Ο πολιτικός χάρτης αναδιατάσσεται με μοναδική σταθερά το καθαρό προβάδισμα της ΝΔ - Ο Σαμαράς έχει προχωρήσει ψηφοδέλτια, όνομα και μανιφέστο, αλλά δεν αφήνει τους υποψηφίους που έχουν πάρει το χρίσμα να «τρέξουν», τι είπε στην Πύλο - Τι συμβαίνει με Κασιδιάρη και Καρυστιανού
Το πολιτικό τοπίο με το οποίο μπαίνει η χώρα στον «δύσκολο χειμώνα» δεν είναι εκείνο που έδειχνε να σχηματίζεται στις αρχές του καλοκαιριού. Οι καινούριοι παίκτες μπήκαν στο γήπεδο, αλλά δεν ανέτρεψαν τους παλιούς. Η κυβέρνηση βαδίζει με έντονο ενεργειακό... άγχος και η αντιπολίτευση ξαναμοιράστηκε, αλλά δεν συγκεντρώθηκε.
Ο Αλέξης Τσίπρας εγκαταστάθηκε στη δεύτερη θέση, χωρίς μέχρι στιγμής να κλείνει την απόσταση από τη Ν.Δ. Το ΠΑΣΟΚ, που είχε βρεθεί υπό ισχυρή πίεση από τους δύο νέους σχηματισμούς, δείχνει τις τελευταίες εβδομάδες σημάδια ανάκαμψης.
Η Μαρία Καρυστιανού, που εμφανίστηκε αρχικά ως η μεγάλη έκπληξη, χάνει σημαντικό μέρος της πρώτης δυναμικής της. Και στα δεξιά, εκεί όπου ήδη συνωστίζονται αρκετά κόμματα, προστίθενται δύο νέες εκκρεμότητες. Ο Αντώνης Σαμαράς και, με εντελώς διαφορετικά πολιτικά και νομικά χαρακτηριστικά, ο Ηλίας Κασιδιάρης.
Μέσα σε αυτή την αναδιάταξη, το πιο σταθερό εύρημα των τελευταίων δημοσκοπήσεων είναι η πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας. Οι επιμέρους μετρήσεις διαφέρουν, αλλά συγκλίνουν σε καθαρό προβάδισμα γύρω στο 30% αλλά μακριά από την αυτοδυναμία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει πρώτος στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, ενώ η κυβερνητική παρουσία στη ΔΕΘ αξιολογήθηκε καλύτερα από εκείνες των βασικών αντιπάλων του, χωρίς όμως υψηλά επίπεδα θετικών κρίσεων. Πολιτικά διατηρεί το πλεονέκτημα, κοινωνικά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ισχυρή δυσαρέσκεια. Η ακρίβεια και το διαθέσιμο εισόδημα παραμένουν ψηλά στην ατζέντα.
Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα και η δημιουργία της ΕΛΑΣ αναδιάταξαν γρήγορα τον πρώην χώρο του ΣΥΡΙΖΑ και έφεραν το νέο κόμμα στη δεύτερη θέση. Η αρχική ανοδική κίνηση, όμως, δείχνει να έχει ανακοπεί. Οι τελευταίες μετρήσεις καταγράφουν περισσότερο σταθεροποίηση ή μικρή υποχώρηση παρά συνέχιση της πρώτης επιτάχυνσης. Ο Τσίπρας παραμένει δεύτερος και στην καταλληλότητα για πρωθυπουργός, αλλά σε μεγάλη απόσταση από τον Μητσοτάκη.
Το δίλημμα
Τσίπρας και Ανδρουλάκης ανταγωνίζονται για το ποιος θα φτάσει στην πρώτη κάλπη ως ο βασικός αντίπαλος της Ν.Δ. και, κυρίως, ποιος θα μπορεί την επόμενη μέρα να ζητήσει τη συσπείρωση του μεγαλύτερου μέρους της αντιπολίτευσης γύρω του.
Το «ή εμείς ή κανείς» του Τσίπρα έκανε αυτή τη στρατηγική δημόσια. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι μόνο η ΕΛΑΣ μπορεί να διεκδικήσει πολιτική αλλαγή, ενώ για τον Νίκο Ανδρουλάκη σημείωσε ότι είχε στη διάθεσή του τρία χρόνια χωρίς τον ίδιο στο πολιτικό σκηνικό, αλλά «δεν κουνήθηκε η βελόνα».
