Πυρετώδεις είναι οι ετοιμασίες του χώρου όπου θα γίνει η ταφή του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου, με ειδικά συνεργεία να βρίσκονται στο βασιλικό κοιμητήριο του Τατοΐου, πραγματοποιώντας εργασίες απομάκρυνσης κορμών των καμένων δέντρων.
Όπως αποφασίστηκε έπειτα από τη σύσκεψη που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου για τα
διαδικαστικά της κηδείας του τέως μονάρχη, η ταφή του θα γίνει ως ιδιώτης και
θα πραγματοποιηθεί κοντά στους προγόνους του.
Η κηδεία του θα γίνει τη Δευτέρα στη Μητρόπολη Αθηνών και έπειτα θα μεταφερθεί
στο Τατόι για να θαφτεί δίπλα στους προγόνους του.
Στο βασιλικό κοιμητήριο βρίσκεται το Μαυσωλείο, ένα εντυπωσιακό νεοβυζαντινό
κτίσμα με έτη κατασκευής 1936 – 1940, το οποίο φιλοξενεί τους τάφους του
Βασιλέως Κωνσταντίνου Α’, της Βασίλισσας Σοφίας και του Βασιλέως Αλέξανδρου.
Οι σοροί τους παρέμεναν άταφοι στην κρύπτη της ορθόδοξης εκκλησίας της
Φλωρεντίας έως ότου περατωθεί η κατασκευή του Μαυσωλείου, αλλά και του
Αλέξανδρου (του βασιλιά που πέθανε από το περιβόητο δάγκωμα της μαιμούς) ο
οποίος ετάφη τελικά, παρά τις αντιδράσεις των βενιζελικών, στην Ελλάδα.
Αξιοποίηση των παλαιών ανακτόρων
Αξίζει να σημειωθεί πως, μετά από πολλά χρόνια αναξιοποίητο, το τέως βασιλικό
κτήμα στο Τατόι πρόκειται να αλλάξει όψη.
Ήδη το σχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού εξελίσσεται με βάση τον προγραμματισμό
και το χρονοδιάγραμμα, καθώς η οριστική μελέτη εγκρίθηκε τον περασμένο μήνα
από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και αφορά τον εγκσυγχρονισμό των
δικτύων υποδομών, αλλά και την αποκατάσταση του πολύτιμου κτιριακού
αποθέματος.
Η σχετική μελέτη επικεντρώνεται σε έξι επιμέρους υποδομές – ύδρευσης,
πυρόσβεσης, άρδευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, ηλεκτρικής ισχύος
και τηλεπικοινωνιών. Ακόμη, θετικά γνωμοδότησε το ΚΣΝΜ για τις μελέτες
αποκατάστασης του νέου Βουστάσιου, του Ιπποστάσιου και του Καταφυγίου.
Αλλά και για τη μελέτη προσβασιμότητας, στην αποκατεστημένη πλέον Οικία του
Δασοφύλακα, η οποία θα φιλοξενήσει το κέντρο ενημέρωσης και πληροφόρησης των
επισκεπτών για την ιστορία του κτήματος.
Ετοιμάζονται οι βασιλικοί τάφοι στο Τατόι
Η ιστορία των βασιλικών ταφών στο Τατόι, οι βασιλικές κηδείες και οι κόντρες
με φόντο τη βασιλική περιουσία.
Με την επιμνημόσυνη δέηση στην μνήμη των Βασιλέων Παύλου και Φρειδερίκης το
2019 και τις εικόνες με τις πυρκαγιές του 2021 όπου οι πύρινες γλώσσες
επελαύνουν στον χώρο που είναι ενταφιασμένα τα μέλη της πρώην βασιλικής
οικογένειας, η ιστορία αυτού του μικρού κομματιού γης στα πρώην ανάκτορα
τραβάει τα βλέμματα.
Ήταν κάποιες εποχές που ήταν αδύνατη η πρόσβαση στο Τατόι και στον ναό της
Αναστάσεως όπου και αναπαύονται οι βασιλείς Γεώργιος Α’ και Όλγα και οι
πριγκίπισσες Αλεξάνδρα, Μαρία καθώς και ο δεύτερος σύζυγος της, Αντιναύαρχος
Περικλής Ιωανίδης και άλλοι.
