένας μηχανισμός που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος της Συμμαχίας να ζητήσει έκτακτη διαβούλευση όταν θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά του.

«Όταν ενεργοποιείται από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται για να συντονίσουν μια ευρωπαϊκή απάντηση», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, σημειώνοντας ότι στόχος είναι «η αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης και ο περιορισμός των επιπτώσεων».

Πρόταση για Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δηλώνοντας ότι ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει να γίνει πραγματικότητα.

Η νέα αυτή δομή, όπως ανέφερε, θα πρέπει να περιλαμβάνει συμμάχους όπως η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, ο Καναδάς και άλλες χώρες που εμπλέκονται στις νέες ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης.

«Η ανάγκη είναι επείγουσα. Και η αρχή είναι απλή: η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαίρετη», είπε η φον ντερ Λάιεν.

«Οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν»

Στην ομιλία της η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε επίσης στην προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, προειδοποιώντας ότι δεν πρέπει να υπάρξει επιστροφή σε εποχές όπου οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

«Σήμερα οι θεμελιώδεις αξίες μας αμφισβητούνται. Κάποιοι θέλουν ακόμη και να κάνουν πίσω στα δικαιώματα των γυναικών», δήλωσε.

«Οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν. Θα υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας κάθε μέρα», πρόσθεσε.

Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι τον Νοέμβριο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καλέσει κυβερνήσεις, ευρωβουλευτές και επιχειρήσεις να συμμετάσχουν σε ένα νέο ευρωπαϊκό σχέδιο για τις εφαρμογές της βιομηχανικής τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρωτοβουλία θα επικεντρωθεί σε πέντε στρατηγικούς τομείς: υγεία, μεταφορές, αγροδιατροφή, προηγμένη μεταποίηση, άμυνα και διάστημα.

«Εδώ κρύβεται η πραγματική αξία. Και εδώ η Ευρώπη έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Διαθέτουμε βιομηχανίες παγκόσμιας κλάσης που βασίζονται σε δεδομένα υψηλής ποιότητας», ανέφερε.

Τόνισε πάντως ότι στόχος δεν είναι η αντικατάσταση της ανθρώπινης λήψης αποφάσεων, αλλά η ενίσχυσή της «με έναν ευρωπαϊκό τρόπο».

Ευρωπαϊκή συμφωνία για φροντίδα και στέγαση

Η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε επίσης την επερχόμενη Ευρωπαϊκή Συμφωνία για τη Φροντίδα (European Care Deal), με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκαλεί η δημογραφική αλλαγή.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρώτη ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για τη στέγαση, που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και η κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων.

«Η φροντίδα δεν είναι προνόμιο. Η στέγαση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαιώματα», δήλωσε.

Μετανάστευση: «Πλαίσιο έκτακτης ανάγκης» για την αντιμετώπιση κρίσεων όπως αυτή της Θέουτα

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ένα νέο «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», το οποίο θα ενεργοποιείται βάσει αυστηρά καθορισμένων κριτηρίων σε περίπτωση ξαφνικής, μεγάλης κλίμακας εισροής παράνομων μεταναστών, όπως συνέβη στην ισπανική εξκλάβη της Θέουτα τον περασμένο Ιούλιο.

«Τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν — ειδικά για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύσει τα σύνορά της, ειδικά όταν «οι μαζικές μετακινήσεις οργανώνονται και χρησιμοποιούνται ως όπλο».

Το πλαίσιο θα επιτρέπει προσωρινή ευελιξία στις τυπικές διαδικασίες, κάτι που, σύμφωνα με πηγές της ΕΕ, θα μπορούσε να μεταφραστεί σε προσωρινή αναστολή του δικαιώματος στο άσυλο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενισχύσει τη Frontex, την υπηρεσία συνόρων της ΕΕ, «ειδικά για να επιταχύνει τις επαναπροωθήσεις» των παράνομων μεταναστών, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

Για το 2024, δεσμεύτηκε να τριπλασιάσει το προσωπικό της Frontex σε έως και 30.000 υπαλλήλους. Τώρα φαίνεται να προτείνει μια μεταρρύθμιση της αποστολής της υπηρεσίας, απονέμοντάς της έναν πιο προληπτικό ρόλο στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι η υπηρεσία θα βελτιώσει τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησής της, ώστε να μπορεί να εντοπίζει και να προβλέπει μεταναστευτικές κινήσεις μεγάλης κλίμακας, ενώ παράλληλα θα εντείνει τη συνεργασία της με χώρες εκτός ΕΕ.