Η μεγαλύτερη ίντριγκα, όμως, βρίσκεται στη δεύτερη κάλπη. Ο Τσίπρας έχει ήδη περιγράψει ένα σενάριο στο οποίο, αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση μετά την πρώτη αναμέτρηση, οι επόμενες εκλογές θα αποκτήσουν χαρακτηριστικά δεύτερου γύρου. Η πρώτη Κυριακή θα καταγράψει τη δύναμη κάθε κόμματος και η δεύτερη θα συμπυκνώσει το δίλημμα της διακυβέρνησης.
Σε μια τέτοια εξέλιξη, η δεύτερη θέση της πρώτης κάλπης αποκτά πολύ μεγαλύτερη αξία. Εάν την κρατήσει καθαρά η ΕΛΑΣ, ο Τσίπρας θα επιχειρήσει να προσελκύσει στη δεύτερη ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και άλλων κομμάτων που θα θέλουν αλλαγή κυβέρνησης. Εάν, αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ κλείσει τη διαφορά ή ανατρέψει τη σειρά, ο σχεδιασμός μεταβάλλεται υπέρ του Ανδρουλάκη.
Γι’ αυτό και η Χαριλάου Τρικούπη δεν αποδέχεται τη συζήτηση με όρους δεύτερης θέσης. Ο επίσημος στόχος της παραμένει η πρωτιά. Δημοσκοπικά, πάντως, το ΠΑΣΟΚ είχε βρεθεί το καλοκαίρι στριμωγμένο ανάμεσα στην επιστροφή Τσίπρα και στην αρχική δυναμική Καρυστιανού, ενώ τώρα ανακτά μέρος του χαμένου εδάφους και σε ορισμένες μετρήσεις μειώνει την απόσταση από την ΕΛΑΣ.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται πλέον στην πλευρά της Μαρίας Καρυστιανού. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία ξεκίνησε με εντυπωσιακή δημοσκοπική ταχύτητα. Στις πρώτες μετρήσεις μετά την εμφάνισή της είχε βρεθεί ακόμη και στην τρίτη θέση, πάνω από το ΠΑΣΟΚ, μετατρέποντας την προσωπική απήχηση της ιδρύτριάς της σε άμεση πολιτική δυναμική.
Μέσα σε λίγους μήνες αυτή η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά. Οι τελευταίες μετρήσεις καταγράφουν διαδοχικές απώλειες και μία από τις πιο πρόσφατες εμφανίζει σχεδόν υποδιπλασιασμό της επίδοσής της σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση της ίδιας έρευνας. Η πίεση που ασκούσε το κόμμα της ταυτόχρονα προς Τσίπρα, ΠΑΣΟΚ, Πλεύση και μικρότερους σχηματισμούς έχει περιοριστεί.
Κασιδιάρης
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου διατηρεί διακριτή παρουσία, αλλά η Πλεύση Ελευθερίας βρίσκεται επίσης χαμηλότερα από τις υψηλές επιδόσεις προηγούμενων περιόδων. Το ΚΚΕ εμφανίζει τη γνωστή μεγαλύτερη σταθερότητα της εκλογικής του βάσης.
Αντίθετα, ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά βρίσκονται πλέον σε πολύ χαμηλά επίπεδα, καθώς η επιστροφή Τσίπρα έχει απορροφήσει σημαντικό τμήμα του χώρου τους. Το ΜέΡΑ25 κινείται γύρω από την περιοχή της κοινοβουλευτικής εισόδου. Στα δεξιά, η Ελληνική Λύση παραμένει το ισχυρότερο από τα μικρά κόμματα, η Φωνή Λογικής έχει ενισχυθεί σε σχέση με παλαιότερες περιόδους, ενώ η Νίκη εμφανίζει μεγάλη φθορά.
