Θέση για το χθεσινό... βραχυκύκλωμα στο καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου πήρε σήμερα ο Έλληνας υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στέλνοντας το μήνυμα ότι οι σχέσεις των δύο χωρών είναι αδιάρρηκτες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον υπουργό Οικονομικών της Κύπρου, σημειώνοντας ότι
συστηματικά αμφισβητεί επί της αρχής τη βιωσιμότητα του έργου.
«Οι σχέσεις Ελλάδας-Κύπρου είναι αδιάρρηκτες. Είναι θεμέλιο του ελληνισμού,
έκφραση ενότητας και είναι υπεράνω από οποιαδήποτε έργο. Είναι πολύ σημαντικό
αυτό να το ξεκαθαρίσουμε. Πάμε τώρα στο συγκεκριμένο έργο, το Great Sea
Interconnector, το καλώδιο. Είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας. Θα βάλει
τέρμα στην απομόνωση της Κύπρου, θα βοηθήσει να μειωθούν οι τιμές ενέργειας
στην Κύπρο, που είναι από τις ακριβότερες στην Ευρώπη. Είναι ένα έργο το οποίο
συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με 657 εκατομμύρια ευρώ και το έχει
αναγάγει ως ένα από τα σημαντικότερα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης», είπε αρχικά
μιλώντας στο Open.
«Αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα από την κυπριακή πλευρά»
«Είναι ένα έργο το οποίο έχει κοστίσει μέχρι τώρα 300 εκατομμύρια τα οποία
έχει εξ ολοκλήρου αναλάβει και έχει πληρώσει ο ΑΔΜΗΕ. Σε αυτό το έργο έχουμε
διαρκώς αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα από την κυπριακή πλευρά. Ο υπουργός
Οικονομικών της Κύπρου (σ.σ.: Μάκης Κεραυνός) και πριν τη συνάντηση
Μητσοτάκη-Χριστοδουλίδη στη Νέα Υόρκη και μετά αμφισβητεί επί της αρχής τη
βιωσιμότητα του έργου. Λέει ότι αυτό το έργο δεν πρέπει να γίνει, ότι δεν
είναι βιώσιμο. Και όχι μόνο αυτό. Αναφέρεται και σε δύο μελέτες οι οποίες
τεκμηριώνουν αυτή τη βιωσιμότητα. Το 51% του ΑΔΜΗΕ ανήκει στην ελληνική
κυβέρνηση. Η ελληνική κυβέρνηση δεν εκβιάζει, μιλάει μόνο θεσμικά για να το
ξεκαθαρίσουμε αυτό», συνέχισε ερωτώμενος για τα όσα έγιναν χθες, μετά το
κυπριακό δημοσίευμα που μιλούσε για νέες απαιτήσεις του ΑΔΜΗΕ από τη
Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου.
«Έχουμε λοιπόν ένα έργο το οποίο έχουμε ξεκαθαρίσει πώς θα το κάνουμε, και
έρχεται ο υπ. Οικονομικών της Κύπρου και λέει "δεν έχω υπογράψει αυτή τη
συμφωνία". Λες και ένα μέλος της κυβέρνησης δεσμεύεται από τις συμφωνίες που
έχει υπογράψει μόνο εκείνος. Και ακόμα παραπάνω, διαμηνύει ο κ. Κεραυνός στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι δεν πρόκειται να τηρήσει τις αποφάσεις της Ρυθμιστικής
Αρχής της Κύπρου. Όλο αυτό, αναμφίβολα, δημιουργεί εμπόδια [...]. Για να
προχωρήσει το έργο, πρέπει να αρθούν όλες οι αμφισβητήσεις για τη βιωσιμότητά
του».
Aναλυτικά όσα είπε ο υπουργός Ενέργειας:
Χριστοδουλίδης: Ισχυρότερες από ποτέ οι σχέσεις με την Αθήνα - Όσοι επενδύουν σε ρήξη, θα απογοητευτούν
Οι σχέσεις Λευκωσίας - Αθήνας, οι σχέσεις της Κυπριακής Κυβέρνησης με την ελληνική κυβέρνηση και η σχέση μου με τον Έλληνα πρωθυπουργό είναι ισχυρότερες από ποτέ προηγουμένως, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στον απόηχο της κρίσης που εκδηλώθηκε χθες αναφορικά με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, προσερχόμενος στο συνέδριο «Ναυτιλιακή Κύπρος» στη Λεμεσό, ο κ. Χριστοδουλίδης ερωτηθείς αν υπάρχει κάποια κρίση στις σχέσεις Κύπρου - Ελλάδας με αφορμή τον ΑΔΜΗΕ, δήλωσε:
«Οι σχέσεις Λευκωσίας - Αθήνας, οι σχέσεις της Κυπριακής Κυβέρνησης με την Ελληνική Κυβέρνηση, η σχέση μου με τον Έλληνα Πρωθυπουργό είναι ισχυρότερες από ποτέ προηγουμένως.
Και θέλω να στείλω ένα μήνυμα: Όσοι επενδύουν σε ρήξη των σχέσεων της Ελληνικής Κυβέρνησης με την Κυπριακή Κυβέρνηση, της σχέσης μου με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, θα απογοητευτούν. Και για να αναφερθώ σε κάτι πολύ πρόσφατο, είδαν δείγματα γραφής την προηγούμενη βδομάδα».