«Εμείς, οι Ευρωπαίοι, αποφασίζουμε ποιος έρχεται στην Ένωσή μας και υπό ποιες συνθήκες. Και όχι οι λαθρέμποροι και οι διακινητές», δήλωσε.

Οι Ούγγροι «επέλεξαν τη δημοκρατία, επέλεξαν την Ευρώπη» στις εκλογές του Απριλίου

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξήρε το αποτέλεσμα των κοινοβουλευτικών εκλογών στην Ουγγαρία στην ομιλία της, αναφέροντας ότι οι ψηφοφόροι έφεραν την Ουγγαρία ξανά στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Τίποτα δεν είναι αναπόφευκτο. Αρκεί να κοιτάξετε την Ουγγαρία», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

«Η 12η Απριλίου θα μείνει στη μνήμη μας για πολύ καιρό. Η μέρα που ο λαός της Ουγγαρίας πήρε το μέλλον του στα χέρια του. Επέλεξαν τη δημοκρατία. Επέλεξαν την Ευρώπη. Επαναφέραν την Ουγγαρία εκεί όπου ανήκει: στην καρδιά της Ένωσής μας».

Η Ουγγαρία είχε αντιμετωπίσει στο παρελθόν οικονομικές κυρώσεις λόγω ανησυχιών για συστημική διαφθορά και το κράτος δικαίου. Ο Όρμπαν δέχθηκε επίσης έντονη κριτική στις Βρυξέλλες για τους στενούς δεσμούς του με τη Ρωσία και την επανειλημμένη παρεμπόδιση των πακέτων στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ ενέτεινε τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της κατάληψης του κράτους.

«Η πολυετής οπισθοδρόμηση έχει αρχίσει να αντιστρέφεται. Ο αγώνας κατά της διαφθοράς και της κατάληψης του κράτους επιταχύνεται. Υπάρχει πραγματική πρόοδος όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Και τώρα, έχουν αποδεσμευτεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουγγαρία.»

Τον Μάιο, ο Μάγιαρ και η φον ντερ Λάιεν συμφώνησαν για την αποδέσμευση 16,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από κονδύλια που είχαν προηγουμένως δεσμευτεί. Εάν η Ουγγαρία πληροί όλα τα απαιτούμενα κριτήρια, τα χρήματα θα μπορούσαν να φτάσουν στη Βουδαπέστη αργότερα μέσα στο έτος.

Το «EU Kids Act» θα περιορίσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Η Επιτροπή θα προτείνει την Πέμπτη τον «EU Kids Act», με μια σταδιακή προσέγγιση για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, απαγορεύοντας την πρόσβαση σε χρήστες ηλικίας κάτω των 13 ετών και περιορίζοντας την πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 15 ετών.

«Δεν χρειάζεται να αποδεχόμαστε τις εθιστικές λειτουργίες. Δεν χρειάζεται να αποδεχόμαστε το γεγονός ότι τα παιδιά παρασύρονται σε ολοένα και πιο ακραίο περιεχόμενο. Δεν χρειάζεται να δεχόμαστε το γεγονός ότι οι φωτογραφίες κοριτσιών χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία σεξουαλικοποιημένων εικόνων με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε η κ. φον ντερ Λάιεν.

Η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε επίσης την αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, πράγμα που σημαίνει ότι θα εναπόκειται στις τεχνολογικές πλατφόρμες να αποδείξουν ότι έχουν πράγματι καταστήσει τις υπηρεσίες τους ασφαλείς.

«Η Ευρώπη έχει τη δύναμη να δράσει. Εμείς αποφασίζουμε τους κανόνες μας, όχι οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας», πρόσθεσε.

Συνέχεια...

