Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει δώσει εντολή στους επικεφαλής των ειδικών δυνάμεων να εκπονήσουν σχέδιο για εισβολή στη Γροιλανδία, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Daily Mail. Η πρωτοβουλία αυτή, όμως, συναντά σθεναρή αντίσταση από ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους, οι οποίοι θεωρούν ότι μια τέτοια κίνηση θα είναι παράνομη και δεν θα υποστηριχθεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ.
Τι ακριβώς ζητήθηκε και γιατί προκαλεί αντιδράσεις
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ φέρεται να διέταξε το Joint Special Operations Command (JSOC) να ετοιμάσει αναλυτικό σχέδιο εισβολής στη Γροιλανδία -ένα αυτόνομο έδαφος της Δανίας με στρατηγική σημασία στον Αρκτικό Κύκλο, που έχει ήδη αμερικανική στρατιωτική παρουσία βάσει συμφωνιών του 1951.
Ωστόσο, οι ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές αντιδρούν έντονα, υποστηρίζοντας ότι μια στρατιωτική επίθεση θα ήταν παράνομη και δεν θα είχε νομική κάλυψη ή έγκριση από το αμερικανικό Κογκρέσο. Η αντίθεση αυτή έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις εντός της στρατιωτικής ιεραρχίας.
Πολιτικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Οι υποστηρικτές της προτεινόμενης πρωτοβουλίας γύρω από τον Τραμπ, με επικεφαλής τον πολιτικό σύμβουλο Στίβεν Μίλερ, πιστεύουν ότι η κατάκτηση της Γροιλανδίας θα πρέπει να γίνει πριν από πιθανές κινήσεις της Ρωσίας ή της Κίνας στην περιοχή, ειδικά μετά την επιτυχία της πρόσφατης στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Βρετανοί διπλωμάτες σημειώνουν επίσης ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώκει κάτι τέτοιο για να αποπροσανατολίσει την προσοχή των Αμερικανών ψηφοφόρων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, όπου οι Ρεπουμπλικανοί κινδυνεύουν να χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Αντιδράσεις από διεθνείς ηγέτες και τη Γροιλανδία
Οι πολιτικοί ηγέτες της Γροιλανδίας και της Δανίας έχουν ξεκάθαρα απορρίψει την προοπτική εξωτερικής επέμβασης, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση για το μέλλον του νησιού πρέπει να λαμβάνεται από τους κατοίκους του και το βασίλειο της Δανίας. Επιπλέον, η ιδέα μιας στρατιωτικής δράσης έχει προκαλέσει ανησυχίες για τη συνοχή του NATO, καθώς μια τέτοια επίθεση σε μέλος της συμμαχίας θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο το ίδιο το σύστημα συλλογικής άμυνας.
Ανώτατες στρατιωτικές πηγές στις ΗΠΑ φέρονται να προσπαθούν να αποπροσανατολίσουν τον Τραμπ προτείνοντας άλλες στρατιωτικές ενέργειες, όπως την αντιμετώπιση των ρωσικών «φανταστικών» πλοίων ή ενδεχόμενη δράση εναντίον του Ιράν, για να αποφευχθεί η άμεση εστίαση στην εισβολή στη Γροιλανδία. Η στρατιωτική ηγεσία φέρεται να θεωρεί το σχέδιο «τρελό και παράνομο».
Τι σημαίνουν όλα αυτά για το μέλλον
Ενώ προς το παρόν δεν υπάρχει καμία επίσημη επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο ή το αμερικανικό Πεντάγωνο ότι ένα τέτοιο σχέδιο θα υλοποιηθεί, η αποκάλυψη ότι τουλάχιστον ζητήθηκε σχεδιασμός εισβολής έχει προκαλέσει διεθνείς εντάσεις, απειλές για κρίση στο NATO και ανησυχίες για μια νέα μορφή γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στον Αρκτικό.
Η αναφορά ότι ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την εκπόνηση σχεδίου εισβολής στη Γροιλανδία δείχνει βαθιά ρήγματα μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας, των ενόπλων δυνάμεων και των διεθνών συμμάχων, ενώ εγείρει σοβαρά νομικά, στρατηγικά και πολιτικά ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
«Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί», επανέλαβαν χθες Παρασκευή το βράδυ
τα κόμματα της Γροιλανδίας σε κοινή τους ανακοίνωση, αφού ο Αμερικανός
πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν το τεράστιο νησί της
Αρκτικής «με τον εύκολο τρόπο ή με τον δύσκολο».
«Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί, θέλουμε να
είμαστε Γροιλανδοί», τόνισαν οι επικεφαλής των πέντε κομμάτων της Γροιλανδίας
που εκπροσωπούνται στο τοπικό κοινοβούλιο.
«Το μέλλον της Γροιλανδίας θα πρέπει να το αποφασίσει ο γροιλανδικός λαός»,
πρόσθεσαν, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή τους «οι ΗΠΑ να πάψουν να περιφρονούν
τη χώρα μας».
Χθες το βράδυ ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, κατά τη
διάρκεια συνάντησής του με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών: «Θα κάνουμε κάτι για
τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι. Επειδή εάν δεν το κάνουμε, η Ρωσία ή
η Κίνα θα καταλάβουν τη Γροιλανδία. Και δεν πρόκειται να έχουμε γείτονα τη
Ρωσία ή την Κίνα».
«Οι χώρες θα πρέπει να έχουν ιδιοκτησία. Υπερασπίζεσαι την ιδιοκτησία. Δεν
υπερασπίζεσαι τις μισθώσεις. Και εμείς θα πρέπει να υπερασπιστούμε τη
Γροιλανδία», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα
αποκτήσουν το νησί «με τον εύκολο τρόπο» ή με τον «δύσκολο».
PRESIDENT TRUMP on the importance of Greenland:
"If we don't take Greenland, you're going to have Russia or China as your next door neighbor. That's not going to happen." pic.twitter.com/BRBEn5cDV9
Μετά τη σημαντική κλιμάκωση των κινητοποιήσεων στο Ιράν το τελευταίο διήμερο, το καθεστώς φέρεται να «απαντά» σε πολλές περιοχές με πραγματικά πυρά. Γιατρός στην Τεχεράνη, ο οποίος μίλησε στο περιοδικό TIME υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι μόνο έξι νοσοκομεία στην ιρανική πρωτεύουσα είχαν καταγράψει τουλάχιστον 217 θανάτους διαδηλωτών, «οι περισσότεροι από σφαίρες». Αν ο συγκεκριμένος αριθμός επιβεβαιωθεί, είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για μια στρατηγική εκτεταμένης καταστολής, που είχε προετοιμαστεί μέσα από το «μπλακ άουτ» σε ίντερνετ και τηλεφωνικές συνδέσεις που επιβλήθηκε το βράδυ της Πέμπτης.
The actions of the Iranian anti-regime protesters in Iran’s 2nd-largest city Mashhad drive home just how large the protests are.
Well over 100 000 protesters were involved in blocking roads in and around the city. pic.twitter.com/d1jPAsqGQI
Η αναφορά για εκατοντάδες νεκρούς έρχεται ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα το ιρανικό καθεστώς ότι θα «πληρώσει ακριβά» αν σκοτώσει διαδηλωτές, οι οποίοι βγαίνουν στους δρόμους σε αυξανόμενους αριθμούς από τις 28 Δεκεμβρίου. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, άμεση πρόκληση προς την Ουάσινγκτον, με το κλίμα να επιβαρύνεται περαιτέρω από τις σκληρές δηλώσεις που μεταδόθηκαν από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι διαδηλώσεις, που πλέον έχουν επεκταθεί σε όλες τις 31 επαρχίες της χώρας, ξεκίνησαν ως αντίδραση στην οικονομία που βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, απέκτησαν πολιτικό χαρακτήρα, με αιτήματα που φτάνουν έως την ανατροπή του αυταρχικού ισλαμικού καθεστώτος που κυβερνά το Ιράν από το 1979, σε έναν πληθυσμό περίπου 92 εκατομμυρίων.
Παρότι οι συγκεντρώσεις έχουν περιγραφεί ως σε μεγάλο βαθμό ειρηνικές, με συνθήματα όπως «Ελευθερία» και «Θάνατος στον Δικτάτορα», έχουν αναφερθεί και περιστατικά βανδαλισμών σε κυβερνητικά κτίρια.
BREAKING:
A Tehran doctor told TIME that at least 217 protesters have been recorded dead across six hospitals in the city, most killed by live ammunition, as Islamic security forces opened fire on anti-regime protesters. pic.twitter.com/F9luXtE8gu
Ο γιατρός που επικαλείται το TIME ανέφερε ότι οι αρχές αφαίρεσαν σορούς από το νοσοκομείο την Παρασκευή. Όπως είπε, οι περισσότεροι νεκροί ήταν νέοι άνθρωποι. Μάλιστα, περιέγραψε περιστατικό έξω από αστυνομικό τμήμα στα βόρεια της Τεχεράνης, όπου κατά τη μαρτυρία του δυνάμεις ασφαλείας «έριξαν με πολυβόλο» προς το πλήθος, με διαδηλωτές να πέφτουν νεκροί «επί τόπου». Ακτιβιστές ανέφεραν ότι στο συγκεκριμένο συμβάν πυροβολήθηκαν τουλάχιστον 30 άτομα.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πάντως, την Παρασκευή έδιναν σαφώς χαμηλότερους αριθμούς νεκρών σε σχέση με την εκτίμηση του γιατρού, με την απόκλιση να αποδίδεται σε διαφορετικά κριτήρια καταγραφής. Η οργάνωση Human Rights Activist News Agency με έδρα την Ουάσιγκτον, η οποία καταμετρά μόνο θύματα που έχουν ταυτοποιηθεί, ανέφερε περίπου 63 θανάτους.
A nationwide internet blackout was reported in Iran, internet monitoring group NetBlocks said, as protests over economic hardships continued around the country https://t.co/Sti1POOmTppic.twitter.com/qmefuEUmra
Την ίδια ώρα, η ιρανική ηγεσία και η δικαιοσύνη έστειλαν εχθές αυστηρά μηνύματα προς τους συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις. Ο ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε ομιλία που μεταδόθηκε την Παρασκευή, δήλωσε ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει απέναντι σε βανδάλους» που επιδιώκουν να «ευχαριστήσουν» τον Τραμπ. Παράλληλα, ο εισαγγελέας της Τεχεράνης δήλωσε ότι οι διαδηλωτές μπορεί να αντιμετωπίσουν ακόμη και τη θανατική ποινή. Σε κρατική τηλεοπτική μετάδοση, αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης απηύθυνε προειδοποίηση προς τους γονείς να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από τις κινητοποιήσεις, λέγοντας: «Αν… σας χτυπήσει μια σφαίρα, μην παραπονιέστε».
O Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν δήλωσε εξάλλου ότι η χώρα βρίσκεται στη μέση ενός πολέμου. Σύμφωνα με τον ίδιο «οι ταραξίες αποτελούν μια αστική, ημιτρομοκρατική ομάδα» και «το Ισραήλ βρίσκεται πίσω από τη σημερινή κατάσταση».
Οι αναρτήσεις που άρχισαν να κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή, σε συνδυασμό με τις ωμές απειλές του καθεστώτος, ενίσχυσαν την εικόνα ότι έχουν δοθεί σαφείς εντολές καταστολής. «Νομίζω ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, από τη στιγμή που οι διαδηλώσεις έχουν επεκταθεί και σε περιοχές της μεσαίας τάξης, το καθεστώς δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει ωμή βία», δήλωσε στο βρετανικό μέσο ο Χοσεΐν Χαφεζιάν, Ιρανός πολιτικός επιστήμονας με έδρα το Νιου Τζέρσεϊ. Όπως σημείωσε, «αυτή τη στιγμή θεωρούν αυτό που γίνεται υπαρξιακή απειλή», προβλέποντας ότι «από εδώ και πέρα οι απώλειες θα αυξηθούν ραγδαία».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Χαφεζιάν πρόσθεσε –σε μια δήλωση που αποτυπώνει το επίπεδο της έντασης– ότι «αν ο Τραμπ χτυπήσει μερικούς στρατώνες της αστυνομίας αντιμετώπισης ταραχών, μπορεί να αλλάξει το παιχνίδι».
Ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον «στηρίζει τον γενναίο λαό του Ιράν»
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε σήμερα την υποστήριξη των ΗΠΑ προς τον λαό του Ιράν, όπου συνεχίζονται εδώ και 14 ημέρες οι διαδηλώσεις, ενώ έχει διακοπεί η πρόσβαση στο διαδίκτυο από την Πέμπτη. «Οι ΗΠΑ στηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν», έγραψε ο Ρούμπιο στο Χ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του προειδοποίησε ξανά χθες Παρασκευή τις αρχές του Ιράν: «Καλό θα ήταν να μην αρχίσετε να πυροβολείτε γιατί θα αρχίσουμε να πυροβολούμε κι εμείς». «Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, τότε θα παρέμβουμε», πρόσθεσε ο Ρεπουμπλικάνος, εξηγώντας: «Αυτό δεν σημαίνει ότι θα στείλουμε χερσαία στρατεύματα, αλλά σημαίνει ότι θα τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ δυνατά, εκεί που πονάει».
Στο μεταξύ οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν τη νύχτα της Παρασκευής στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις του Ιράν, όπου χιλιάδες κάτοικοι ξεχύθηκαν στους δρόμους, σύμφωνα με βίντεο που κοινοποιήθηκαν σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, παρότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν έχει αποκατασταθεί στη χώρα.
Το Politico αναλύει ποιοι ωφελούνται περισσότερο και ποιοι χάνουν από τη συμφωνία ελεύθερης αγοράς που εγκρίθηκε σήμερα μετά από δεκαετίες διαπραγματεύσεων και αναμένεται να υπογραφεί τις επόμενες ημέρες
Ύστερα από 25 χρόνια σκληρών διαπραγματεύσεων, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης άναψαν την Παρασκευή το «πράσινο φως» για τη συμφωνία με τις χώρες της ζώνης Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει πάνω από 700 εκατομμύρια ανθρώπους σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική.
Η συμφωνία, η οποία σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, θα υπογραφεί στην Παραγουάη στις 17 Ιανουαρίου, προβλέπει την κατάργηση άνω του 90% των δασμών στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα μπορούν να αγοράζουν βοδινό κρέας από τις πεδιάδες της Αργεντινής, ενώ στη Βραζιλία οι εισαγωγικοί δασμοί στα γερμανικά αυτοκίνητα θα μειωθούν αισθητά. Παρά τον πολιτικό θόρυβο (και τις μεγάλες αντιδράσεις) που τη συνόδευσε, η καθαρά οικονομική της επίδραση είναι σχετικά περιορισμένη: η Κομισιόν εκτιμά ότι έως το 2040 θα προσθέσει περίπου 77,6 δισ. ευρώ στην οικονομία της ΕΕ, δηλαδή μόλις το 0,05% του ΑΕΠ.
Όπως σε κάθε μεγάλη συμφωνία, έτσι και σε αυτή υπάρχουν -σύμφωνα με την ανάλυση του Politico- κερδισμένοι και χαμένοι.
Οι κερδισμένοι
Τζόρτζια Μελόνι
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, κατάφερε για ακόμη μία φορά να «διαβάσει» σωστά τους πολιτικούς συσχετισμούς. Απειλώντας ότι θα στηρίξει τη γαλλική αντίθεση στη συμφωνία, εξασφάλισε την τελευταία στιγμή παραχωρήσεις για τους Ιταλούς αγρότες. Σε αντάλλαγμα για τη στήριξη της Ρώμης στη συμφωνία, η Ιταλία απέσπασε ρήτρες προστασίας της αγροτικής αγοράς και δεσμεύσεις για νέα χρηματοδότηση της γεωργίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις οποίες η κυβέρνηση μπορεί να προβάλει στο εσωτερικό.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
Ο κλάδος του αυτοκινήτου στη Γερμανία αποκτά ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Οι υψηλοί δασμοί, που σήμερα φτάνουν το 35%, θα μειωθούν σταδιακά, ενισχύοντας τις πωλήσεις και τα έσοδα κολοσσών, όπως η Volkswagen και η BMW. Ωστόσο, η κατάργηση των εμπορικών φραγμών δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη, κατόπιν αιτήματος της Βραζιλίας, η οποία διαθέτει δική της αυτοκινητοβιομηχανία, ενώ τα ηλεκτρικά οχήματα θα τύχουν προνομιακής μεταχείρισης, σε έναν τομέα, που η Ευρώπη υστερεί.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία αποτελεί μια δύσκολη αλλά σημαντική νίκη, καθώς ενισχύει σε διεθνές επίπεδο τη θέση των Βρυξελλών, σε μια εποχή που η Ένωση μοιάζει... με έναν βαρύ δεινόσαυρο, που συνεχώς μένει πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Αφού πέρασε πάνω από έναν χρόνο προσπαθώντας να κατευνάσει τους σκεπτικιστές και να διαμορφώσει την αναγκαία ειδική πλειοψηφία, αναμένεται να υπογράψει τη συμφωνία την επόμενη εβδομάδα στην Παραγουάη. Ωστόσο, το τίμημα ήταν βαρύ: δεσμεύσεις για 45 δισ. ευρώ σε αγροτικές επιδοτήσεις, που ανατρέπουν προηγούμενα σχέδια περιορισμού της στήριξης στον αγροτικό τομέα.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες
Παρά τις έντονες αντιδράσεις, κυρίως για τις χαμηλές τιμές διάθεσης των νοτιοαμερικανικών προϊόντων, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν τους σκληρά εργαζόμενους Ευρωπαίους αγρότες να εγκαταλείψουν τη γη τους, η πραγματικότητα δείχνει λίγο διαφορετική. Και αυτό επειδή η συμφωνία περιλαμβάνει αυστηρές ποσοστώσεις για προϊόντα όπως το βοδινό κρέας και τα πουλερικά, οι αγρότες της Λατινικής Αμερικής θα περιοριστούν στην εξαγωγή μερικών κομματιών κοτόπουλου ανά Ευρωπαίο ανά έτος, ενώ προβλέπονται και ειδικές προστασίες για ευρωπαϊκά προϊόντα ονομασίας προέλευσης, όπως η ιταλική παρμεζάνα ή το γαλλικό κρασί. Σε συνδυασμό με τις γενναίες επιδοτήσεις (45 δισ. ευρώ υποσχέθηκε η Φον ντερ Λάιεν), η εικόνα για τον αγροτικό κόσμο αποδεικνύεται τελικά λιγότερο δυσοίωνη.
Οι χαμένοι
Εμανουέλ Μακρόν
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, υπήρξε ο πιο σταθερός πολέμιος της συμφωνίας, υπό την πίεση της γαλλικής αγροτικής βάσης. Η αποτυχία του να τη μπλοκάρει, παρά την προσπάθεια συσπείρωσης συμμάχων την τελευταία στιγμή (έδειξε να παίρνει με το μέρος του τη Μελόνι), θεωρείται ακόμη μία πολιτική ήττα σε μια περίοδο που η επιρροή του στο ευρωπαϊκό σκηνικό δείχνει να περιορίζεται. Μετά από αυτή την τελευταία ήττα, αναμένεται να ενταθούν οι επικρίσεις εναντίον του Γάλλου προέδρου στα εθνικά μέσα ενημέρωσης.
Ντόναλντ Τραμπ
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, λίγες μέρες μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Μαδούρο, η συμφωνία υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη διαθέτει ακόμη ισχυρά εργαλεία «ήπιας ισχύος» gia να συνεργαστεί εποικοδομητικά με ομοϊδεάτες εταίρους. Σε αντίθεση με την προσέγγιση των εμπορικών πιέσεων και των μονομερών κινήσεων του Αμερικανού προέδρου, το deal ΕΕ–Mercosur ενισχύει αντιπάλους - συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Βραζιλίας και επικεφαλής της Mercosur, Ινάσιο Λούλα - και συνεργασίες που δεν ευνοούν την αμερικανική στρατηγική.
Η Κίνα
Η Κίνα είχε ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της στη Λατινική Αμερική (κυρίως τις εξαγωγές της προς τη Βραζιλία), όσο οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ καθυστερούσαν. Η νέα συμφωνία δίνει στην Ευρώπη την ευκαιρία να ανακτήσει μερίδιο αγοράς σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα μηχανήματα και η αεροναυπηγική, αλλά και να ενισχύσει τους πολιτικούς δεσμούς της περιοχής με τη Δύση.
Η συμφωνία ενισχύει επίσης τη θέση της ΕΕ, όσον αφορά τις άμεσες επενδύσεις, έναν τομέα στον οποίο οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να υπερέχουν των κινεζικών ανταγωνιστών τους.
Από πολιτική άποψη, η Κίνα έχει καταφέρει σε κάποιο βαθμό να απομακρύνει χώρες όπως η Βραζιλία από τις δυτικές θέσεις, για παράδειγμα μέσω της ομάδας BRICS, που αποτελείται από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, καθώς και άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες. Επειδή η συμφωνία δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά δημιουργεί και βαθύτερη πολιτική συνεργασία, ο Λούλα και οι ομόλογοί του από τη Mercosur, θα αποκτήσουν, πλέον, στενότερη σχέση με την Ευρώπη.
