Τεράστιες
διαδηλώσεις κατέκλυσαν για 12η ημέρα την
Τεχεράνη και άλλες πόλεις του
Ιράν, σε αυτό που χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη επίδειξη δύναμης των αντιπάλων του θεοκρατικού καθεστώτος εδώ και χρόνια.
Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το BBC δείχνουν ογκώδεις ειρηνικές διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα και στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, το Μασχάντ, το βράδυ της Πέμπτης, οι οποίες δεν διαλύθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας. Νωρίτερα, είχε αναφερθεί πανεθνικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Παχλαβί δήλωσε ότι «εκατομμύρια Ιρανοί απαίτησαν την ελευθερία τους απόψε», χαρακτηρίζοντας τους διαδηλωτές «θαρραλέους συμπατριώτες» του. Ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το ότι «λογοδοτεί το καθεστώς», και κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να πράξουν το ίδιο. Ο Παχλαβί έχει καλέσει τους διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους και απόψε στις 8 τοπική ώρα.
Πάντως, όπως σημειώνει το Associated Press, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιος που να ηγείται των διαδηλωτών και παραμένει ασαφές πώς θα κινηθούν στη συνέχεια.
Πλάνα που επαληθεύτηκαν από το BBC Persian δείχνουν κτίρια να καίγονται στην Τεχεράνη και τζαμιά στις συνοικίες Γκολχάκ και Σααντάτ Αμπάντ της Τεχεράνης να έχουν τυλιχθεί στις φλόγες.
Σε άλλα πλάνα ακούγονται διαδηλωτές να ζητούν την ανατροπή του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και την επιστροφή του Ρεζά Παχλαβί, του εξόριστου γιου του εκλιπόντος πρώην σάχη, ο οποίος είχε καλέσει τους υποστηρικτές του να βγουν στους δρόμους.
Το κύμα οργής ξέσπασε πριν από 12 ημέρες εξαιτίας της κατάρρευσης του ιρανικού νομίσματος και την ακρίβεια και πλέον έχει εξαπλωθεί σε περισσότερες από 100 πόλεις και στις 31 επαρχίες του Ιράν, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η αμερικανική οργάνωση Human Rights Activist News Agency (HRANA) ανέφερε ότι τουλάχιστον 34 διαδηλωτές -πέντε από αυτούς παιδιά- και οκτώ μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, ενώ 2.270 άλλοι διαδηλωτές έχουν συλληφθεί.
Η οργάνωση Iran Human Rights (IHR), με έδρα τη Νορβηγία, ανέφερε ότι τουλάχιστον 45 διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένων οκτώ παιδιών, έχουν σκοτωθεί από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Το BBC Persian έχει επιβεβαιώσει τους θανάτους και τις ταυτότητες 22 ανθρώπων, ενώ οι ιρανικές αρχές έχουν αναφέρει τον θάνατο έξι μελών των δυνάμεων ασφαλείας.
Το βράδυ της Πέμπτης, βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επαληθεύτηκαν από το BBC έδειχναν μεγάλο πλήθος διαδηλωτών να κινείται κατά μήκος ενός κεντρικού δρόμου στο Μασχάντ, στα βορειοανατολικά της χώρας.
Ακούγονται συνθήματα όπως «Ζήτω ο σάχης» και «Αυτή είναι η τελική μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει». Σε κάποιο σημείο, αρκετοί άνδρες φαίνονται να σκαρφαλώνουν σε γέφυρα και να ξηλώνουν κάμερες παρακολούθησης.
Σε άλλο βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο μεγάλο πλήθος διαδηλωτών φαίνεται να περπατά σε κεντρικό δρόμο στην ανατολική Τεχεράνη.
Σε πλάνα που εστάλησαν στο BBC Persian από τα βόρεια της πρωτεύουσας, ογκώδης διαδήλωση φωνάζει «Αυτή είναι η τελική μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει». Αλλού στα βόρεια, διαδηλωτές καταγράφηκαν να φωνάζουν «Ατιμία» και «Μη φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί», μετά από σύγκρουση με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Άλλα βίντεο έδειχναν διαδηλωτές να φωνάζουν «Θάνατος στον δικτάτορα» -αναφορά στον Χαμενεΐ- στο Ισφαχάν, «Ζήτω ο σάχης» στη βόρεια πόλη Μπαμπολ και «Μη φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί» στη βορειοδυτική πόλη Ταμπρίζ.
Στη δυτική πόλη Ντεζφούλ, πλάνα που εστάλησαν στο BBC Persian έδειχναν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας να ανοίγουν πυρ στο συγκεντρωμένο πλήθος.
Οι βραδινές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν λίγο αφότου ο Ρεζά Παχλαβί, του οποίου ο πατέρας ανατράπηκε από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και ζει στην Ουάσινγκτον, κάλεσε τους Ιρανούς να «βγουν στους δρόμους και, ως ενιαίο μέτωπο, να φωνάξουν τα αιτήματά τους».
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης υποβάθμισαν την έκταση των αναταραχών της Πέμπτης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αρνήθηκαν πλήρως ότι πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις, αναρτώντας βίντεο με άδειους δρόμους.
Εν τω μεταξύ, ο οργανισμός παρακολούθησης του διαδικτύου NetBlocks δήλωσε ότι τα δεδομένα του δείχνουν πως το Ιράν βρίσκεται «εν μέσω πανεθνικού μπλακάουτ στο διαδίκτυο».
«Το περιστατικό ακολουθεί μια σειρά κλιμακούμενων μέτρων ψηφιακής λογοκρισίας που στοχεύουν τις διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και εμποδίζει το δικαίωμα του κοινού στην επικοινωνία σε μια κρίσιμη στιγμή», προειδοποίησε, αναφερόμενο σε προηγούμενες απώλειες συνδεσιμότητας σε αρκετές πόλεις.
