Δριμεία επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα εξαπέλυσε ο Άκης Σκέρτσος, με αφορμή τις αναφορές του πρώην Πρωθυπουργού για τα έσοδα και τις επενδύσεις του ΔΕΔΔΗΕ.
12 Αυγούστου 2026
Σκέρτσος κατά Τσίπρα: «Κάθε φράση και ένα ψέμα ή μια ανακρίβεια, αδιόρθωτος»
Δριμεία επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα εξαπέλυσε ο Άκης Σκέρτσος, με αφορμή τις αναφορές του πρώην Πρωθυπουργού για τα έσοδα και τις επενδύσεις του ΔΕΔΔΗΕ.
11 Αυγούστου 2026
📺Γεωργιάδης: «Το Ισραήλ είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχός μας, θλιβερή μειοψηφία όσοι προκαλούν επεισόδια σε βάρος Εβραίων τουριστών»
Τα επεισόδια κατά Ισραηλινών τουριστών από μέλη της άκρας Αριστεράς, που τους χαρακτήρισε θλιβερή μειοψηφία, καταδίκασε με ανάρτησή του ο Άδωνις Γεωργιάδης.
Είναι άλλο πράγμα η κατοχυρωμένη από το Σύνταγμα ελευθερία για συγκεντρώσεις και διαμαρτυρία και εντελώς άλλο το κυνήγι, κατά κυριολεξία, ανθρώπων και συγκεκριμένα Εβραίων και γενικά Ισραηλινών, με σκοπό τον προπηλακισμό τους. Θλιβερές μειοψηφίες της Άκρας Αριστεράς, γεμάτες… pic.twitter.com/JIklhTnGFb
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) August 11, 2026
📺Αφροδίτη Λατινοπούλου: Χυδαία επίθεση από ΓΥΦΤΟΥΣ σε πλοίο για την Τήνο – «Καρ@@λα, αει στο δ@@@λο, πάρε μου μια π@πα»
Ένταση σε πλοίο της γραμμής, όπου ταξίδευε η Αφροδίτη Λατινοπούλου με προορισμό την Τήνο. Ομάδα Ρομά εξαπέλυσε φραστική επίθεση κατά της προέδρου της Φωνής Λογικής και ευρωβουλευτή.
ΑΦΕΝΤΙΚΟ ΜΗΠΩΣ ΕΙΣΑΙ ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ ΝΑ ΚΟΨΕΙΣ ΤΙΣ ΤΑΡΖΑΝΙΕΣ;😜🚲Μικροατύχημα για τον Μητσοτάκη στα Χανιά, χτύπησε τον ώμο του
Μικροατύχημα είχε τη Δευτέρα στα Χανιά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όταν έπεσε την ώρα που έκανε ποδήλατο, με αποτέλεσμα να χτυπήσει στον ώμο και να μεταβεί στο Νοσοκομείο Χανίων για τις απαραίτητες εξετάσεις.
Στάχτη και θρύψαλα οι «προοδευτικές» δυνάμεις
Εστία ψευδών ειδήσεων
Τα απομνημονεύματα Βαρβιτσιώτη: Σκληρή κριτική σε Σαμαρά για το Σκοπιανό, τι έγραψε για Καραμανλή και Παπανδρέου
Λόγω έλλειψης επαρκούς πείρας ο Σαμαράς ως ΥΠΕΞ δεν εκμεταλλεύθηκε τη στιγμή του διαμελισμού της Γιουγκοσλαβίας για να επιβάλει την άποψη της Ελλάδας σχετικά με την ονομασία του νεοπαγούς τότε κράτους των Σκοπίων» - Η καθοριστική γνωριμία με τον Εθνάρχη n Διαφωνία για την παραπομπή του Ανδρέα στο Ειδικό Δικαστήριο
Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης, που έφυγε ήσυχα από τη ζωή το μεσημέρι της Κυριακής 2 Αυγούστου, την ημέρα των 93ων γενεθλίων του, είχε μια ιδιαιτερότητα. Δεν ήταν μόνο πρωταγωνιστής της πολιτικής ζωής της χώρας από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, αλλά φρόντισε παράλληλα και για τη συστηματική καταγραφή βασικών πτυχών της και κρίσιμων παρασκηνίων εκ των έσω. Στους δύο τόμους της αυτοβιογραφίας του με τίτλο «Οπως τα έζησα» (1961-1981 από τις εκδόσεις Λιβάνη και 1981-1993 από τις εκδόσεις Πατάκη), ο επί σειρά ετών βουλευτής και υπουργός της Ν.Δ., ένα πρόσωπο που ταυτίστηκε ειδικά στα μεταπολιτευτικά χρόνια με τον Καραμανλισμό, καταγράφει μια σειρά γεγονότων και παρασκηνιακών εξελίξεων από το 1961 έως το 1993, ενώ ο τρίτος τόμος έμεινε σε εκκρεμότητα λόγω της ηλικίας και των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε ο Λάκωνας πολιτικός.