📺Βουλή: ΟΥΡΛΙΑΧΤΑ για την παρουσία Φλωρίδη στα υπουργικά έδρανα – Δουδωνής: «Τι δουλειά έχετε εδώ; Σηκωθείτε και φύγετε»

Ένταση επικράτησε πριν από λίγο στη Βουλή κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Η παρουσία του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη «πυροδότησε» την ένταση.

Ανεβαίνοντας στο βήμα ο Παναγιώτης Δουδωνής από το ΠΑΣΟΚ απευθύνθηκε στον υπουργό Δικαιοσύνης λέγοντας χαρακτηριστικά: «Κύριε Φλωρίδη τι δουλειά έχετε εδώ;».

Ταυτόχρονα ακουγόταν και η Ζωή Κωνσταντοπούλου να φωνάζει: «Τι δουλειά έχετε εδώ;».

Ο Παναγιώτης Δουδωνής συνέχισε προς τον υπουργό: «Τι κάνετε ακριβώς εδώ;» και πρόσθεσε: «Παρακαλώ , να διαβάσετε και να δείτε ότι στην Αναθεώρηση του Συντάγματος δεν έχει καμία συμμετοχή η Εκτελεστική Εξουσία. Διαβάστε το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής και παρακαλώ πολύ σηκωθείτε και φύγετε. Δεν έχετε καμία θέση στην αίθουσα αυτή. Είναι αντισυνταγματική, αντίθετη στον Κανονισμό της Βουλής και αντίθετη στο Πολίτευμα η παρουσία σας. Διότι επιπλέον δεν είστε και βουλευτής».

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου φώναζε: «Φύγετε, φύγετε» και ο Παναγιώτης Δουδωνής είπε προς τον υπουργό: «Σας ανεχθήκαμε, αλλά ήσασταν προκλητικός. Την προηγούμενη φορά θέλατε να κλείσετε τη συζήτηση σαν να είναι νομοσχέδιο. Λάθρα ήσασταν εδώ όλο το προηγούμενο διάστημα και ζητήσατε και πήρατε τον λόγο για να κλείσετε τη συζήτηση. Πρέπει να αποχωρήσετε».

Ο προεδρεύων, Γιώργος Γεωργαντάς προσπαθούσε να επιβάλει την τάξη και είπε ως απάντηση στον κ. Δουδωνή: «Η κοινοβουλευτική πρακτική και η θεσμική μνήμη της Βουλής πάντα στις Αναθεωρήσεις του Συντάγματος , στις συζητήσεις παρίσταται και υπουργός.  Έχω τα πρακτικά της συζήτησης του 2019».

Σε αυτό το σημείο η Ζωή Κωνσταντοπούλου άρχισε να φωνάζει και ο κ. Γεωργαντάς τής ζήτησε να σταματήσει. Είπε χαρακτηριστικά: «Πρέπει να ακούγεται και η άλλη φωνή και να μην επισκιάζεται από κανέναν και από καμία κραυγή».

Δείτε το βίντεο:

Συνέχεια...

Γεωργιάδης για «καρτέλ καυσίμων»: «Πείτε μου ποιο είναι» – Τα στοιχεία της ΕΕ για Ελλάδα, Γερμανία και Κύπρο

Η Ελλάδα πληρώνει ακριβά τη βενζίνη στην αντλία, αλλά η εικόνα αλλάζει όταν αφαιρεθούν οι φόροι: στις 7 Σεπτεμβρίου η αμόλυβδη κόστιζε €2,093/λίτρο με φόρους και περίπου €0,973 χωρίς φόρους. Τι δείχνουν τα ευρωπαϊκά στοιχεία — και γιατί αυτά από μόνα τους δεν αποδεικνύουν ούτε αποκλείουν πρόβλημα ανταγωνισμού.

Μία από τις πιο έντονες στιγμές της συνέντευξης του Άδωνι Γεωργιάδη ήρθε όταν η συζήτηση πέρασε στην ακρίβεια των καυσίμων και στις καταγγελίες της αντιπολίτευσης περί «καρτέλ».

«Πείτε μας τα ονόματα των καρτέλ των καυσίμων. Ποιοι είναι αυτοί που κάνουν το καρτέλ;», είπε ο υπουργός.