Το ίδιο έτος, με το μνημόσυνο της Καρύτση στις 7 Φεβρουαρίου του 1993, στο
Τατόι αυτήν τη φορά, πλήθος κόσμου έχει συγκεντρωθεί πίσω από την
καγκελόπορτα στα πρώην ανάκτορα. Είναι φιλοβασιλικοί στην πλειοψηφία τους.
Η ιστορία των βασιλικών τάφων
Σήμερα, κάποιοι έχουν αφήσει λουλούδια, όπως κατέγραψε η κάμερα του «LIVE
NEWS».
Πίσω στο 1993, μέσα στους βασιλικούς τάφους, στεφάνια και ένα σκαμμένο μνήμα
περιμένουν να δεχτούν στην Αττική γη τη μητέρα του πρώην πρίγκιπα Αλεξάνδρου
της Σερβίας, η οποία θα ενταφιαστεί ανάμεσα στην Σοφία, τον Κωνσταντίνο και
τον Παύλο Α’.
Η Αλεξάνδρα ήταν κόρη του Αλέξανδρου Α΄ που πέθανε από δάγκωμα πιθήκου. Ο
πατέρας της είχε παντρευτεί την Ασπασία Μάνου χωρίς την έγκριση του
Κωνσταντίνου Α’ και τα οστά της, 20 χρόνια μετά επέστρεψαν στην Σερβία.
Είναι εικόνες που συνδέονται με τις συνεντεύξεις του Κωνσταντίνου, που τότε
ακόμα δεν έδειχνε να έχει αποδεχτεί πλήρως την αλλαγή πολιτεύματος. Στα
δελτία του «MEGA» εκείνης της περιόδου, οι δηλώσεις του Βουλευτή Ζαχαράκη
προκαλούν αίσθηση.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις για τη βασιλική περιουσία
Οι βασιλικοί τάφοι θα γίνουν για πολλά χρόνια ένα σημείο τριβής στην
πολιτική ζωή του τόπου με τον τέως βασιλιά να βρίσκει την ευκαιρία να
επισκεφτεί την Ελλάδα για το μνημόσυνο του πατέρα του και ταυτόχρονα να
προκαλεί πολιτικό θέμα.
Το μέρος όπου αναπαύονται οι βασιλείς επιλέχθηκε από την Βασίλισσα Όλγα στα
1880.
Δίπλα στα μνήματα είναι το νεότερο φυλάκιο των τάφων που ανεγέρθηκε στην
θέση του πρώτου το 1870, το οποίο χρησιμοποιούταν για την παραμονή των
φυλάκων των τάφων. Το μαυσωλείο είναι έργο του αρχιτέκτονα Μανώλη Λαζαρίδη
ένα νεοβυζαντινού ρυθμού κτίσμα, τετράγωνο με τρούλο και ψηφιδωτά.
Στο Τατόι μεταφέρθηκαν το 1936 από τον Γεώργιο, από την κρύπτη της Ορθόδοξης
Εκκλησίας της Φλωρεντίας, οι Κωνσταντίνος Α’ και Σοφία και ενταφιάστηκαν
μαζί με τον Αλέξανδρο. Συνολικά 21 βασιλείς, βασίλισσες, πρίγκηπες και
πριγκίπισσες έχουν ενταφιαστεί στο λοφίσκο «Παλαιόκαστρο».
Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα μνήματα είναι εξαιρετικά λιτά, με μασίφ
πεντελίσιο μάρμαρο κατά κύριο λόγο. Ιδιαίτερα περίτεχνα είναι τα μνήματα του
Πρίγκιπα Νικολάου και της συζύγου του, Πριγκίπισσας Ελένης, Μεγάλης
Δούκισσας της Ρωσίας.
Τα χρόνια της βασιλείας στην Ελλάδα, οι επισκέψεις Ιεραρχών της Ελλαδικής
και της εκκλησίας της Κύπρου ήταν τακτικές και τα μνημόσυνα που γίνονταν
αποτελούσαν αναπόσπαστο τμήμα της βασιλικής ζωής.
