24 Μαΐου 2020

Hertz: Από τα ενοικιαζόμενα κάρα του 1915 στη γιγάντωση και από εκεί στην χρεοκοπία



Η μεγαλύτερη εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων κήρυξε πτώχευση στη ΗΠΑ και Καναδά λόγω κορωνοϊού - Πώς ο Σλοβάκος Τζον Χέρτζ ξεκίνησε να χτίζει την αυτοκρατορία του - Γιατί δεν γλύτωσε την πτώχευση

Ιχνηλατώντας κανείς την απαρχή ενός κολοσσού, μίας εταιρείας που μετράει πάνω από έναν αιώνα ζωής, 600.000 αυτοκίνητα, 10.000 σημεία εξυπηρέτησης σε 145 χώρες και σε 5 ηπείρους, οφείλει να ταξιδέψει πίσω. Να προσεγγίσει μέσω μίας νοητικής πορείας στον χρόνο, το κατώφλι της προσδοκίας. Αυτό σηματοδοτείται το 1879. Είναι η χρονιά που γεννιέται ο υπέρμετρα φιλόδοξος Σαντόρ Χερτζ, ο μελλοντικός Τζον Χερτζ. Ο άνθρωπος που έβαλε τα θεμέλια για την μέχρι σήμερα μεγαλύτερη εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων στον κόσμο.

Γεννήθηκε στη Σλοβακία. Ο Χερτζ σε πολύ μικρή ηλικία μετανάστευσε με την οικογένειά του στην Αμερική. Τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια τα πέρασε στο Σικάγο. Πάντα ονειρευόταν να γίνει επιχειρηματίας. Από νεαρός ακόμα είχε διάφορες ιδέες, τις οποίες δοκίμαζε χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Το 1915, όμως, ήταν η χρονιά του! Ίδρυσε την εταιρεία Yellow Cab Company.
Προσέφερε μέσα μεταφοράς, όπως κάρα, σε πολύ προσιτές τιμές. Ο Τζον, όπως αναβαφτίστηκε, ώστε να ταιριάζει περισσότερο στο νέο του περιβάλλον και στο αμερικανικό όνειρο που μετά μανίας κυνηγούσε, αποδείχθηκε δεινός πωλητής. Ταξίδευε από πόλη σε πόλη, από Πολιτεία σε Πολιτεία, δημιουργώντας αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ως franchise. Έπειθε άλλους επιχειρηματίες να επενδύσουν στην εταιρεία του. Τα Yellow Cab έκαναν σύντομα την εμφάνισή τους σε όλη τη χώρα.

Λιγότερο από μία δεκαετία μετά την ίδρυση της εταιρείας του είχε πλέον συγκεντρώσει μια διόλου ευκαταφρόνητη περιουσία. Τότε ήταν που σκέφτηκε να επενδύσει σ’ ένα νεαρό αγόρι, τον Γουόλτερ Τζέϊκομπς. Λέγεται ότι έβλεπε πολλά στοιχεία του εαυτού του σε εκείνον. Ο Τζέϊκομπς είχε επίσης ιδρύσει το 1918 μία εταιρεία αυτοκινήτων με έδρα το Σικάγο. Ουσιαστικά περιελάβανε έναν στόλο από πέντε αυτοκίνητα Ford Model Ts, τα οποία επισκεύαζε και έβαφε ο ίδιος.

Σταδιακά τα πέντε αυτοκίνητα έγιναν 12 και τα 12 έγιναν 100. Πριν το καταλάβει, η επιχείρησή του πήγαινε τόσο καλά που το ετήσιο εισόδημά του ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο δολάρια. Ο Χερτζ αγόρασε την εταιρεία από τον επίσης αυτοδημιούργητο επιχειρηματία, την οποία μετονόμασε σε Hertz Drive-Ur-Self Corporation, ενώ ο Τζέϊκομπς παρέμεινε στην Hertz ως ανώτατο διοικητικό στέλεχος της.

Εξαρχής, στόχος του Χερτζ ήταν να την πουλήσει με την σειρά του, εξασφαλίζοντας ακόμα μεγαλύτερο κέρδος. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1926, πράγματι η εταιρεία του εξαγοράστηκε από την GM (General Motors). Ο όρος που έθεσε ο Χέρτζ ήταν να γίνει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της και από εκείνη τη θέση να έχει τον έλεγχο της εταιρείας του. Κίνηση που αποδείχθηκε ιδιαίτερα σοφή, αν αναλογιστεί κανείς ότι την δεκαετία του 1920 η GM ξεπέρασε σε κεφάλαιο την Ford, με αποτέλεσμα να αναδειχθεί η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία του κόσμου.

Το 1932, η εταιρεία Hertz, έχοντας πλέον ως μητρική εταιρεία την GM, άνοιξε το πρώτο της κατάστημα ενοικίασης αυτοκινήτων στο αεροδρόμιο Midway του Σικάγου. Το 1950, η εταιρεία έκανε το ντεμπούτο της στη Γαλλία. Μέσα σε πέντε χρόνια, έγινε η πρώτη επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων στον κόσμο με 1.000 υποκαταστήματα. Ο Τζον Χερτζ έζησε και απόλαυσε την υλοποίηση του οράματός του. Κατά τη διάρκεια της ζωής του εξελίχθηκε σε μεγάλο φιλάνθρωπο. Αφιερώθηκε στα άλογα, τα οποία εξέτρεφε. Έφυγε από την ζωή σε ηλικία 82 ετών, στις 8 Οκτωβρίου 1961.

Αρκετές δεκαετίες αργότερα, όμως, η Hertz ανακοίνωσε την υπαγωγή της σε καθεστώς χρεοκοπίας για τις εταιρείες της στις ΗΠΑ και στον Καναδά. Τα κρουαζιερόπλοια και οι αεροπορικές εταιρείες βρέθηκαν στο στόχαστρο της πανδημίας. Αν και αφήνει στο πέρασμά της συντρίμμια σ’ αυτούς τους τομείς, όλοι φάνηκαν να υποτιμούν τις συνέπειες που έχει ο κορωνοϊός στις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, άρρηκτα συνδεδεμένες με τα αεροπλάνα και τον τουρισμό εν γένει. Μία παράπλευρη απώλεια.
Η πτώχευση του κολοσσού, της Hertz Global Holdings Inc, και οι μετασεισμοί που αυτή η πτώση προκαλεί, δεν αφήνουν περιθώρια για ανάλογες παραβλέψεις. Η εταιρεία πλέον εδρεύει στη Φλόριντα και μέχρι τελευταία στιγμή χαροπάλευε, αλλάζοντας, μάλιστα, την τελευταία στιγμή Διευθύνοντα Σύμβουλο. Καμία κίνηση, όμως, δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την πτώση.