Με αφορμή τη συμπλήρωση έξι ετών από την εκκίνηση του gov.gr, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε έναν απολογισμό του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία απέδειξε στην πράξη πως μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για βαθιές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Από το βήμα της εκδήλωσης «6 χρόνια gov.gr: Κλικ και έγινε!», την οποία διοργάνωσε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Πρωθυπουργός έκανε μια αναδρομή στο παρελθόν. Θυμήθηκε τις ημέρες πριν από τις κάλπες του 2019, όταν μαζί με τον Κυριάκο Πιερρακάκη και μια ολιγομελή ομάδα εργασίας έβαζαν στο χαρτί τα θεμέλια για τη δημιουργία του νέου Υπουργείου και το πλάνο της μεγάλης ψηφιακής μετάβασης της χώρας.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι κατά τη θητεία του στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αποτελούσε ουσιαστικά έναν τίτλο χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες, καθώς δεν υπήρχε έλεγχος διαδικασιών και δεδομένων που να επιτρέπει τη χάραξη μιας ενιαίας στρατηγικής. Όπως ανέφερε, η δημιουργία ενός ισχυρού υπουργείου με οριζόντιες αρμοδιότητες αποτέλεσε προϋπόθεση ώστε η τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο μετασχηματισμού του κράτους.
Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το βασικό ερώτημα που έθεταν οι πολίτες το 2019 ήταν εάν το κράτος μπορεί να αλλάξει και τόνισε ότι η πορεία του gov.gr απέδειξε πως η αλλαγή αυτή είναι εφικτή. Επισήμανε ότι το σημαντικότερο στοιχείο της ψηφιακής μετάβασης είναι πως το κράτος άρχισε να λειτουργεί από την οπτική γωνία του πολίτη και όχι από την οπτική γωνία της διοίκησης, εξοικονομώντας χρόνο και πόρους και περιορίζοντας τη γραφειοκρατία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σύνδεση της ψηφιοποίησης με τη διαφάνεια. Όπως ανέφερε, πίσω από κάθε περιττή διαδικασία, πίσω από κάθε έγγραφο που δεν χρειάζεται και πίσω από κάθε ταλαιπωρία του πολίτη μπορεί να κρύβονται φαινόμενα διαφθοράς, υπόγειων συναλλαγών και πελατειακών σχέσεων. Τόνισε ότι όσο απλοποιούνται οι διαδικασίες και το κράτος γίνεται ταυτόχρονα απρόσωπο αλλά και φιλικό προς τον πολίτη, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια τέτοιων πρακτικών.
Το παράδειγμα της έκδοσης συντάξεων και των κλήσεων
Ως παραδείγματα ανέφερε την επιτάχυνση στην έκδοση των συντάξεων, που πλέον ολοκληρώνεται σε έναν μήνα αντί για χρόνια, καθώς και την ηλεκτρονική επίδοση των κλήσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο εξαλείφονται οι λόγοι πολιτικών παρεμβάσεων σε διοικητικές διαδικασίες.
Ο Πρωθυπουργός χαρακτήρισε την ψηφιακή μεταρρύθμιση «άλμα λογοδοσίας και δημοκρατικής ευθύνης» και σημείωσε ότι η τεχνολογία, όπως εφαρμόζεται από την κυβέρνηση, έχει σαφές κοινωνικό πρόσημο. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η ισότιμη αντιμετώπιση όλων των πολιτών, η καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών και η διευκόλυνση των ατόμων με αναπηρία στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο.
Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι το ψηφιακό άλμα της Ελλάδας υπήρξε μεγαλύτερο από εκείνο πολλών ευρωπαϊκών χωρών και ανέφερε ως παράδειγμα το ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού κατά την περίοδο της πανδημίας, το οποίο εξελίχθηκε σε ευρωπαϊκή πολιτική. Παράλληλα σημείωσε ότι χώρες, όπως η Γερμανία, αναζητούν πλέον ελληνική τεχνογνωσία για ζητήματα ψηφιακής διακυβέρνησης.
Αναφερόμενος στη λειτουργία του κράτους, τόνισε ότι η επιτυχία δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τη δημιουργία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χωρίς τη συνεργασία του με τα υπόλοιπα υπουργεία. Επισήμανε ότι η ψηφιοποίηση διαδικασιών αποδίδει πολιτικά οφέλη σε ολόκληρη την κυβέρνηση και επικαλέστηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ψηφιακό φάκελο ασθενούς και τη δυνατότητα ηλεκτρονικού προγραμματισμού ιατρικών ραντεβού.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε επόμενο μεγάλο βήμα του ψηφιακού μετασχηματισμού. Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναλάβει επαναλαμβανόμενες εργασίες, επιτρέποντας στους δημόσιους υπαλλήλους να ασχολούνται με αντικείμενα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Παράλληλα υπογράμμισε ότι δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες εξοικονόμησης πόρων, ιδίως στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, όπου μπορεί να συμβάλει στον εξορθολογισμό διαδικασιών και στην καλύτερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.
Ο πρωθυπουργός έκανε επίσης αναφορά στις νέες υπηρεσίες που θα αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, επιτρέποντας στους πολίτες να επικοινωνούν με το gov.gr μέσω φυσικής ομιλίας, όπως θα συνομιλούσαν με έναν υπάλληλο ΚΕΠ.
Κοιτάζοντας προς το 2027, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η τεχνολογία θα εξακολουθήσει να αποτελεί κεντρικό άξονα του κυβερνητικού σχεδιασμού, με στόχο τον περαιτέρω μετασχηματισμό του κράτους και τη βελτίωση της σχέσης του με τον πολίτη, με βασικές αρχές τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ευχαρίστησε τους εργαζόμενους του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και των εποπτευόμενων φορέων, τονίζοντας ότι τίποτε από όσα παρουσιάστηκαν δεν θα μπορούσε να είχε υλοποιηθεί χωρίς έναν πυρήνα αφοσιωμένων στελεχών που πίστεψαν στις δυνατότητες της τεχνολογίας.
Παράλληλα έθεσε ως επόμενο στόχο τη δημιουργία ενός ισχυρού πυρήνα δημοσίων υπαλλήλων με υψηλή τεχνολογική εξειδίκευση, οι οποίοι θα μπορούν να αναπτύσσουν και να υποστηρίζουν κρίσιμα ψηφιακά συστήματα χωρίς εξάρτηση από εξωτερικούς συνεργάτες.
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, επανέλαβε μια φράση που, όπως είπε, είχε διατυπώσει ο Κυριάκος Πιερρακάκης στα πρώτα βήματα του εγχειρήματος: «Να κόψουμε το “δεν”. Αυτά γίνονται στην Ελλάδα και έγιναν. Και μπορούν να γίνουν ακόμα πολλά περισσότερα».
Σαφές μήνυμα ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν το 2027, απορρίπτοντας
τα σενάρια πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, έστειλε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος,
Παύλος Μαρινάκης, σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews.
Παράλληλα, άφησε αιχμές κατά της αντιπολίτευσης και ειδικά εναντίον του Αλέξη
Τσίπρα, ενώ προανήγγειλε συνέχιση των φοροελαφρύνσεων και αναφέρθηκε σε
επικείμενες συλλογικές συμβάσεις για δημοσιογράφους σε ΕΡΤ και ΑΠΕ.
«Οι εκλογές θα γίνουν το 2027»
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ξεκαθάρισε ότι ο εκλογικός κύκλος δεν
πρόκειται να διαταραχθεί, τονίζοντας ότι η εξάντληση της τετραετίας αποτελεί
ζήτημα θεσμικής συνέπειας απέναντι στους πολίτες. Όπως σημείωσε, πρόκειται
τόσο για μια «συνεπή στάση» όσο και για στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης,
προκειμένου να ολοκληρωθούν δεσμεύσεις όπως η αύξηση μισθών και η υλοποίηση
μεγάλων έργων.
Υπογράμμισε ότι «κάθε μήνας είναι σημαντικός» για την επίτευξη στόχων όπως ο
κατώτατος μισθός και η παράδοση έργων υποδομής, απορρίπτοντας κάθε σύνδεση του
χρόνου των εκλογών με πρόσωπα ή ανασχηματισμούς.
Ανασχηματισμός και πολιτική στόχευση
Αναφερόμενος στις πρόσφατες αλλαγές, ο κ. Μαρινάκης απέρριψε τα σενάρια περί
«δεξιάς στροφής» της κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι τα κριτήρια επιλογής
προσώπων είναι η αποτελεσματικότητα και η στάση τους σε κρίσιμες στιγμές.
Τόνισε ότι η κυβερνητική πολιτική αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες ενέργειες,
όπως η ενίσχυση της άμυνας, οι συμφωνίες για ΑΟΖ και η διαχείριση κρίσεων, και
όχι σε «ρητορικές ή συμβολισμούς».
Εθνικά θέματα και απάντηση στην κριτική πρώην πρωθυπουργών
Απαντώντας στην κριτική που ασκείται από τους πρώην πρωθυπουργούς, Αντώνη
Σαμαρά και Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος υποστήριξε ότι την
περίοδο διακυβέρνησης Μητσοτάκη έχουν γίνει περισσότερα στον τομέα της άμυνας
και της εξωτερικής πολιτικής από ό,τι τις προηγούμενες δεκαετίες συνολικά.
Έφερε ως παράδειγμα την ανάδειξη του ζητήματος άρσης του casus belli από την
Τουρκία, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση επιλέγει «στρατηγική με αποτέλεσμα»
και όχι επικοινωνιακές κινήσεις.
Ακρίβεια και οικονομία: «Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις»
Για το ζήτημα της ακρίβειας, ο κ. Μαρινάκης αναγνώρισε την πίεση που
υφίστανται νοικοκυριά, ιδιαίτερα στα ενοίκια και σε βασικά αγαθά, επιμένοντας
ωστόσο ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό φαινόμενο.
Αντιπαραβάλλοντας την κυβερνητική πολιτική με τις προτάσεις της
αντιπολίτευσης, υποστήριξε ότι η λύση δεν βρίσκεται σε «ακοστολόγητες
παροχές», αλλά στην ενίσχυση της οικονομίας μέσω επενδύσεων και εξαγωγών.
Αναφέρθηκε στην αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών, καθώς και τη
δημιουργία εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας, ως βάση για τη μελλοντική
ενίσχυση εισοδημάτων.
Νέες φοροελαφρύνσεις στον ορίζοντα
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι έχουν ήδη εφαρμοστεί μειώσεις φόρων, ενώ
προανήγγειλε νέο κύκλο ελαφρύνσεων, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά
περιθώρια.
Όπως σημείωσε, στόχος είναι η περαιτέρω στήριξη της μεσαίας τάξης και των
μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με πόρους που εκτιμάται ότι θα είναι διαθέσιμοι έως
το 2027.
ΜΜΕ και συλλογικές συμβάσεις
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον χώρο των ΜΜΕ, τονίζοντας ότι βρίσκονται σε
εξέλιξη οι διαδικασίες για νέα συλλογική σύμβαση εργασίας σε ΕΡΤ και ΑΠΕ.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ρυθμίσεις που επιλύουν εκκρεμότητες δεκαετιών,
επισημαίνοντας ότι μπαίνει «τάξη» στο τοπίο των μέσων ενημέρωσης, με ενίσχυση
της διαφάνειας και θεσμικό ρόλο του ΕΣΡ.
Αιχμές για Τσίπρα και αντιπολίτευση
Ο κ. Μαρινάκης άσκησε έντονη κριτική στον Αλέξη Τσίπρα, κατηγορώντας τον για
έλλειψη αυτοκριτικής και για επιλογές προσώπων και πολιτικών που, όπως είπε,
οδήγησαν σε προβλήματα.
Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι η κυβέρνηση δεν θα επιλέξει αντίπαλο ενόψει εκλογών,
αλλά θα επιδιώξει να κριθεί με βάση το έργο της και την αντιμετώπιση των
πραγματικών προβλημάτων.
«Δεν προκύπτει εμπλοκή»
Τέλος, σχετικά με την παραίτηση του Γενικού Γραμματέα του υπουργείου
Περιβάλλοντος, Ευθύμιου Μπακογιάννη, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι δεν
υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν το όνομά του με υποθέσεις διαφθοράς,
κάνοντας λόγο για προσωπικούς λόγους αποχώρησης.
Σύμφωνα με τη στήλη "Big Mouth" του powergame.gr, ένας από τους λόγους που οδήγησαν τον Αντώνη Σαμαρά να μην πάει στην κηδεία του Γιώργου Σουφλιά, ίσως είναι το ότι δεν αντέχει τη σύγκριση στο πώς επέλεξαν οι δύο πολιτικοί να διαχειριστούν τη διαγραφή τους από τη ΝΔ
Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς δεν πήγε στην κηδεία του Γιώργου Σουφλιά και ένας από τους λόγους, όπως επισημαίνει η στήλη «Big Mouth» του powergame.gr, είναι ίσως το ότι δεν αντέχει τη σύγκριση του πώς χειρίστηκαν οι δύο πολιτικοί το θέμα της διαγραφής τους από τη Νέα Δημοκρατία.
