Παρά τις δημόσιες δηλώσεις τους, στις οποίες απορρίπτουν οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με τον Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης, στελέχη του ιρανικού καθεστώτος μπήκαν την περασμένη εβδομάδα στη λογική να συζητήσουν όρους για την κατάπαυση του πυρός μέσω υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τη συγκεκριμένη προσέγγιση.
Ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι έκαναν επαφές με τη CIA και προσφέρθηκαν για μια έμμεση συζήτηση για τον τερματισμό της σύγκρουσης, μια ημέρα ακριβώς μετά την έναρξη των επιθέσεων. Αν και οι ΗΠΑ είναι επιφυλακτικές για το αν η ιρανική κυβέρνηση ή η κυβέρνηση Τραμπ μπορούν να καταλήξουν σε μια πραγματική συμφωνία, το γεγονός ότι η προσφορά έγινε μέσω μυστικής υπηρεσίας άλλης χώρας εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για το αν μπορεί να υπάρξει συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, με την ιρανική ηγεσία να είναι σε κατάσταση πανικού, καθώς οι ηγέτες της αποδεκατίζονται από τις ισραηλινές επιθέσεις.
Η συγκεκριμένη κίνηση και ο τρόπος που αυτή έγινε, περιγράφηκε, υπό όρους ανωνυμίας, στους New York Times από αξιωματούχους της Μέσης Ανατολής και της Δύσης. Ο Λευκός Οίκος και οι Ιρανοί αξιωματούχοι δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια, ενώ η CIA αρνήθηκε να κάνει δηλώσεις.
Αρνητικό το Ισραήλ
Η Ιερουσαλήμ, η οποία επιθυμεί μια εκστρατεία εβδομάδων για τη μέγιστη καταστροφή των στρατιωτικών ικανοτήτων του Ιράν και ενδεχομένως την κατάρρευση του καθεστώτος του, έχει προτρέψει τις ΗΠΑ να αγνοήσουν την προσφορά αυτή, την οποία, για την ώρα, ο Λευκός Οίκος δεν αντιμετωπίζει με σοβαρότητα.
Αυτό φάνηκε, εξάλλου, την Τρίτη, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social είπε πως η Τεχεράνη θέλησε να μπει σε διάλογο για την κατάπαυση πυρός, ωστόσο ήταν «πολύ αργά» για συζητήσεις.
Μιλώντας αργότερα με δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι, τους οποίους οι ΗΠΑ γνώριζαν και θεωρούσαν ως πιθανούς ηγέτες, σκοτώνονται ο ένας πίσω από τον άλλο. «Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που είχαμε στο μυαλό μας είναι νεκροί», είπε ο Τραμπ. «Πολύ σύντομα δεν θα γνωρίζουμε κανέναν».
Το χάος στο καθεστώς αλλάζει το σενάριο για τον Τραμπ
Η προσέγγιση του Ιράν και το χάος στην ηγεσία του, καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται, αναδεικνύει το κύριο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ σχετικά με την κυβέρνηση του Ιράν που θα μπορούσε να διαμορφώσει, ή τουλάχιστον να αποδεχτεί. Φαίνεται, ήδη, ότι έχει σταματήσει να προωθεί το αρχικό του σενάριο για λαϊκή εξέγερση κατά του καθεστώτος, το οποίο θα έφερνε μια νέα ομάδα ηγετών, και αντ’ αυτού βλέπει σαν το καλύτερο σενάριο την εφαρμογή πιο πρακτικών μορφών ηγεσίας πάνω στη υπάρχουσα πολιτική δομή.
Πλέον, το ελάχιστο που θέτουν ως προαπαιτούμενο οι αξιωματούχοι του Τραμπ για οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό των βομβαρδισμών,. μια υπόσχεση από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει ή να περιορίσει δραστικά τα προγράμματα βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικής ενέργειας, καθώς και την υποστήριξή της σε ξένες ομάδες, όπως η Χεζμπολάχ. Αντιστοίχως, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προτείνει ότι θα επιτρέψει στους επιζώντες ηγέτες του Ιράν να διατηρήσουν την οικονομική και πολιτική τους δύναμη.
«Αυτό που κάναμε στη Βενεζουέλα, νομίζω, είναι το τέλειο σενάριο», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξή του την Κυριακή στους New York Times, αποκαλύπτοντας το μοντέλο που έχει στο μυαλό του και για το Ιράν. «Οι ηγέτες μπορούν να επιλεγούν» πρόσθεσε.
Υπάρχουν, όμως, ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί το μοντέλο «Καράκας» να εφαρμοστεί και στην Τεχεράνη.
Είναι εφικτό το μοντέλο Βενεζουέλας στο Ιράν;
Αρχικά, δεν είναι σαφές αν το Ιράν είναι πραγματικά ανοιχτό σε μια συμφωνία, παρά την πρόσφατη προσέγγιση από την υπηρεσία πληροφοριών του. Ορισμένοι Ιρανοί ηγέτες πιστεύουν ότι μπορούν να προκαλέσουν αρκετό φυσικό, οικονομικό και πολιτικό πόνο στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ώστε να υποχρεωθούν να τερματίσουν την πολυμέτωπη επιχείρησή τους. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει ήδη αυξανόμενη πολιτική πίεση από Ρεπουμπλικάνους συμμάχους που δεν είναι ικανοποιημένοι με την επιχείρηση.
Επιπλέον, οι μεταβαλλόμενες δηλώσεις του Τραμπ για την ιρανική ηγεσία μπορεί να «κρύβουν» και εντάσεις με το Ισραήλ σχετικά με τους στόχους του πολέμου, δήλωσε ο Στίβεν Κουκ, ειδικός για τη Μέση Ανατολή στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Το Ισραήλ, είπε ο Κουκ σε ενημέρωση στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα, δεν θέλει να δει τον Τραμπ να υλοποιεί μια «λύση τύπου Βενεζουέλας για την αλλαγή στην ηγεσία του Ιράν», ενδεχομένως με κάποιο μέλος των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι ελέγχουν μεγάλο μέρος της οικονομίας του Ιράν.
Σημειώνεται πως πριν από τις επιθέσεις στο Ιράν, η CIA συνέταξε μια εκτίμηση πληροφοριών εξετάζοντας διάφορα σενάρια για το ποιο είδος ιρανικής ηγεσίας θα μπορούσε να αναδειχθεί μετά από την αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση. Οι αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν για τα διάφορα σενάρια από την υπηρεσία σημείωσαν ότι κανένα από αυτά δεν είχε υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης — υπήρχαν απλώς πάρα πολλές άγνωστες μεταβλητές για να προβλεφθεί η πορεία των γεγονότων.
Ωστόσο, οι πολιτικοί που εξέτασαν τις πληροφορίες κατέληξαν στα δικά τους συμπεράσματα. Ορισμένοι απέρριψαν την ιδέα ότι η ιρανική αντιπολίτευση θα μπορούσε να βρει τρόπο να καταλάβει την εξουσίς και εστίασαν περισσότερο στην προοπτική ότι μια ομάδα μελών των Φρουρών μπορεί να αναδειχθεί ως η πιο επιδραστική φωνή στην κυβέρνηση.
Το βασικό ερώτημα για την κυβέρνηση Τραμπ τώρα είναι αν κάποιος από αυτούς τους αξιωματούχους θα επιβιώσει από τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις κατά του καθεστώτος.