Ο Αμαζόνιος
Η πιο σκοτεινή πλευρά της συμφωνίας αφορά το περιβάλλον. Η αύξηση της παραγωγής βοδινού κρέατος απειλεί να επιταχύνει την αποψίλωση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου. Με απλά λόγια, περισσότερο βόειο κρέας για την Ευρώπη σημαίνει λιγότερα δέντρα για τον κόσμο. Αν και το κείμενο περιλαμβάνει ρήτρες κατά της παράνομης αποδάσωσης και δεσμεύσεις στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, οι ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις παραμένουν έντονες.
Με τα χέρια του τεντωμένα σε μια χαρακτηριστική πόζα του Ντόναλντ Τραμπ, ο
42χρονος Ράιαν Τσεν, από τη νοτιοδυτική Κίνα, μιμείται τον Αμερικανό πρόεδρο
με τέτοια ακρίβεια, που τα βίντεό του έχουν γίνει viral σε όλο τον κόσμο.
Χωρίς καν να φορέσει ξανθιά περούκα, που θα παρέπεμπε στην κόμη του Τραμπ, ο
Τσεν καταφέρνει να αποδώσει τις χειρονομίες, τη φωνή και τη χαρακτηριστική
αλαζονεία του Ρεπουμπλικανού προέδρου των ΗΠΑ, κερδίζοντας εκατομμύρια
followers σε Instagram, TikTok και κινεζικές πλατφόρμες.
Ένας μίμος του Τραμπ που αποφεύγει τα πολιτικά σχόλια
Παρά τη φαινομενική ομοιότητά του με τον Τραμπ, ο Τσεν δεν ασχολείται με
πολιτική σάτιρα - κάτι που στην Κίνα θα μπορούσε να οδηγήσει σε μπλοκάρισμα
λογαριασμών στα social media. Ο ίδιος λέει: «Ο Τραμπ είναι μια ανεξάντλητη
πηγή, προκαλεί περισσότερο διαδικτυακό ενδιαφέρον από οποιονδήποτε άλλον στον
πλανήτη».
Στα βίντεό του ο Τσεν παρουσιάζει με χιούμορ κινέζικα φαγητά, έθιμα και
πολιτιστικές διαφορές, χορεύει στους ρυθμούς του YMCA των Village People
-αγαπημένου τραγουδιού του Τραμπ- και χρησιμοποιεί χαρακτηριστικές εκφράσεις
του ενοίκου του Λευκού Οίκου, όπως «tremendous» και «amazing»
(«καταπληκτικό»).
«Δεν ασχολούμαι με την πολιτική, αλλά πιστεύω ότι είμαι πολύ καλός
entertainer», σχολιάζει. «Όταν τον μιμούμαι, δεν είναι για να τον κοροϊδέψω,
αλλά για να τραβήξω την προσοχή. Με αυτή την προσοχή μπορώ να προωθήσω την
καριέρα μου και την Κίνα», εξηγεί.
Από αρχιτέκτονας, viral φαινόμενο
Ο Τσεν είχε ξεκινήσει να φτιάχνει βίντεο για να διδάσκει αγγλικά ως «σχέδιο
έκτακτης ανάγκης» εξαιτίας της κρίσης στον κλάδο της αρχιτεκτονικής στην Κίνα.
Τα βίντεό του είχαν μέτρια απήχηση μέχρι το 2025, όταν ένας φίλος του τον
προκάλεσε να μιμηθεί τον Τραμπ - και έκτοτε οι δημιουργίες του έγιναν viral.
Η φήμη του Κινέζου μίμου ενισχύθηκε περαιτέρω όταν εμφανίστηκε σε livestream
με τον Αμερικανό youTuber IShowSpeed -με περισσότερους από 47 εκατομμύρια
συνδρομητές- κατά την επίσκεψη του τελευταίου στην Κίνα τον Απρίλιο.
Ο ίδιος περιγράφει τον Τραμπ «σαν γείτονα», αφού έχει γίνει αναπόσπαστο
κομμάτι της καθημερινότητάς του. «Βλέπω τον εαυτό μου σαν γέφυρα ανάμεσα σε
διεθνείς χρήστες που θέλουν να ανακαλύψουν την αστική Κίνα και στους Κινέζους
που θέλουν να κατανοήσουν το ξένο χιούμορ».
Εκατομμύρια followers
Σήμερα ο Τσεν μετρά πάνω από 1 εκατομμύριο followers στο Instagram, σχεδόν
ισάριθμους στο TikTok και πάνω από 2,5 εκατομμύρια σε κινεζικές πλατφόρμες.
Η επιτυχία του του επιτρέπει να ζει από την τέχνη του, μέσω διαφημίσεων,
εταιρικών εκδηλώσεων και προώθησης προϊόντων - από αυτοκίνητα μέχρι ψηφιακά
παιχνίδια και γάλα. «Η κύρια πηγή εισοδήματός μου είναι η διαφήμιση»,
παραδέχεται ο ίδιος.
Έχοντας εξασφαλίσει πρόσφατα βίζα για τις ΗΠΑ, ο Τσεν επισκέπτεται αυτή την
περίοδο για πρώτη φορά την Αμερική.
Και με τον Τραμπ να ετοιμάζεται να ταξιδέψει φέτος στην Κίνα, ο Τσεν τον
προτρέπει να επισκεφθεί την Chongqing (Τσονγκτσίνγκ) και να δοκιμάσει το
περίφημο πικάντικο hotpot (κρέας, λαχανικά και noodles σε βραστό ζωμό) της
πόλης. Παρά το ενδιαφέρον του για μια πιθανή συνάντηση με τον Τραμπ, ο Τσεν
ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει πολιτικές φιλοδοξίες. «Είμαι απλώς ένας κωμικός»
τονίζει.
Ο πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής και νυν τεχνικός παρασύρθηκε από τα
κύματα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς – Οι σωτήριες κινήσεις των περαστικών σε
παραλία χωρίς ναυαγοσώστες
Στιγμές απόλυτου τρόμου έζησε ο Αργεντινός άλλοτε κεντρικός αμυντικός της
εθνικής Αργεντινής (με παρουσία σε Ρίβερ Πλέιτ, Μπάγερν Μονάχου, Μάλαγα και
Μάντσεστερ Σίτι) και πλέον προπονητής Μάρτιν Ντεμικέλις και τα μέλη της
οικογένειάς του την τελευταία ημέρα του 2025. Αυτό που ξεκίνησε ως μια ήρεμη
απόδραση για τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάς στο Χοσέ Ιγνάσιο, κοντά στο
κοσμοπολίτικο θέρετρο Πούντα ντελ Εστέ της Ουρουγουάης, παραλίγο να εξελιχθεί
σε μια ανείπωτη τραγωδία.
Το χρονικό της δραματικής διάσωσης
Σύμφωνα με ρεπορτάζ από την Ουρουγουάη και την εκπομπή «A la tarde» (America
TV), ο Ντεμικέλις, ο γιος του Μπάστιαν και η ανιψιά του Καμίλα, αποφάσισαν να
κολυμπήσουν στην παραλία Laguna Escondida. Παρά το γεγονός ότι η κολύμβηση στη
συγκεκριμένη περιοχή απαγορεύεται και δεν υπήρχε επίβλεψη από ναυαγοσώστες, οι
τρεις τους μπήκαν στο νερό.
Ενώ βρίσκονταν μέσα στη θάλασσα, η παλίρροια και τα ισχυρά κύματα άρχισαν να
τους παρασύρουν μακριά από την ακτή.
Όπως εξήγησε η παρουσιάστρια Καρίνα Μαζόκο, υπήρξε μια στιγμή που η οικογένεια
συνειδητοποίησε ότι ήταν αδύνατο να βγει από το νερό λόγω της δύναμης του
ωκεανού.
Την κρίσιμη στιγμή, μια ομάδα σέρφερ από γειτονική παραλία, αντιλήφθηκαν την
κατάσταση. Χωρίς δεύτερη σκέψη, έπεσαν στη θάλασσα με τις σανίδες τους και
κατάφεραν να προσεγγίσουν τον Ντεμικέλις και τα παιδιά, μεταφέροντάς τους με
ασφάλεια πίσω στην ακτή.
Ένα μάθημα ζωής
Το βίντεο της διάσωσης, που έγινε γρήγορα viral, αποτυπώνει την αγωνία των
στιγμών και την ταραγμένη θάλασσα που παραλίγο να αποβεί μοιραία. Όπως είπε
ένας από τους διασώστες «σώσαμε τον Ντεμικέλις και όλη την οικογένειά του από
πνιγμό σε μια περιοχή χωρίς ναυαγοσώστες».
Ευτυχώς, το περιστατικό έληξε χωρίς τραυματισμούς, αφήνοντας μόνο μια
τρομακτική ανάμνηση στον 45χρονο προπονητή και τους οικείους του.
Το Grok, το chatbot τεχνητής νοημοσύνης της πλατφόρμας Χ του Έλον Μασκ, απενεργοποίησε σήμερα για τους χρήστες χωρίς συνδρομή την λειτουργία της δημιουργίας εικόνων, έπειτα από την κατακραυγή που προκάλεσε η δημιουργία πλαστών εικόνων γυναικών και ανήλικων σεξουαλικού χαρακτήρα.
Οι εικόνες αυτές που δημιουργήθηκαν με την επεξεργασία φωτογραφιών και βίντεο πραγματικών προσώπων ώστε να εμφανίζονται γυμνά προκάλεσαν αντιδράσεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σε ερώτηση χρηστών στο Χ, το Grok απάντησε: «Η δημιουργία και η επεξεργασία εικόνων είναι προς το παρόν διαθέσιμες μόνο για συνδρομητές επί πληρωμή. Μπορείτε να εγγραφείτε για να ξεκλειδώσετε αυτές τις λειτουργίες».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε χθες Πέμπτη την επιβολή συντηρητικού μέτρου μετά το σκάνδαλο των σεξουαλικού χαρακτήρα εικόνων ανηλίκων που δημιουργήθηκαν από το Grok.
Η Κομισιόν έδωσε εντολή στην πλατφόρμα X του Μασκ να διατηρήσει όλα τα εσωτερικά έγγραφα και δεδομένα που σχετίζονται με το chatbot τεχνητής νοημοσύνης Grok έως το τέλος του 2026, ανακοίνωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ανακοινώσει την Δευτέρα ότι οι εικόνες γυμνών γυναικών και παιδιών που διακινούνται στην πλατφόρμα X είναι παράνομες και αποτρόπαιες ενώνοντας την φωνή της με την χορεία των αξιωματούχων σε όλον τον κόσμο που καταδικάζουν την σωρεία κρουσμάτων δημοσίευσης μη συναινετικού οπτικού υλικού στην πλατφόρμα.