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν πήγε στη κηδεία του Γιώργου Σουφλιά αλλά όπως επισημαίνει η στήλη «Big Mouth» του powergame.gr, ο αποχαιρετισμός στον Γιώργο Σουφλιά έγινε από εκείνους που έπρεπε να γίνει. Από πραγματικούς συμμάχους και από πραγματικούς αντιπάλους. Όποιος δεν πήγε, πολύ απλά δεν υπήρξε ποτέ ούτε το ένα ούτε το άλλο. Και επειδή στον Καραμανλή των Καπνών πολλά μπορεί να προσάψει κανείς, αλλά όχι ότι δεν έχει επίγνωση του μεγέθους της παράταξης, πολύ καλά έκανε και πήγε, αφήνοντας τον συνομιλητή του στα αζήτητα.
Σύμφωνα με τη στήλη, αυτό που τελικά οδήγησε τον Αντώνη Σαμαρά στην αποχή είναι το γεγονός ότι δεν αντέχει τη σύγκριση με τον Γιώργο Σουφλιά στο πώς διαχειρίστηκαν το βασικότερο κοινό τους σημείο, που δεν είναι άλλο από τη διαγραφή τους από τη ΝΔ. Ο μεν Θεσσαλός πολιτικός, αν και δικαιώθηκε από την Ιστορία, ούτε κήρυξε ανένδοτο απέναντι στην παράταξη που τον ανέδειξε ούτε ίδρυσε ένα κομματικό παραμάγαζο ούτε έβαλε πλάτη στα κόμματα που ανταγωνίζονταν τη Νέα Δημοκρατία. Αντίθετα, στήριξε με όλες του τις δυνάμεις όλες τις ηγεσίες της Νέας Δημοκρατίας, δίνοντας τις ιδεολογικές μάχες εκεί που πραγματικά δίνονται. Στα υπουργεία και στη Βουλή, όχι στα μεγάλα λόγια και τη θεωρία.
Επιπροσθέτως, η στήλη υπογραμμίζει ότι σε αντίθεση με τον Μεσσήνιο, όταν ο εκλιπών κατάλαβε ότι έφτασε το πλήρωμα του χρόνου, πήρε το καπελάκι του και άφησε το πεδίο ελεύθερο στους επόμενους, χωρίς να παριστάνει τον κριτή των πάντων. Ενημερωτικά, το 2009 ο συχωρεμένος ο «Σαρακατσάνος» δεν ήταν καν 70, σε αντίθεση με τον Αντώνη Σαμαρά που κοντεύει τα 80. Με όλα τα παραπάνω χτίζεται η υστεροφημία κάθε πολιτικού, επισημαίνει η στήλη.
Τις εκτιμήσεις του για τα ποσοστά που θα πάρουν τα κόμματα παρουσίασε το πρωί της Τρίτης ο Ανδρέας Δρυμιώτης λέγοντας αρχικά «η τάση είναι να είναι δεύτερος ο Τσίπρας, βλέπω ότι η Νέα Δημοκρατία θα είναι κοντά στην αυτοδυναμία από την πρώτη κάλπη».
«Ο κόσμος αυτή τη στιγμή δεν έχει εναλλακτική λύση. Εγώ θεωρώ ότι είναι κακό αυτό. Ο λαγός τρέχει αν κάποιος τον κυνηγάει. Η αντιπολίτευση είναι θεσμικός ρόλος για να λειτουργεί καλά μια κυβέρνηση, εμείς έχουμε κακή αντιπολίτευση» είπε στον ΣΚΑΪ ο πολιτικός αναλυτής.
Ειδικά για το ΠΑΣΟΚ είπε ότι «το χειρότερο σενάριο είναι να φτάσει στις εκλογές και να είναι πίσω από τον Τσίπρα».
Πρόσθεσε, δε, ότι «η Ελπίδα για τη Δημοκρατία θα ξεφουσκώσει. Εγώ την βλέπω τύπου Κασσελάκη, το έχουν καταλάβει και οι ίδιοι, ο κόσμος θέλει τον αρχηγό» ενώ με αφορμή τις δηλώσεις των αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης, σχολίασε με νόημα «η Καρυστιανού θέλει αυτοδυναμία, ο Ανδρουλάκης θέλει νίκη με μια ψήφο, η Κωνσταντοπουλου κάνει πρόβες για πρωθυπουργός... Έχουμε πληθώρα αυτοδυναμίας».
«Το κρίσιμο για τη Νέα Δημοκρατία είναι ο Σαμαράς, Το μάξιμουμ που πήρε με την Πολιτική Άνοιξη ήταν 4,88%, εκεί ήταν το ταβάνι του» συμπλήρωσε ο κ. Δρυμιώτης αναρωτώμενος «οι πρώην πρωθυπουργοί τι θέλουν και επιστρέφουν; Είναι σαν να είσαι διευθύνων σύμβουλος και να κάνεις αίτηση για κλητήρας. Δεν είναι ξεφίλα για τον Σαμαρά να πάρει 4%;».
«Ο βλάκας μπορεί να κάνει ζημιά στον εαυτό του για να κάνει ζημιά σε κάποιον άλλο» κατέληξε ο Ανδρέας Δρυμιώτης
Η νύχτα που ο Ρέντσι είπε «χάσαμε» την Ελλάδα και η αποκάλυψη Γιούνκερ για
το Plan B του Σόιμπλε: "Η Μέρκελ μου είπε ότι δεν είχε δει ποτέ το έγγραφο"
Ήταν
4 τα ξημερώματα της 13ης Ιουλίου 2015 όταν ο Φρανσουά Ολάντ ζήτησε να μιλήσει
στον Αλέξη Τσίπρα. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, εξαντλημένος από τις πολύωρες
ψυχροπολεμικές διαπραγματεύσεις, απάντησε: «Αρκετά για απόψε». Για να λάβει την
πληρωμένη απάντηση ότι «άλλη φορά» δεν θα υπήρχε.
Λίγο νωρίτερα, ο Ματέο Ρέντσι τον είχε παρακαλέσει στον διάδρομο να μην φύγει.
Ο Τσίπρας είχε αντιδράσει με ένα κοφτό «φτάνει πια» και απομακρύνθηκε.
Γυρνώντας προς τους συνεργάτες του, ο Ιταλός πρωθυπουργός είπε μόνο: «Χάσαμε
την Ελλάδα».
Δεν την έχασαν, αλλά η απόσταση από την καταστροφή ήταν μόλις ένα χιλιοστό.
Επτά δραματικοί μήνες, «κόστισαν» στην Ελλάδα 100 δισ. ευρώ. Tο αριστερό
αφήγημα κατέρρευσε με ένα τηλεφώνημα από τη Μόσχα, την ώρα που στο
Βερολίνο ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σχεδίαζε την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ,
για την οποία η Άνγκελα Μέρκελ φέρεται να δήλωνε πλήρη άγνοια.
Αυτή είναι η ιστορία που αφηγούνται οι πρωταγωνιστές της περιόδου
στο τελευταίο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ των Ελένης Βαρβιτσιώτη και
Βικτώριας Δενδρινού «Στο Χιλιοστό», μιλώντας για την πιο δραματική στιγμή
στην ιστορία της Ευρωζώνης.
Δευτέρα 29 Ιουνίου 2015 - 1 μέρα πριν τη λήξη του μνημονίου
Ουρές στα ΑΤΜ. Κόσμος στα βενζινάδικα. Οι εφημερίδες μιλούν για
«δραματικές ώρες».
Στις 12 το μεσημέρι, ο τότε Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ δηλώνει:
«Λυπάμαι για αυτή την επιλογή, γιατί βρισκόμασταν πολύ κοντά σε μια
συμφωνία. Το διακύβευμα, άλλωστε, είναι θεμελιώδους σημασίας. Θα μάθουμε
αν οι Έλληνες θέλουν να παραμείνουν στην Ευρωζώνη. Κατά τη γνώμη μου,
εκεί είναι η θέση τους. Αλλά, εκείνοι θα αποφασίσουν αν θέλουν να
μείνουν ή να πάρουν το ρίσκο της αποχώρησης.»
Το ίδιο βράδυ, στις 10.00, ο Αλέξης Τσίπρας, μέσω τηλεοπτικής
συνέντευξης απαντά: «Μεθαύριο ο ήλιος θα βγει από την Ανατολή. ... Οι
Έλληνες και οι Ελληνίδες θα ζουν και θα αναπνέουν κανονικά. ... Θα
αντιμετωπίσουμε με νηφαλιότητα και ψυχραιμία τις απειλές και τους
εκβιασμούς. Έκλεισαν τις τράπεζες ακριβώς διότι δεν αποδέχθηκαν ότι σε
αυτή την κρίσιμη στιγμή έχει δικαίωμα ένας λαός να αποφασίσει. Είτε το
ναι είτε το όχι. Κατέθεσαν στην ελληνική κυβέρνηση μια πρόταση
τελεσίγραφο. Δεν πιστεύω ότι θέλουν να μας πετάξουν έξω από το ευρώ και
δεν θα το κάνουν. Το κόστος είναι τεράστιο.»
Τρίτη 30 Ιουνίου - Αθέτηση πληρωμών
Η Ελλάδα
δεν καταβάλλει δόση 1,6 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ. Η χώρα εισέρχεται σε
αχαρτογράφητη ζώνη. Η αθέτηση της πληρωμής την οδηγεί εκτός του
προγράμματος των δανειστών και εντός του κλαμπ όπου βρίσκονταν χώρες
όπως η Ζιμπάμπουε.
Ο Τζακ Λιου, υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ
από το 2013 έως το 2017, θυμάται: «Εκείνη την εβδομάδα ήταν ξεκάθαρο ότι
είτε θα γινόταν αυτή η συμφωνία είτε η κατάσταση θα οδηγούνταν σε μια
ανεπίλυτη κρίση, κάτι που σήμαινε κατάρρευση. Θυμάμαι να του λέω του
Τσίπρα πως οι πιο δύσκολες αποφάσεις που παίρνεις ως κυβέρνηση είναι για
όσα πρέπει να κάνεις ώστε να μην συμβούν πράγματα τα οποία είναι άσχημα
για τη χώρα. Ώστε να μπορείς να πεις πως έκανες ό,τι έπρεπε για τον
σωστό λόγο ακόμη κι αν ήταν κάτι με το οποίο δεν συμφωνούσες απόλυτα.
Παρέμενε παραδόξως σιωπηλός πολλές φορές όταν κάναμε τέτοιες συζητήσεις.
Μπορούσες να καταλάβεις ότι σκεφτόταν. Νομίζω ότι καταλάβαινε πως
εκείνος και ο Πρόεδρος Ομπάμα είχαν μια κοινή ανησυχία για τον αντίκτυπο
στους ανθρώπους. Απλώς έπρεπε να κάνει κάτι πολύ δύσκολο.»
Την
ίδια περίοδο, το παρασκήνιο με το Βερολίνο ήταν έντονο. Όπως διηγείται ο
Ντάλιπ Σινγκ, αξιωματούχος του υπουργείου οικονομικών των ΗΠΑ
(2011-2017): «Το σημαντικότερο μήνυμα του επικεφαλής της κυβέρνησής μας
στην Καγκελάριο Μέρκελ αφορούσε την προσωπική της κληρονομιά. Ήθελε να
τη θυμούνται όχι ως εκείνη που έσωσε την Ευρώπη ή ως εκείνη που επέβλεψε
τη διάλυση του ευρώ και του ευρωπαϊκού εγχειρήματος; Θέλεις να σε
θυμάται έτσι η ιστορία;»
Παράλληλα, ο Φιλίπ Λεγκλίζ Κόστα, σύμβουλος Ευρωπαϊκών υποθέσεων του
Φρανσουά Ολάντ (2012-2017), εξηγεί τη στάση των διεθνών οργανισμών:
«Υπήρχε πολύ στενός συντονισμός στο ΔΝΤ, χάρη και στη στήριξη του τότε
Αμερικανού προέδρου, ώστε να μην υπάρξουν συνέπειες και να μην θεωρήσει
το ΔΝΤ πως δημιουργούνταν άμεσος κίνδυνος για την Ελλάδα. Δεν ήταν κάτι
προφανές. Θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά, αν δεν υπήρχε
εκείνη την περίοδο ένα πνεύμα συνεργασίας.»
Κυριακή 5 Ιουλίου - στις κάλπες για το δημοψήφισμα
Λίγες μέρες πριν το δημοψήφισμα, οι δημοσκοπήσεις κινούνται
οριακά 50%-50%, 51%-49%, 52%-48%, θυμάται ο Δημήτρης Τζανακόπουλος.
«Ξέραμε ότι θα κερδίσουμε.»
Νωρίς το απόγευμα της Κυριακής, ο
πρόεδρος Ολάντ συνομίλησε με την καγκελάριο Μέρκελ, όπως λέει ο Φιλίπ
Λεγκλίζ Κόστα: «Δεν είχαμε επίσημα αποτελέσματα, αλλά ήταν προφανές και
συμφώνησαν να αφιερώσουν την υπόλοιπη μέρα, καλώντας όλους τους
Ευρωπαίους ηγέτες, τους επικεφαλής των θεσμών, τους αρχηγούς κρατών,
ώστε να αποφευχθούν οι δημόσιες δηλώσεις που θα ερμήνευαν το αποτέλεσμα
ως έξοδο από την Ευρωζώνη. Και μετά συμφώνησαν να μιλήσουν με τον Έλληνα
πρωθυπουργό.»
Οι κάλπες έκλεισαν. Η εκτίμηση της Singular Logic ότι το «όχι» θα
ξεπεράσει το 61% δημιούργησε ενθουσιασμό και ζητωκραυγές στο Μαξίμου.
Ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον περιγράφει τις στιγμές εκείνες: «Ο
Βαρουφάκης ήταν χαρούμενος, με τον Αλέκο Φλαμπουράρη δίπλα του να
δείχνει σοκαρισμένος χωρίς να συμμερίζεται τον ενθουσιασμό του τότε
υπουργού Οικονομικών. Το πλήθος στους δρόμους ήταν εκστασιασμένο. Δεν
ήταν απλώς η άκρα Αριστερά. Πρέπει να καταλάβετε ότι επρόκειτο για
απλούς, καθημερινούς ανθρώπους. Δεν κρατούσαν κόκκινες σημαίες·
κρατούσαν την ελληνική σημαία.»
«Ένιωσα μεγαλύτερη χαρά από την ημέρα της νίκης της εκλογής. Υπήρχε ένα
ξάφνιασμα, με την έννοια ότι δεν περιμέναμε τόσο μεγάλη διαφορά», λέει ο
Δημήτρης Τζανακόπουλος.
Μετά το αποτέλεσμα, ο Ευκλείδης
Τσακαλώτος δήλωνε στην κάμερα: «Είναι μια νίκη που πιστεύω ότι θα
καταγραφεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ότι ένα έθνος σε μια συγκεκριμένη
στιγμή είπε: "Δεν θα ακολουθήσουμε αυτό που μας λένε". Και νομίζω ότι
αυτό θα μείνει στη μνήμη των ανθρώπων για πολύ, πολύ καιρό.»
Από
την πλευρά του, ο Νίκος Παππάς, υπουργός Επικρατείας (2015-2019),
σημειώνει: «Φτάσαμε μέχρι εκεί που είχαμε πει στον λαό ότι θα πάμε. Δεν
ζητήσαμε ποτέ εντολή να φύγουμε από την Ευρώπη. Το βασικό σενάριο -άνευ
ατυχήματος- ήταν απλώς να καταρρεύσουμε πολιτικά εμείς ως κυβέρνηση.
Οι ευρωπαϊκές πιέσεις
Το ίδιο βράδυ, η πίεση
κορυφώθηκε. Σύμφωνα με τον Φιλίπ Λεγκλίζ Κόστα: «Ο πρόεδρος Ολάντ
επικοινώνησε με τον Έλληνα πρωθυπουργό και του είπε ότι θα συζητήσει με
την Άγκελα Μέρκελ την επομένη. Η κατάσταση ήταν πιο σοβαρή από ό,τι πριν
και το ήξερε. Του είπε, "δεν μπορώ να πείσω τη Γερμανία να στηρίξει την
Ελλάδα, για να παραμείνει στην Ευρώπη, αν η Ελλάδα δεν αναλάβει τις
ευθύνες της. Πρέπει να με βοηθήσεις για να σε βοηθήσω." Δεν ήταν μια
εύκολη συζήτηση.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος, Πρόεδρος της Δημοκρατίας (2015-2020), μοιράζεται
την πρώτη του σκέψη μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος: «Να πάρει τον
πρωθυπουργό και να του πει αν σήμερα το βράδυ δεν ερμηνεύσεις κι εσύ ότι
το 'όχι' δεν σημαίνει εκτός ευρωζώνης αλλά είναι επανέναρξη
διαπραγμάτευσης, τότε να ξέρεις ότι εγώ έχω παραιτηθεί.»
Λίγο
αργότερα, σε δηλώσεις του ο Αλέξης Τσίπρας ξεκαθάριζε: «Ελληνίδες,
Έλληνες, σήμερα με δεδομένες τις δυσμενείς συνθήκες που διαμορφώθηκαν
την προηγούμενη εβδομάδα, κάνατε μια πολύ γενναία επιλογή. Ωστόσο, έχω
πλήρη συνείδηση... Ότι η εντολή που μου δίνετε δεν είναι εντολή ρήξης με
την Ευρώπη, αλλά εντολή ενίσχυσης της διαπραγματευτικής μας δύναμης για
μια επίτευξη βιώσιμης συμφωνίας. Αμέσως μετά θα επικοινωνήσω με τον
Πρόεδρο της Δημοκρατίας και θα του ζητήσω αύριο το πρωί τη σύγκληση του
Συμβουλίου των Πολιτικών Αρχηγών, προκειμένου να ενημερώσω για τις
άμεσες πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης αλλά και να ακούσω τις δικές τους
προτάσεις.»
Ο Προκόπης Παυλόπουλος εξηγεί τη συνέχεια:
«Δηλαδή για να μπορέσουμε να πείσουμε τους εταίρους μας ότι αυτό είναι
μια σοβαρή απόφαση ύστερα από το δημοψήφισμα, ο μόνος τρόπος για να
γίνει αυτό ήταν να συγκαλέσω το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών και να
συνεννοηθώ με τον κύριο Τσίπρα ότι τυπικά μου το ζητάει αυτός και εγώ
συνεννοούμαι με τους αρχηγούς των κομμάτων.»
Στο ερώτημα του
Προέδρου της Δημοκρατίας «Θα 'ρθείτε;», η απάντηση του Σταύρου
Θεοδωράκη, προέδρου τότε στο «Ποτάμι», ήταν άμεση: «Προφανώς θα έρθουμε
Πρόεδρε, γιατί η Ελλάδα είναι με το ένα πόδι στον γκρεμό.»
Την
επόμενη ημέρα, οι πολιτικές εξελίξεις επισφραγίστηκαν με μια σημαντική
αποχώρηση. Στο ερώτημα γιατί παραιτήθηκε ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο Νίκος
Παππάς απαντά: «Δεν υπήρχε περίπτωση να υπηρετήσει οποιουδήποτε τύπου
συμφωνία. Νομίζω του το ζήτησε ο Πρωθυπουργός.»
Ο Πιερ
Μοσκοβισί, Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων (2014-2019), δίνει
τη δική του οπτική για τις επιλογές εκείνης της περιόδου: «Αυτός ο τύπος
(ο Τσίπρας) εξελέγη για να αλλάξει ή για να καταστρέψει το πρόγραμμα.
Επέλεξε έναν υπουργό Οικονομικών που κατέστρεψε τη διαπραγματευτική θέση
της Ελλάδας.
Δευτέρα 6 Ιουλίου - Ο χρόνος μετρά αντίστροφα
Το
επόμενο πρωί, ο χρόνος για την ελληνική πλευρά μετρούσε αντίστροφα. Ο
Φρανσουά Ολάντ είχε διαμηνύσει στον Προκόπη Παυλόπουλο ότι θα αναλάμβανε
την πρωτοβουλία να μεταφέρει τη νέα ελληνική θέση στους υπόλοιπους
εταίρους και ότι καλό θα ήταν να προχωρήσει αυτή η διαδικασία,
ξεκαθαρίζοντας όμως πως τα περιθώρια ήταν εξαιρετικά στενά: «Δεν την
έχουμε αύριο όλη την ημέρα. Πρέπει το μεσημέρι νωρίς να έχουμε
τελειώσει.»
Στις εννέα η ώρα το πρωί, όλοι οι πολιτικοί
αρχηγοί ήταν παρόντες στο Προεδρικό Μέγαρο.
Ο Σταύρος
Θεοδωράκης περιγράφει το κλίμα που επικράτησε στα πρώτα λεπτά της
σύσκεψης. «Στην έναρξη ο Καμμένος ήταν σε τόνους πανηγυρικούς. Δηλαδή
ότι παιδιά πήραμε το δημοψήφισμα, οι κακοί στη φυλακή, λεφτά έρχονται.
Όταν του επισήμανα "Πάνο, συγχρονίσου λίγο με την ατμόσφαιρα, δες και
πώς είναι ο αρχηγός σου", ήταν σε περίσκεψη, σε βαθιά περίσκεψη και
καθόλου δεν χαμογέλαγε.»
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης
Παυλόπουλος, διέκρινε την ίδια εσωτερική πίεση στον Πρωθυπουργό, αλλά
και μια αίσθηση διεξόδου: «Είχε πραγματικά και εκείνος την αγωνία, αλλά
όταν ήξερε ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι, οι άλλοι συναρχηγοί να το πω
έτσι, είχαν έρθει με αυτή την πρόθεση, ήταν και εκείνος
ανακουφισμένος.»
Από την πλευρά του, ο Πάνος Καμμένος,
Πρόεδρος των Ανεξαρτήτων Ελλήνων και Υπουργός Άμυνας, λέει: «Εγώ δεν
πιστεύω ότι κανένας πολιτικός αρχηγός από κανένα κόμμα, ανεξαρτήτως
διαφορετικών ιδεολογικών αντιλήψεων, θέλει το κακό της χώρας του. Ο
καθένας από τη δική του πλευρά το καλό της πατρίδας του θέλει και γι'
αυτό το λόγο έγινε και το Συμβούλιο σε ένα πολύ καλό κλίμα.»
Κατά
τη διάρκεια της μακράς και φορτισμένης συζήτησης, υπήρξε μια προσωρινή
παύση, προκειμένου να πραγματοποιηθεί μια κρίσιμη τηλεφωνική επικοινωνία
του Αλέξη Τσίπρα με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο Σταύρος
Θεοδωράκης θυμάται πώς αντιμετώπισε η σύσκεψη το αποτέλεσμα αυτού του
τηλεφωνήματος: «Το τι ειπώθηκε μας το μετέφερε περίπου ο ίδιος ο Τσίπρας
μετά στη σύσκεψη. Ο Τσίπρας είπε με τόνο ειλικρίνειας ότι "μίλησα με τον
Πρόεδρο Πούτιν. Μου είπε ότι αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να βοηθήσει". Τι
να βοηθήσει; Να παίρναμε ρούβλια; Αυτό είχε στο μυαλό του ο Λαφαζάνης
και ένα μεγάλο τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ. "Αλλά είναι διατεθειμένος, αν θέλουμε,
να μιλήσει ευνοϊκά για εμάς στη Μέρκελ". Πιστεύω ότι εκεί ήταν η απόλυτη
κατάρρευση του αριστερού αφηγήματος. Ο πρόεδρος Πούτιν όχι μόνο δεν μας
βοηθά, αλλά είναι αυτός που θέλει να μιλήσει στην κακιά μάγισσα να μας
βοηθήσει αυτή.
Δευτέρα 6 Ιουλίου – Το παρασκήνιο των Ηλυσίων
Το
ζήτημα πλέον ήταν ξεκάθαρο: οι πιστωτές της Ελλάδας, κυρίως η Γερμανία
και η Γαλλία, θα μπορούσαν να αποφασίσουν ότι έχουν κουραστεί, να
επιτρέψουν στην Ελλάδα να χρεοκοπήσει και να την αναγκάσουν να
εγκαταλείψει το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Αυτό θα αποτελούσε ένα
προειδοποιητικό μάθημα για άλλες ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετώπιζαν
δυσκολίες, αλλά θα οδηγούσε την Ελλάδα σε χρεοκοπία.
Στο
Μέγαρο των Ηλυσίων, η Άνγκελα Μέρκελ και ο Φρανσουά Ολλάντ
πραγματοποιούν κατ' ιδίαν συνάντηση. Ένα μόνο θέμα είναι στην ατζέντα
τους: η Ελλάδα. Από τη μια η παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη. Τι θα
σήμαινε αυτό όσον αφορά τους όρους; Ή η Ελλάδα φεύγει από την Ευρωζώνη
και τι επίσης θα σήμαινε αυτό; Μέχρι τέλους η επιλογή της εξόδου δεν
είχε αποκλειστεί, αποκαλύπτει ο Φιλίπ Λεγκλίζ Κόστα. Γιατί, όπως εξηγεί,
η επιλογή της παραμονής της χώρας στην Ευρωζώνη είχε προϋποθέσεις.
Ο Νικόλαους Μάγιερ-Λαντρούτ, Σύμβουλος Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Άνγκελα
Μέρκελ (2011-2015), αναλύει τη γαλλική προσέγγιση: «Το θέμα ήταν και για
τη γαλλική πλευρά να βοηθήσει να πειστεί η ελληνική πλευρά να κάνει τα
απαραίτητα, ώστε η παραμονή στο ευρώ να γίνει βιώσιμη.»
Ο
Γάλλος πρόεδρος είχε δηλώσει σε όλους τους τόνους ότι ήταν υπέρ της
παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ. Πλέον, η μπάλα ήταν στην πλευρά του
Τσίπρα «να κάνει σοβαρές αξιόπιστες προτάσεις που θα εκφράζουν αυτή τη
θέληση να παραμείνει η χώρα στη ζώνη του Ευρώ», όπως δήλωσε ο Ολάντ μετά
τη συνάντησή του με τη Μέρκελ. Πέμπτη 9 Ιουλίου – Το έγγραφο
Σόιμπλε και το «Κόφτο» Γιούνκερ στη Μέρκελ
Ξαφνικά διαρρέει
μια πρόταση από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών για προσωρινή έξοδο
της Ελλάδας από το ευρώ.
«Όχι πάλι» ήταν η πρώτη σκέψη στο
μυαλό του Τόμας Βίζερ μόλις είδε στο μέιλ του τη συγκεκριμένη πρόταση,
την οποία είχε αποστείλει ο Γερμανός συνεργάτης τους, Τόμας Στέφεν.
Ο
Τόμας Στέφεν, Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών της
Γερμανίας, εξηγεί τη λογική πίσω από αυτή την κίνηση: «Νομίζω ότι ο
Σόιμπλε με δεδομένο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν πολύ ανοιχτός
στο να ακολουθήσει το Plan B. Σε αυτή τη βάση συντάξαμε ένα μονοσέλιδο
έγγραφο με μια σαφή πρόταση: Η Ελλάδα θα πρέπει να διαπραγματευτεί μια
προσωρινή έξοδο από το ευρώ για τουλάχιστον 5 χρόνια. Αν αποφασίσετε να
φύγετε από το ευρώ, τότε θα βρούμε κάποιον τρόπο να σας
χρηματοδοτήσουμε, να σας βοηθήσουμε ως μέλος της ΕΕ όχι σαν μέλος της
Ευρωζώνης.»
Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, πρόεδρος του Eurogroup το
διάστημα 2013-2018, σοκάρεται από το περιεχόμενο: «Όταν έλαβα την
πρόταση εξεπλάγην. Δεν πίστευα σε ένα προσωρινό Grexit. Ήμουν σίγουρος
πως θα ήταν μια μακροχρόνια προσωρινή κατάσταση. Υπήρχαν όμως και πολύ
εξευτελιστικά στοιχεία, όπως μια απαίτηση 50 δισ. σε ελληνικά
περιουσιακά στοιχεία που θα μεταβιβάζονταν στο Λουξεμβούργο για να τα
διαχειρίζεται μια εταιρεία εκεί.»
Η ιδέα ήταν να υπάρχουν
ορισμένοι άριστοι διαχειριστές να διαχειρίζονται ένα εξωτερικό ταμείο
που θα ιδιωτικοποιούσε τα περιουσιακά στοιχεία της Ελλάδας για
επενδύσεις, ώστε να αποτελέσουν ένα είδος εγγύησης για το χρέος.
Το
κείμενο του εγγράφου ήταν στην πραγματικότητα ένα σχέδιο για Grexit. Ο
Μάρτιν Σελμάιερ, Διευθυντής του Γραφείου του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ
(2014-2018), αναφέρει πως ο Πρόεδρος Γιούνκερ ήταν αρκετά σοκαρισμένος
από αυτή την εξέλιξη.
Ο ίδιος ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ
αποκαλύπτει την άμεση αντίδρασή του: «Τηλεφώνησα στη Μέρκελ στην οποία
είπα "Κόφτο. Κόφτο γιατί το έχετε παρακάνει". Μου είπε πως δεν είχε
ξαναδεί αυτό το έγγραφο και πως δεν συμφωνούσε με αυτό.»
Ο Γιούνκερ έπρεπε να διασφαλίσει ότι το έγγραφο αυτό θα το διάβαζαν όλοι
οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων στο Βερολίνο. Έτσι φρόντισε να βρει τον
δρόμο του προς τη Frankfurter Allgemeine Zeitung, όπου έγινε πρωτοσέλιδο
με τίτλο «Ο Σόιμπλε βάζει το Grexit στο τραπέζι», προκαλώντας μεγάλη
συζήτηση στη γερμανική κυβέρνηση.
Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ
επισημαίνει τη σοβαρότητα της κατάστασης: «Είχα συνεργαστεί πολύ καλά με
τον Σόιμπλε και πολύ συχνά μπορούσα να καταλάβω τη θέση του. Αλλά αυτή
ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα ότι τα κίνητρά του δεν ήταν πολιτικά για το
εγχώριο πολιτικό κοινό. Κάτι πολύ επιβλαβές για το εγχείρημα του
ευρώ.»
Γιατί, όμως, ο Σόιμπλε επέμενε τόσο πολύ να φύγει η
Ελλάδα από την Ευρωζώνη; Σύμφωνα με τον Γιούνκερ, αυτό οφειλόταν στην
πίεση της κοινής γνώμης όπως και της κοινής γνώμης του Τύπου στη
Γερμανία, αλλά και στην πίεση της κοινοβουλευτικής ομάδας των
Χριστιανοδημοκρατών.
Τι θα γινόταν αν η Ελλάδα έβγαινε
πράγματι από το ευρώ για πέντε χρόνια; Ο Τόμας Στέφεν υποστηρίζει: «Θα
αφορούσε την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Και με ένα πιο
αδύναμο νέο νόμισμα, μπορείς να γίνεις πολύ πιο ανταγωνιστικός απ’ ό,τι
με το ευρώ, το οποίο είναι απλώς πολύ ισχυρό για σένα ως οικονομία.»
Αντίθετα,
ο Πήτερ Σπίγκελ, δημοσιογράφος των Financial Times, ασκεί κριτική σε
αυτή τη νοοτροπία: «Στο γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών δεν είναι πολλοί
αυτοί που καταλαβαίνουν πώς λειτουργούν οι αγορές. Επίσης, θεωρώ πως την
οπτική τους επηρέασε και η επανένωση. Και αυτό που τους δίδαξε η
επανένωση είναι ότι πήραμε αυτό το πολύ φτωχό κομμάτι της Γερμανίας και
για χρόνια τους δίνουμε χρήματα, τους δίνουμε χρήματα, τους δίνουμε
χρήματα, και τι συνέβη; Τίποτα. Η οικονομία τους εξακολουθεί να
βρίσκεται πίσω. Και νομίζω ότι πολιτικά είδαν την Ελλάδα ως μια νέα
Ανατολική Γερμανία.»
Σάββατο 10 Ιουλίου – Η σύγκρουση στο Eurogroup
Ένα ακόμη κρίσιμο Eurogroup ξεκινάει το απόγευμα της 10ης Ιουλίου
με τον Σόιμπλε να κάνει λόγο προσερχόμενος για πολύ δύσκολες
διαπραγματεύσεις.
«Η συνεδρίαση ήταν πολύ δύσκολη, πολύ
τεταμένη», θυμάται ο Γερούν Ντάισελμπλουμ.
Πλέον, νέος
υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας είναι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, μετά την
παραίτηση του Γιάνη Βαρουφάκη. Ο Τσακαλώτος περιγράφει την εχθρική
ατμόσφαιρα που αντιμετώπισε στην αίθουσα: «Ήταν ένα κλίμα "ποιοι είστε
εσείς που κάνατε δημοψήφισμα και το 60% του πληθυσμού ψήφισε όχι".»
Η
αλλαγή προσώπου στο ελληνικό υπουργείο σχολιάστηκε άμεσα. «Επιτέλους
είχαμε έναν ομόλογο με τον οποίο μπορούσε κάποιος να συζητήσει», λέει ο
Τόμας Βίζερ, συμπληρώνοντας όμως για τη στάση των υπολοίπων: «Ήταν ένα
Eurogroup όπου 16,5 κράτη μέλη ήταν εξοργισμένα με τα καμώματα της
ελληνικής κυβέρνησης. Δεν είχαν καμία διάθεση να εμπλακούν σε κάποια
παραγωγική συζήτηση.»
Ο Ντέκλαν Κοστέλο, επικεφαλής του
ελληνικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2014-2019), θυμάται τις
αντιδράσεις των υπουργών: «Αυτό που έλεγαν οι υπουργοί ήταν πώς μπορούσε
κάποιος να υποστηρίζει έντονα το "όχι" και κυριολεκτικά 24 ώρες αργότερα
να γυρνάει και να λέει πως θα κάνει το αντίθετο.»
Ο Γερούν
Ντάισελμπλουμ εξηγεί πώς το γερμανικό έγγραφο καθόριζε τη συζήτηση: «Και
ενώ η πρόταση Σόιμπλε δεν ήταν στο τραπέζι, ήταν στο μυαλό όλων. Κάποιου
υπουργοί έλεγαν πως ήθελαν τα 50 δισ. σε περιουσιακά στοιχεία. Ήθελαν
ένα κείμενο για μια προσωρινή έξοδο της Ελλάδας.»
Ο Τόμας
Βίζερ προσθέτει: «Στο τέλος, ο Σόιμπλε δεν χρειαζόταν να πει πολλά, πέρα
από το να επιβεβαιώσει πως πρότεινε μια προσωρινή έξοδο.»
«Το
κλίμα ήταν πολύ εχθρικό», συνεχίζει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. «Τουλάχιστον
6-7 αξιωματούχοι από τους θεσμούς και από τις χώρες πήγαν και του
ζήτησαν συγγνώμη γιατί δεν είχαν ξαναδεί τέτοια επίθεση σε υπουργό
οικονομικών.
Δεκαπέντε χώρες υπέρ του Grexit
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ
περιγράφει τις ισορροπίες ανάμεσα στα κράτη-μέλη: «Είχαμε δουλέψει με
όλους τους πρωθυπουργούς ώστε να τους πείσουμε για τη σοβαρότητα της
κατάστασης, αν θα συνέβαινε αυτό. Κάποιοι σκέφτονταν, θεωρητικά, πως θα
ήταν καλή ιδέα να δώσουμε στην Ελλάδα περισσότερο χρόνο εκτός της
Ευρωζώνης με την επιθυμία να γυρίσει στη δραχμή.»
Ποιοι ήταν
αυτοί όμως που επέμεναν για έξοδο της Ελλάδας εκτός από τη Γερμανία;
Ήταν η Σλοβενία, η Αυστρία και η Φινλανδία. Δεκαπέντε κράτη ήταν υπέρ
της εξόδου της Ελλάδας, σύμφωνα με τον Γιούνκερ, ο οποίος συμπληρώνει:
«Και ο Τσίπρας το ήξερε.
«Χάσαμε την Ελλάδα»
Το Eurogroup τέλειωσε χωρίς
συμφωνία, δίνοντας τη θέση του σε μια Σύνοδο Κορυφής το επόμενο βράδυ. Η
Άνγκελα Μέρκελ, προσερχόμενη στο κτίριο του Συμβουλίου, έκανε δηλώσεις
για πλήρη απώλεια εμπιστοσύνης.
Ο Ματέο Ρέντσι, πρωθυπουργός
της Ιταλίας (2014-2016), επιβεβαιώνει τη σκληρή στάση της Καγκελαρίου:
«Η Μέρκελ όταν έφτασε στη Σύνοδο ήταν έτοιμη για ένα Grexit.»
Μέσα στην αίθουσα, οι διαπραγματεύσεις κολλάνε στα ίδια σημεία. Ο Γερούν
Ντάισελμπλουμ αναφέρει: «Αφήσαμε ανοιχτά τα δύο πιο αμφιλεγόμενα
ζητήματα: να προσφερθεί στην Ελλάδα η δυνατότητα μιας προσωρινής εξόδου
από την Ευρωζώνη, δηλαδή την ανάγκη για ένα προσωρινό Grexit, και τη
μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων αξίας 50 δισ. σε fund στο
Λουξεμβούργο.»
Ο Πιερ Μοσκοβισί βλέπει πίσω από αυτή την
τακτική μια συγκεκριμένη σκοπιμότητα: «Θεωρώ πως αυτή η πρόταση ήταν ένα
είδος πρόκλησης, για να μπλοκάρει το Eurogroup και να υιοθετηθεί μια πιο
σκληρή στάση έτσι ώστε όταν θα έμπαινε ο Αλέξης Τσίπρας στη Σύνοδο να
ξέρει πως υπάρχει κάποιος κίνδυνος.»
Οι επιθέσεις προς τον
Έλληνα πρωθυπουργό συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Ο Ντάισελμπλουμ
θυμάται την πρόεδρο της Λιθουανίας, Ντάλια Γκριμπαουσκάιτε, να ρωτάει
ευθέως τον Τσίπρα αν είναι από άλλον πλανήτη και ποιον νομίζει ότι
κοροϊδεύει, λέγοντάς του χαρακτηριστικά πως έλεγε ψέματα σε όλους, όχι
μόνο στους ομολόγους του αλλά και στον ίδιο του τον λαό.
«Εκείνη
ήταν η πιο δύσκολη στιγμή που έχω ζήσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο»,
ομολογεί ο Ματέο Ρέντσι.
Το ζήτημα του ταμείου
ιδιωτικοποιήσεων προκαλεί τις μεγαλύτερες τριβές. Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ
σημειώνει: «Μια από τις γερμανικές απαιτήσεις, την οποία στήριξαν και
άλλες χώρες, ήταν πως τα περιουσιακά στοιχεία αξίας 50 δισ. θα έπρεπε να
τεθούν προς ιδιωτικοποίηση. Βασικά τους έλεγαν πως δεν τους
εμπιστεύονταν πια. Θα έπαιρναν από τα χέρια τους οτιδήποτε είχε
αξία.»
Ο Ματέο Ρέντσι, προσπαθώντας να περιγράψει το ακραίο
κλίμα που επικρατούσε απέναντι στην ελληνική αντιπροσωπεία, σχολιάζει
σκωπτικά: «Μπορείτε να ζητήσετε από τους Έλληνες να δεχθούν να πάει η
περιουσία τους στο Λουξεμβούργο, τα περιουσιακά στοιχεία στα χέρια της
ΕΕ. Γιατί δεν ζητάτε από την Ελλάδα να δώσει και το Ευρωπαϊκό Κύπελλο
που κέρδισε το 2004;»
Στο πλευρό της Μέρκελ, ως ισχυρός
επικριτής κατά της Ελλάδας, στέκεται ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ
Ρούτε, ο οποίος υποστήριζε ανοιχτά απευθυνόμενος στην ελληνική πλευρά
ότι «δεν μπορείτε να συνεχίσετε να κάνετε ό,τι θέλετε». Στον αντίποδα, ο
πιο θερμός υποστηρικτής των ελληνικών θέσεων παραμένει ο Ρέντσι.
Η
Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην ΕΕ
(2014-2025), περιγράφει τις δραματικές εναλλαγές της νύχτας: «Ήταν μια
συνεδρίαση που έμοιαζε με τρενάκι του τρόμου. Μια στιγμή τα έβρισκαν και
μια στιγμή ήταν δύσκολο. Ήταν πάρα πολλές οι ώρες. Ένας Τσίπρας βαθιά
προβληματισμένος.»
Η συνεδρίαση εξελίσσεται σε έναν
εξαντλητικό μαραθώνιο. Ο Ματέο Ρέντσι θυμάται τη στιγμή που το σχοινί
έφτασε στο σημείο να σπάσει: «Δεν καταλαβαίνω γιατί συνέχιζαν να
προκαλούν τους ελληνικούς θεσμούς. Ίσως επίσης επειδή η Ελλάδα με τον
Τσίπρα και τον Βαρουφάκη προκάλεσε τη Μέρκελ και τη Γερμανία. Και
πιθανότατα η Άνγκελα είχε πρόβλημα με τη δική της κοινή γνώμη. Και
θυμάμαι ότι μέσα στη νύχτα ο Αλέξης είχε μια απίστευτη αντίδραση. Κατά
τις 2 π.μ., 1:30 π.μ., βγήκε από την αίθουσα. Όσοι περίμεναν εκεί, είπαν
πως τελείωσαν όλα. Αφού έφυγε, έφυγε. Και φαινόταν πως δεν ήταν
ικανοποιημένος. Έμοιαζε πολύ ανήσυχος.»
Ο Ρέντσι προσπάθησε
να τον σταματήσει στο διάδρομο, παρακαλώντας τον να επιστρέψει. Ο
Τσίπρας όμως, φανερά εξουθενωμένος, του απάντησε «φτάνει πια» και
απομακρύνθηκε. Γυρνώντας προς τους δικούς του συνεργάτες, ο Ιταλός
πρωθυπουργός εξέφρασε τον απόλυτο φόβο εκείνης της νύχτας: «Χάσαμε την
Ελλάδα. Κι αυτό είναι τραγωδία.»
Η νύχτα των συμβιβασμών (4:00 π.μ. – 9:58 π.μ.)
Η ώρα
είναι 4:00 τα ξημερώματα. Ο Φρανσουά Ολάντ ζητά να μιλήσει στον Αλέξη
Τσίπρα, με τον Έλληνα πρωθυπουργό, εξαντλημένο από τις ώρες της
διαπραγμάτευσης, να απαντά: «Αρκετά για απόψε, θα τα πούμε άλλη φορά».
Του κατέστη όμως αμέσως σαφές ότι «άλλη φορά» δεν θα υπήρχε.
Προκειμένου
να αρθεί το αδιέξοδο, αποφασίζεται μια έκτακτη μίνι σύσκεψη στην οποία
συμμετείχαν οι Άνγκελα Μέρκελ, Φρανσουά Ολάντ, Ντόναλντ Τουσκ, Αλέξης
Τσίπρας και Ευκλείδης Τσακαλώτος. Εκεί εκτυλίσσεται μια σκηνή που για
πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους φάνταζε παράδοξη: η ελληνική κυβέρνηση
πλαισιώνεται από συμβούλους εκτός Ευρώπης, με κεντρικό πρόσωπο τον
Αμερικανοκορεάτη Γκλεν Κιμ, σύμβουλο της ελληνικής πλευράς την περίοδο
2015-2018.
Η συζήτηση επικεντρώνεται στο πλέον ακανθώδες
ζήτημα: την κατανομή των εσόδων του Υπερταμείου. Το ερώτημα είναι πόσα
χρήματα θα κατευθύνονται στην αποπληρωμή του χρέους και πόσα στην
ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Οι δανειστές πιέζουν για μια αναλογία
75% προς 25% αντίστοιχα. «Εγώ δεν το δέχομαι αυτό. Πενήντα-πενήντα»,
επιμένει ο Αλέξης Τσίπρας. Η ένταση χτυπάει κόκκινο. Οι αντιπροσωπείες
ανεβαίνουν και κατεβαίνουν τα επίπεδα των ορόφων τέσσερις φορές. Τρεις
φορές η συμφωνία βρίσκεται στο σημείο να καταρρεύσει οριστικά. Βλέποντας
το απόλυτο αδιέξοδο, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ
Τουσκ, προχωρά σε μια ακραία κίνηση: κλειδώνει συμβολικά την πόρτα της
αίθουσας. «Δεν φεύγετε από εδώ μέχρι να συμφωνήσετε», τους λέει κοφτά.
«Κάντε ό,τι σας φωτίσει ο Θεός, εγώ μπορώ να σας φέρω καφέδες,
πορτοκαλάδες, ό,τι θέλετε».
Στις 09:58 το επόμενο πρωί, μετά από 17 ώρες συνεχών, ψυχροπολεμικών
διαπραγματεύσεων, ο λευκός καπνός βγαίνει. Υπάρχει συμφωνία.
«Πραγματικά
ήταν η πιο δραματική, η πιο δύσκολη νύχτα στα τρία χρόνια μου στο
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ακόμα και όταν συζητάγαμε για τη μετανάστευση, για
το Brexit, για την τρομοκρατία, δεν υπήρχε τόσο απτό επίπεδο εντάσεων
στην ατμόσφαιρα», θυμάται ο Ματέο Ρέντσι.
Όταν τα φώτα της
Συνόδου σβήνουν, η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου μπαίνει στο ασανσέρ μαζί με
τον Έλληνα πρωθυπουργό. Ο Αλέξης Τσίπρας, εμφανώς εξουθενωμένος και
βυθισμένος σε σκέψεις, μιλά σχεδόν στον εαυτό του: «Πάμε να δούμε τώρα
πώς αυτό θα υλοποιηθεί».
Η Ελληνίδα διπλωμάτης του απαντά
ευθέως: «Κύριε Πρό绒δρε, ήταν μονόδρομος και ήταν ο σωστός δρόμος».
Λίγο
αργότερα, ο Αλέξης Τσίπρας προχωρά σε επίσημη δήλωση: «Η απόφαση σήμερα
κρατάει την Ελλάδα σε συνθήκες χρηματοπιστωτικής ευστάθειας, δίνει
δυνατότητες ανάκαμψης, ταυτόχρονα όμως ξέραμε από πριν ότι θα ήταν και
μια συμφωνία που η υλοποίησή της είναι δύσκολη».
Ο απολογισμός
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ωστόσο,
επισημαίνουν ότι το τίμημα της πολύμηνης σύγκρουσης ήταν βαρύ. Ο Πιερ
Μοσκοβισί σημειώνει ότι «ο Τσίπρας διαπραγματεύτηκε ένα πρόγραμμα που
ενδεχομένως ήταν τελικά πιο σκληρό απ' ό,τι θα ήταν αν η συμφωνία
γινόταν νωρίτερα».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ντέκλαν Κοστέλο
τονίζει πως η απόλυτη αβεβαιότητα εκείνης της περιόδου επιβράδυνε την
οικονομική ανάπτυξη, οδηγώντας αναπόφευκτα στην ανάγκη για πιο σκληρά
δημοσιονομικά μέτρα συγκριτικά με τις αρχικές εκτιμήσεις.
Ο
Μάρτιν Σελμάιερ προσθέτει τη δική του πολιτική ανάγνωση: «Όλη αυτή η
υπόθεση, αυτό το επεισόδιο στο σύνολό του, ίσως να ήταν απαραίτητο για
λόγους εγχώριας πολιτικής, αλλά από μια γενική οπτική αύξησε το κόστος
για τη ζώνη του ευρώ και αύξησε το κόστος για τον ελληνικό λαό».
Ο
Ευκλείδης Τσακαλώτος αντιπαρατίθεται σε αυτή την κριτική, θεωρώντας ότι
η συμφωνία που τελικά εξασφάλισαν υπερείχε των προηγούμενων προτάσεων
επειδή «είχε και χρηματοδότηση».
Η άποψη αυτή βρίσκει κάθετα αντίθετη τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία
δηλώνει κατηγορηματικά: «Αυτό που υπέγραψε ο Τσίπρας ήταν χειρότερο από
τη χειρότερη πρόταση του Γιούνκερ».
Παρ' όλα αυτά, ο κ.
Τσακαλώτος παραδέχεται με ειλικρίνεια την πολιτική πραγματικότητα:
«Υπήρχε ήττα σε όλο αυτό».
Επτά μήνες διαπραγματεύσεων = 100 δισ. ευρώ
Οι
οικονομικές επιπτώσεις εκείνης της περιόδου αποτυπώθηκαν ανάγλυφα στην
πραγματικότητα των αριθμών, ανατρέποντας πλήρως τις προσδοκίες που
υπήρχαν λίγους μήνες νωρίτερα.
Ενώ στα τέλη του 2014 οι
προβλέψεις των θεσμών έδειχναν ότι η ελληνική οικονομία θα παρουσίαζε
ισχυρή ανάπτυξη κοντά στο 3% για το 2015 και αντίστοιχα άλλο ένα 3% για
το 2016, δηλαδή μια συνολική άνοδο 5% με 6% μέσα σε δύο χρόνια, η
πραγματικότητα ήταν εντελώς διαφορετική. Το 2015 έκλεισε τελικά με
αρνητική ανάπτυξη, ενώ το 2016 η οικονομία παρουσίασε απλώς μια πολύ
μικρή, οριακή ανάκαμψη.
Αυτή η απόκλιση μεταφράστηκε σε ένα
τεράστιο, χειροπιαστό κόστος. Σύμφωνα με τον Κλάους Ρέγκλινγκ, η άμεση
απώλεια για το εγχώριο προϊόν άγγιξε το 5% του ΑΕΠ, γεγονός που σημαίνει
ότι το συνολικό κόστος της περιόδου για τη χώρα έφτασε κοντά στα 100
δισεκατομμύρια ευρώ.
Την ίδια ώρα, η καταστροφή στον τραπεζικό κλάδο ήταν ολοκληρωτική. Στα
τέλη του 2014, η χρηματιστηριακή αξία των ελληνικών τραπεζών ανερχόταν
στα περίπου 37 δισεκατομμύρια ευρώ. Όταν όμως ολοκληρώθηκε η διαδικασία
της ανακεφαλαιοποίησης στα τέλη του 2015.
Ο Διοικητής της
Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, υπογραμμίζει την καταστροφή
του τραπεζικού κλάδου: «Οι τράπεζες στα τέλη του 2014 στο χρηματιστήριο
είχαν αξία περίπου 37 δισ. Όταν έγινε η ανακεφαλαιοποίηση στο τέλος του
'15 ήταν λίγα εκατομμύρια. Αυτά τα λεφτά δεν είναι μέσα στο κόστος; Κι
αυτά τα πλήρωσε και το ελληνικό δημόσιο και οι ιδιώτες».
Την
ίδια ώρα, χώρες όπως η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Ιρλανδία κατάφεραν να
βγουν από τη δική τους κρίση, ενώ η Ελλάδα παρέμενε εγκλωβισμένη στη
διαδοχή των προγραμμάτων.
Ο Τόμας Βίζερ εξηγεί τη δομική
διαφορά: «Δεν αντιμετωπίζεις το πρόβλημα με χειρουργικό νυστέρι,
χρειάζεται τσεκούρι ή βόμβα για να ξεπεραστούν 30 χρόνια κακής
διαχείρισης της οικονομικής πολιτικής».
Ένα χιλιοστό από το ατύχημα
«Αν η κυβέρνηση
Τσίπρα δεν ήταν έτοιμη να συμβιβαστεί, το Grexit θα είχε συμβεί»,
ξεκαθαρίζει ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Οι στενοί του συνεργάτες επιβεβαιώνουν
ότι το καλοκαίρι του 2015 η Ευρωζώνη βρέθηκε στην πιο επικίνδυνη
κατάσταση της ιστορίας της, φτάνοντας «απελπιστικά κοντά» στο ατύχημα. Η
απόσταση που χώριζε τη χώρα από την καταστροφή ήταν μόλις ένα χιλιοστό.
Τον Νοέμβριο του 2015, τέσσερις μήνες μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο
Αλέξης Τσίπρας απαντά στο θεμελιώδες ερώτημα: γιατί δεν επέλεξε να
αποχωρήσει εκείνη τη νύχτα; «Αν είχα φύγει εκείνο το βράδυ ενδεχομένως
να είχα γίνει ήρωας για ένα βράδυ, αλλά θα ήταν καταστροφή για τις
επόμενες μέρες και νύχτες. Όχι μόνο για μένα, αλλά για την πλειονότητα
του ελληνικού λαού. Ήταν ένα δύσκολο δίλημμα. Νομίζω πως έκαναν ό,τι
έκαναν σε μένα, σε εμάς, στην Ελλάδα, όχι μόνο γιατί δεν μας
συμπαθούσαν, αλλά επειδή δεν ήθελαν να υπάρξει ένα φαινόμενο ντόμινο και
σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.»
Όταν ερωτάται αν θα άλλαζε κάτι
στην τακτική του, προχωρά σε μια αυτοκριτική παραδοχή: «Νομίζω ότι
χάσαμε χρόνο και στο τέλος ξεμείναμε από αντοχές και χρήματα. Αν το
ξέραμε αυτό, θα μπορούσαμε να πάρουμε πιο γενναίες αποφάσεις από την
αρχή».
Κοιτάζοντας την πορεία της χώρας από την απόσταση του
χρόνου, ο Κλάους Ρέγκλινγκ χαρακτηρίζει την τελική εξέλιξη ως ένα
«αξιοθαύμαστο επίτευγμα».
Ο Ντέκλαν Κοστέλο συμπληρώνει πως
το γεγονός ότι η Ελλάδα κατάφερε να βγει από το μνημόνιο σύμφωνα με το
χρονοδιάγραμμα και να επιστρέψει στην ανάπτυξη αποτελεί «ένα μικρό
θαύμα».
Εντεκα χρόνια μετά, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ προχωρά σε μια αυτοκριτική
εξομολόγηση για τη στάση της ίδιας της Ευρώπης: «Η Ευρωζώνη δεν ήταν
προετοιμασμένη για μια τέτοια κρίση, δεν υπήρχαν κεφάλαια, θεσμοί,
πλαίσιο. Οπότε ήταν ένα πολύ σκληρό μάθημα. Δείχνει όμως ότι η Ευρώπη
προοδεύει μόνο μέσω κρίσεων. Αναγκάζοντας όμως μια χώρα να προβεί σε
όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις σε εκείνη την περίοδο βαθιάς κρίσης υπό
τέτοια πίεση, δεν ήταν δίκαιο. Και ήταν αρκετά καταστροφικό. Το
χειριστήκαμε καλά; Όχι. Καταφέραμε όμως να το ξεπεράσουμε; Ναι».
Ο Θάνος Πλεύρης αποκάλυψε μιλώντας στην επιτροπή δημόσιας διοίκησης πως μπαίνει στην τελική ευθεία η κατασκευή και λειτουργία κέντρων επιστροφής παράτυπων μεταναστών σε τρίτες χώρες.
«Εντός του 2026 θα επέλθει η συμφωνία με την τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες στην Αφρική και στην Ασία και η λειτουργία του κέντρου θα γίνει το 2027», είπε ο υπουργός κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου για την εφαρμογή του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, ενώ αποκάλυψε πως στο περιθώριο του Συμβουλίου του Λουξεμβούργου την περασμένη εβδομάδα ήρθε σε μία πρώτη συνεννόηση με 4 χώρες για την άμεση δημιουργία κόμβου επιστροφής.
«Γερμανία Αυστρία, Δανία Ολλανδία και Ελλάδα έχουμε συμφωνήσει προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός τις επόμενες ημέρες να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε και κόμβο επιστροφής, δηλαδή χώρο επιστροφής σε 3η χώρα, εκτός ΕΕ. Ήδη όλες οι χώρες έχουμε κάνει επαφή με τρίτες χώρες. Προσωπικά έχω επικοινωνήσει με χώρες της Αφρικανικής ηπείρου, στις επαφές υπάρχει εμπιστευτικότητα», ανέφερε ο κ. Πλεύρης, υπογραμμίζοντας πως τα κέντρα αυτά θα λειτουργήσουν υπό την πλήρη αιγίδα της ΕΕ και του ευρωπαϊκού δικαίου.
«Στόχος είναι να μπορούμε να έχουμε δεξαμενή πέρα από την επιστροφή στις χώρες καταγωγής τους, πέρα από την επιστροφή στις χώρες τις ασφαλείς να υπάρχει και επιστροφή σε 3η χώρα, από το να βρίσκονται αυτοί σε κλειστές δομές στα νησιά μας ή στην ενδοχώρα», πρόσθεσε, αναγνωρίζοντας πως υπάρχει πίεση από τον διάδρομο της Λιβύης προς την Κρήτη, αν και οι ροές στο Αιγαίο έχουν μειωθεί αισθητά.
«Θα μπορέσει να ανακουφίσει την Ελλάδα. Τους επόμενους μήνες θα υπάρξει και η ανακοίνωση της χώρας και η ακριβής συμφωνία και το ακριβές χρονικό πλαίσιο που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει το κέντρο», δήλωσε.
Εγκλωβισμένοι στο Ιράκ είναι ο υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρης Θεοχάρης, και 17 ακόμη Έλληνες λόγω της έντασης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
Υπενθυμίζεται ότι η ιρακινή υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ανακοίνωσε την Κυριακή, 72ωρο κλείσιμο του εναέριου χώρου της μετά τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις στο Ισραήλ, τις πρώτες από την έναρξη της εκεχειρίας στις 8 Απριλίου.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρης Θεοχάρης, που βρισκόταν στο Ιράκ καθώς συμμετείχε στο Delphi Forum Slemani, που πραγματοποιήθηκε στις 6-7 Ιουνίου στη Σουλεϊμανίγια, καθώς και ακόμη 17 Έλληνες έχουν εγκλωβιστεί στο Ιράκ λόγω των τελευταίων εξελίξεων.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Υπουργείο Εξωτερικών (ΥΠΕΞ) είναι σε συνεχή επικοινωνία με τον Χάρη Θεοχάρη καθώς και με τις αρχές του Ιράκ προκειμένου να βρεθεί ο κατάλληλος τρόπος για την ασφαλή επιστροφή των Ελλήνων στη χώρα μας.
«Όλοι είναι καλά στην υγεία τους και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας» τονίζει το ΥΠΕΞ.
Ο Πατριάρχης Θεόφιλος συναντήθηκε σήμερα με τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα επισκέφθηκε τον Αμερικανό πρόεδρο στο Λευκό Οίκο
Η προοπτική επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στην Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο Γ΄ τη Δευτέρα 8 Ιουνίου στο Μέγαρο Μαξίμου. Ο προκαθήμενος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, που συναντήθηκε πρόσφατα με τον Αμερικανό πρόεδρο, κατέθεσε τους χαιρετισμούς του Τραμπ και άνοιξε εκ νέου το θέμα μιας πιθανής επίσκεψης στην ελληνική πρωτεύουσα.
Πατριάρχης Ιεροσολύμων προς Μητσοτάκη: Οι χαιρετισμοί Τραμπ και τα σχέδια για Αθήνα
Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος απευθυνόμενος στον Κυριάκο Μητσοτάκη τόνισε: «Είχαμε μια πολύ καλή συνάντηση. Σας μεταφέρουμε και τους χαιρετισμούς του Προέδρου κ. Τραμπ, ο οποίος, νομίζω, έχει τη διάθεση να επισκεφτεί και την Ελλάδα σε μια επικείμενη επίσκεψή του προς τον εδώ χώρο». Η δήλωση αυτή προσέδωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συνάντηση, καθώς ο Πατριάρχης ανέδειξε τη συζήτηση που διεξήγαγε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ σχετικά με το καθεστώς των Ιεροσολύμων και τη θέση των Χριστιανών στη Μέση Ανατολή.
Συνεργασία Ελλάδας και Πατριαρχείου Ιεροσολύμων
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης στο Μέγαρο Μαξίμου, τέθηκαν επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη συνεργασία της Ελληνικής Πολιτείας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Οι δύο πλευρές εξέτασαν τις εξελίξεις γύρω από το καθεστώς των Ιερών Προσκυνημάτων, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα θέματα προστασίας των ιστορικών δικαιωμάτων και των αρχαίων προνομίων που διαθέτει το Πατριαρχείο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη συγκυρία «εξαιρετικά σημαντική», επισημαίνοντας ότι η επίσκεψη του Πατριάρχη λαμβάνει χώρα σε περίοδο έντονης αναταραχής στη Μέση Ανατολή. «Μας επισκέπτεστε σε εξαιρετικά ταραγμένους καιρούς για την ευρύτερη περιοχή», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ειδικά στη σημαία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, επισημαίνοντας ότι τα δύο ελληνικά γράμματα «Φ» και «Τ» συμβολίζουν τους «φύλακες του τάφου». Η αναφορά αυτή, όπως τόνισε, αποτυπώνει την ιστορικότητα του Γένους και τη σημασία που αποδίδει η Ελληνική Πολιτεία στη στενή συνεργασία με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο των τεσσάρων Πρεσβυγενών Πατριαρχείων για την ενότητα του ελληνικού ορθόδοξου κόσμου, με ξεχωριστή μνεία στη «μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης».
Χριστιανική παρουσία και ασφάλεια στη Μέση Ανατολή
Κεντρικό θέμα της συνάντησης αποτέλεσε η κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή μετά την πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης, καθώς και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χριστιανικές κοινότητες της περιοχής. Ο πρωθυπουργός επανέλαβε το διαχρονικό ενδιαφέρον της Ελλάδας για τη στήριξη της χριστιανικής παρουσίας και ειδικά των Ορθοδόξων Χριστιανών στους Αγίους Τόπους, που αποτελούν την αρχαιότερη χριστιανική κοινότητα στην περιοχή. Παράλληλα, ο Μητσοτάκης υπογράμμισε τη σταθερή προσήλωση της Αθήνας στην προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας της λατρείας, τονίζοντας τη στρατηγική σημασία αυτών των αρχών για την περιοχή.
Ενδιαφέρον Τραμπ και State Department για τα Ιεροσόλυμα
Από την πλευρά του, ο Πατριάρχης Θεόφιλος ανέφερε ότι τόσο το State Department όσο και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ επιδεικνύουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη διαφύλαξη του καθεστώτος των Ιεροσολύμων, του προσκυνηματικού καθεστώτος και της παρουσίας των Χριστιανών στη Μέση Ανατολή. «Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων είναι η ενσάρκωση της ιεράς ιστορίας των Ιεροσολύμων», σημείωσε ο Πατριάρχης, υπογραμμίζοντας την άρρηκτη σύνδεσή του με το «ευσεβές γένος των Ρωμαίων».
Ιστορική συμφωνία για την προστασία των κειμηλίων
Στη συνάντηση έγινε αναφορά στη συμφωνία που υπεγράφη με το υπουργείο Πολιτισμού για την προστασία των κειμηλίων του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη συμφωνία έμπρακτη απόδειξη της βούλησης της Ελληνικής Πολιτείας να προστατεύσει «αυτόν τον ανεκτίμητο πολιτιστικό θησαυρό». Ο Πατριάρχης Θεόφιλος έκανε λόγο για «ιστορική στιγμή» για το Πατριαρχείο, ευχαριστώντας την ελληνική πλευρά για το ενδιαφέρον και τη στήριξη. Όπως τόνισε, η Ελλάδα «ήταν και παραμένει η τροφός μητέρα» των κληρικών που υπηρετούν στη διασπορά και ιδίως στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Η επίσκεψη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων στην Αθήνα εντάσσεται στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας της ελληνικής πολιτείας με το Πατριαρχείο και έρχεται σε συνέχεια των επανειλημμένων επισκέψεων του πρωθυπουργού και μελών της κυβέρνησης στους Αγίους Τόπους, ενισχύοντας τους δεσμούς μεταξύ Ελλάδας και Πατριαρχείου.
Ο διάλογος Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πατριάρχη κ.κ. Θεόφιλος Γ΄
Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο Πρωθυπουργός και ο Πατριάρχης κ.κ. Θεόφιλος Γ΄ είχαν τον ακόλουθο διάλογο:
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Χαίρομαι πάρα πολύ που σας υποδέχομαι, Μακαριώτατε, στην Αθήνα, μετά την επίσκεψη την οποία σας είχα κάνει στην Ιερουσαλήμ. Μας επισκέπτεστε σε εξαιρετικά ταραγμένους καιρούς για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, γι’ αυτό και θεωρώ τη συγκυρία της συνάντησής μας εξαιρετικά σημαντική. Ενθυμούμαι πάντα ότι στη σημαία του Πατριαρχείου υπάρχουν τα δύο ελληνικά γράμματα «Φ» και «Τ», «φύλακες του τάφου», κάτι το οποίο υποδηλώνει την ιστορικότητα του γένους, αλλά και την πολύ μεγάλη σημασία την οποία η Ελληνική Πολιτεία αποδίδει στη στενή συνεργασία με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και βέβαια τον ρόλο που παίζουν και τα τέσσερα πρεσβυγενή Πατριαρχεία -προεξέχουσας, βέβαια, της μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης- για την ενότητα του ελληνικού ορθόδοξου κόσμου.
Ξέρω ότι και εσείς, όπως και εγώ, νοιαζόμαστε ιδιαίτερα για τη διαφύλαξη του ιδιαίτερου status quo των Αγίων Τόπων, όπως νοιαζόμαστε και για την προστασία όλων των χριστιανικών ορθόδοξων πληθυσμών στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι και αυτοί δοκιμάζονται μέσα από αυτή την πολύ μεγάλη γεωπολιτική αναταραχή την οποία καλούμαστε πολλοί να διαχειριστούμε. Με ενδιαφέρει πολύ να ακούσω τις σκέψεις σας, όπως και την αποτίμηση της εξαιρετικά σημαντικής συνάντησης που είχατε με τον Πρόεδρο Trump, ο οποίος και αυτός αποδίδει πολύ μεγάλη σημασία στα ζητήματα αυτά.
Τέλος, να εκφράσω την ικανοποίησή μου, Μακαριώτατε, για τη σημαντική συμφωνία την οποία υπογράψατε με το Υπουργείο Πολιτισμού, η οποία αποδεικνύει και έμπρακτα τη βούληση της Ελληνικής Πολιτείας για την προστασία των κειμηλίων σας και αυτού του ανεκτίμητου πολιτιστικού θησαυρού τον οποίον διαχειρίζεστε και ο οποίος πρέπει να προφυλαχθεί, να διαφυλαχθεί και να παραδοθεί στις επόμενες γενεές ατόφιος. Και πάλι, λοιπόν, σας καλωσορίζω στην Αθήνα και σας εύχομαι καλή δύναμη στα δύσκολα καθήκοντά σας αυτή την ταραγμένη εποχή την οποία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε».
Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄: «Σας ευχαριστούμε θερμώς, κ. Πρωθυπουργέ, για το ενδιαφέρον το οποίο επιδεικνύετε, παντοιοτρόπως και ποικιλοτρόπως. Χαιρόμαστε ιδιαιτέρως γι’ αυτή τη συνάντηση, η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για τις σχέσεις του Πατριαρχείου με τη φιλτάτη πατρίδα, αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία για τον χώρο στον οποίο ζούμε και κινούμεθα, για τους Αγίους Τόπους και ειδικότερα για την Ιερουσαλήμ, η οποία είναι το σημείο αναφοράς όλου του κόσμου. Το δε Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ουσιαστικά είναι η ενσάρκωσις της ιεράς ιστορίας των Ιεροσολύμων. Και φυσικά, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, αυτό το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο ή καλύτερα να πούμε ότι είναι αναπόσπαστο τμήμα του ευσεβούς γένους των Ρωμαίων, το οποίο ευσεβές γένος των Ρωμαίων είχε αυτή τη μεγάλη τιμή από τη Θεία Πρόνοια να αναστήσει τον Πανάγιο Τάφο.
Και όπως γνωρίζετε, στον Πανάγιο Τάφο υπάρχει μια επιγραφή η οποία λέει: «Οι αναστήσαντές με», το βασιλικό και αυτοκρατορικό γένος των Ρωμαίων. Χαιρόμαστε ιδιαιτέρως για το ενδιαφέρον το οποίο επιδεικνύετε, αλλά και για τον χρόνο τον οποίο διαθέσατε γι’ αυτή τη συνάντηση. Και, όπως είπατε, χαιρόμεθα διότι βλέπουμε ότι υπάρχει ενδιαφέρον και εκ μέρους της Ελληνικής Πολιτείας και υμών προσωπικώς για την παρουσία και τη διασφάλιση εκεί της παραμονής των χριστιανών. Ένα θέμα το οποίο απασχολεί έντονα και το State Department και τον ίδιο τον Πρόεδρο, τον κ. Trump, ο οποίος στη συζήτηση που είχαμε, στη συνάντηση, αναφέρθηκε σε αυτό το θέμα, εις τη διαφύλαξη του καθεστώτος των Ιεροσολύμων, εννοούμε και του προσκυνηματικού καθεστώτος, αλλά και την ύπαρξη των χριστιανών εις τη Μέση Ανατολή.
Είχαμε μια πολύ καλή συνάντηση. Σας μεταφέρουμε και τους χαιρετισμούς του Προέδρου κ. Trump, ο οποίος, νομίζω, έχει τη διάθεση να επισκεφτεί και την Ελλάδα σε μια επικείμενη επίσκεψή του προς τον εδώ χώρο.Τέλος, θέλουμε να σας ευχαριστήσουμε για το μνημόνιο αυτό, το οποίο υπογράψαμε με την κα Μενδώνη. Όντως είναι μια ιστορική στιγμή για το Πατριαρχείο και, όπως είπατε, αυτό αποδεικνύει εμπράκτως τη σχέση του Πατριαρχείου με την Ελλάδα, η οποία Ελλάδα ήταν και παραμένει η τροφός μητέρα όλων των κληρικών που υπηρετούν στη διασπορά, αλλά και ιδιαιτέρως εις το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ και πάλι και σας μεταφέρουμε τις ευλογίες της Αγίας Πόλης της Ιερουσαλήμ αλλά και της αγιοταφιτικής αδελφότητας».
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου κατηγόρησε τον πρώην πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, ότι "διέλυσε την αντιπολίτευση" και μίλησε για "δίδυμο αλληλοεξυπηρέτησης" με τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Με αιχμηρή κριτική προς τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα επανήλθε η Ζωή Κωνσταντοπούλου, κατηγορώντας τον ότι ευθύνεται για τη διάλυση της αντιπολίτευσης μετά τις εκλογές του 2023. Σε συνέντευξή της τη Δευτέρα 6 Ιουνίου 2026, στο Open, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας υποστήριξε πως ο κ. Τσίπρας παρέμεινε στη Βουλή για δυόμισι χρόνια χωρίς να έχει ουσιαστική πολιτική παρουσία. Ανεβάζοντας τους τόνους, η Ζωή Κωνσταντοπούλου κατηγόρησε επιπλέον τον πρώην πρωθυπουργό για στάση που, κατά τα λεγόμενά της, ευνόησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Παράλληλα, έκανε λόγο για μια «σχέση αλληλοεξυπηρέτησης» μεταξύ των δύο πολιτικών, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι ο Τσίπρας «έστρωσε το χαλί» στον "διάδοχό" του.
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου ανέφερε πως ο Αλέξης Τσίπρας, μετά το εκλογικό αποτέλεσμα του Ιουνίου 2023, αποχώρησε από τη θέση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αφήνοντας το κόμμα του σε κατάσταση διαρκούς κρίσης. «Την αντιπολίτευση διέλυσε ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, και τώρα έρχεται και λέει θέλω να διαλύσω γενικότερα την αντιπολίτευση στη Βουλή. Δεν είναι καταγγελία, είναι πραγματικότητα», είπε, επιχειρώντας να συνδέσει την αποχώρησή του από την ηγεσία με τις μεταγενέστερες διασπάσεις στον χώρο της Αριστεράς. Η αναφορά της για την περίοδο 2023-2025 ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με τα λεγόμενά της, ο Αλέξης Τσίπρας παρέμεινε «σιωπηλός» στα κοινοβουλευτικά έδρανα. Τόνισε πως «δυόμιση χρόνια ήταν τουρίστας», κατηγορώντας τον πρώην πρωθυπουργό ότι εισέπραττε κανονικά τον μισθό του, χωρίς όμως να εκπληρώνει τον ρόλο που του αναλογούσε ως βουλευτής και πρώην αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Κωνσταντοπούλου: Τσίπρας και Μητσοτάκης "δίδυμο αλληλοεξυπηρέτησης"
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, υποστήριξε παράλληλα πως η πολιτική πορεία του Αλέξη Τσίπρα τελικά εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ανέφερε πως πρόκειται για ένα «δίδυμο αλληλοεξυπηρέτησης» και τόνισε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «δεν θα είχε ποτέ εκλεγεί» το 2019 αν δεν υπήρχε η φθορά της κυβέρνησης Τσίπρα. Παράλληλα, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι δεν προχώρησε στη συγκρότηση ούτε Εξεταστικής Επιτροπής ούτε Προανακριτικής για την τραγωδία στο Μάτι.
Τι είπε η Ζωή Κωνσταντοπούλου για την περίοδο του 2015
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου αναφέρθηκε στην περίοδο του 2015, σημειώνοντας ότι τον Μάρτιο εκείνης της χρονιάς είχε κληθεί από τον Αλέξη Τσίπρα στο Μέγαρο Μαξίμου, σε μια φάση που, κατά την ίδια, ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Σύμφωνα με την ίδια, ο τότε πρωθυπουργός της ζήτησε να εξετάσει κείμενα που σχετίζονταν με υποκλοπές. «Ήταν ένα γεγονός που με είχε σοκάρει τότε», ανέφερε, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια ακόμη αιχμή από τη συγκρουσιακή σχέση των δύο πρώην συνοδοιπόρων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να παίξει το χαρτί του αιφνιδιασμού, βάζοντας τέλος στην οργιάζουσα φημολογία των τελευταίων ημερών και προχωρώντας σε έναν περιορισμένο αλλά απολύτως στοχευμένο ανασχηματισμό. Οι ανακοινώσεις ήρθαν νωρίτερα από ό,τι ανέμεναν ακόμη και οι άμεσα εμπλεκόμενοι, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον νέο, υπουργό, Αναπληρωτή Μεταφορών, Γιώργο Κώτσηρα, ο οποίος βρέθηκε κανονικά το πρωί στη Βουλή για να απαντήσει στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, χωρίς να γνωρίζει ότι είχε αδειάσει η κλεψύδρα.
Η απόφαση του πρωθυπουργού να κλείσει άμεσα το ζήτημα των αλλαγών στο κυβερνητικό σχήμα είχε ως στόχο να σταματήσει τη σεναριολογία που είχε αναπτυχθεί και να δώσει οριστικό τέλος σε κάθε συζήτηση περί ευρύτερων παρεμβάσεων στο Μέγαρο Μαξίμου. Η εικόνα που εξέπεμψε το κυβερνητικό επιτελείο ήταν αυτή της ταχύτητας, της αποφασιστικότητας και της πολιτικής πρωτοβουλίας των κινήσεων.
Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατούσε ήταν το σκωπτικό σχόλιο του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, μόλις μιάμιση ώρα πριν από τις επίσημες ανακοινώσεις. Ερωτηθείς στο briefing αν πρόκειται να αποχωρήσει από το Μέγαρο Μαξίμου, απάντησε χαμογελώντας: «Βιάζεστε να με ξεφορτωθείτε; Και δεν έχω τέτοια ενημέρωση». Με τον τρόπο αυτό έκλεινε, έστω και έμμεσα, τα σενάρια που τον ήθελαν να μετακινείται στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Η έντονη ονοματολογία του τελευταίου διημέρου δεν είχε γίνει δεκτή με ιδιαίτερο ενθουσιασμό από το Μέγαρο Μαξίμου, άλλα πρωτίστως από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Γι’ αυτό και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου βρισκόταν ο πρωθυπουργός, δόθηκε η γραμμή ότι «δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση» και ότι οι τελικές επιλογές θα γίνονταν γνωστές μετά την επιστροφή του. Τελικώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε να κινηθεί ταχύτερα, αιφνιδιάζοντας σχεδόν τους πάντες.
Οι τέσσερις αλλαγές που ανακοινώθηκαν αντανακλούν έξι βασικά χαρακτηριστικά της κυβερνητικής στρατηγικής: την ανανέωση του κυβερνητικού σχήματος, την αξιοποίηση της νέας γενιάς στελεχών, την εμπειρία και την τεχνοκρατική επάρκεια, την κοινοβουλευτική και διοικητική εμπειρία, την εξειδίκευση ανά χαρτοφυλάκιο, αλλά και τη διασφάλιση της συνέχειας και της αποτελεσματικότητας του κυβερνητικού έργου.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Γιώργος Κώτσηρας αναλαμβάνει αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, διαδεχόμενος τον Κωνσταντίνο Κυρανάκη, ο οποίος προορίζεται για τη θέση του Γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας. Με θητεία σε τρία υπουργεία και ισχυρό ακαδημαϊκό υπόβαθρο στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, θεωρείται ένα από τα πλέον έμπειρα στελέχη της νεότερης γενιάς της παράταξης.
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μετακινείται ο Δημήτρης Μαρκόπουλος, αναλαμβάνοντας τη φορολογική πολιτική. Η μακρά πορεία του στο οικονομικό ρεπορτάζ και η κοινοβουλευτική του εμπειρία κρίθηκαν πολύτιμα στοιχεία για ένα χαρτοφυλάκιο με αυξημένες απαιτήσεις τόσο σε επίπεδο πολιτικής ουσίας όσο και δημόσιας εκπροσώπησης.
Η Μαριλένα Σούκουλη αναλαμβάνει υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη θέση του εκλιπόντος Νίκου Ταγαρά. Η επαγγελματική της διαδρομή ως μηχανικός και η κοινοβουλευτική της παρουσία συνδέονται άμεσα με τις αρμοδιότητες που αναλαμβάνει σε κρίσιμους τομείς του χωροταξικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού.
Παράλληλα, ο Τάσος Χατζηβασιλείου τοποθετείται στο υπουργείο Εξωτερικών ως υφυπουργός αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει αποκτήσει ως γραμματέας Διεθνών Σχέσεων της ΝΔ και τη συστηματική ενασχόλησή του με τα ευρωπαϊκά ζητήματα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η τελική απόφαση του πρωθυπουργού να διατηρήσει τον Παύλο Μαρινάκη στη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου. Η αναζήτηση πιθανού αντικαταστάτη του αποδείχθηκε σύνθετη και απαιτητική άσκηση, γεγονός που εξηγεί γιατί μέχρι και τις τελευταίες ώρες δεν θεωρούνταν δεδομένη η μετακίνησή του. Συνεργάτες του πρωθυπουργού εξηγούσαν μετά τις ανακοινώσεις ότι ο κ. Μαρινάκης παραμένει, καθώς θεωρείται πρόσωπο απολύτου εμπιστοσύνης, με επιτυχημένη παρουσία και κομβικό ρόλο στον επικοινωνιακό σχεδιασμό της κυβέρνησης μέχρι τις εθνικές εκλογές του 2027.
Το τελικό αποτύπωμα του ανασχηματισμού, όπως λένε κυβερνητικά στελέχη είναι σαφές: περιορισμένες αλλαγές, στοχευμένες επιλογές, αξιοποίηση νέων προσώπων με κυβερνητική και κοινοβουλευτική εμπειρία και, κυρίως, ένα μήνυμα πολιτικής συνέχειας χωρίς ανατροπές στον πυρήνα της κυβερνητικής λειτουργίας.
Μας λένε τώρα ότι η μεγάλη αναμονή στα Επείγοντα οφειλόταν αποκλειστικά στις… ιώσεις
Αυτό, πράγματι, είναι κάτι το οποίο ακούμε για πρώτη φορά. Ορισμένοι κύκλοι συνδικαλιστών γιατρών του ΕΣΥ κατηγορούν τον υπουργό Υγείας, Άδωνη Γεωργιάδη, ότι στρεψοδικεί, όσον αφορά στη δραστική μείωση του μέσου χρόνου αναμονής στα τμήματα επειγόντων περιστατικών (ΤΕΠ) εκείνων των 73 νοσοκομείων του ΕΣΥ όλης της χώρας για τους προσερχόμενους ασθενείς σε αυτά. Τον κατηγορούν ότι υπερβάλλει καραμπινάτα για την σημασία και την αξία που έχει το λεγόμενο «βραχιολάκι» σε αυτήν τη δραστική μείωση της αναμονής των ασθενών.
ΕΣΥ: Λείπουν οι... ιώσεις
Λένε οι κύκλοι αυτοί των συνδικαλιστών γιατρών του ΕΣΥ της χώρας μας ότι πάντα μειώνεται δραστικά ο χρόνος αναμονής στα ΤΕΠ τέτοια εποχή, γιατί λείπει κάτι το οποίο εκείνοι το ανακάλυψαν τώρα. Λείπουν οι... ιώσεις, οι οποίες οδηγούν μαζικά ασθενείς στα ΤΕΠ των νοσοκομείων του ΕΣΥ όλης της χώρας. Είναι, πράγματι, πολύ διασκεδαστικό όσο και αποκαλυπτικό συνδικαλιστές γιατροί του ΕΣΥ να παραδέχονται, χωρίς ποτέ να μπήκαν στον κόπο να μετρήσουν την εικαζόμενη πολύ μεγάλη αναμονή των ασθενών στα ΤΕΠ, ότι για όλα φταίνε αποκλειστικά και μόνον οι ιώσεις και πως δεν έχουμε παρά να κάνουμε με μία κυκλική συμπεριφορά των πολιτών της χώρας μας, οι οποίοι λανθασμένα και κακώς συνωστίζονται στα ΤΕΠ, εξαιτίας… ιώσεων. Λαμπρό;
Ορκίστηκε κι ανέλαβε καθήκοντα βουλευτή ο Γιάννης Δραγασάκης, μετά την απόφαση της Έφης Αχτσιόγλου να παραδώσει τη βουλευτική έδρα.
Ο κ. Δραγασάκης ήταν ο πρώτος επιλαχών με το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στον Β2 Δυτικό Τομέα Αθηνών, οπότε ήταν εκείνος που την αντικατέστησε.
Υπενθυμίζεται ότι η κ. Αχτσιόγλου είχε εκλεγεί με τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2023 και στη συνέχεια ήταν ένα από τα μέλη της ΚΟ που αποχώρησαν από το κόμμα και κατόπιν ίδρυσαν τη Νέα Αριστερά. Η πρώην βουλευτής πριν από λίγες μέρες έφυγε από τη Νέα Αριστερά και ταυτόχρονα παραιτήθηκε από το βουλευτικό αξίωμα, μία κίνηση που πολλοί εκτιμούν ότι συνδέεται με το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα.
Ο κ. Δραγασάκης, αφού ορκίστηκε, ενημέρωσε το προεδρείο της Βουλής ότι θα ανεξαρτητοποιηθεί. Την επιστολή ανεξαρτητοποίησής του ανέγνωσε ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γιάννης Πλακιωτάκης.
Κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας αναλαμβάνει ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης, Στράτος Σιμόπουλος.
Ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης αντικαθιστά τον Δημήτρη Μαρκόπουλο, ο οποίος αναλαμβάνει υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για τη Φορολογική Πολιτική.
Και τι έκανε η Ζωή με έναν «παραδομένο στο παρακράτος;» - Η πολιτική
αξία της εκ των υστέρων καταγγελίας
Ηαποκάλυψη της Ζωής της Κωνσταντοπούλου ήταν πραγματικά συγκλονιστική
(εντάξει, φυσικά και δεν ήταν, αλλά προσπαθώ να κινήσω το ενδιαφέρον σας).
Μιλώ για την αποκάλυψη την οποία έκανε στον Τάκη τον Χατζή, στον οποίο είπε
«εγώ έχω άλλη παιδεία, άλλη διαδρομή, άλλη δημοκρατική συγκρότηση κι όταν είδα
έναν Τσίπρα στο Μαξίμου να ξεφυλλίζει παρακολουθήσεις που του έδινε ο
Ρουμπάτης και να προσπαθεί ουσιαστικά να με φοβίσει λέγοντας ότι κάποιοι θα
κάνανε χτύπημα σε μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, κατάλαβα πάρα πολύ καλά ότι εδώ μιλάμε για
ένα πρόσωπο παραδομένο στο παρακράτος».
Αυτό που δεν είπε η αρχηγός του Μπιμπίλα είναι το πώς αυτή, με την άλλη
παιδεία, την άλλη διαδρομή και την άλλη δημοκρατική συγκρότηση, συνέχισε να
συμπορεύεται με έναν κάποιον που ήταν παραδομένος στο παρακράτος; Γιατί εδώ
δεν μιλάμε για κάποιον που έχει αποκλίνει από τις αρχικές του θέσεις, ή για
κάποιον που έχει βάλει νερό στο κρασί του, ή για κάποιον ασυνεπή. Μιλάμε για
κάποιον «παραδομένο στο παρακράτος». Δηλαδή για άνθρωπο επικίνδυνο, όχι μόνο
για τους γύρω του, αλλά για τη χώρα ολόκληρη. Γιατί η κόρη του Νίκου του
Κωνσταντόπουλου δεν παραιτήθηκε καταγγέλλοντας τον και προστατεύοντας τον λαό
από τους κινδύνους που εγκυμονεί ένας παραδομένος στο παρακράτος ηγέτης;
Ζωή Κωνσταντοπούλου καταγγέλλει ότι το 2015 ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποίησε υποκλοπές της ΕΥΠ για να την εκβιάσει, κατηγορώντας την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ για στήσιμο παρακράτους. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ (2015–2019) καταγράφηκαν συνολικά περίπου 54.000… pic.twitter.com/ze9lexIXnz
— Νίκος🇬🇷Σωτηρόπουλος (@NIKSOTIROPOYLOS) June 4, 2026
Την ίδια ερώτηση (με κάποιες παραλλαγές, γιατί δεν έχουν πει τόσο μεγάλες
χοντράδες) μπορεί να κάνει κάποιος σε αρκετούς παλιούς συντρόφους του Αλέκση
μας. Παρακολουθώντας κανείς το φοβερό ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» της Ελένης
Βαρβιτσιώτη και της Βικτώριας Δενδρινού που προβάλλεται στο ΣΚΑΙ, βλέπει
παλιούς συριζαίους να απαξιώνουν ένα άνθρωπο που υπό την ηγεσία του καβάλησαν
το άτι της εξουσίας. Και να τον απαξιώνουν ακόμα και για την περίοδο που
πήγαιναν μαζί του χεράκι χεράκι χωρίς ποτέ να εξηγούν γιατί δεν διαχώρισαν
εγκαίρως τη θέση τους.
Η εξουσία είναι πολύ γλυκιά και για να την απολαύσεις είσαι αναγκασμένος να τη
συνοδεύσεις με κάποιες πίκρες, αλλά οι περισσότεροι σύντροφοι δεν έκαναν γι
αυτό την πάπια. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν συμπορευόταν με έναν «παραδομένο στο
παρακράτος» μόνο για την απόλαυση του να βασανίζει τους βουλευτές ως πρόεδρος
της Βουλής. Ήταν και κάτι μεγαλύτερο. Βλέπετε, η ευκαιρία να καταστρέψεις τη
χώρα σου δεν παρουσιάζεται πολλές φορές (συνήθως δεν παρουσιάζεται ούτε μια)
και δεν είναι εύκολο να την αφήσεις να πάει χαμένη. Και για μια τέτοια
ευκαιρία, αξίζει να σταθείς στο πλευρό ακόμα και κάποιου που ήταν «παραδομένος
στο παρακράτος». Και μπράβο σου.
