Το σκίτσο του Charlie Hebdo για τον μικρό Αϊλάν που μεγάλωσε κι έγινε βιαστής στην Κολωνία συζητήθηκε χθες παγκοσμίως. Όλοι έσπευσαν να το καταδικάσουν ως «απεχθές». «Ξεπέρασαν τα όρια» οι Γάλλοι, είπαν οι επικριτές τους. «Σήμερα δεν είμαι Charlie», έγραψαν κάποιοι για να τονίσουν την αντίθεση με το «Je suis Charlie», που έγραφαν πέρυσι, τέτοια εποχή, μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στο γαλλικό περιοδικό.
Το σχέδιο του Laurent Sourisseau, που βρισκόταν στο κτήριο όταν οι τζιχαντιστές σκότωσαν τους συναδέλφους του, τάραξε τα νερά.
Σήμερα όμως ο βρετανικός Independent επιχειρεί μια διαφορετική ανάλυση, πέρα από την προφανή, για το σκίτσο. Όχι, οι γάλλοι γελοιογράφοι, το περιοδικό αυτό που έχει κατά κόρον κριτικάρει τα στερεότυπα όλων των μορφών, δεν κατακρίνει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Δεν θέλει να προκαλέσει τους «υποστηρικτές» του και να δημιουργήσει νέους «εχθρούς». Θέλει να μπει στην θέση του καθενός μας, να μας δείξει τον εαυτό μας στον καθρέφτη και χρησιμοποιώντας δυο πολύ δυνατές εικόνες να μας πει το προφανές: Δεν είναι ο Αϊλάν που όταν μεγαλώσει θα γίνει βιαστής. Είμαστε εμείς που τον βλέπουμε έτσι.
Το άψυχο κορμί του μικρού προσφυγόπουλου μας έκανε όλους να συγκινηθούμε, να ταραχθούμε, να γυρίσουμε το βλέμμα στο Αιγαίο και να αναρωτηθούμε, γιατί πεθαίνουν αυτοί οι άνθρωποι. Γιατί βάζουν τα παιδιά τους στις βάρκες και πνίγονται; Θα μπορούσε να είναι δικό μου αυτό το παιδί, ξαπλωμένο στην άμμο, με το κόκκινο μπλουζάκι και το μπλε παντελονάκι, τα παιδικά παπουτσάκια και το πρόσωπο στραμμένο στη θάλασσα, να μην «ξεχωρίζει»; Ναι, θα μπορούσε.
Ώσπου την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, ταυτιστήκαμε όλοι με τα κορίτσια που δέχθηκαν σεξουαλικές επιθέσεις στην Κολωνία. Βγήκαν στην πόλη τους να διασκεδάσουν και βρέθηκαν σε μια κατάσταση που δεν μπορούσαν να φανταστούν - να τους επιτίθεται ένα πλήθος εξαγριωμένων «ξένων», «μεταναστών». Δεν ήταν πια ο Αϊλάν η μορφή των προσφύγων, ήταν ο «βιαστής». Τόσο απλά και τόσο γρήγορα στην εποχή της απίστευτης ταχύτητας της πληροφορίας, φιλτραρισμένης ή όχι...
«Σε πολλές περιπτώσεις, αυτοί που φώναζαν πόσο έκλαψαν για τον Αϊλάν, αυτοί οι ίδιοι ζητούν τώρα να κλείσουμε τα σύνορα στους πρόσφυγες και να τους διώξουμε. Το σκίτσο δεν είναι μια επίθεση στους πρόσφυγες, είναι μια επίθεση στην ίδια μας την επιπολαιότητα. Δεν μπορούμε ούτε να αντιληφθούμε τη σάτιρα, όταν απευθύνεται στα μούτρα μας», γράφει ο Independent.
Χρύσα Γρίβα
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