Περισσότερο απρόβλεπτη είναι η μεταβλητή Κασιδιάρη. Μετά την αποφυλάκισή του έχει δηλώσει πρόθεση επιστροφής στην ενεργό πολιτική μέσω της Συμμαχίας Ελλήνων, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί με ποιον ακριβώς τρόπο θα μπορούσε να επιχειρηθεί εκλογική συμμετοχή και τι θα επιτρέψει τελικά το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Δημοσκοπικά, πάντως, οι πρώτες μετρήσεις δυνητικής ψήφου δείχνουν ότι υπάρχει ακροατήριο που δεν μπορεί να αγνοηθεί στην ανάλυση του κατακερματισμού στα δεξιά της Ν.Δ. Αυτό δεν αποτελεί πρόβλεψη εκλογικής επίδοσης, αλλά προσθέτει έναν ακόμη ανταγωνιστή για την Ελληνική Λύση, τη Φωνή Λογικής, τη Νίκη.
Σε αυτόν τον ήδη κατακερματισμένο χώρο έρχεται η εκκρεμότητα Σαμαρά. Οι μετρήσεις βρίσκουν δυνητικό ακροατήριο, αλλά πολύ μικρότερο πυρήνα βέβαιης ψήφου. Κυρίως, το κόμμα δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί και ο πρώην πρωθυπουργός κρατά σε αναμονή ακόμη και πρόσωπα που θέλουν να ξεκινήσουν δημόσια την προεκλογική τους δραστηριότητα. Το ερώτημα επομένως παραμένει αν και πότε θα ενεργοποιήσει ένα εγχείρημα που βρίσκεται σε οργανωτική προετοιμασία.
Γιατί δεν ανακοινώνει το κόμμα ο Σαμαράς
Η δημιουργία κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ανοιχτές μεταβλητές της πορείας προς τις εκλογές, αλλά σχεδόν έναν μήνα μετά τη ΔΕΘ η εικόνα δεν είναι τόσο ευθύγραμμη όσο φαινόταν στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Η οργανωτική προετοιμασία συνεχίζεται, οι επαφές έχουν προχωρήσει, υποψήφιοι έχουν βρεθεί σε πολλές περιφέρειες, αναζητείται το όνομα και συντάσσεται το ιδεολογικό κείμενο του νέου φορέα. Ταυτόχρονα, όμως, ο πρώην πρωθυπουργός αποφεύγει τις κινήσεις που θα μετέτρεπαν αυτή την προετοιμασία σε τετελεσμένο.
Και όσο η τελική απόφαση μετατίθεται, επανέρχεται ένα ερώτημα που πριν από λίγες εβδομάδες έμοιαζε να έχει απαντηθεί. Τελικά ο Αντώνης Σαμαράς θα πατήσει το κουμπί για τη δημιουργία νέου κόμματος ή θα κρατήσει μέχρι τέλους ανοιχτή και την επιλογή να μην κατέβει αυτόνομα στις εκλογές.
Το ισχυρότερο στοιχείο που τροφοδοτεί τις εκτιμήσεις περί δεύτερων σκέψεων είναι οι ίδιοι οι υποψήφιοι. Οι συζητήσεις για τα ψηφοδέλτια έχουν προχωρήσει σε πολλές εκλογικές περιφέρειες και ο αριθμός των προσώπων που έχουν συμφωνήσει ή βρίσκονται κοντά σε συμφωνία περιγράφεται ως «μεγάλος που καλύπτει όλες τις εκλογικές περιφέρειες».
Αρκετοί θέλουν πλέον να ξεκινήσουν την προσωπική τους προεκλογική προετοιμασία, να μπορούν να μιλούν ανοιχτά για την επιλογή τους και, κυρίως, να αναφέρουν δημόσια ότι επίκειται η δημιουργία του νέου κόμματος. Ο Σαμαράς δεν τους αφήνει.
Δεν προχώρησε η συμφωνία
Η οδηγία του παραμένει να μην κινηθούν δημόσια, να μην εμφανίζονται ως υποψήφιοι και να μη δίνουν χρονοδιαγράμματα για την ανακοίνωση του φορέα. Οι πιέσεις τους προς τον πρώην πρωθυπουργό έχουν αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες, καθώς άνθρωποι που έχουν αποφασίσει να συμμετάσχουν θεωρούν ότι όσο πλησιάζουν οι εκλογές χρειάζονται χρόνο για να οργανώσουν δίκτυα, επαφές και παρουσία στις περιφέρειές τους. Εκείνοι θέλουν να αρχίσουν να «τρέχουν», ο Σαμαράς τούς ζητεί να περιμένουν.