Και πρόσθεσε:

«Πώς γίνεται εμείς να έχουμε καρτέλ και οι άλλοι να μην έχουν;»

Εδώ, όμως, χρειάζεται να χωριστούν τρία διαφορετικά πράγματα: η διεθνής τιμή του καυσίμου, η προ φόρων ελληνική τιμή και οι φόροι.

€2,093 στην Ελλάδα – €2,331 στη Γερμανία – €1,632 στην Κύπρο

Σύμφωνα με τα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία του Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με ημερομηνία αναφοράς 7 Σεπτεμβρίου:

• Ελλάδα: περίπου €2,093/λίτρο,
• Γερμανία: €2,331,
• Κύπρος: €1,632,
• Ολλανδία: €2,466,
• Δανία: €2,63.

Η Επιτροπή δημοσιεύει εβδομαδιαία τόσο τις τελικές τιμές όσο και τις τιμές χωρίς φόρους.

Η Ελλάδα επομένως είναι ακριβή στην τελική τιμή, αλλά δεν βρίσκεται στην κορυφή της ΕΕ.

Χωρίς φόρους η εικόνα αλλάζει

Αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της σύγκρισης.

Η μέση προ φόρων τιμή της αμόλυβδης στην Ελλάδα στις 7 Σεπτεμβρίου ήταν περίπου €0,973/λίτρο.

Στην ίδια κατάταξη:

• Γερμανία: περίπου €1,156,
• Κύπρος: περίπου €1,002,
• Γαλλία: €1,072,
• Ολλανδία: €1,190.

Με βάση τα στοιχεία που αναπαράγουν το Weekly Oil Bulletin, η Ελλάδα βρισκόταν περίπου στη 10η θέση από τις 27 εάν οι χώρες ταξινομηθούν από τη χαμηλότερη προς την υψηλότερη προ φόρων τιμή.

Αυτό είναι σημαντικό.

Δείχνει ότι μεγάλο τμήμα της διαφοράς μεταξύ τελικής τιμής Ελλάδας και χωρών όπως η Κύπρος οφείλεται στη φορολογία και όχι αποκλειστικά στο εμπορικό περιθώριο. kafsima

Η Κύπρος εξηγεί το φορολογικό σκέλος

Η Κύπρος είχε στις 7 Σεπτεμβρίου τελική τιμή περίπου €1,63/λίτρο, πολύ χαμηλότερη από την ελληνική, παρότι η προ φόρων τιμή της ήταν λίγο υψηλότερη από της Ελλάδας.

Αυτό ενισχύει το επιχείρημα Γεωργιάδη ότι η φορολογία αποτελεί πολύ σημαντικό μέρος της διαφοράς.

Η κυπριακή Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή δημοσιεύει επίσης εβδομαδιαία στοιχεία που διαχωρίζουν την τιμή με και χωρίς φόρους ακριβώς για αυτόν τον λόγο.

«Δεν αυξήσαμε τον φόρο καυσίμων»

Ο Γεωργιάδης επέμεινε ότι η κυβέρνηση επέλεξε να μειώσει άλλους φόρους και όχι τον ΕΦΚ στα καύσιμα.

«Έχουμε μειώσει 80 φόρους. Αλλά τους φόρους στα καύσιμα δεν τους μειώσαμε. Εγώ προσωπικά ποτέ δεν ήμουν υπέρ της μείωσης των φόρων καυσίμων», είπε.

Ο επίσημος κυβερνητικός απολογισμός καταγράφει 83 μειώσεις φόρων και εισφορών από το 2019, μεταξύ των οποίων φόρος επιχειρήσεων, εισφορές, φόρος εισοδήματος και άλλες επιβαρύνσεις.

Γιατί ο Γεωργιάδης απορρίπτει την οριζόντια μείωση

Η λογική που παρουσίασε είναι ότι μία οριζόντια μείωση του φόρου καυσίμων:

• έχει μεγάλο δημοσιονομικό κόστος,
• ωφελεί και υψηλά εισοδήματα,
• επιδοτεί συνολικά την κατανάλωση εισαγόμενης ενέργειας,
• ωφελεί ακόμη και την κατανάλωση ξένων επισκεπτών.

«Αν το πρόβλημά σου είναι ο αδύναμος που δεν μπορεί να πληρώσει το καύσιμό του, είναι πολύ προτιμότερο να πας στοχευμένα και να δώσεις λεφτά σε αυτόν», υποστήριξε.