Οι βασιλικοί τάφοι στο Τατόι – Τα κτίσματα
Το Νεκροταφείο του εντυπωσιακού Κτήματος επιλέχθηκε από τη βασίλισσα Όλγα
και καθιερώθηκε το 1880, ως τόπος ταφής των μελών της βασιλικής οικογένειας.
Δίπλα από τα μνήματα βρίσκει κανείς το περίφημο «Φυλάκιο των τάφων».
Είναι κτίριο του έτους 1950 και βρίσκεται στη θέση προγενέστερου φυλακίου με
έτος περάτωσης το 1870. Πρόκειται για ισόγειο κτίριο με περιμετρικές
φέρουσες λιθοδομές και ξύλινη στέγη με βυζαντινά κεραμίδια.
Το κτίριο κατασκευάστηκε για τις ανάγκες διημέρευσης των φυλάκων των τάφων
και δέχτηκε προσθήκες και μετασκευές στη συνέχεια.
Μοναδικής αρχιτεκτονικής το Μαυσωλείο
Το Μαυσωλείο, ένα εντυπωσιακό νεοβυζαντινό κτίσμα με έτη κατασκευής 1936 –
1940, είναι ισόγειο ταφικό κτίριο τετράγωνου σχήματος με κεντρικό τρούλο.
Εσωτερικά οι θόλοι και ο τρούλος προοριζόταν να καλυφθούν με ψηφιδωτά σε
χρυσό φόντο. Είναι κτίριο μικτής κατασκευής από περιμετρικές φέρουσες
λιθοδομές και θόλους, σταυροθόλια και τόξα από οπλισμένο σκυρόδερμα.
Είναι έργο του αρχιτέκτονα Μανώλη Λαζαρίδη ο οποίος αρχικά είχε σχεδιάσει
ένα πιο σύνθετο κτίσμα. Το κτίριο φιλοξενεί τους τάφους των Βασιλέως
Κωνσταντίνου Α’, της Βασίλισσας Σοφίας και του Βασιλέως Αλέξανδρου.
Ο ναός της Αναστάσεως
Ο ναός της Αναστάσεως, στον περίβολο του οποίου βρίσκεται το κοιμητήριο
κατασκευάστηκε το1899 και κρύβει και αυτός τη δική του μοναδικής ιστορία.
Πρόκειται για έναν ισόγειο ναό σταυροειδής με κεντρικό τρούλο. Είναι κτίριο
από περιμετρικές φέρουσες λιθοδομές και ξύλινη στέγη. Από την στιγμή του
θανάτου της κόρης της Αλεξάνδρας, μεγάλης δούκισσας Παύλου της Ρωσίας
(1891), η Βασίλισσα Όλγα συνέλαβε την ιδέα της ανέγερσης ενός ναού στο
κοιμητήρι της Δυναστείας.
Η εκτέλεση του σχεδίου ωστόσο καθυστέρησε και ο θεμέλιος λίθος του ναού δεν
τέθηκε παρά στις 6 Αυγούστου του 1899.
Αρχιτέκτων του ναού ήταν ο Αναστάσιος Μεταξάς, στον οποίο ο Βασιλεύς
Γεώργιος Α’ είχε αναθέσει να μιμηθεί αθηναϊκό ναό του ΙΒ’ αιώνα. Φωτογραφία
του έτους 1900 τον δείχνει εξωτερικά περατωμένο.
Τον ναό περάτωσε στο διάστημα 1950 – 1952 ο βασιλεύς Παύλος που με τη
βοήθεια του βυζαντινολόγου ακαδημαϊκού Γεωργίου Σωτηρίου επέλεξε τα
βυζαντινά γλυπτά που χρησίμευαν ως πρότυπα στην κατασκευή του τέμπλου και
της Αγίας Τράπεζας.
Την αγιογράφηση ανέθεσε ο βασιλεύς στον αγιογράφο κοσμοκαλόγερο Κομνηνό
Καλόθετο, μέλος της αδελφότητας «Ζωή».