Η τακτική αυτή επιβεβαιώθηκε την Κυριακή από τον Αντώνη Σαμαρά στη Μεσσηνία με αφορμή το μνημόσυνο για την κόρη του, Λένα, στην Παναγία τη Μυρτιδιώτισσα στην Πύλο. Σε γεύμα που ακολούθησε με παλαιά στελέχη, αυτοδιοικητικούς και ανθρώπους του ευρύτερου χώρου, ο πρώην πρωθυπουργός δέχθηκε παραινέσεις «πάμε όλοι μαζί, δεν πάει άλλο, πρέπει να ενωθούμε». Ο ίδιος επανέλαβε την κριτική του για την ακρίβεια, την αγοραστική δύναμη, τη φορολογία της μεσαίας τάξης, την εξωτερική πολιτική και την ισότητα στον γάμο. Έδειξε ότι η πολιτική του γραμμή παραμένει σταθερή, αλλά όταν του ζητήθηκε ευθέως να προχωρήσει στην ανακοίνωση του νέου κόμματος, δεν απάντησε. Μίλησε για συσπείρωση, περιέγραψε το πολιτικό του ακροατήριο, αλλά κράτησε και πάλι κλειστά τα χαρτιά του για το αν και πότε θα προχωρήσει.
Το δεύτερο στοιχείο είναι τα γραφεία. Στις αρχές Σεπτεμβρίου θεωρούνταν ότι είχε κλείσει ουσιαστικά η συμφωνία για τη μίσθωση χώρων στο κτίριο των εκδόσεων Λιβάνη, στη Σόλωνος. Η συμφωνία τελικά δεν προχώρησε και μέχρι στιγμής δεν έχει επιλεγεί άλλος χώρος για την έδρα του νέου φορέα. Η πολιτική και οργανωτική δουλειά εξακολουθεί να γίνεται από τα υφιστάμενα γραφεία του πρώην πρωθυπουργού στη διασταύρωση των οδών Δημοκρίτου και Ακαδημίας.
Αυτά τα δεδομένα μετακινούν πλέον προς τα πίσω και τον χρόνο της τελικής απόφασης. Η αρχική συζήτηση για ανακοινώσεις μέσα στον Σεπτέμβριο έχει κλείσει, ενώ και ο Νοέμβριος, που είχε εμφανιστεί ως πιθανό χρονικό ορόσημο, δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως δεσμευτική ημερομηνία. Στο περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού κερδίζει έδαφος η εκτίμηση ότι ο ίδιος δεν έχει κανέναν λόγο να κλείσει νωρίς μια επιλογή που του επιτρέπει να διατηρεί πολιτική πίεση και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Αλλωστε ο ίδιος ως έμπειρος πολιτικός γνωρίζει ότι η διαχείριση της φήμης μπορεί να είναι περισσότερο χρήσιμη από το ίδιο το γεγονός. Αλλά και να ήθελε να το ξεχάσει έχει μπροστά του απτά τα παραδείγματα-παθήματα του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού. Βγήκαν νωρίς στο «ξέφωτο» και την πάτησαν καθώς είχαν παρασυρθεί από τα σενάρια για εκλογές τον Σεπτέμβριο.
Το πιθανότερο, με τα σημερινά δεδομένα, είναι ότι ο Σαμαράς θα κρατήσει την τελική απόφαση για πολύ αργότερα, ενδεχομένως με την προκήρυξη των εκλογών. Τότε θα πρέπει να επιλέξει. Είτε θα δώσει το πράσινο φως και θα αποδεσμεύσει τους υποψηφίους, ενεργοποιώντας την οργανωτική και οικονομική υποδομή, και θα παρουσιάσει το νέο κόμμα, είτε θα ανακοινώσει ότι δεν προχωρεί σε αυτόνομη κάθοδο, επικαλούμενος λόγους ενότητας της παράταξης.
Να σημειωθεί ότι κανένας από τους δεκάδες ανά την Ελλάδα υποψήφιους δεν πιστεύει ότι είναι δυνατόν να τους... αδειάσει ο αρχηγός Σαμαράς, αφού με τους περισσότερους, εκτός από πολιτική, έχει και προσωπική, φιλική σχέση. Μέχρι τότε, όμως, μπορεί να διατηρεί σε ετοιμότητα το εγχείρημα χωρίς να δεσμεύεται ότι θα το ενεργοποιήσει.
