Ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ αναμένεται να αποφασίσει τις επόμενες ημέρες σχετικά με το πρόβλημα που ταλανίζει τόσο τις αμερικανικές όσο και τις ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού για πάνω από μια δεκαετία: τι γίνεται με το μονοπώλιο της Google στην αναζήτηση.
Το δικαστήριο της Ουάσινγκτον αναμένεται να αποφανθεί έως τη Δευτέρα αν θα διατάξει τη Google να διαχωρίσει τον browser Chrome, μετά την απόφαση του 2024 που έκρινε ότι η εταιρεία διατηρεί παράνομο μονοπώλιο στην αναζήτηση και το σχετικό αίτημα του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.
Για τις Βρυξέλλες, που εξετάζουν τη δική τους υπόθεση σχετικά με το μονοπώλιο της Google στην αγορά, μια πιθανή εντολή από το αμερικανικό δικαστήριο για τον διαχωρισμό του Chrome θα ήταν ένα βολικό αποτέλεσμα, ειδικά επειδή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δέχεται πίεση από την κυβέρνηση Τραμπ να σταματήσει την επιβολή κυρώσεων στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Ευρωπαίοι υποστηρικτές του διαχωρισμού της Google εκτιμούν ότι είναι πολύ πιο ρεαλιστικό να υπάρξει τέτοια απόφαση από τις ΗΠΑ παρά από άλλη χώρα. «Αν ληφθεί μια τέτοια απόφαση, μπορεί να έρθει μόνο από τις ΗΠΑ» είπε ο Κρίστιαν Κρολ, διευθύνων σύμβουλος της μηχανής αναζήτησης Ecosia με έδρα το Βερολίνο.
Δεδομένου του πολιτικού κλίματος, είναι λογικό τόσο πολιτικά όσο και νομικά να προηγηθεί μια αμερικανική απόφαση για τη διάσπαση εταιρείας Big Tech, δήλωσε η Αν Γουίτ, καθηγήτρια στο EDHEC Business School στη Λιλ.
«Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι θα υπερασπιστεί τις αμερικανικές εταιρείες έναντι κάθε ξένης αντιμονοπωλιακής παρέμβασης» ανέφερε. «Αυτό φέρνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πολύ δύσκολη θέση.»
Όταν η τότε επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ Μαργκρέτε Βεστάγκερ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διάσπασης της Google στην υπόθεση του 2023, η πρόταση «προκάλεσε σοκ στην ευρωπαϊκή κοινότητα», σύμφωνα με τη Γουίτ.
Όχι μόνο δεν είχε διασπάσει ποτέ αμερικανική εταιρεία η ΕΕ, αλλά σπάνια κατέφευγε σε τέτοια ακραία μέτρα ακόμα και όταν ευρωπαϊκές εταιρείες παραβίαζαν τους κανόνες, σημειώνει το Politico.
Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι ένας διαχωρισμός της Google στην Ευρώπη είναι αδιανόητος. «Η Ευρώπη ηγείται εδώ και καιρό στον τομέα αυτό», είπε ο Μάρτεν Πίτερ Σίνκελ, ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, επισημαίνοντας την υπόθεση του 2017 για το Google Shopping ως «το πρώτο μικρό βήμα» που έθεσε τις ρυθμιστικές αρχές σε πορεία προς πιο φιλόδοξες δομικές παρεμβάσεις.
Το μέλλον του Chrome
Η επικείμενη απόφαση του αμερικανικού δικαστηρίου -είτε περιλαμβάνει διάσπαση της Google είτε πιο μετριοπαθή μέτρα όπως η ακύρωση συμβολαίων δισεκατομμυρίων δολαρίων για προεπιλεγμένη μηχανή αναζήτησης με την Apple και τη Samsung- θα σηματοδοτήσει μόνο την αρχή μιας μακράς διαδικασίας.
Ακόμη και αν διαταχθεί ο διαχωρισμός, μπορεί να μην υπάρξει τελική απόφαση λόγω εφέσεων μέχρι το 2028. Παρόλα αυτά, ορισμένες εταιρείες -σχεδόν όλες αμερικανικές- έχουν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον να αγοράσουν το Chrome, ένα από τα πιο πολύτιμα «φιλέτα» του διαδικτύου.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η startup τεχνητής νοημοσύνης Perplexity AI ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει 34,5 δισεκατομμύρια δολάρια για την εξαγορά του Chrome, εφόσον ο δικαστής υιοθετήσει την πρόταση του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Ωστόσο, είναι ελάχιστοι οι πιθανοί αγοραστές με οικονομική δύναμη να αγοράσουν τον Chrome χωρίς να δημιουργηθούν νέα ζητήματα ανταγωνισμού, δήλωσε ο Κρολ. «Αν πουλήσεις τον Chrome στη Meta ή στην OpenAI, η κυριαρχία μεταφέρεται απλώς από έναν μεγάλο παίκτη τεχνολογίας σε άλλον.»
Και από όλα τα ονόματα που κυκλοφορούν ως πιθανοί σοβαροί αγοραστές, κανένα δεν είναι ευρωπαϊκό.
Παρενέργειες
Υπάρχουν πάντως και οι φωνές που λένε ότι ένας εξαναγκαστικός διαχωρισμός του Chrome μπορεί να έχει «σοβαρές και καταστροφικές» επιπτώσεις στο οικοσύστημα του διαδικτύου.
Μια τέτοια διάσπαση θα ήταν «καταστροφή για τον ιστό» και οι επενδύσεις στο ανοιχτό διαδίκτυο θα «κατέρρεαν», προειδοποίησε ο Κρις Κόιερ, συνιδρυτής του CodePen. Ο Κόιερ υποστηρίζει ότι οι επενδύσεις της Google στο διαδίκτυο δεν είναι φιλανθρωπία, αλλά οικονομικό συμφέρον, και ο καπιταλισμός λειτουργεί βάσει κινήτρων, όχι καλοσύνης.