Η Κομισιόν αποφάσισε έτσι να παρατείνει εντολή διατήρησης στοιχείων που είχε αποσταλεί στο X πέρυσι, η οποία αφορούσε τους αλγορίθμους και τη διασπορά παράνομου περιεχομένου, δήλωσε στους δημοσιογράφους σήμερα ο εκπρόσωπος Τομά Ρενιέ.
«Αυτό σημαίνει ότι λέμε σε μια πλατφόρμα: κρατήστε τα εσωτερικά σας έγγραφα, μην τα ξεφορτωθείτε, διότι έχουμε αμφιβολίες σχετικά με τη συμμόρφωσή σας… και πρέπει να είμαστε σε θέση να έχουμε πρόσβαση σε αυτά αν το ζητήσουμε ρητά», είπε ο εκπρόσωπος.
Η ΕΕ είχε επιβάλει στις αρχές Δεκεμβρίου πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ στο X για παραβίαση του κανονισμού για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA), παρά τις επανειλημμένες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι βάζει στο στόχαστρο τους τεχνολογικούς κολοσσούς.
Η βρετανική κυβέρνηση, από την πλευρά της κάλεσε την Τρίτη το X να βρει «επειγόντως» μια λύση για να αποτραπεί η διασπορά πλαστών, «εξοργιστικών» εικόνων γυμνών γυναικών και που δημιουργήθηκαν από το Grok.
«Αυτό που είδαμε στο διαδίκτυο τις τελευταίες ημέρες είναι απολύτως εξοργιστικό και απαράδεκτο σε μια κοινωνία που σέβεται τον εαυτό της», δήλωσε η Λιζ Κένταλ, υπουργός αρμόδια για την Τεχνολογία στην κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ.
Η απενεργοποίηση της λειτουργίας του Grok μόνο για τους μη συνδρομητές είναι «προσβλητική για τα θύματα», ανακοίνωσε σήμερα εκπρόσωπος του βρετανού πρωθυπουργού.
Το μέτρο αυτό «απλώς μετατρέπει μια λειτουργία που επιτρέπει την δημιουργία παράνομων εικόνων σε premium service» και αποτελεί «προσβολή προς τα θύματα του μισογυνισμού και της σεξουαλικής βίας», πρόσθεσε ο ίδιος εκπρόσωπος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ θα αρχίσουν σύντομα να εξαπολύουν χερσαία πλήγματα κατά των καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών, μεταξύ άλλων στο Μεξικό, σηματοδοτώντας περαιτέρω κλιμάκωση της αμερικανικής στρατηγικής.
«Έχουμε εξουδετερώσει το 97% των ναρκωτικών που εισέρχονταν από τη θάλασσα και τώρα θα αρχίσουμε να χτυπάμε τα καρτέλ στην ξηρά», ανέφερε ο Τραμπ σε συνέντευξή του στο Fox News.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι «τα καρτέλ κυβερνούν το Μεξικό», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το εύρος ή το χρονοδιάγραμμα των επιχειρήσεων.
Από τις θαλάσσιες επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα
Οι δηλώσεις του Τραμπ ακολούθησαν μια πολύμηνη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ που είχε στόχο πλοία τα οποία φέρονται να εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών στην Καραϊβική, καθώς και την επιχείρηση για τη σύλληψη του – έκπτωτου πλέουν - προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του.
Το ζευγάρι μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να αντιμετωπίσει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών και άλλες ομοσπονδιακές κατηγορίες, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον.
Πετρέλαιο και οικονομικά οφέλη για τις ΗΠΑ
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης στο Fox News, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν σημαντικά οικονομικά οφέλη από την πώληση πετρελαίου της Βενεζουέλας.
«Παίρνουμε πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Θα είναι τρισεκατομμύρια, αλλά θα παραμείνουμε εκεί μέχρι να βάλουμε τη χώρα σε τάξη», είπε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ανέφερε ότι αναμένει από αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να συμβάλουν στην ανοικοδόμηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να διευρύνει συνάντηση με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή, εν μέσω επιφυλάξεων από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους.
Στο σταυρόνημα του Τραμπ τα καρτέλ
Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του είχαν εκφράσει στο παρελθόν τη σκέψη για στρατιωτική εισβολή ή επιθέσεις κατά των καρτέλ στο Μεξικό, ήδη από την προεκλογική του εκστρατεία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε τους διακινητές ναρκωτικών από τη Κεντρική Αμερική ότι ευθύνονται για 250.000–300.000 θανάτους Αμερικανών ετησίως, επικαλούμενος την επιρροή των καρτέλ και την διακίνηση φεντανύλης.
«Είναι φρικτό, έχει καταστρέψει οικογένειες, χάνεις ένα παιδί ή γονέα. Έχουμε κάνει πολύ καλή δουλειά, τα περιορίζουμε», είπε ο Τραμπ στον Sean Hannity του Fox News.
Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, είχε προειδοποιήσει το Μεξικό να «συμμαζευτεί», σημειώνοντας: «Θα πρέπει να κάνουμε κάτι με το Μεξικό. Θα θέλαμε να το κάνει το Μεξικό, μπορούν, αλλά δυστυχώς τα καρτέλ είναι πολύ ισχυρά».
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σεϊνμπάουμ, επιβεβαίωσε ότι η πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης έχει τεθεί επανειλημμένα σε συνομιλίες με τον Τραμπ, αλλά τόνισε ότι την έχει απορρίψει κατηγορηματικά, θεωρώντας την μη ρεαλιστική και επισημαίνοντας ότι η σχέση της με τον Τραμπ βασίζεται σε αμοιβαίο σεβασμό.
Διεθνές δίκαιο και διπλωματική στάση
Σε άλλη συνέντευξη, διάρκειας σχεδόν τριών ωρών με τους Times, ο Τραμπ δήλωσε ότι «δεν χρειάζεται το διεθνές δίκαιο» όταν δρα στην περιοχή, προσθέτοντας: «Εξαρτάται από το πώς ορίζεις το διεθνές δίκαιο», ενώ υπογράμμισε ότι «δεν επιδιώκει να βλάψει ανθρώπους».
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι απειλές κατά των καρτέλ και η έντονη ρητορική θα συνεχίσουν να αποτελούν χαρακτηριστικό της διαπραγματευτικής στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ, ιδιαίτερα φέτος, όταν το USMCA (συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά) θα είναι υπό αναθεώρηση.
Τη δυνατότητα αποστολής εφάπαξ πληρωμών στους Γροιλανδούς, προκειμένου να τους πείσουν να αποσχιστούν από τη Δανία και να ενταχθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξετάζει η κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, τους οποίους επικαλείται το Reuters σε αποκλειστικό του δημοσίευμα.
Οι πληρωμές θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι και 100.000 δολάρια ανά άτομο, με την κυβέρνηση Τραμπ να εξετάζει πάντοτε το ενδεχόμενο στρατιωτικής ή διπλωματικής προσέγγισης για την απόκτηση του νησιού.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η πρόταση αποστολής εφάπαξ πληρωμών στους Γροιλανδούς, σε μια προσπάθεια να πειστούν να αποσχιστούν από τη Δανία και να ενταχθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες, βρίσκεται σε συζητήσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων. Παρά την αβεβαιότητα γύρω από το ακριβές ποσό και τις λεπτομέρειες της διαδικασίας, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου, συμπεριλαμβανομένων βοηθών του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ανέφεραν ότι οι πληρωμές μπορεί να κυμαίνονται από 10.000 έως 100.000 δολάρια ανά άτομο.
Η ιδέα να δοθούν χρήματα απευθείας στους κατοίκους της Γροιλανδίας προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να «αγοράσουν» το νησί των 57.000 κατοίκων, παρά τις κατηγορηματικές δηλώσεις των Αρχών στην Κοπεγχάγη και το Νούκου ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση.
Η στρατηγική αυτή είναι μέρος των σχεδίων του Λευκού Οίκου για την απόκτηση της Γροιλανδίας, που περιλαμβάνουν επίσης την ενδεχόμενη στρατιωτική δράση, αν και η πληρωμή χρημάτων ενδέχεται να φανεί υπερβολικά συναλλακτική και ταπεινωτική, για έναν πληθυσμό που έχει διαρκώς συζητήσει την ανεξαρτησία του και την οικονομική του εξάρτηση από τη Δανία.
Η πρόταση για την πληρωμή στους Γροιλανδούς έρχεται μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επανέλαβε την επιθυμία του να αποκτήσει το νησί. Παρά την αντίδραση από την πλευρά των Ευρωπαίων ηγετών, η συζήτηση για το θέμα συνεχίζεται.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τις αντιδράσεις, συνεχίζουν να εξετάζουν τις διάφορες δυνατότητες, ενώ ένα ακόμα πιθανό σενάριο είναι η σύναψη συμφωνίας «Compact of Free Association» (COFA), ανάλογη με αυτές που έχουν υπογραφεί μόνο με μικρές νησιωτικές χώρες του Ειρηνικού.
Στο μεταξύ, το θέμα παραμένει ανοιχτό και η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα, λαμβανομένων υπόψη των στρατηγικών, γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων των ΗΠΑ.
Τεράστιες διαδηλώσεις κατέκλυσαν για 12η ημέρα την Τεχεράνη και άλλες πόλεις του Ιράν, σε αυτό που χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη επίδειξη δύναμης των αντιπάλων του θεοκρατικού καθεστώτος εδώ και χρόνια.
Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το BBC δείχνουν ογκώδεις ειρηνικές διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα και στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, το Μασχάντ, το βράδυ της Πέμπτης, οι οποίες δεν διαλύθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας. Νωρίτερα, είχε αναφερθεί πανεθνικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Παχλαβί δήλωσε ότι «εκατομμύρια Ιρανοί απαίτησαν την ελευθερία τους απόψε», χαρακτηρίζοντας τους διαδηλωτές «θαρραλέους συμπατριώτες» του. Ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το ότι «λογοδοτεί το καθεστώς», και κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να πράξουν το ίδιο. Ο Παχλαβί έχει καλέσει τους διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους και απόψε στις 8 τοπική ώρα.
به تکتک شما که پنجشنبهشب (١٨ دی)، خیابانهای سرتاسر ایران را تسخیر کردید، افتخار میکنم. دیدید که جمعیت انبوه، باعث عقبنشینی نیروهای سرکوب میشود. آنهایی که تردید داشتید، جمعهشب (١٩ دی-ساعت ٨) به دیگر هممیهنان بپیوندید، و جمعیت را بیشتر کنید تا توان سرکوب رژیم از این هم… pic.twitter.com/ZOiCiH4rng
Πάντως, όπως σημειώνει το Associated Press, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιος που να ηγείται των διαδηλωτών και παραμένει ασαφές πώς θα κινηθούν στη συνέχεια.