Η τακτική αυτή είναι συμβατή με τη μοναδική σαφή δημόσια τοποθέτηση που έχει κάνει ο ίδιος για τον χρόνο των αποφάσεών του. «Εχω πάρει τις αποφάσεις μου. Θα τις ανακοινώσω όταν και όπως πρέπει», είχε δηλώσει ήδη από τον Ιούνιο.
Η διαφορά είναι ότι σήμερα το «όταν» φαίνεται να μετακινείται ολοένα πιο κοντά στις εκλογές. Σε αυτό το διάστημα έχει εμφανιστεί και ένας ακόμη παράγοντας. Στελέχη της ευρύτερης κεντροδεξιάς παράταξης, τα οποία διατηρούν καλές σχέσεις τόσο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και με τον Αντώνη Σαμαρά, έχουν αρχίσει ή προετοιμάζουν μια προσπάθεια ώστε να διερευνηθεί εάν μπορεί να αποφευχθεί η οριστική ρήξη.
Ανταγωνιστικός πόλος
Δεν είναι γνωστό εάν η πρωτοβουλία έχει φτάσει προσωπικά στους δύο, ούτε εάν έχει αποκτήσει χαρακτήρα κανονικής διαμεσολάβησης. Ούτε προκύπτει μέχρι στιγμής ότι υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση πάνω στην οποία θα μπορούσε να οικοδομηθεί συμφωνία.
Το επιχείρημα όσων κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση είναι να μη διασπαστεί περαιτέρω η εκλογική βάση της παράταξης και να μη δημιουργηθεί από τα δεξιά της Ν.Δ. ένας νέος ανταγωνιστικός πόλος υπό έναν πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο της Ν.Δ. Στην επιχειρηματολογία τους έχει προστεθεί και η πρόσφατη απειλητική τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα στον ΣΚΑΪ.
Ο πρώην πρωθυπουργός εκτίμησε ότι ένα κόμμα Σαμαρά «θα αλλάξει το πολιτικό σκηνικό» και θα αποτελέσει πλήγμα για τη Ν.Δ., καθώς θα μπορούσε να προσφέρει διέξοδο στον συντηρητικό ψηφοφόρο που απομακρύνεται από το κυβερνών κόμμα, αλλά δεν θα επέλεγε εύκολα την Αριστερά ή το Κέντρο. Κατά την εκτίμησή του, αυτό θα μπορούσε να μειώσει τη διαφορά Ν.Δ. και ΕΛΑΣ και να ενισχύσει την εικόνα δύο ανταγωνιστικών πόλων. Βεβαίως πρόκειται για πολιτική εκτίμηση του ίδιου και όχι για δημοσκοπική πρόβλεψη.
Στο ίδιο πλαίσιο σχολιάζεται και η μεταβολή στάσης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός είχε επιλέξει ευθεία αντιπαράθεση, λέγοντας ότι ο Αντώνης Σαμαράς διαθέτει «τεχνογνωσία στο πώς να κάνει κακό στη Νέα Δημοκρατία», αναφερόμενος στην υστεροφημία του και αποκλείοντας, με βάση τις σημερινές πολιτικές θέσεις του πρώην πρωθυπουργού, περιθώριο συνεννόησης. Η απάντηση Σαμαρά ήταν αντίστοιχα σκληρή.
«Το ποιος διαθέτει τεχνογνωσία για να βλάψει την παράταξη δεν το αποφασίζει η οικογένεια Μητσοτάκη, αλλά ο λαός της παράταξης», είχε δηλώσει, ασκώντας στη συνέχεια συνολική κριτική στην κυβέρνηση για την οικονομία, την ακρίβεια, την περιφέρεια, τα εθνικά θέματα, το Μεταναστευτικό, τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Στην ΕΡΤ, αντίθετα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε τη συζήτηση με μία φράση: «Ο,τι είναι να πω το είπα. Αν ο κ. Σαμαράς κάνει κόμμα, να με ξαναρωτήσετε».
Ορισμένοι συνδέουν τη χαμηλότερη ένταση με τις κινήσεις για ανακωχή και θεωρούν πιθανό το Μέγαρο Μαξίμου να έχει ενημερωθεί σχετικά. Δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι έχει συμβεί κάτι τέτοιο και παραμένει άγνωστο εάν αντίστοιχη πρωτοβουλία έχει φτάσει στον ίδιο τον Σαμαρά.