Πρόκειται για πολιτική επιλογή και όχι για μονόδρομο: μια κυβέρνηση μπορεί εναλλακτικά να επιλέξει οριζόντιες φορολογικές μειώσεις, στοχευμένες επιδοτήσεις ή συνδυασμό των δύο.

Όμως υπάρχει ένα κρίσιμο «αλλά» στο θέμα του καρτέλ

Οι διεθνείς συγκρίσεις τιμών δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει καρτέλ.

Και εδώ υπάρχει σημαντική θεσμική λεπτομέρεια.

Η ίδια η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει ανοίξει κανονιστική παρέμβαση στον κλάδο πετρελαιοειδών, εξετάζοντας ειδικά τις συνθήκες ανταγωνισμού σε διύλιση, χονδρική και λιανική διάθεση βενζίνης, diesel και πετρελαίου θέρμανσης. Η Επιτροπή αναφέρει ότι εξετάζει συνθήκες οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν προβλήματα στη λειτουργία της ανταγωνιστικής διαδικασίας.

Αυτό δεν ισοδυναμεί με διαπίστωση παράνομου καρτέλ.

Σημαίνει, όμως, ότι το ζήτημα του ανταγωνισμού στην αγορά είναι θεσμικά υπαρκτό και υπό εξέταση.

Το συμπέρασμα των αριθμών

Τα δεδομένα δείχνουν τρία πράγματα ταυτόχρονα:

Η Ελλάδα έχει υψηλή τελική τιμή βενζίνης.

Η προ φόρων τιμή της, όμως, δεν συγκαταλέγεται στις υψηλότερες της ΕΕ.

Και η μεγάλη απόσταση από χώρες όπως η Κύπρος εξηγείται σε σημαντικό βαθμό από τη διαφορετική φορολογική επιβάρυνση.

Αυτό ενισχύει το επιχείρημα του Γεωργιάδη ότι δεν μπορεί όλη η αύξηση στην αντλία να αποδίδεται μηχανικά σε «καρτέλ».

Δεν επιτρέπει όμως από μόνο του το αντίστροφο συμπέρασμα ότι η αγορά δεν έχει προβλήματα ανταγωνισμού — αυτό είναι δουλειά της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Κωστας Καλλιαντερης 

Πηγή: pagenews.gr

Συνέχεια...

Μαθηματικός της Οξφόρδης λέει ότι δεν ισχύει θεωρία 2.000 ετών για τον Παρθενώνα: Οι καμπύλες δεν διόρθωναν οπτικές ψευδαισθήσεις

[Σύμφωνα με τον Άγγλο ΜΠΕΚΡΗ ΑΝΩΜΑΛΟ (ΟΠΩΣ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ) είναι "κίνδυνος το να χρησιμοποιούνται τα κείμενα ενός Ρωμαίου συγγραφέα ως «κλειδί» για την ερμηνεία ελληνικών αρχιτεκτονικών πρακτικών που είχαν προηγηθεί κατά 4 αιώνες".... ΕΝΩ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΟΙ ΔΙΚΕΣ ΤΟΥ ΘΕΩΡΙΕΣ ("έγιναν κατά τύχη" ή "η καμπυλότητα του δαπέδου είναι για να κυλάνε τα νερά της βροχής") 25 ΑΙΩΝΕΣ ΜΕΤΑ🤡🤣]

Μία από τις πιο επίμονες και γοητευτικές θεωρίες γύρω από τον Παρθενώνα επιχειρεί να καταρρίψει Βρετανός μαθηματικός, υποστηρίζοντας ότι οι περίφημες καμπύλες του μνημείου δεν σχεδιάστηκαν για να διορθώνουν οπτικές ψευδαισθήσεις, όπως λέγεται εδώ και αιώνες.

Σύμφωνα με τον Guardian, ο καθηγητής Αλέν Γκοριελί του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης εξέτασε με μαθηματικά μοντέλα τις θεωρίες που θέλουν τους αρχιτέκτονες του Παρθενώνα να έχουν χρησιμοποιήσει ανεπαίσθητες καμπυλώσεις και αποκλίσεις στις διαστάσεις του ναού, ώστε στα μάτια του θεατή το κτίριο να εμφανίζεται απολύτως ευθύ και αρμονικό.