Στα ύστερά του χρόνια και όταν αποσύρθηκε από την ενεργό πολιτική, ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ή Μπάρμπι για τους φίλους και τους αγαπημένους του, εκτός από το κτήμα που απέκτησε στην πατρώα γη του Μυστρά, παρουσίασε και μια σειρά ιστορικών ντοκιμαντέρ στην ΕΡΤ, τα οποία ακόμα προβάλλονται από το Κανάλι της Βουλής. Η σειρά είχε τίτλο «Σύγχρονος Παυσανίας», με αναφορά στον ιστορικό και γεωγράφο Παυσανία, όχι τον βασιλιά της Σπάρτης. Κάπως έτσι και ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης που διέτρεξε τον πολιτικό χρόνο λειτούργησε ως πολιτικός Παυσανίας, καταγράφοντας τις αναμνήσεις και τις διαδρομές μιας ζωής. «Ανήκε σε μια γενιά από άλλο μέταλλο», όπως είπε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον επικήδειο λόγο του, το μεσημέρι της Τρίτης στη Μητρόπολη.
Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης δεν ήταν soft, αλλά ήταν ταυτόχρονα και βαθιά πολιτικός. Με αιχμές, γωνίες και άποψη, αλλά ταυτόχρονα με παραταξιακή συνείδηση και αίσθημα του ανήκειν. Με σεβασμό στην εσωτερική ιεραρχία, αλλά και με φιλοδοξία. Χτύπησε την πόρτα της ηγεσίας της Ν.Δ. το 1993, χωρίς να τα καταφέρει. Δεν στερήθηκε αξιωμάτων όμως, χρημάτισε υπουργός, βουλευτής, ευρωβουλευτής, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Κυρίως όμως έφυγε όχι απλά πλήρης ημερών, αλλά πλήρης αγάπης από τα τέσσερα παιδιά του που έμειναν από τον γάμο με τη γυναίκα της ζωής του, τη Σόφη Λαναρά-Βαρβιτσιώτη, η οποία πέθανε το 2015. Ο Μιλτιάδης, ο Θωμάς, ο Κωνσταντίνος και η Ελένη ήταν κοντά του στις τελευταίες του στιγμές. Μια μέρα νωρίτερα, ο «Μπάρμπι» είχε γιορτάσει τα τελευταία του γενέθλια. Μένουν οι αναμνήσεις και οι στιγμές. Ακολούθως, όπως τα διηγήθηκε.


Και ενώ η σχέση με τον Καραμανλή έχει ξεκινήσει καλά και αυτός τον εκτιμά, έρχονται τα πρώτα σύννεφα. Το 1962, ο Βαρβιτσιώτης πηγαίνει με τον στενό του φίλο Γεώργιο Ράλλη στο γήπεδο, σε ντέρμπι ΠΑΟ - Ολυμπιακός. Αρρωστοι Παναθηναϊκοί και οι δύο, σε κάποια φάση το ματς εκτρέπεται. Ο αστός Ράλλης ουρλιάζει, ο δε Βαρβιτσιώτης μουντζώνει. Την άλλη μέρα καλείται στο γραφείο του Καραμανλή. Εκεί βρίσκει έναν Καραμανλή έξαλλο, καθώς ο Ράλλης και ο Βαρβιτσιώτης έχουν γίνει πρωτοσέλιδο σε εφημερίδα. Αφού τον κατσαδιάζει, του λέει το αμίμητο: «Και άλλη φορά, όταν πας στο γήπεδο, δεν θα βγάζεις τα χέρια σου από τις τσέπες».