Υπάρχει και διαφορετική εξήγηση, καθώς στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμήθηκε πως η προσωπική πόλωση με τον Σαμαρά αυξάνει την προβολή ενός κόμματος που ακόμη δεν υπάρχει και συσπειρώνει γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό ακροατήρια τα οποία διαφορετικά θα παρέμεναν διάσπαρτα. Σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, επιλέχθηκε να χαμηλώσουν οι τόνοι και να μην τροφοδοτείται καθημερινά η αντιπαράθεση.
Σημαντική παράμετρος είναι και ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής. Στο πολιτικό παρασκήνιο χρησιμοποιείται ο όρος «ουδετεροποίηση» για να περιγραφεί η στάση του πρώην πρωθυπουργού. Δεν εμφανίζεται να συνδέεται με το υπό διαμόρφωση εγχείρημα Σαμαρά και δεν έχει εμπλακεί στη σύγκρουσή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Κώστας Καραμανλής δεν εμφανίζεται να συνδέεται με το υπό διαμόρφωση εγχείρημα Σαμαρά και δεν έχει εμπλακεί στη σύγκρουσή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Ο πρωθυπουργός στην ΕΡΤ έκανε σαφή διάκριση μεταξύ των δύο περιπτώσεων, μιλώντας για καλή προσωπική σχέση με τον Κώστα Καραμανλή, λέγοντας ότι σέβεται την απόφασή του να πάρει αποστάσεις από την ενεργό πολιτική και χαρακτηρίζοντάς τον «ταυτισμένο με τη Νέα Δημοκρατία». Η στάση Καραμανλή έχει πρακτική πολιτική σημασία.
Μια συμπόρευση ή ακόμη και σιωπηλή πολιτική κάλυψη προς τον Σαμαρά θα μπορούσε να δώσει ευρύτερα χαρακτηριστικά στο εγχείρημα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει δημόσια ένδειξη ότι ο Κώστας Καραμανλής προσανατολίζεται σε κάτι τέτοιο. Το αντίθετο.
Στην τελευταία θέση μεταξύ των ενδείξεων αναμονής βρίσκεται το οικονομικό σκέλος. Φίλοι και υποστηρικτές του Αντώνη Σαμαρά έχουν προσφερθεί να συνδράμουν οικονομικά την προσπάθεια, αλλά παραμένουν και αυτοί στο «περίμενε». Δεν τους έχει ζητηθεί να ενεργοποιήσουν την υποστήριξή τους. Το στοιχείο έχει μικρότερη πολιτική βαρύτητα από τη στάση απέναντι στους υποψηφίους, αλλά κινείται στην ίδια κατεύθυνση
Συναντήσεις
Την ίδια στιγμή, η προετοιμασία του κόμματος συνεχίζεται. Γίνονται συναντήσεις για υποψηφίους, προχωρεί η επεξεργασία του ιδρυτικού κειμένου και εξετάζονται συγκεκριμένες επιλογές για την ονομασία. Η λογική του ονόματος είναι να εκπέμπει το μήνυμα ότι η συγκεκριμένη πολιτική στιγμή απαιτεί προτεραιότητα στην πατρίδα, ενώ θεωρείται πιθανό να περιλαμβάνεται η λέξη «Ελλάδα».
Παράλληλα συντάσσεται ένα ιδεολογικό κείμενο με αξιακά προτάγματα που θα μπορούσε να αποτελέσει το «ιδρυτικό μανιφέστο». Η κατεύθυνση είναι να αποφευχθεί η παροχολογία και να δοθεί έμφαση στα εθνικά θέματα, στο δημογραφικό, στην οικογένεια, στην περιφέρεια, στους θεσμούς, στο παραγωγικό μοντέλο και σε ζητήματα ταυτότητας.
Το γεγονός ότι αυτή η δουλειά συνεχίζεται εξηγεί γιατί οι ενδείξεις δεύτερων σκέψεων δεν ισοδυναμούν με εγκατάλειψη του σχεδίου. Η υποδομή προετοιμάζεται ώστε, εφόσον δοθεί η εντολή, να μπορεί να ενεργοποιηθεί γρήγορα.