Το συμπέρασμά του είναι ανατρεπτικό: οι οπτικές ψευδαισθήσεις τις οποίες υποτίθεται ότι διορθώνουν αυτές οι αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες είτε δεν τεκμηριώνονται επιστημονικά είτε είναι τόσο μικρές ώστε πρακτικά να μην γίνονται αντιληπτές από κάποιον που παρατηρεί τον Παρθενώνα από φυσιολογική απόσταση. Σύμφωνα με το βρετανικό site, η μελέτη του επιστήμονα έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό «Royal Society Open Science».

Ο μύθος που ξεκίνησε από τον Βιτρούβιο

Ο Γκοριελί εντοπίζει τις ρίζες της θεωρίας πριν από περίπου 2.000 χρόνια, στα κείμενα του Ρωμαίου αρχιτέκτονα και μηχανικού Βιτρούβιου, ο οποίος έγραψε για την ελληνική αρχιτεκτονική περίπου τέσσερις αιώνες μετά την κατασκευή του Παρθενώνα.

Με το πέρασμα των αιώνων, οι ερμηνείες του πέρασαν στα εγχειρίδια αρχιτεκτονικής και σταδιακά άρχισαν να αντιμετωπίζονται σχεδόν ως δεδομένο. Η θεωρία γνώρισε νέα άνθηση τον 19ο αιώνα, όταν έγιναν ακριβείς μετρήσεις των καμπυλώσεων του Παρθενώνα. Σύμφωνα με τον Γκοριελί, έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί τουλάχιστον 12 διαφορετικές θεωρίες περί «οπτικών διορθώσεων», χωρίς όμως να υπάρχουν αποδείξεις για αυτές.

Μάλιστα, όπως παρατηρεί ο ίδιος, η εξήγηση έχει ριζώσει τόσο βαθιά στη σύγχρονη αντίληψη για τον Παρθενώνα ώστε αναπαράγεται πλέον ακόμη και από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης.

Από τον στυλοβάτη στην «ένταση» των κιόνων

Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα αφορά τον στυλοβάτη, τη βάση επάνω στην οποία πατούν οι κίονες του Παρθενώνα. Η βάση δεν είναι απολύτως οριζόντια. Αντίθετα, σχηματίζει μια ήπια καμπύλη, η οποία ανυψώνεται περίπου κατά έξι εκατοστά προς το κέντρο.

Η παραδοσιακή εξήγηση, που αποδίδεται στον Βιτρούβιο, είναι ότι η συγκεκριμένη καμπύλωση δημιουργήθηκε προκειμένου να αντιμετωπιστεί μια οπτική ψευδαίσθηση: μια μεγάλη απολύτως ευθεία οριζόντια γραμμή υποτίθεται ότι θα φαινόταν στο ανθρώπινο μάτι σαν να «βουλιάζει» στο κέντρο. Ο Γκοριελί, όμως, υποστηρίζει ότι δεν εντόπισε επιστημονικές αποδείξεις για ένα τέτοιο οπτικό φαινόμενο.

Μια δεύτερη θεωρία συνδέει την υποτιθέμενη παραμόρφωση με τους μαρμάρινους κίονες και με τη λεγόμενη ψευδαίσθηση Hering. Πρόκειται για ένα γνωστό οπτικό φαινόμενο κατά το οποίο δύο παράλληλες γραμμές σε μια επίπεδη εικόνα μπορεί να φαίνονται καμπυλωμένες όταν τέμνονται από άλλες γραμμές. Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον μαθηματικό της Οξφόρδης, είναι ότι το συγκεκριμένο φαινόμενο γίνεται ισχυρότερο όταν οι γραμμές τέμνονται σε οξείες γωνίες. Οι κίονες του Παρθενώνα είναι υπερβολικά κοντά στην κατακόρυφο για να προκαλούν ανάλογη εντύπωση, ενώ, όπως υπογραμμίζει, δεν υπάρχει καν σαφής απόδειξη ότι η συγκεκριμένη δισδιάστατη οπτική ψευδαίσθηση λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε ένα τρισδιάστατο κτίριο.