Λίγο πριν από την ήττα της ΕΡΕ το 1963, ο Βαρβιτσιώτης διηγείται ότι δυσαρέστησε ξανά τον Καραμανλή, όταν του είπε σε σύναξη βουλευτών πως δεν συμμερίζεται την αισιοδοξία των υπολοίπων για σαρωτική νίκη του κόμματος. Οταν πράγματι η ΕΡΕ χάνει από την Ενωση Κέντρου, ο Καραμανλής τον ξανακαλεί. «Γιάννη, πώς εσύ έπιασες το κλίμα ενώ όλοι οι άλλοι με καθησύχαζαν;», τον ρωτάει. Ο Βαρβιτσιώτης απαντάει ότι κυκλοφορεί όλη μέρα στην εκλογική του περιφέρεια και συναντά κόσμο από όλο το φάσμα. Ο Καραμανλής θυμόταν το περιστατικό αυτό και πάντα παραμονές εκλογών τον καλούσε για να του ζητήσει εκτίμηση αποτελέσματος.
1990 / Σκοπιανό-Σκληρή κριτική στους χειρισμούς Σαμαρά

1985-Το παρασκήνιο της επιλογής Σαρτζετάκη
1989-Διαφωνία για την παραπομπή Ανδρέα

1992-Οχι στα συλλαλητήρια για το Μακεδονικό
1993-Υπόθεση Λάλας: Η κατασκοπεία μέσα στο Πεντάγωνο
1993-Η χαμένη μάχη για την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας
Σε ύστερη συνέντευξή του στην «Καθημερινή», ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης τού αποδίδει στενές σχέσεις με οικονομικά συμφέροντα, ενώ στο βιβλίο του αναφέρει ότι ο Εβερτ, ο Σταύρος Δήμας και ο Θανάσης Κανελλόπουλος, που αποτελούσαν την εσωκομματική τρόικα της Ν.Δ. επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη, είχαν στενές σχέσεις με τον εκδότη Χρήστο Λαμπράκη, κάνοντας τακτικές διαρροές στα ΜΜΕ της επιρροής του.
1997-Ο ρόλος του στην ανάδειξη Κώστα Καραμανλή

Γεωργιάδης για τα ΟΥΡΛΙΑΧΤΑ για τον σοβά που έπεσε σε κτήριο 70 ετών στο Βενιζέλειο: Ρε παιδιά διαλέξτε, τα ντουβάρια τελικά είναι σημαντικά ή όχι
Ο κ. Γεωργιάδης απάντησε στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, τονίζοντας την αντίφαση μεταξύ της απαξίωσης των κτιριακών έργων όταν εγκαινιάζει νέα κτήρια και της κριτικής για μεμονωμένα περιστατικά φθοράς.
Ας τα δούμε όλα με την σειρά. Εδώ και 3 χρόνια σχεδόν με τους πόρους του Τακτικού μας Προϋπολογισμού, του ΤαΑ, του ΕΣΠΑ και συγκεντρώνοντας και πρωτοφανώς πολλές ιδιωτικές χορηγίες εκτελούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα κτιριολογικής αναβαθμίσεως του ΕΣΥ από την ίδρυσή του. Γιατί το… pic.twitter.com/IZsGbaDCDT
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) August 11, 2026
📺ΣΟΥΡΕΑΛ... Ο ΑΕΡΓΟΣ ΜΙΑ ΖΩΗ Κουτσούμπας χόρεψε ζεϊμπέκικο με τη.... «Φάμπρικα» σε συγκέντρωση του ΚΚΕ (Video)
Ο Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, δεν θα διστάσει να ρίξει και μια χορευτική βόλτα αν ακούσει κάποιο τραγούδι που του αρέσει, κάτι που το έχει πράξει αρκετές φορές. Έτσι όταν σε συγκέντρωση του ΚΚΕ την Κυριακή άκουσε το τραγούδι «Η Φάμπρικα» του Λάκη Χαλκιά που έφυγε από τη ζωή την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Κουτσούμπας δεν έχασε την ευκαιρία να χορέψει ζεϊμπέκικο.