Στο επιτελείο του Σαμαρά εξετάζονται και οι εκλογικές συνέπειες μιας αυτόνομης καθόδου. Ο πρώτος στόχος θα ήταν η μεγαλύτερη δυνατή εκλογική καταγραφή του νέου φορέα, αλλά σε καμία περίπτωση να μην έχει την τύχη του Γιώργου Παπανδρέου όταν έφυγε από το ΠΑΣΟΚ και ίδρυσε το ΚΙΔΗΣΟ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, όμως, και στις απώλειες που θα μπορούσε να προκαλέσει στη Ν.Δ., καθώς σημαντικό μέρος της δυνητικής δεξαμενής βρίσκεται στον ίδιο πολιτικό χώρο και άρα θα μπορούσε να στερήσει από τον Μητσοτάκη την τρίτη θητεία.
Στις συζητήσεις υπάρχει και ένα πολύ καλό σενάριο για τους σούπερ αισιόδοξους. Ενα αρκετά χαμηλό αποτέλεσμα της Ν.Δ. στην πρώτη κάλπη να προκαλέσει εσωκομματική αμφισβήτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ώστε το κόμμα να οδηγηθεί σε δεύτερες εκλογές με διαφορετική ηγεσία, η οποία θα μπορούσε να απευθύνει πρόσκληση επιστροφής στον Αντώνη Σαμαρά. Ακόμη όμως και όσοι εξετάζουν αυτό το ενδεχόμενο αναγνωρίζουν ότι οι πιθανότητες υλοποίησής του είναι περιορισμένες.
Μια αλλαγή ηγεσίας μεταξύ δύο εκλογικών αναμετρήσεων θα απαιτούσε αμφισβήτηση εν ενεργεία πρωθυπουργού μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Παράλληλα, οι βουλευτές που θα συμμετείχαν σε μια αποτυχημένη αμφισβήτηση θα αναλάμβαναν τον κίνδυνο να βρεθούν εκτός των επόμενων ψηφοδελτίων. Για τον λόγο αυτό αντιμετωπίζεται ως υποθετικό σενάριο και όχι ως εξέλιξη για την οποία υπάρχουν σήμερα οι πολιτικές προϋποθέσεις.
Δημοσκοπήσεις
Στους εκλογικούς υπολογισμούς της πλευράς Σαμαρά έχει προστεθεί τελευταία και ο παράγοντας Ηλίας Κασιδιάρης. Ενδεχόμενη συμμετοχή του στις εκλογές, εφόσον αυτή καταστεί νομικά δυνατή, θεωρείται ότι θα μπορούσε να περιορίσει την εκλογική δεξαμενή του νέου φορέα. Η ανησυχία είναι εντονότερη για την Πελοπόννησο, την οποία η πλευρά Σαμαρά αντιμετωπίζει ως περιοχή με ιδιαίτερη πολιτική σημασία για το εγχείρημα.
Ο Κώστας Μαρκόπουλος έχει συνδέσει δημόσια την αποφυλάκιση Κασιδιάρη με κυβερνητικούς πολιτικούς υπολογισμούς, υποστηρίζοντας ότι μια εκλογική παρουσία του θα μπορούσε να λειτουργήσει εις βάρος του κόμματος Σαμαρά.
Πρόκειται για δικό του ισχυρισμό, αλλά δεν έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να τεκμηριώνουν κυβερνητική μεθόδευση. Βέβαια πώς οι δυνητικοί ψηφοφόροι εκείνου «που έκλεισε στη φυλακή τη Χρυσή Αυγή» μπορούν να συμπορεύονται με τους ψηφοφόρους του Κασιδιάρη είναι ένα ερώτημα που η εφαρμοσμένη πολιτική και η Κοινωνιολογία δεν έχουν απαντήσει ακόμη.
Πάντως και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει μετρήσιμο ενδιαφέρον για ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά, χωρίς όμως να επιτρέπουν ασφαλή εκτίμηση της εκλογικής του δύναμης και είσοδο στη Βουλή. Οι εταιρείες δεν μετρούν πρόθεση ψήφου σε ένα υπαρκτό κόμμα, αλλά ρωτούν πόσο πιθανό είναι οι πολίτες να ψηφίσουν έναν υποθετικό νέο φορέα υπό τον πρώην πρωθυπουργό.