Πλάνα που επαληθεύτηκαν από το BBC Persian δείχνουν κτίρια να καίγονται στην Τεχεράνη και τζαμιά στις συνοικίες Γκολχάκ και Σααντάτ Αμπάντ της Τεχεράνης να έχουν τυλιχθεί στις φλόγες.
Σε άλλα πλάνα ακούγονται διαδηλωτές να ζητούν την ανατροπή του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και την επιστροφή του Ρεζά Παχλαβί, του εξόριστου γιου του εκλιπόντος πρώην σάχη, ο οποίος είχε καλέσει τους υποστηρικτές του να βγουν στους δρόμους.
— Babak Taghvaee - The Crisis Watch (@BabakTaghvaee1) January 9, 2026
Το κύμα οργής ξέσπασε πριν από 12 ημέρες εξαιτίας της κατάρρευσης του ιρανικού νομίσματος και την ακρίβεια και πλέον έχει εξαπλωθεί σε περισσότερες από 100 πόλεις και στις 31 επαρχίες του Ιράν, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
BBC Persian verifies that one of Iranian state broadcaster IRIB buildings in Isfahan has been set on fire by the protestors, which is located on Boostan Saadi Boulevard. pic.twitter.com/CS77MwU20d
Η αμερικανική οργάνωση Human Rights Activist News Agency (HRANA) ανέφερε ότι τουλάχιστον 34 διαδηλωτές -πέντε από αυτούς παιδιά- και οκτώ μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, ενώ 2.270 άλλοι διαδηλωτές έχουν συλληφθεί.
Η οργάνωση Iran Human Rights (IHR), με έδρα τη Νορβηγία, ανέφερε ότι τουλάχιστον 45 διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένων οκτώ παιδιών, έχουν σκοτωθεί από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Iran is undergoing a revolution and perhaps the largest explicitly anti-Islamic regime protests in history. This is the capital Tehran.
Protesters are taking over cities across the country and the regime now faces a REAL chance of falling.
Το BBC Persian έχει επιβεβαιώσει τους θανάτους και τις ταυτότητες 22 ανθρώπων, ενώ οι ιρανικές αρχές έχουν αναφέρει τον θάνατο έξι μελών των δυνάμεων ασφαλείας.
Το βράδυ της Πέμπτης, βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επαληθεύτηκαν από το BBC έδειχναν μεγάλο πλήθος διαδηλωτών να κινείται κατά μήκος ενός κεντρικού δρόμου στο Μασχάντ, στα βορειοανατολικά της χώρας.
Ακούγονται συνθήματα όπως «Ζήτω ο σάχης» και «Αυτή είναι η τελική μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει». Σε κάποιο σημείο, αρκετοί άνδρες φαίνονται να σκαρφαλώνουν σε γέφυρα και να ξηλώνουν κάμερες παρακολούθησης.
Σε άλλο βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο μεγάλο πλήθος διαδηλωτών φαίνεται να περπατά σε κεντρικό δρόμο στην ανατολική Τεχεράνη.
Σε πλάνα που εστάλησαν στο BBC Persian από τα βόρεια της πρωτεύουσας, ογκώδης διαδήλωση φωνάζει «Αυτή είναι η τελική μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει». Αλλού στα βόρεια, διαδηλωτές καταγράφηκαν να φωνάζουν «Ατιμία» και «Μη φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί», μετά από σύγκρουση με τις δυνάμεις ασφαλείας.
— Babak Taghvaee - The Crisis Watch (@BabakTaghvaee1) January 9, 2026
Άλλα βίντεο έδειχναν διαδηλωτές να φωνάζουν «Θάνατος στον δικτάτορα» -αναφορά στον Χαμενεΐ- στο Ισφαχάν, «Ζήτω ο σάχης» στη βόρεια πόλη Μπαμπολ και «Μη φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί» στη βορειοδυτική πόλη Ταμπρίζ.
Στη δυτική πόλη Ντεζφούλ, πλάνα που εστάλησαν στο BBC Persian έδειχναν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας να ανοίγουν πυρ στο συγκεντρωμένο πλήθος.
Iran is undergoing a revolution and perhaps the largest explicitly anti-Islamic regime protests in history. This is the capital Tehran.
Protesters are taking over cities across the country and the regime now faces a REAL chance of falling.
Οι βραδινές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν λίγο αφότου ο Ρεζά Παχλαβί, του οποίου ο πατέρας ανατράπηκε από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και ζει στην Ουάσινγκτον, κάλεσε τους Ιρανούς να «βγουν στους δρόμους και, ως ενιαίο μέτωπο, να φωνάξουν τα αιτήματά τους».
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης υποβάθμισαν την έκταση των αναταραχών της Πέμπτης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αρνήθηκαν πλήρως ότι πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις, αναρτώντας βίντεο με άδειους δρόμους.
Εν τω μεταξύ, ο οργανισμός παρακολούθησης του διαδικτύου NetBlocks δήλωσε ότι τα δεδομένα του δείχνουν πως το Ιράν βρίσκεται «εν μέσω πανεθνικού μπλακάουτ στο διαδίκτυο».
«Το περιστατικό ακολουθεί μια σειρά κλιμακούμενων μέτρων ψηφιακής λογοκρισίας που στοχεύουν τις διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και εμποδίζει το δικαίωμα του κοινού στην επικοινωνία σε μια κρίσιμη στιγμή», προειδοποίησε, αναφερόμενο σε προηγούμενες απώλειες συνδεσιμότητας σε αρκετές πόλεις.
Από ένα κελί υψίστης ασφαλείας στη Σηλυβρία, στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, ο Εκρέμ Ιμάμογλου δηλώνει βέβαιος ότι μπορεί να ανατρέψει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο φυλακισμένος πρώην δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης - η δίκη του οποίου θα ξεκινήσει στις 9 Μαρτίου - εμφανίζεται αποφασισμένος να τερματίσει την 25ετή κυριαρχία του Ερντογάν στην τουρκική πολιτική σκηνή υποστηρίζοντας ότι η λαϊκή δυναμική βρίσκεται με το μέρος του.
Σε γραπτές απαντήσεις προς το Politico, τις οποίες έστειλε μέσω των δικηγόρων και των πολιτικών του συμβούλων, ο Ιμάμογλου χαρακτηρίζει τη δίωξή του «πολιτική πολιορκία», επιμένει ότι παραμένει ο νόμιμος και ισχυρός εκλογικός αντίπαλος του Ερντογάν και εξαπολύει επίθεση στην εξωτερική πολιτική του Τούρκου προέδρου με αναφορές στην Ελλάδα, το Ισραήλ και τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Αυτό που βιώνουμε σήμερα δεν είναι μια γνήσια νομική διαδικασία. Eίναι μια στρατηγική πολιτικής πολιορκίας», τονίζει. «Στόχος του προέδρου Ερντογάν δεν είναι απλώς να διαμορφώσει τις επόμενες εκλογές. Είναι να σβήσει την υποψηφιότητά μου, τώρα και στο μέλλον, και να με εξαλείψει πλήρως από την πολιτική».
Ιμάμογλου: «Ξέρουν ότι μπορώ να τον νικήσω»
Η σύλληψη του Ιμάμογλου τον περασμένο Μάρτιο πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και διεθνή κατακραυγή. Η τουρκική αντιπολίτευση θεωρεί την υπόθεση μια ξεκάθαρα πολιτικά υποκινούμενη προσπάθεια εξουδετέρωσης του πιο δημοφιλούς κοσμικού αντιπάλου του Ερντογάν σε μια χώρα 88 εκατομμυρίων κατοίκων και μέλος του ΝΑΤΟ.
Ο 55χρονος Ιμάμογλου αντιμετωπίζει κατηγορίες που επισύρουν συνολικές ποινές φυλάκισης άνω των 2.300 ετών – από διαφθορά και εκβιασμό έως κατασκοπεία. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το μέγεθος της δικογραφίας αποκαλύπτει την αδυναμία της.
«1.300 έλεγχοι στον Δήμο Κωνσταντινούπολης χωρίς κανένα ουσιαστικό εύρημα, κατηγορητήριο 3.900 σελίδων βασισμένο κυρίως σε φήμες και αμφισβητούμενους μάρτυρες, και απαίτηση για ποινές έως 2.352 χρόνια», σημειώνει, κάνοντας λόγο για «νομικό παραλογισμό».
Παρά την κράτησή του, περισσότεροι από 15 εκατομμύρια Τούρκοι συμμετείχαν στις εσωκομματικές εκλογές του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), αναδεικνύοντάς τον μοναδικό και επίσημο υποψήφιο της αντιπολίτευσης. «Ξέρουν ότι σε ελεύθερες και δίκαιες εκλογές μπορώ να νικήσω τον πρόεδρο Ερντογάν και προσπαθούν να το αποτρέψουν», επιμένει.
Εκστρατεία πίσω από τα κάγκελα
Ο Ιμάμογλου συνεχίζει την πολιτική του παρουσία μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, αν και ο βασικός λογαριασμός του στο Χ, με σχεδόν 10 εκατ. ακολούθους, έχει μπλοκαριστεί στην Τουρκία. Παραδέχεται ότι οι περιορισμοί είναι ασφυκτικοί, αλλά θεωρεί πως μια προεκλογική καμπάνια μπορεί να αποδειχθεί νικηφόρα ακόμη και χωρίς φυσική παρουσία.
«Αυτό που καθορίζει μια εκστρατεία είναι οι ιδέες, οι αξίες και η κοινή βούληση των πολιτών. Αυτά είναι με το μέρος μας», υπογραμμίζει ο Ιμάμογλου. «Ακόμη και ένα σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων του [κυβερνώνοντος κόμματος του Ερντογάν] AKP θεωρεί την κράτησή μου άδικη και τη βλέπει ως σοβαρό πλήγμα στη δικαιοσύνη».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Ιμάμογλου στο γεγονός ότι μόνο δύο από τα 15,5 εκατομμύρια ψηφοφόρων της εσωκομματικής διαδικασίας ήταν μέλη του CHP. «Οι υπόλοιποι 13,5 εκατομμύρια προέρχονταν από κάθε κομμάτι της κοινωνίας», σημειώνει, κάνοντας λόγο για ένα αίτημα που «ξεπερνά τα κομματικά όρια: δικαιοσύνη, αξιοκρατία και αξιοπρέπεια».