@nikoswolf_ και σε μια συγκέντρωση του ΚΚΕ δεν ήταν δυνατόν να μην γίνει και ένα αφιέρωμα στον Λάκη Χαλκιά, και δεν είναι δυνατόν να μην σηκωνώταν ο σύντροφος Γραμματέας να το χορέψει.
♬ πρωτότυπος ήχος - nikoswolf_
ΣΥΡΙΖΑ: Μέτωπο Δούρου εναντίον Τσίπρα, ενώ ο Πολάκης «προθερμαίνεται» για την αρχηγία
Με στόχο να βγει ο ΣΥΡΙΖΑ από την ανυποληψία και την αφάνεια, η Κουμουνδούρου κινείται στον άξονα κατ’ αρχάς της ανασυγκρότησης και ακολούθως στην προοπτική των συνεργασιών με όλο και πιο ισχυρές επιθέσεις στον Αλέξη Τσίπρα. Και αυτό καθώς η γενική εκτίμηση που υπάρχει είναι πως η ΕΛΑΣ, προϊόντος του χρόνου και λόγω προγραμματικών ασαφειών και έλλειψης στελεχών, θα αρχίσει να ξεφουσκώνει.
10 Αυγούστου 2026
📺Μαρινάκης κατά Τσίπρα: Θυμίζει νέα καλοκαιρινή επιθεώρηση ο ισχυρισμός «δεν εξυπηρέτησα συμφέροντα αλλά συγκρούστηκα μαζί τους»
«Νέα καλοκαιρινή επιθεώρηση» χαρακτήρισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Αλέξης Τσίπρας στην ιστοσελίδα in.gr.
📺Επίθεση ΠΑΣΟΚ σε Τσίπρα: Ηγείται μιας ανώνυμης εταιρείας με μετόχους τους εγχώριους ολιγάρχες και τον ίδιο διευθύνοντα σύμβουλο
Με ιδιαίτερα υψηλούς τόνους απαντά το ΠΑΣΟΚ στη συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στο in.gr, εξαπολύοντας προσωπική και πολιτική επίθεση στον πρώην πρωθυπουργό τόσο για τις αναφορές του περί σύγκρουσης με οικονομικά συμφέροντα όσο και για τις προγραμματικές θέσεις που παρουσίασε.
Μητσοτάκης για την απώλεια του Στέλιου Ράμφου: «Η Ελλάδα χάνει έναν πιστό και ανυστερόβουλο υπηρέτη της»
«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα», τόνισε σε ανάρτησή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για την εκδημία του φιλόσοφου Στέλιου Ράμφου.
Φλωρίδης για Τσίπρα: Ο νόμος Παρασκευόπουλου ήταν εντολή του, αποφυλακίστηκαν δολοφόνοι, βιαστές και χιλιάδες κατάδικοι
Με αιχμή τον νόμο Παρασκευόπουλου και αναφορές στους χειρισμούς της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στη Δικαιοσύνη, ο Γιώργος Φλωρίδης απαντά στον Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή όσα ανέφερε ο πρώην πρωθυπουργός σε συνέντευξή του στο in.gr για τη σημερινή ηγεσία της Δικαιοσύνης.
Βουλγαράκης: Η αριθμητική της επόμενης Βουλής και η Θεωρία Παιγνίων
Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν τις διαθέσεις της κοινής γνώμης τη στιγμή που πραγματοποιούνται. Δεν προβλέπουν με βεβαιότητα το εκλογικό αποτέλεσμα και ακόμη λιγότερο μπορούν να προβλέψουν ποια κυβέρνηση θα προκύψει από αυτό. Μπορούν όμως, όταν παρουσιάζουν μια σχετική σταθερότητα, να μας βοηθήσουν να εξετάσουμε τους πιθανούς πολιτικούς συσχετισμούς και, κυρίως, να καταλάβουμε πόσο εύκολη ή δύσκολη θα είναι η επόμενη ημέρα.