Ανάλογα με τη διατύπωση της ερώτησης, οι θετικές απαντήσεις περιλαμβάνονται μαζί με όσους δηλώνουν βέβαιοι και όσους απλώς θεωρούν πιθανή μια τέτοια επιλογή. Για παράδειγμα, στη μέτρηση της MRB, το 16,8%, που εμφανίζεται ως δυνητική ψήφος, προκύπτει από το 4,9% που απαντά ότι «σίγουρα» θα ψήφιζε ένα κόμμα Σαμαρά και το 11,9% που απαντά «μάλλον», ενώ σχεδόν 8 στους 10 τοποθετούνται αρνητικά. Οι μετρήσεις, επομένως, αποτυπώνουν περισσότερο το εύρος μιας πιθανής δεξαμενής, παρά ένα πιθανό εκλογικό ποσοστό.
Οι υποψήφιοι
Στο μεταξύ, οι διεργασίες για τα ψηφοδέλτια έχουν προχωρήσει αρκετά ώστε να υπάρχει ήδη μεγάλος αριθμός ονομάτων, χωρίς κανένα από αυτά να αποτελεί επίσημη ανακοίνωση. Στις συζητήσεις έχουν εμφανιστεί οι Θανάσης Σκορδάς για τον Δυτικό Τομέα της Αθήνας, Πάνος Παναγιωτόπουλος για τον Νότιο Τομέα, Αργύρης Ντινόπουλος για τον Βόρειο Τομέα, Κώστας Μαρκόπουλος στην Εύβοια και Μάριος Σαλμάς για τον Βόρειο Τομέα, ενώ κοντά στον πρώην πρωθυπουργό εμφανίζονται επίσης ο Χρήστος Ζώης και η Φεβρωνία Πατριανάκου.
Εχουν ακόμη ακουστεί η Βούλα Πατουλίδου στη Θεσσαλονίκη, ο Οδυσσέας Ζώρας στην Ηλεία, ο Γιάννης Μάζης και ο Μελέτης Μελετόπουλος, ενώ ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας.
Στις νεότερες επαφές προστίθενται ο πρώην βουλευτής Δημήτρης Σαμπαζιώτης στη Μεσσηνία, ο Δημήτρης Σχοινοχωρίτης στην Αργολίδα και αντιπεριφερειάρχης από την περιφερειακή αρχή του Δημήτρη Πτωχού.
Στην Αρκαδία συζητείται η Εύη Τατούλη, ενώ στην Αιτωλοακαρνανία ακούγονται η Μαρία Σαλμά, αδελφή του Μάριου Σαλμά και πρώην αντιπεριφερειάρχης, και ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος Χριστόφορος Μπόκας. Η αναζήτηση δεν περιορίζεται σε πρόσωπα με κομματική προϊστορία στη Ν.Δ., αλλά επεκτείνεται στην Αυτοδιοίκηση, στις Ενοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, στα πανεπιστήμια και στην αγορά.
Επομένως δεν λείπουν οι υποψήφιοι, ούτε έχει σταματήσει η προετοιμασία. Υπάρχει ήδη υλικό για ψηφοδέλτια, αναζητείται όνομα και γράφεται το ιδρυτικό κείμενο. Εκείνο που λείπει είναι η εντολή του ίδιου του Σαμαρά να περάσουν όλα αυτά από το παρασκήνιο στη δημόσια πολιτική σκηνή. Και αυτή την εντολή δεν φαίνεται διατεθειμένος να τη δώσει σύντομα.
Εφόσον δεν μεταβληθούν τα δεδομένα, μπορεί να φτάσει μέχρι την προκήρυξη των εκλογών έχοντας και τις δύο επιλογές διαθέσιμες. Τότε είτε θα πατήσει το κουμπί του νέου κόμματος, είτε θα ανακοινώσει ότι για λόγους παραταξιακής ενότητας δεν θα προχωρήσει σε αυτόνομη κάθοδο. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, το σημαντικότερο στοιχείο παραμένει ότι οι πολλοί υποψήφιοι που έχουν βρεθεί θέλουν να ξεκινήσουν, αλλά ο Σαμαράς ακόμη δεν τους αφήνει.
Μπάμπης Κούτρας
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