Αμφίβολη η υποψηφιότητά του Ιμάμογλου, λέει αναλυτής
Ωστόσο, η νομική τύχη της υποψηφιότητάς του παραμένει αβέβαιη. Εκκρεμεί έρευνα για το πανεπιστημιακό του πτυχίο, το οποίο ακυρώθηκε από το Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης μία ημέρα πριν από τη σύλληψή του -μια εξέλιξη καθοριστική, καθώς το τουρκικό Σύνταγμα απαιτεί πανεπιστημιακό τίτλο για να διεκδικήσει κάποιος το ύπατο αξίωμα της χώρας.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Σονέρ Τσαγαπτάι του Washington Institute, οι πιθανότητες να επιτραπεί στον Ιμάμογλου να αναμετρηθεί με τον Ερντογάν σε μια πραγματικά δίκαιη εκλογική διαδικασία είναι ελάχιστες.
«Ακόμη κι αν ο Ιμάμογλου δηλώσει υποψήφιος από το κελί του, δεν υπάρχει περίπτωση αυτό να επιτραπεί νομικά», τονίζει. «Για τον Ερντογάν, θα ήταν μια θανάσιμη πολιτική απειλή αν επρόκειτο για έναν ελεύθερο και δίκαιο αγώνα».
Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και η «επιθετική» εξωτερική πολιτική του Ερντογάν
Ο Ιμάμογλου ασκεί δριμεία κριτική και στην εξωτερική πολιτική του Ερντογάν, την οποία χαρακτηρίζει «επιθετική» και προσωποκεντρική, συνδέοντάς τη με τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στο εσωτερικό.
«Η προεδρία Τραμπ άνοιξε μια ταραχώδη εποχή. Η διπλωματία μετατοπίστηκε από τους θεσμούς σε απευθείας σχέσεις ηγετών, εγκλωβισμένες σε γρήγορα παζάρια που σπάνια οδηγούν κάπου», σημειώνει, αφήνοντας αιχμές για τη στενή σχέση Άγκυρας - Ουάσιγκτον.
Θέτει επίσης ερωτήματα για τα πραγματικά οφέλη αυτής της στρατηγικής: «Παρά τους ισχυρισμούς περί βελτίωσης των σχέσεων, η Τουρκία δεν επέστρεψε στο πρόγραμμα των F-35 και οι κυρώσεις δεν έχουν αρθεί».
Για τη χώρα μας ισχυρίστηκε ότι «η Ελλάδα συνεχίζει, κατά παράβαση συμφωνιών, να στρατιωτικοποιεί τα νησιά του Αιγαίου», ενώ κάνει λόγο για «συμμαχία Ελλάδας, Ισραήλ και Νότιας Κύπρου που ενισχύεται διαρκώς εις βάρος της Τουρκίας».
Για το Ισραήλ, σημειώνει ότι «ακολουθεί προκλητικές πολιτικές απέναντι στους Κούρδους σε διάφορες χώρες της περιοχής», ενώ επικρίνει και το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο χαρακτηρίζει αποτέλεσμα «νοοτροπίας μεσίτη ακινήτων».
Μία ανεπίσημη συμφωνία να «ανταλλάξουν» την Ουκρανία με τη Βενεζουέλα φαίνεται ότι είχαν κάνει προσπαθήσει να κάνουν το 2019 η Ρωσία με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με ρεπορτάζ του The Kyiv Independent, επικαλούμενο δηλώσεις της Φιόνας Χιλ, πρώην συμβούλου του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Ρωσία και την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τη Χιλ, Ρώσοι αξιωματούχοι πρότειναν στην Ουάσιγκτον: οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποκτούσαν ελεύθερη δράση στη Βενεζουέλα, ενώ η Μόσχα θα είχε το ελεύθερο να κάνει «ό,τι θέλει» στην Ουκρανία.
Η Χιλ έκανε αυτές τις αποκαλύψεις σε ακρόαση επιτροπής του Κογκρέσου το 2019 αλλά τώρα προσέλκυσαν ευρεία προσοχή, μετά την επίθεση του Τραμπ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, άλλοτε συμμάχου του Κρεμλίνου.
Αποκαλύψεις που έκανε το 2019 η Φιόνα Χιλ, πρώην σύμβουλος του Τραμπ για τη Ρωσία και την Ευρώπη, αποκτούν τώρα νέα βαρύτητα
Λίγα χρόνια πριν από την επίθεση στη Βενεζουέλα και πριν από την ολοκληρωτική εισβολή στην Ουκρανία, τον Απρίλιο του 2019, το Κρεμλίνο έθεσε το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την επιρροή του στη Βενεζουέλα, με αντάλλαγμα τον απρόσκοπτο έλεγχο της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με την Αμερικανίδα αξιωματούχο, οι προτάσεις ήταν ανεπίσημες αλλά το μήνυμα της Μόσχας στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ ήταν ξεκάθαρο: «Εσείς ακολουθείτε το Δόγμα Μονρόε και μας θέλετε εμάς έξω από την "αυλή" σας. Λοιπόν, εμείς έχουμε τη δική μας εκδοχή: Εσείς είστε στην "αυλή μας" στην Ουκρανία.»
Το Δόγμα Μονρόε - πολιτική των ΗΠΑ σχετικά με τον αποικισμό που πήρε το όνομά του από τον Πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε, τον πρώτο που το διατύπωσε - αναφέρει ότι προσπάθειες των ευρωπαϊκών εθνών να αποικίσουν ή να αναμειχθούν στα πολιτικά πράγματα των κρατών της Βόρειας ή Νότιας Αμερικής θα μπορούσε να θεωρηθεί επιθετική ενέργεια, που απαιτεί παρέμβαση των ΗΠΑ.
Η Χιλ είπε ότι στάλθηκε τότε στη Ρωσία για να απορρίψει την πρόταση και να καταστήσει σαφές ότι «η Ουκρανία δεν είναι διαπραγματευτικός πυρήνας».
Ωστόσο, επτά χρόνια αργότερα, ο Τραμπ επικαλέστηκε το Δόγμα Μονρόε - έναν ισχυρισμό ότι οι ΗΠΑ έχουν το δικαίωμα στην οικονομική κυριαρχία του Δυτικού Ημισφαιρίου - για να δικαιολογήσει την επίθεσή του στη Βενεζουέλα και την κατάληψη της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας από τις ΗΠΑ.
Από την πλευρά της η Μόσχα, νίπτοντας τας χείρας της, ξεκαθάρισε ότι οι Βενεζουελάνοι πρέπει να καθορίσουν οι ίδιοι το μέλλον τους χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις.
Φωτογραφία αρχείου: Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν σφίγγει το χέρι του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο κατά τη συνάντησή τους στο Κρεμλίνο στη Μόσχα, Τετάρτη 7 Μαΐου 2025, ενόψει των εορτασμών της 80ής επετείου της νίκης της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί «αγοράς» ή ακόμη και κατάληψης της
Γροιλανδίας αντιμετωπίζονταν επί χρόνια στην Ευρώπη ως μια ακόμη υπερβολή ενός
απρόβλεπτου Αμερικανού προέδρου.
Αυτή τη φορά, όμως, το κλίμα είναι διαφορετικό. Οι απειλές έχουν κλιμακωθεί, ο
τόνος του Λευκού Οίκου έχει σκληρύνει και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι
παραδέχονται πλέον ανοιχτά ότι βρίσκονται μπροστά σε ένα σενάριο που μέχρι
πρότινος φάνταζε αδιανόητο: μια ανοιχτή σύγκρουση συμφερόντων με τις ΗΠΑ για
την τύχη ενός ευρωπαϊκού εδάφους.
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για μια άμεση αντιπαράθεση με τον Τραμπ», δήλωσε
στο Politico Ευρωπαίος διπλωμάτης που συμμετέχει στις σχετικές συζητήσεις.
«Βρίσκεται σε επιθετική φάση και εμείς οφείλουμε να προσαρμοστούμε αναλόγως».
Η αφορμή για τον συναγερμό στην Ευρώπη ήταν η επιβεβαίωση από τον επικεφαλής
της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, ότι σκοπεύει να θέσει επισήμως το
ζήτημα της απόκτησης της Γροιλανδίας σε συνομιλίες με τη Δανία, την ώρα που ο
Λευκός Οίκος άφηνε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.
«Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση»
Η ευρωπαϊκή αντίδραση ήταν άμεση – και ασυνήθιστα σκληρή. Υπουργοί Εξωτερικών
της ΕΕ δήλωσαν ότι η Γροιλανδία «δεν είναι προς αρπαγή», ενώ ο Γάλλος ΥΠΕΞ
Ζαν-Νοέλ Μπαρό, έπειτα από συνεννοήσεις με τους ομολόγους του από τη Γερμανία
και την Πολωνία, μίλησε ανοιχτά για ανάγκη χάραξης κοινής ευρωπαϊκής γραμμής.
«Αυτό που διακυβεύεται είναι το πώς η Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, μπορεί να
ενισχυθεί ώστε να αποτρέπει απειλές κατά της ασφάλειας και των συμφερόντων
της», τόνισε. «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και δεν είναι προς κατάληψη.
Οι απειλές πρέπει να σταματήσουν».
Πίσω από τις δηλώσεις, όμως, επικρατεί αμηχανία. «Όλοι είμαστε σοκαρισμένοι
και δεν ξέρουμε πραγματικά τι εργαλεία έχουμε στη διάθεσή μας», παραδέχεται
Δανός πρώην βουλευτής. «Ουδείς γνωρίζει τι να κάνει, γιατί οι Αμερικανοί
μπορούν, θεωρητικά, να κάνουν ό,τι θέλουν. Κι όμως, απαντήσεις χρειάζονται
τώρα - όχι σε πέντε ή επτά χρόνια».
Επιλογή πρώτη: Συμβιβασμός με τον Τραμπ και «win-win» αφήγημα
Η πιο άμεση - και λιγότερο επικίνδυνη - στρατηγική για την Ευρώπη είναι η
αναζήτηση ενός συμβιβασμού, που θα επιτρέψει στον Τραμπ να εμφανιστεί ως
νικητής, χωρίς όμως να αλλάξει η κυριαρχία της Γροιλανδίας. Ο ίδιος
ισχυρίζεται ότι το νησί είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των ΗΠΑ,
κατηγορώντας τη Δανία ότι δεν το προστατεύει επαρκώς από την αυξανόμενη
κινεζική και ρωσική παρουσία στην Αρκτική.
Ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ προτείνει μάλιστα η Συμμαχία να
αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, όπως έχει κάνει στο παρελθόν σε άλλες κρίσεις.
«Καθώς λιώνουν οι πάγοι και ανοίγουν νέες θαλάσσιες οδοί στην Αρκτική, η
Γροιλανδία γίνεται σοβαρός κίνδυνος ασφαλείας για την αμερικανική ενδοχώρα»,
δήλωσε ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, αποτυπώνοντας τη
λογική της Ουάσιγκτον.
Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για αυξημένες στρατιωτικές ασκήσεις στην
περιοχή, μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες για την Αρκτική και ακόμη και ανάπτυξη
συμμαχικών δυνάμεων στη Γροιλανδία. «Οτιδήποτε μπορεί να ενισχύσει την
παρουσία του ΝΑΤΟ και να καλύψει τις απαιτήσεις του Τραμπ πρέπει να
εξαντληθεί», σημειώνει διπλωμάτης της Συμμαχίας.
Επιλογή δεύτερη: Χρήμα, επενδύσεις και το «δέλεαρ» της Ευρώπης
Η Ουάσιγκτον στηρίζει ανοιχτά το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας,
προβάλλοντας το επιχείρημα ότι ένα ανεξάρτητο κράτος, ευθυγραμμισμένο με τις
ΗΠΑ, θα «πλημμυρίσει» από αμερικανικά κεφάλαια. Ο ίδιος ο Τραμπ επιμένει ότι
προτιμά μια «εθελοντική» προσχώρηση.
Εδώ ακριβώς προσπαθούν να παρέμβουν η Δανία και η ΕΕ. Σύμφωνα με σχέδια της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι ευρωπαϊκές δαπάνες για τη Γροιλανδία αναμένεται να
υπερδιπλασιαστούν από το 2028, φτάνοντας τα 530 εκατ. ευρώ σε βάθος επταετίας,
με έμφαση όχι μόνο στην κοινωνική πολιτική, αλλά και στην ανάπτυξη της
εξορυκτικής ικανότητας του νησιού.
«Έχουμε πολλούς ανθρώπους κάτω από το όριο της φτώχειας και οι υποδομές μας
υστερούν σημαντικά», δήλωσε ο Κούνο Φένκερ, ντόπιος βουλευτής της
αντιπολίτευσης και υπέρ της ανεξαρτησίας του νησιού. «Οι πόροι μας εξάγονται
χωρίς ουσιαστικό όφελος για τη Γροιλανδία, αλλά κυρίως για δανικές εταιρείες».
Ένα γενναίο ευρωπαϊκό πακέτο θα μπορούσε να αποδυναμώσει το αμερικανικό
αφήγημα και να κρατήσει τη Γροιλανδία εντός της ευρωπαϊκής σφαίρας επιρροής.
Επιλογή τρίτη: Οικονομική αντεπίθεση
Πιο επιθετική - αλλά ταυτόχρονα ριψοκίνδυνη - είναι η ιδέα της οικονομικής
αντιπαράθεσης. Η ΕΕ διαθέτει το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα» (Anti-Coercion
Instrument), που δημιουργήθηκε μετά την πρώτη θητεία του Τραμπ στον Λευκό
Οίκο, επιτρέποντας την επιβολή αντιποίνων σε περιπτώσεις οικονομικού
εκβιασμού.
«Οι εξαγωγές μας προς τις ΗΠΑ ξεπερνούν τα 600 δισ. ευρώ, και σε περίπου ένα
τρίτο αυτών έχουμε μερίδιο αγοράς άνω του 50%», σημειώνει ο πρόεδρος της
Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπέρντ Λάνγκε. «Αυτή είναι
ξεκάθαρα μια δύναμη που έχουμε στα χέρια μας».
Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη μπορεί να πείσει τον Τραμπ ότι αυτή τη φορά θα
προχωρήσει πράγματι σε σύγκρουση - κάτι που δεν έκανε στο παρελθόν.
Επιλογή τέταρτη: Ευρωπαϊκά στρατεύματα στο έδαφος της Γροιλανδίας
Το πιο ακραίο σενάριο είναι και το πιο ανησυχητικό. Αν οι ΗΠΑ κινηθούν
στρατιωτικά, οι ευρωπαϊκές επιλογές είναι περιορισμένες. Νομικά, η Δανία θα
μπορούσε να υποχρεωθεί να αντιδράσει στρατιωτικά, καθώς υφίσταται από το 1952
διαταγή που προβλέπει άμεση άμυνα σε περίπτωση επίθεσης σε δανικό έδαφος.
«Δεν πρόκειται να προλάβουν οι Ευρωπαίοι να επιτεθούν στους Αμερικανούς
προληπτικά», σημειώνει ο στρατιωτικός αναλυτής Τόμας Κρόσμπι. «Αλλά αν η
αρχική αμερικανική παρουσία είναι περιορισμένη, θα μπορούσε να θεωρηθεί
ποινική ενέργεια και να υπάρξει αντίδραση».
Η αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων κατόπιν αιτήματος της Δανίας θα
λειτουργούσε κυρίως αποτρεπτικά. «Θα δημιουργούσε ένα φαινόμενο “tripwire”,
όπου αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να επιλέξουν ανάμεσα στη βία ή στην
υποχώρηση», εξηγεί ο Κρόσμπι, προειδοποιώντας ωστόσο: «Είναι αχαρτογράφητο
έδαφος και είναι απολύτως πιθανό να χαθούν ζωές».
Ένα τεστ για την ευρωπαϊκή κυριαρχία
Η υπόθεση της Γροιλανδίας δεν αφορά μόνο σε ένα απομακρυσμένο νησί στην
Αρκτική.
Αποτελεί ένα τεστ για το κατά πόσον η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί την
εδαφική της ακεραιότητα και την πολιτική της αυτονομία - ακόμη κι όταν η
απειλή προέρχεται από τον ισχυρότερο σύμμαχό της.
Το αν θα επιλέξει τον συμβιβασμό, το χρήμα, την οικονομική πίεση ή την
αποτροπή με στρατιωτικούς όρους, θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της
Γροιλανδίας, αλλά και τη θέση της Ευρώπης σε έναν κόσμο όπου οι παλιές
βεβαιότητες καταρρέουν.
Η ιρανική ηγεσία, ήδη αντιμέτωπη με εσωτερικές αναταραχές και πολλαπλές
κρίσεις, θεωρεί ότι υπάρχει «δάκτυλος» των ΗΠΑ και του Ισραήλ πίσω από το
«κύμα» διαδηλώσεων και μιλά για «ταραχοποιούς, που βοηθούν τον εχθρό» - Η
Αυστραλία ζητά από τους υπηκόους της να εγκαταλείψουν τη χώρα
Το Ιράν αντιμετωπίζει τριπλή κρίση οικονομική, πολιτική και εξωτερική πίεση
από ΗΠΑ και ΙσραήλΟι θύλακες διαδηλώσεων που ξέσπασαν σε όλο το Ιράν την
τελευταία εβδομάδα εντείνουν την πίεση σε μια δυσλειτουργική κυβέρνηση, η
οποία παλεύει να διαχειριστεί μια οικονομική κρίση που βαθαίνει.
Μόνο σήμερα, 11η ημέρα των διαδηλώσεων, μία πορεία διαμαρτυρίας στο
νοτιοδυτικό Ιράν εξελίχθηκε σε ένοπλη σύγκρουση με τις δυνάμεις επιβολής της
τάξης, με αποτέλεσμα δύο άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους και 30 να
τραυματιστούν. Την ίδια ώρα, η αυστραλιανή κυβέρνηση ζήτησε από τους πολίτες
της να φύγουν από το Ιράν «το συντομότερο δυνατό», εξαιτίας των αιματηρών
διαδηλώσεων που συγκλονίζουν τη χώρα.
Το Ιράν «ξύπνησε» το περασμένο Σαββατοκύριακο με εικόνες αμερικανικών
δυνάμεων να αποβιβάζονται στο Καράκας, την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, να
συλλαμβάνουν τον στενότερο σύμμαχο της Τεχεράνης στην περιοχή, πρόεδρο
Νικολάς Μαδούρο, και να τον μεταφέρουν στις ΗΠΑ, σε μια νυχτερινή επιχείρηση
κατά την οποία ο ίδιος και η σύζυγός του σύρθηκαν έξω από το υπνοδωμάτιό
τους. Τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε τη δεύτερη απειλή του προς το
Ιράν μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, προειδοποιώντας εκ νέου ότι, εάν οι
Αρχές σκοτώσουν διαδηλωτές, οι ΗΠΑ θα απαντήσουν.
Η ιρανική ηγεσία, ήδη αντιμέτωπη με εσωτερικές αναταραχές και πολλαπλές
κρίσεις, βρίσκεται τώρα μπροστά στο ενδεχόμενο νέας αμερικανικής
στρατιωτικής δράσης, μετά τα πλήγματα που δέχθηκαν πυρηνικές εγκαταστάσεις
της χώρας το περασμένο καλοκαίρι -μια κλιμάκωση που αποδίδεται σε έναν
ενθαρρυμένο Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος έχει απειλήσει και άλλους αντιπάλους
μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα.
BREAKING: Protests against the Islamic Republic are engulfing nearly every city in Iran. pic.twitter.com/2WldQ8rBTL
«Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους, όπως έκαναν στο παρελθόν, νομίζω ότι θα
δεχθούν πολύ σκληρό πλήγμα από τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Τραμπ τη Δευτέρα, από το
Air Force One.
Οι διαδηλώσεις στο Ιράν ξέσπασαν την περασμένη εβδομάδα, όταν δυσαρεστημένοι
έμποροι βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την κατακόρυφη πτώση
του εθνικού νομίσματος. Αρχικά σε μεγάλο βαθμό ειρηνικές και τοπικού
χαρακτήρα, οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν γρήγορα σε όλη τη χώρα, καθώς
συμμετείχαν και άλλα κοινωνικά στρώματα, οδηγώντας σε αναταραχές σε 88 πόλεις,
σε 27 από τις 31 επαρχίες του Ιράν, σύμφωνα με την αμερικανική οργάνωση
ακτιβιστών Human Rights Activists News Agency (HRANA). Το καθεστώς ανέπτυξε
τελικά την παραστρατιωτική δύναμη Μπασίτζ για να καταστείλει εκατοντάδες
διαδηλωτές.
Ύστερα από 11 ημέρες κινητοποιήσεων, τουλάχιστον 36
διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί και περίπου 2.000 έχουν συλληφθεί, σύμφωνα με την
HRANA. Οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας κατέστειλαν βίαια τις διαδηλώσεις,
φτάνοντας ακόμη και σε έφοδο σε νοσοκομείο στην επαρχία Ιλάμ την Κυριακή, όπου
συνελήφθησαν τραυματισμένοι διαδηλωτές - μια τακτική που χρησιμοποιείται συχνά
από τον μηχανισμό ασφαλείας.
Bullets. Tear gas. Brutal repression, Day 11. People are still in the streets across Iran. The protests are growing. Their resistance sends a clear message to the world: Iranians reject this child-killing terrorist regime. They don’t want those killers.
Οι ωμές προειδοποιήσεις του Τραμπ εξόργισαν την πολιτική ηγεσία της χώρας, η
οποία έκτοτε σκλήρυνε ακόμη περισσότερο τη στάση της απέναντι στις
διαδηλώσεις. Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας προειδοποιεί εδώ και χρόνια
για αμερικανική επιδίωξη αλλαγής καθεστώτος, λέγοντας τόσο στους υποστηρικτές
όσο και στους αντιπάλους της ότι ο απώτερος στόχος των δυτικών δυνάμεων είναι
η ανατροπή της.