Ο σημερινός δημοσκοπικός χάρτης παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Υπάρχει πρώτο κόμμα με σαφή απόσταση από το δεύτερο, αλλά όχι με ποσοστό που, με τα σημερινά δεδομένα, να το φέρνει κοντά στην αυτοδυναμία. Ταυτόχρονα, πίσω του διαμορφώνεται ένας αρκετά κατακερματισμένος χώρος, με περισσότερα κόμματα να διεκδικούν σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος χωρίς κάποιο από αυτά να εμφανίζεται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, ικανό να συγκροτήσει μόνο του έναν δεύτερο ισχυρό κυβερνητικό πόλο.
Με βάση τον σταθμισμένο μέσο όρο των δημοσκοπήσεων που εξετάζουμε, η Νέα Δημοκρατία κινείται περίπου στο 29%-30%, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη στην περιοχή του 14,5%-15,5%, το ΠΑΣΟΚ στο 11,5%-12,5% και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία στο 9,5%-10,5%. Ακολουθούν η Ελληνική Λύση, η Πλεύση Ελευθερίας και το ΚΚΕ, ενώ η Φωνή Λογικής βρίσκεται κοντά στο όριο εισόδου στη Βουλή.
Αν αυτοί οι συσχετισμοί μεταφέρονταν αυτούσιοι στην κάλπη, το βασικό πολιτικό πρόβλημα θα ήταν εμφανές: υπάρχει πιθανός εκλογικός νικητής, αλλά δεν προκύπτει εύκολα κυβερνητική πλειοψηφία. Να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι δεν έχει υπολογιστεί το κόμμα που αναμένεται – σύμφωνα με τις πληροφορίες του τύπου να ιδρύσει ο Αντώνης Σαμαράς.

Για να διαβάσει κανείς σωστά αυτή την εικόνα, δεν αρκεί να προσθέσει τα ποσοστά των κομμάτων. Πρέπει να λάβει υπόψη τον τρόπο με τον οποίο αυτά μετατρέπονται σε κοινοβουλευτικές έδρες.
Το ισχύον σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής προβλέπει κλιμακωτή πριμοδότηση εδρών (seat bonus) για το πρώτο κόμμα. Από το 25% αρχίζει η πρόσθετη ενίσχυση, η οποία αυξάνεται όσο ανεβαίνει το ποσοστό του πρώτου κόμματος και μπορεί να φτάσει τις 50 έδρες όταν αυτό προσεγγίσει το 40%.
Υπάρχει όμως μία ακόμη μεταβλητή, η οποία συχνά υποτιμάται στη δημόσια συζήτηση: το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που δεν θα περάσουν το όριο του 3%.
Οι ψήφοι αυτές δεν συμμετέχουν στην αναλογική κατανομή των κοινοβουλευτικών εδρών. Επομένως, όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό που μένει εκτός Βουλής, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η κοινοβουλευτική αξία των ψήφων των κομμάτων που περνούν το 3%.
Αν, για παράδειγμα, ένα 10% των ψήφων μείνει εκτός Βουλής, η αναλογική κατανομή πραγματοποιείται ουσιαστικά μεταξύ των κομμάτων που συγκέντρωσαν το υπόλοιπο 90%.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για το πρώτο κόμμα. Όχι μόνο λαμβάνει την προβλεπόμενη πριμοδότηση, αλλά επωφελείται και από την ανακατανομή των ψήφων που δεν εκπροσωπούνται κοινοβουλευτικά.
Γι’ αυτό και ο πήχης της αυτοδυναμίας δεν είναι ένας σταθερός αριθμός. Με υψηλό ποσοστό κομμάτων εκτός Βουλής μπορεί να κινηθεί κοντά στο 37%-38%, ενώ όσο περισσότερα κόμματα περνούν το 3%, μπορεί να πλησιάσει ή ακόμη και να ξεπεράσει το 39%.
Με πρώτο κόμμα, όμως, στην περιοχή του 29,5%, η απόσταση παραμένει πολύ μεγάλη. Η αυτοδυναμία, με τους σημερινούς συσχετισμούς, δεν αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος της συζήτησης.
Από την εκλογική αριθμητική στη Θεωρία Παιγνίων
Η Θεωρία Παιγνίων (Game Theory) δεν εξετάζει απλώς τι μπορούν να κάνουν οι πολιτικοί παίκτες. Εξετάζει τι τους συμφέρει να κάνουν, γνωρίζοντας ότι κάθε δική τους επιλογή επηρεάζεται από τις πιθανές επιλογές των υπολοίπων.
Ο σχηματισμός κυβέρνησης μπορεί έτσι να αντιμετωπιστεί ως Παίγνιο Συνασπισμών (Coalitional Game). Για να υπάρξει κυβέρνηση που στηρίζεται σε κοινοβουλευτική πλειοψηφία απαιτούνται τουλάχιστον 151 έδρες. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποια κόμματα μπορούν αριθμητικά να φτάσουν τις 151, αλλά ποια έχουν πολιτικό κίνητρο να το κάνουν.
Και τα δύο δεν συμπίπτουν πάντοτε.
Ένας συνασπισμός μπορεί να είναι μαθηματικά εφικτός και πολιτικά αδύνατος. Αντίστροφα, ένας συνασπισμός που σήμερα μοιάζει πολιτικά απίθανος μπορεί να γίνει αναγκαίος όταν οι διαθέσιμες εναλλακτικές περιοριστούν.
Στη Θεωρία Παιγνίων ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο Κομβικός Παίκτης (Pivot Player): το κόμμα δηλαδή χωρίς το οποίο ένας πιθανός συνασπισμός δεν μπορεί να αποκτήσει πλειοψηφία.
Η πολιτική του ισχύς μπορεί τότε να είναι πολύ μεγαλύτερη από το εκλογικό του ποσοστό.
Αυτό είναι πιθανό να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Το πρόβλημα του μικρότερου κυβερνητικού εταίρου
Ας πάρουμε το περισσότερο προφανές αριθμητικά σενάριο: μια συνεργασία Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ.
Με τις σημερινές εκτιμήσεις εδρών, ένας τέτοιος συνασπισμός μπορεί να βρεθεί κοντά στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία, χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα την εξασφαλίζει. Η αριθμητική, όμως, είναι μόνο η μία πλευρά.
Η άλλη είναι το λεγόμενο Δίλημμα του Μικρού Εταίρου (Junior Partner’s Dilemma).
Ένα μικρότερο κόμμα που συμμετέχει σε κυβέρνηση υπό ένα πολύ ισχυρότερο κόμμα αποκτά κυβερνητική εξουσία, αλλά αναλαμβάνει ταυτόχρονα σημαντικό πολιτικό κίνδυνο. Καλείται να μοιραστεί το κόστος των κυβερνητικών αποφάσεων, ενώ το μεγαλύτερο κόμμα έχει συνήθως περισσότερες δυνατότητες να πιστωθεί τις επιτυχίες.
Για το ΠΑΣΟΚ, επομένως, η απόφαση δεν θα κριθεί μόνο από το εάν «βγαίνουν οι έδρες». Θα κριθεί και από την αναμενόμενη πολιτική απόδοση (expected payoff), τι κερδίζει από τη συμμετοχή του στην κυβέρνηση και τι κινδυνεύει να χάσει στις επόμενες εκλογές.
Όσο μεγαλύτερος είναι αυτός ο κίνδυνος, τόσο υψηλότερο γίνεται και το τίμημα της συνεργασίας.
Υπάρχει εναλλακτική πλειοψηφία χωρίς το πρώτο κόμμα;
Θεωρητικά, θα μπορούσε να αναζητηθεί ένας ευρύς συνασπισμός κομμάτων απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Στην πράξη, όμως, εδώ εμφανίζεται το αντίθετο πρόβλημα.
Χρειάζονται πολλά κόμματα για να συγκεντρωθούν 151 έδρες και όσο αυξάνεται ο αριθμός των εταίρων τόσο αυξάνεται και η δυσκολία συμφωνίας.
Δεν αρκεί να συμφωνήσουν στο ποιον δεν θέλουν στην κυβέρνηση. Πρέπει να συμφωνήσουν στο ποιος θα κυβερνήσει, με ποιον πρωθυπουργό, με ποιο πρόγραμμα, με ποια κατανομή αρμοδιοτήτων και, κυρίως, σε ποια βασικά ζητήματα πολιτικής.
Επιπλέον, υπάρχουν κόμματα, όπως το ΚΚΕ, των οποίων η μέχρι σήμερα πολιτική στρατηγική δεν περιλαμβάνει συμμετοχή σε έναν τέτοιο κυβερνητικό συνασπισμό. Συνεπώς, μια αριθμητική πρόσθεση των εδρών του σε ένα υποθετικό αντι-ΝΔ μέτωπο θα δημιουργούσε περισσότερο μια μαθηματική κατασκευή παρά ένα πιθανό κυβερνητικό σενάριο.
Έτσι δημιουργείται μια ιδιόμορφη κατάσταση: το πρώτο κόμμα δεν μπορεί εύκολα να κυβερνήσει μόνο του, αλλά ούτε οι αντίπαλοί του μπορούν εύκολα να κυβερνήσουν χωρίς αυτό.
Οι δεύτερες κάλπες ως στρατηγική επιλογή
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η πιθανότητα δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης αυξάνεται.
Για το πρώτο κόμμα, η άμεση αποδοχή ενός δυσμενούς συμβιβασμού μετά τις πρώτες εκλογές μπορεί να είναι λιγότερο ελκυστική από μια νέα προσφυγή στις κάλπες. Η λογική είναι σαφής: ένα δίλημμα κυβερνησιμότητας μπορεί να οδηγήσει μέρος των ψηφοφόρων σε Στρατηγική Ψήφο (Strategic Voting), δηλαδή στην επιλογή όχι απαραίτητα του κόμματος που προτιμούν περισσότερο, αλλά εκείνου που θεωρούν ότι μπορεί να εξασφαλίσει σταθερότερη κυβέρνηση.
Η δεύτερη κάλπη, όμως, δεν αποτελεί χωρίς κόστος στρατηγική.
Το πρώτο κόμμα μπορεί να ενισχυθεί, μπορεί όμως και να υποχωρήσει. Οι μικρότεροι σχηματισμοί μπορεί να συμπιεστούν, μπορεί όμως και να συσπειρωθούν. Και ένα εκλογικό σώμα που θεωρεί ότι οδηγείται ξανά στις κάλπες για λόγους κομματικής τακτικής μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά από αυτό που υπολογίζουν τα κομματικά επιτελεία.
Εδώ ταιριάζει περισσότερο η λογική του Παιγνίου του Δειλού (Game of Chicken). Σύμφωνα με αυτό, δύο ή περισσότεροι παίκτες επιμένουν στις θέσεις τους περιμένοντας ότι ο άλλος θα υποχωρήσει πρώτος. Όσο κανείς δεν υποχωρεί, όμως, αυξάνεται το κόστος για όλους.
Και αν ούτε η δεύτερη κάλπη δώσει λύση;
Τότε αλλάζει ολόκληρη η διαπραγμάτευση.
Αν η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να απέχει από την αυτοδυναμία και δεν υπάρχει εναλλακτική πλειοψηφία χωρίς αυτήν, οι πιθανοί εταίροι αποκτούν μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη.
Σε αυτή τη φάση μπορεί να τεθούν στο τραπέζι ζητήματα που πριν από τις εκλογές θα φαίνονταν δύσκολα: σαφής προγραμματική συμφωνία, κατανομή κρίσιμων υπουργείων, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μεταρρυθμίσεων ή ακόμη και το πρόσωπο του πρωθυπουργού.
Ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής θα μπορούσε, υπό πολύ συγκεκριμένες συνθήκες, να λειτουργήσει ως Σημείο Συντονισμού (Focal Point ή Schelling Point): μια λύση γύρω από την οποία μπορούν να συναντηθούν διαφορετικοί παίκτες όταν καμία από τις αρχικές τους επιλογές δεν μπορεί να επικρατήσει.
Δεν σημαίνει ότι αυτό είναι το πιθανότερο αποτέλεσμα. Σημαίνει ότι όσο μειώνονται οι διαθέσιμες επιλογές, λύσεις που αρχικά θεωρούνταν πολιτικά απαγορευτικές αποκτούν διαφορετική αξία.
Τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα
Με τα σημερινά δεδομένα, τρεις δρόμοι φαίνονται περισσότερο άξιοι παρακολούθησης.
Ο πρώτος είναι μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, με το πρώτο κόμμα να επιχειρεί να αυξήσει το ποσοστό του μέσα από την πόλωση και το αίτημα της κυβερνητικής σταθερότητας. Δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκη να φτάσει στην αυτοδυναμία. Αρκεί να βελτιώσει αρκετά τη θέση του ώστε η επόμενη διαπραγμάτευση να γίνει με ευνοϊκότερους όρους.
Ο δεύτερος είναι μια κυβέρνηση συνεργασίας με κορμό το πρώτο κόμμα. Εφόσον κανείς δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς αυτό και η νέα προσφυγή στις κάλπες θεωρηθεί πολιτικά ή οικονομικά επιζήμια, η πίεση για συμφωνία θα αυξηθεί. Το πραγματικό ερώτημα τότε δεν θα είναι εάν υπάρχει δυνατότητα συνεργασίας, αλλά με ποιους όρους θα δεχθεί να συμμετάσχει ο μικρότερος εταίρος.
Ο τρίτος είναι το παρατεταμένο αδιέξοδο. Εάν ούτε το πρώτο κόμμα ενισχυθεί αρκετά ούτε ένας βιώσιμος συνασπισμός καταστεί δυνατός, το σύστημα μπορεί να οδηγηθεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση ή, υπό εξαιρετικές συνθήκες, στην αναζήτηση μιας περιορισμένης κυβέρνησης ειδικού σκοπού ή άλλης μεταβατικής πολιτικής λύσης.
Το πραγματικό παιχνίδι αρχίζει μετά την κάλπη
Για πολλά χρόνια η ελληνική πολιτική ήταν οργανωμένη γύρω από ένα σχετικά απλό ερώτημα: ποιο κόμμα θα κερδίσει τις εκλογές;
Η επόμενη αναμέτρηση μπορεί να θέσει ένα διαφορετικό ερώτημα: ποιος μπορεί να κυβερνήσει μετά τις εκλογές;
Η διαφορά είναι ουσιαστική.
Σε ένα κατακερματισμένο κομματικό σύστημα, η εκλογική δύναμη και η κυβερνητική δύναμη δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ένα κόμμα μπορεί να διαθέτει πολύ περισσότερες έδρες από οποιονδήποτε ανταγωνιστή του και παρ’ όλα αυτά να εξαρτάται από έναν μικρότερο παίκτη για να σχηματίσει κυβέρνηση. Και ένα μικρότερο κόμμα μπορεί, ακριβώς επειδή βρίσκεται ανάμεσα σε διαφορετικές πιθανές πλειοψηφίες, να αποκτήσει διαπραγματευτική ισχύ δυσανάλογη προς το ποσοστό του.
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη αλλαγή που υποδηλώνουν σήμερα οι αριθμοί.
Η χώρα δεν βρίσκεται ακόμη μπροστά σε ένα συγκεκριμένο κυβερνητικό αδιέξοδο. Οι εκλογές δεν έχουν γίνει και οι δημοσκοπήσεις δεν είναι αποτελέσματα. Αν όμως οι σημερινοί συσχετισμοί επιβιώσουν μέχρι την κάλπη, η επόμενη ημέρα δύσκολα θα κριθεί μόνο από τον νικητή.
Θα κριθεί από τις εναλλακτικές που διαθέτει ο καθένας, από το κόστος της άρνησης, από την ικανότητα των κομμάτων να διαπραγματευτούν και από το σημείο στο οποίο ένας συμβιβασμός θα γίνει λιγότερο δαπανηρός από τη συνέχιση της σύγκρουσης.
Στη γλώσσα της Θεωρίας Παιγνίων, η ισχύς ενός παίκτη δεν μετριέται μόνο από όσα κατέχει. Μετριέται και από το πόσο τον χρειάζονται οι υπόλοιποι.
Και αυτή τη φορά, ίσως εκεί να βρίσκεται το πραγματικό κλειδί της επόμενης κυβέρνησης.
«Τίμησε»… με σορτσάκι αυτούς που «με τσιγάρο φεύγουνε στα χείλη» για την πατρίδα
Φαήλος Κρανιδιώτης: Δεν χρειαζόμαστε «ανέγγιχτους»
Στη χώρα μας η μόνη άτυπη αριστοκρατία είναι οι Ηρωες του Εθνους μας. Δεν υπάρχει χώρος για άλλη, καλοταϊσμένη και ασύδοτη, υπεράνω των νόμων