Ο ερευνητής αμφισβητεί και μία ακόμη από τις πιο γνωστές θεωρίες γύρω από την αρχιτεκτονική του Παρθενώνα: ότι η ελαφρά διόγκωση των κιόνων, η λεγόμενη «ένταση», έγινε για να αντιμετωπιστεί η εντύπωση πως ένας εντελώς ευθύς κίονας θα φαινόταν πιο λεπτός στο μέσο του. Και σε αυτή την περίπτωση ο Γκοριελί αναφέρει ότι δεν βρήκε στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη μιας τέτοιας ψευδαίσθησης. Επιπλέον, η διόγκωση των κιόνων του Παρθενώνα φτάνει μόλις τα 18 χιλιοστά, διαφορά η οποία, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, είναι οριακά αντιληπτή από τις αποστάσεις από τις οποίες συνήθως παρατηρείται το μνημείο.

Γιατί, λοιπόν, κατασκευάστηκε έτσι ο Παρθενώνας;

Η απόρριψη της θεωρίας των οπτικών διορθώσεων γεννά το προφανές ερώτημα: εάν οι καμπύλες δεν δημιουργήθηκαν για να «ξεγελούν» το ανθρώπινο μάτι, για ποιο λόγο τις επέλεξαν οι αρχιτέκτονες του Παρθενώνα;

Ο Γκοριελί δεν ισχυρίζεται ότι διαθέτει οριστική απάντηση. Προτείνει, ωστόσο, πιο πρακτικές και αισθητικές εξηγήσεις. Η ανεπαίσθητη καμπύλωση του στυλοβάτη, για παράδειγμα, θα μπορούσε να βοηθά στην απομάκρυνση των νερών της βροχής και να αποτρέπει τη δημιουργία λιμναζόντων υδάτων στην επιφάνεια του μνημείου.

Αντίστοιχα, οι ελαφρώς καμπυλωμένοι κίονες ίσως επιλέχθηκαν απλώς επειδή οι αρχαίοι Έλληνες τους θεωρούσαν πιο φυσικούς, οργανικούς και καλαίσθητους σε σχέση με απόλυτα ευθύγραμμες μορφές.

Γιατί άντεξε δύο χιλιετίες η θεωρία

Ο ίδιος ο μαθηματικός παραδέχεται ότι, καθώς άρχισε να εξετάζει τη μία θεωρία μετά την άλλη, βρέθηκε να ερευνά ένα περίπλοκο «λαβύρινθο» επιχειρημάτων, πεποιθήσεων και ερμηνειών που είχαν συσσωρευτεί επί αιώνες.

Κατά την εκτίμησή του, ένας από τους λόγους που η θεωρία άντεξε τόσο πολύ είναι και η εικόνα που έχει διαμορφωθεί για την αρχαία Ελλάδα ως έναν πολιτισμό εξαιρετικής γνώσης και ευφυΐας. Αυτή η αντίληψη, υποστηρίζει, έκανε ιδιαίτερα ελκυστική την ιδέα ότι πίσω από κάθε μικρή απόκλιση στην κατασκευή του Παρθενώνα κρυβόταν μια εξαιρετικά σύνθετη μαθηματική προσπάθεια εξαπάτησης του ανθρώπινου ματιού.

Ο Φρανκ Σάλμον, καθηγητής Ιστορίας της Κλασικής Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, σημειώνει από την πλευρά του στον Guardian ότι ειδικοί αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια με επιφυλακτικότητα τις εξηγήσεις του Βιτρούβιου. Όπως επισημαίνει, υπάρχει εγγενής κίνδυνος στο να χρησιμοποιούνται τα κείμενα ενός Ρωμαίου συγγραφέα ως «κλειδί» για την ερμηνεία ελληνικών αρχιτεκτονικών πρακτικών που είχαν προηγηθεί κατά αρκετούς αιώνες.

Ο Γκοριελί κλείνει τη μελέτη του με μια ασυνήθιστη για επιστημονική εργασία προτροπή: καλεί τους αναγνώστες να αφήσουν για λίγο το άρθρο, να περπατήσουν σε μια πόλη, να κοιτάξουν οι ίδιοι τα κτίρια και να εμπιστευθούν τα μάτια τους.

Συνέχεια...