Πρόσθεσε ότι «αυτό δίνει απαντήσεις σε όλα τα σχετικά ερωτήματα».
Ανάλογο ήταν το μήνυμα που εστάλη και από την Αθήνα, με κυβερνητικές πηγές να σημειώνουν ότι «οι σχέσεις Ελλάδας και Κύπρου παραμένουν αδιατάρακτες, ανεξάρτητα από την εξέλιξη του έργου».
Από το Μέγαρο Μαξίμου, όπου χθες το απόγευμα πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη για το θέμα, έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση σύντομα θα τοποθετηθεί επί των τελευταίων εξελίξεων.
Είχε προηγηθεί η σκληρή αντίδραση του Προέδρου της Κύπρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Φιλελεύθερος», σύμφωνα με το οποίο ο ΑΔΜΗΕ ζήτησε από τη Ρυθμιστική Αρχή Κύπρου (ΡΑΕΚ) να του αναγνωριστεί δικαίωμα ανάκτησης 251 εκατ. ευρώ για δαπάνες που μέχρι τώρα έχουν γίνει για το έργο.
Υπενθυμίζεται ότι η ΡΑΕΚ με απόφασή της τον Ιούλιο έχει εγκρίνει ανάκτηση εξόδων 82 εκατ. ευρώ για τον ΑΔΜΗΕ, με δικαίωμα είσπραξης 25 εκατ. για το διάστημα Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2025. Ωστόσο, από κυπριακής πλευράς έχει τεθεί ως όρος για την εκταμίευση των 25 εκατ. ευρώ για το 2025 να προχωρήσει ο οδικός χάρτης ολοκλήρωσης του έργου, το οποίο έχει επί της ουσίας σταματήσει μετά την αντίδραση της Τουρκίας.
Ο ΑΔΜΗΕ με ανακοίνωσή του θέλησε να διαψεύσει το δημοσίευμα, επιβεβαιώνοντας, πάντως, τη διάσταση απόψεων για μέχρι σήμερα δαπάνες. Ανέφερε, ειδικότερα, ότι «διεκδικεί τη συμφωνημένη πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ για το 2025, και τίποτα περισσότερο όσον αφορά τις επενδυτικές δαπάνες του έργου (capex), και διαψεύδει την αυθαίρετη και αδιασταύρωτη πληροφορία του δημοσιεύματος περί άμεσης διεκδίκησης των 251 εκατ. ευρώ, το οποίο αποτελεί μέρος των 1,9 δισ. Euro, του έργου, και το οποίο θα ανακτηθεί στο βάθος χρόνου των 35 ετών απόσβεσης που έχει προσδιοριστεί ρυθμιστικά.
Ο λόγος που ο ΑΔΜΗΕ με βάση το προβλεπόμενο συμβατικό δικαίωμά του αιτήθηκε αναθεώρηση της απόφασης της ΡΑΕΚ της 31ης Ιουλίου 2025, είναι ότι η ΡΑΕΚ με αυτή την απόφαση δεν αναγνώρισε τα έξοδα που έχει κάνει ο Διαχειριστής έως σήμερα, παρά τα στοιχεία που έχει λάβει και παρά το γεγονός ότι η Ελληνική Ρυθμιστική Αρχή τα αναγνωρίζει. Συγκεκριμένα η ΡΑΕΚ αναγνώρισε μόνο ποσό ύψους 82 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 251 εκατ. ευρώ, τα οποία αποτελούν βεβαιωμένες έως σήμερα επενδυτικές δαπάνες».
Ο Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, ανέβασε κατακόρυφα τους τόνους, δηλώνοντας ότι «αν ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ νομίζει ότι με τέτοιες επιστολές ή με πληρωμένες καταχωρήσεις εκβιάζεται η Κυπριακή Κυβέρνηση, προφανώς δεν ξέρει με ποιους έχει να κάνει. Η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν εκβιάζεται από κανέναν επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ και η Κυπριακή Κυβέρνηση είναι εδώ για να στηρίξει μόνο τα συμφέροντα του κυπριακού λαού. Αυτό είναι το ξεκάθαρο μήνυμα προς τον επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ». Πρόσθεσε, δε, ότι «για το συγκεκριμένο έργο υπάρχει πλήρης κατανόηση και συμφωνία – πλαίσιο ανάμεσα στην Ελληνική και στην Κυπριακή Κυβέρνηση. Πρόσφατα στη Νέα Υόρκη συμφωνήσαμε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό για το πώς προχωρούμε πολύ συγκεκριμένα και, μάλιστα, εκδόθηκε και μια σχετική ανακοίνωση».
Η τοποθέτηση της Αθήνας ότι το έργο θα προχωρήσει «εφόσον λυθούν οι οικονομοτεχνικές λεπτομέρειες» δείχνει ότι υπάρχουν εκκρεμή ζητήματα και διαφορετική προσέγγιση επί αυτών ανάμεσα στις δύο πλευρές. Παράλληλα, η Αθήνα έχει διαμηνύσει ότι το έργο είναι σημαντικό για την Κύπρο, καθώς θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλειά της και όχι για την Ελλάδα.