Στην αμερικανική πίεση προστέθηκε και η δήλωση
στήριξης προς τους Ιρανούς διαδηλωτές από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν
Νετανιάχου, εξέλιξη που ενίσχυσε την καχυποψία στην Τεχεράνη. Ιρανοί
αξιωματούχοι κατήγγειλαν έκτοτε ορισμένους διαδηλωτές ως «ταραχοποιούς»,
«μισθοφόρους» και «πράκτορες με ξένες διασυνδέσεις».
Σήμερα, ο
ανώτατος δικαστής του Ιράν προειδοποίησε τους διαδηλωτές ότι δεν θα υπάρξει
«καμία επιείκεια για όσους βοηθούν τον εχθρό εναντίον της Ισλαμικής
Δημοκρατίας», ενώ κατηγόρησε το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ότι μετέρχονται υβριδικών
μεθόδων, προκειμένου να διαταράξουν την ομαλότητα στη χώρα.
«Μετά
τις ανακοινώσεις του Ισραήλ και του προέδρου των ΗΠΑ, δεν υπάρχει καμία
δικαιολογία για όσους βγαίνουν στους δρόμους για ταραχές και αναταραχές»
δήλωσε ο Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζέι, επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας του
Ιράν, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Την ίδια ώρα, το φως της
δημοσιότητας βλέπει ένα βίντεο, στο οποίο φέρεται να έχει καταγραφεί η στιγμή
της δολοφονίας του Μαχμούντ Χακικάτ, διοικητή αστυνομικού τμήματος στο
Ιρανσάχρ του Ιράν. Ο Μαχμούντ Χακικάτ ήταν πρώην επικεφαλής της Υπηρεσίας
Πληροφοριών της πόλης.
BREAKING:
The moment of the assassination of Mahmoud Haqiqat, commander of the police station in Iranshahr, Iran.
He was the former head of the city’s Intelligence and was responsible for cracking down on anti-regime Baluchs in the city. pic.twitter.com/TFv6TzclKh
«Η διαμαρτυρία είναι θεμιτή, αλλά άλλο
πράγμα η διαμαρτυρία και άλλο η ταραχή. Μιλάμε με τους διαδηλωτές. Οι
αξιωματούχοι πρέπει να μιλούν με τους διαδηλωτές. Δεν έχει νόημα όμως να μιλάς
με έναν ταραχοποιό» έγραψε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στην πλατφόρμα X ο
ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. «Οι ταραχοποιοί πρέπει να
μπουν στη θέση τους».
Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ
Όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε αιφνιδιαστικά επίθεση κατά του Ιράν το
περασμένο καλοκαίρι, το βάθος της διείσδυσης αποκαλύφθηκε όταν έγινε γνωστό
ότι Ισραηλινοί πράκτορες είχαν περάσει λαθραία όπλα στη χώρα και τα
χρησιμοποίησαν για να πλήξουν στόχους υψηλής αξίας από το εσωτερικό του
ιρανικού εδάφους.
Οι ιρανικές αρχές συνέλαβαν δεκάδες άτομα και
εκτέλεσαν τουλάχιστον 10 μετά τον πόλεμο. Τη Δευτέρα, τα κρατικά μέσα
ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ένας άνδρας συνελήφθη στην Τεχεράνη με την κατηγορία
της συνεργασίας με την ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών - Μοσάντ.
Το
Ιράν αντιμετωπίζει μια «τριπλή κρίση». Μέχρι πρότινος το Ιράν βρισκόταν
αντιμέτωπο με οικονομική και πολιτική κρίση, αλλά πλέον δέχεται και εξωτερική
πίεση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με την απειλή μιας νέας στρατιωτικής
σύγκρουσης να πλανάται.
Παρόμοια αλλά διαφορετικά
Υπό την ηγεσία του πρώην προέδρου Ούγκο Τσάβες και αργότερα του Νικολάς
Μαδούρο, η Βενεζουέλα εξελίχθηκε στον στενότερο σύμμαχο του Ιράν στο δυτικό
ημισφαίριο. Βαθείς οικονομικοί δεσμοί και εκτεταμένη στρατιωτική συνεργασία
ένωσαν τους δύο υπό καθεστώς κυρώσεων αντιπάλους των ΗΠΑ.
Καθώς η
Βενεζουέλα κατέρρεε υπό το βάρος των κυρώσεων, η Τεχεράνη, πολύ πιο έμπειρη
στη διαχείριση της αμερικανικής «μέγιστης πίεσης», έστειλε δεξαμενόπλοια με
ιρανική σημαία για να βοηθήσει στη μεταφορά βενεζουελανικού πετρελαίου. Οι δύο
χώρες υπέγραψαν δεκάδες διμερείς συμφωνίες, μεταξύ των οποίων και μια 20ετής
συμφωνία συνεργασίας για την επισκευή και αναβάθμιση διυλιστηρίων, καθώς και
για την ενίσχυση των στρατιωτικών τους σχέσεων.
Στιγμιότυπο από τη σύλληψη του Μαδούρο
Πιο πρόσφατα, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης είχε
σχεδιάσει την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής για το μετρό του Καράκας, πριν
τελικά αποχωρήσει από το έργο.
Οι έντονες ομοιότητες ανάμεσα στα
δύο καθεστώτα έχουν οδηγήσει πολλούς παρατηρητές να στρέψουν το βλέμμα τους
προς το Ιράν και να αναρωτηθούν εάν ο καταπονημένος Χαμενεΐ θα μπορούσε να
έχει παρόμοια μοίρα.
Και οι δύο χώρες διαθέτουν τεράστια αποθέματα
πετρελαίου και πλούσιο ορυκτό πλούτο, ενώ εδώ και χρόνια αυτοπροσδιορίζονται
ως αντι-ιμπεριαλιστικοί αντίπαλοι των ΗΠΑ. Και οι δύο έχουν υποστεί
συντριπτικές αμερικανικές κυρώσεις που οδήγησαν σε οικονομική κατάρρευση. Ο
Τραμπ έχει εκδώσει άμεσες απειλές και κατά των δύο καθεστώτων, αυξάνοντας την
πίεση τόσο στην Τεχεράνη όσο και στο Καράκας.
Οι διαφορές, ωστόσο,
είναι ουσιώδεις. Το Ιράν είναι θεοκρατική δημοκρατία με ιδεολογική βάση το
σιιτικό Ισλάμ, ενώ η Βενεζουέλα είναι ένα σοσιαλιστικό και κοσμικό
καθεστώς.
Το Ιράν ενδέχεται να είναι καλύτερα προετοιμασμένο
απέναντι σε μια απόπειρα αλλαγής καθεστώτος από το εξωτερικό απ’ ό,τι ήταν η
Βενεζουέλα. Έχοντας επί χρόνια προεξοφλήσει ένα αμερικανικό σχέδιο ανατροπής,
η Ισλαμική Δημοκρατία οικοδόμησε ένα δίκτυο ένοπλων πληρεξουσίων για να
προβάλλει ισχύ στη Μέση Ανατολή και να θωρακιστεί, ενώ ανέπτυξε και σημαντικές
στρατιωτικές δυνατότητες, όπως προηγμένα drones και βαλλιστικούς πυραύλους.
«Όλα
τα αμερικανικά κέντρα και οι δυνάμεις σε ολόκληρη την περιοχή θα αποτελούν
νόμιμους στόχους για εμάς ως απάντηση σε οποιαδήποτε ενδεχόμενη ενέργεια»,
προειδοποίησε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ
Γκαλιμπάφ.
Στο εσωτερικό του Ιράν, τόσο οι υποστηρικτές όσο και οι
αντίπαλοι του καθεστώτος εμφανίζονται εξαιρετικά επιφυλακτικοί απέναντι σε
οποιαδήποτε ξένη επέμβαση. Παρά τον 12ήμερο πόλεμο κατά του Ιράν το περασμένο
καλοκαίρι, προσωπικότητες από όλο το πολιτικό φάσμα συσπειρώθηκαν σε μια
σπάνια επίδειξη ενότητας, καταγγέλλοντας το Ισραήλ για τα πλήγματα στη χώρα
τους.
Ακόμη και αν επιχειρηθεί αλλαγή καθεστώτος, δεν είναι καθόλου
βέβαιο ότι θα παραχθούν τα αποτελέσματα που ενδεχομένως επιθυμούν οι αντίπαλοι
του Ιράν.
Η περίπτωση της Βενεζουέλας θα είναι πολύ σημαντική για
την Ισλαμική Δημοκρατία και για τον κόσμο, προκειμένου να φανεί πώς η
απομάκρυνση της κορυφής της ηγεσίας δεν οδηγεί κατ’ ανάγκην σε ουσιαστική
αναπροσανατολισμό των πολιτικών του συστήματος. Για τους ηγέτες του Ιράν, ο
πόλεμος του περασμένου καλοκαιριού αποτέλεσε ακόμη μία επιβεβαίωση αυτού που
υποστηρίζουν εδώ και δεκαετίες: ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ αποτελούν
προσχήμα για την τελική ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η σύγκρουση, όπως
υπονοεί ο Χαμενεΐ, είναι αναπόφευκτη.
«Όσοι υποστήριζαν ότι η λύση
στα προβλήματα της χώρας βρίσκεται στη διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ είδαν τι
συνέβη. Την ώρα που το Ιράν διαπραγματευόταν με τις ΗΠΑ, η αμερικανική
κυβέρνηση προετοίμαζε στο παρασκήνιο σχέδια πολέμου», έγραψε το Σάββατο στην
πλατφόρμα X. «Δεν θα υποκύψουμε στον εχθρό».
Ο Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε την Τετάρτη προεδρικό υπόμνημα με το οποίο διατάσσει την αποχώρηση των ΗΠΑ από 66 διεθνείς οργανισμούς, κρίνοντας ότι «δεν εξυπηρετούν πλέον τα αμερικανικά συμφέροντα», σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.
Όπως διευκρινίζεται, η απόφαση αφορά 31 οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών και 35 διεθνείς φορείς εκτός ΟΗΕ, χωρίς ωστόσο να τους κατονομάζει. Η σχετική ανακοίνωση έγινε μέσω ανάρτησης του Λευκού Οίκου στην πλατφόρμα Χ.
Ο Τραμπ έχει ήδη αποσύρει την Ουάσινγκτον από σειρά διεθνών οργανισμών κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του.
AMERICA FIRST 🇺🇸
Today, President Donald J. Trump signed a Presidential Memorandum directing the withdrawal of the United States from 66 international organizations that no longer serve American interests including:
