Σε μετωπική πολιτική σύγκρουση εξελίσσεται η συζήτηση για το ιδιωτικό χρέος, με την κυβέρνηση να απαντά μία προς μία στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ και να υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος όσων παρουσιάζονται σήμερα ως «νέο σχέδιο» είτε έχει ήδη θεσμοθετηθεί είτε βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή.
Η αντιπαράθεση αφορά ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις: την προστασία της κατοικίας, τις ρυθμίσεις οφειλών, τα δάνεια που έχουν περάσει σε funds και servicers, τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
Και η κυβερνητική απάντηση δεν επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους.
H απάντηση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Το ΠΑΣΟΚ βάφτισε «νέο σχέδιο» μια συλλογή από ήδη εφαρμοσμένες πολιτικές και παλιές συνταγές. Παρουσιάζει ως καινούργιες λύσεις όσα έχουν ήδη δρομολογηθεί, επαναφέρει ιδέες που έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα και, όπου επιχειρεί να εμφανιστεί πιο «ριζοσπαστικό», καταλήγει είτε να αγνοεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες είτε να προτείνει ρυθμίσεις που δημιουργούν νέες αδικίες εις βάρος των συνεπών φορολογουμένων και δανειοληπτών.
Ας δούμε, λοιπόν, μία προς μία τις προτάσεις του:
1. Ζητά προστασία της κύριας κατοικίας. Έχει ήδη ψηφιστεί.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει την επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας. Η Κυβέρνηση την έχει ήδη θεσμοθετήσει και τίθεται σε εφαρμογή στις 21 Σεπτεμβρίου.
Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παρέχεται πλέον στους δανειολήπτες η δυνατότητα να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία τους μέσω σταδιακής αποπληρωμής σε δόσεις, με αυτοματοποιημένο και αντικειμενικό τρόπο και χωρίς καθυστερήσεις στα δικαστήρια.
Αυτό, λοιπόν, που το ΠΑΣΟΚ ευαγγελίζεται σήμερα ως λύση, είναι ήδη νόμος του κράτους και ξεκινά να εφαρμόζεται άμεσα.
2. Ζητά 120 δόσεις. Υπάρχουν ήδη 72 και έως 240 μέσω του εξωδικαστικού.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά την επαναφορά των 120 δόσεων.
Η Κυβέρνηση έχει ήδη προωθήσει ένα ευρύτερο πλέγμα ρυθμίσεων, προβλέποντας έως 72 δόσεις για παλαιότερες οφειλές, ενώ μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παρέχεται δυνατότητα έως 240 δόσεων και για τις οφειλές προς το Δημόσιο.
3. Προτείνει εξαγορά του δανείου πριν από την πώλησή του σε funds. Αγνοεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει να δίνεται στον οφειλέτη η δυνατότητα να εξαγοράζει την οφειλή του σε χαμηλότερη τιμή πριν αυτή πωληθεί σε fund.
Μόνο που η πρόταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί αφερεγγυότητας.
Η Κυβέρνηση δεν εξαγγέλλει λύσεις που δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Έχει θεσμοθετήσει εργαλεία ρύθμισης τα οποία, με ρεαλιστικό και αντικειμενικό τρόπο, δίνουν τη δυνατότητα ακόμη και κουρέματος της οφειλής σε οφειλέτες που πραγματικά το έχουν ανάγκη. Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί πραγματικές λύσεις, όχι εύκολες υποσχέσεις που καταρρέουν μόλις συναντήσουν το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
4. Για το ελβετικό φράγκο προτείνει μια «λύση» που αγνοεί όσους ήδη πλήρωσαν.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο αγνοεί ένα κρίσιμο δεδομένο: πάνω από το 33% των δανείων σε ελβετικό φράγκο έχει ήδη αποπληρωθεί.
Δεν μπορεί να θεσμοθετηθεί μια ρύθμιση που εντείνει την ανισότητα μεταξύ αποπληρωμένων και μη αποπληρωμένων δανείων. Δεν μπορεί η Πολιτεία, επιχειρώντας να διορθώσει ένα πρόβλημα, να δημιουργεί μια νέα αδικία εις βάρος εκείνων που υπήρξαν συνεπείς.
Η Κυβέρνηση έφερε μια ρεαλιστική και σταθμισμένη πρόταση, η οποία προσφέρει σταθερότητα για το μέλλον και ελάφρυνση της οφειλής. Και η ανταπόκριση των ίδιων των δανειοληπτών είναι ενδεικτική: ήδη, έναν μήνα πριν από τη λήξη του προγράμματος, το 60% των δανειοληπτών έχει καταθέσει αίτηση συμμετοχής.
5. Ζητά «υποχρεωτικό» εξωδικαστικό. Η υποχρεωτικότητα υπάρχει ήδη.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ήδη εργαλείο σε πλήρη λειτουργία. Με τον ν. 5072/2023, οι πιστωτές είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης τόσο στους ευάλωτους δανειολήπτες όσο και σε μια περίμετρο που καλύπτει ολόκληρη τη μεσαία τάξη.
Με τον ν. 5193/2025, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια διπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δωδεκαπλασιαστεί ο αριθμός των πολιτών που καλύπτονται.
Παράλληλα, οι τράπεζες είναι πλέον υποχρεωμένες να κάνουν πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Ο μηχανισμός βασίζεται στις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου
α) Στην ικανότητα αποπληρωμής, βάσει εισοδήματος και δαπανών.
β) Στην αξία της περιουσίας, ώστε να προστατεύεται και η κοινωνική δικαιοσύνη.
Η ευρωπαϊκή αρχή της μη χειροτέρευσης, όπως ενσωματώνεται στον ν. 4738/2020, διασφαλίζει ότι οι πιστωτές δεν θα λάβουν λιγότερα από όσα θα λάμβαναν σε περίπτωση ρευστοποίησης.
Και στην πράξη έχουν ήδη θεσπιστεί ευνοϊκότερες ρυθμίσεις: σταθερό επιτόκιο 3% και αλγόριθμος που οδηγεί σε μεγαλύτερα “κουρέματα”.
ΟΙ «ΝΕΕΣ» ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
Απέναντι στις γενικόλογες διακηρύξεις του ΠΑΣΟΚ, η Κυβέρνηση έχει χτίσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο που στηρίζει ουσιαστικά τόσο τους ευάλωτους όσο και τη μεσαία τάξη.
Συγκεκριμένα:
- Θεσμοθέτησε για όλους τους δανειολήπτες που τηρούν τη ρύθμιση του νόμου Κατσέλη την ευνοϊκή τοκοφορία που αποφάσισε ο Άρειος Πάγος ενώ , επιπλέον, θεσμοθέτησε και την αναδρομικότητα.
- Αύξησε το ακατάσχετο όριο στα 1.600 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο και τις τράπεζες, με όφελος 350 ευρώ μηνιαίας ρευστότητας για περίπου 1,7 εκατ. φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
- Θεσμοθέτησε την άρση κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής του.
- Θέσπισε τη δυνατότητα χορήγησης 72 δόσεων για παλαιότερες οφειλές.
- Διεύρυνε το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα ένταξης σε περισσότερους πολίτες με μικρότερες οφειλές.
- Νομοθέτησε την προστασία της κύριας κατοικίας με αυτόματο και αντικειμενικό τρόπο, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.
- Έφερε μια δίκαιη και ρεαλιστική λύση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
- Ενεργοποιεί τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης, ώστε ευάλωτοι οφειλέτες οι οποίοι δεν έχουν καμία δυνατότητα καταβολής ποσού για το δάνειό τους να μπορούν να παραμείνουν στην κατοικία τους ως μισθωτές, με δυνατότητα επαναγοράς της.
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΠΡΟΣΠΕΡΑΣΕΙ ΤΟ ΠΑΣΟΚ
Και υπάρχει κάτι ακόμη που δεν χωρά σε συνθήματα: τα αποτελέσματα.
Ο δείκτης του ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ για την Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ανήλθε σε 96,6%, όταν ο μέσος όρος για τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 119,3%. Η Ελλάδα βρίσκεται στη 15η θέση, σε φθίνουσα σειρά, ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη.
Από το 2018, ο δείκτης του ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους ως ποσοστού του συνολικού ιδιωτικού χρέους έχει μειωθεί κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, από 70,8% σε 56,7% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη σημαντική βελτίωση στην εξυπηρέτηση των οφειλών.
Στους χρηματοδοτικούς φορείς –τράπεζες και servicers– τα κόκκινα δάνεια μειώθηκαν από 99,7 δισ. ευρώ το 2018 σε 72,34 δισ. ευρώ σήμερα.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εξέλιξη του δείκτη μη εξυπηρετούμενου προς εξυπηρετούμενο δανεισμό: από 101,3% το 2018 έχει υποχωρήσει στο 39,7% σήμερα.
Το 2018, δηλαδή, ο εξυπηρετούμενος και ο μη εξυπηρετούμενος δανεισμός βρίσκονταν σχεδόν στα ίδια επίπεδα. Σήμερα ο εξυπηρετούμενος δανεισμός είναι υπερδιπλάσιος του μη εξυπηρετούμενου, ενώ ταυτόχρονα τα κόκκινα δάνεια έχουν μειωθεί σημαντικά και σε απόλυτους αριθμούς.
Αυτή είναι η πραγματικότητα που οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ επιλέγουν να αγνοούν.
Το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένα πολύ σοβαρό ζήτημα και χρειάζεται συνεχή δουλειά. Αλλά δεν αντιμετωπίζεται με την ανακύκλωση παλιών συνταγών.
Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να συνεχίζει να ανακαλύπτει σήμερα όσα έγιναν χθες. Η πραγματικότητα, όμως, το έχει ήδη προσπεράσει.
