Την άποψη ότι η Ευρώπη μπορεί να διαφυλάξει την ασφάλειά της ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ εκφράζει ο ναύαρχος ε.α. Τζέιμς Σταυρίδης, πρώην ανώτατος στρατιωτικός διοικητής της Συμμαχίας.
Διαφωνώντας ευθέως με την εκτίμηση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, περί αδυναμίας της Ευρώπης να σταθεί μόνη της αμυντικά, ο Σταυρίδης σημειώνει σε άρθρο γνώμης του στο Bloomberg ότι αν και ποτέ δεν φανταζόταν ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ, η πρόσφατη κρίση γύρω από τη Γροιλανδία και οι εντάσεις που προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ τον αναγκάζουν να εξετάσει σοβαρά αυτό το ενδεχόμενο.
Ιστορική συνοχή, αλλά αυξανόμενες ρωγμές
Ο ελληνικής καταγωγής πρώην διοικητής του ΝΑΤΟ υπενθυμίζει ότι η Συμμαχία ιδρύθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με βασικό στόχο την αποτροπή της ρωσικής απειλής, τη διατήρηση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη και τον έλεγχο της γερμανικής ισχύος.
Παρά τις κατά καιρούς εντάσεις και τις διαφωνίες για τον επιμερισμό των βαρών, το ΝΑΤΟ όχι μόνο επιβίωσε του Ψυχρού Πολέμου αλλά επεκτάθηκε σε 32 κράτη-μέλη.
Ωστόσο, όπως υποστηρίζει ο Τζέιμς Σταυρίδης, η πρόσφατη αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία αποτελεί μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ιστορία της Συμμαχίας, με ευρωπαϊκές χώρες να στέλνουν στρατεύματα στο νησί, όχι μόνο για λόγους άμυνας έναντι Ρωσίας και Κίνας, αλλά και για να αποτρέψουν ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση.
Η ευρωπαϊκή στρατιωτική ισχύς σε αριθμούς
Απαντώντας στην άποψη ότι χωρίς τις ΗΠΑ το ΝΑΤΟ θα ήταν ανίσχυρο ο Σταυρίδης επισημαίνει ότι μολονότι η Ουάσιγκτον διαθέτει τον μεγαλύτερο αμυντικό προϋπολογισμό στον κόσμο, η Ευρώπη συνολικά δαπανά περίπου 400 δισ. δολάρια ετησίως για την άμυνα - ποσό που ξεπερνά κατά πολύ τις αντίστοιχες δαπάνες της Ρωσίας και πλησιάζει εκείνες της Κίνας.
Παράλληλα, οι πρόσφατες δεσμεύσεις ευρωπαϊκών κρατών για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ τους ενισχύουν περαιτέρω τις δυνατότητες της Ευρώπης τόσο σε στρατιωτικό εξοπλισμό όσο και σε υποδομές και κυβερνοάμυνα.
Βιομηχανία, εξοπλισμοί και ανθρώπινο δυναμικό
Ο Σταυρίδης αναγνωρίζει ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ θα σήμαινε απώλειες σε προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία, ωστόσο τονίζει ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή αμυντική βιομηχανία, με κολοσσούς όπως η Airbus, η BAE Systems, η Thales και η Rheinmetall.
Επιπλέον, χάρη στη στήριξη προς την Ουκρανία, οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν ταχύτερα από τις ΗΠΑ την παραγωγή αρμάτων μάχης, πυροβολικού και πυρομαχικών.
Σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, ο πρώην ναύαρχος υπογραμμίζει ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες διατηρούν ή επαναφέρουν τη στρατιωτική θητεία, γεγονός που ενισχύει τη διαθεσιμότητα προσωπικού σε περίπτωση κρίσης.
Το πυρηνικό κενό και ο ρόλος της Ουκρανίας
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά τον Σταυρίδη, θα ήταν η απώλεια της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας. Αν και η Βρετανία και η Γαλλία διαθέτουν πυρηνικά όπλα, η Ευρώπη θα έπρεπε είτε να ενισχύσει τις δυνατότητές της είτε να διαπραγματευτεί ένα μεταβατικό σχήμα πυρηνικής αποτροπής με τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, εκτιμά ότι ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ θα ήταν πιο εστιασμένο στην ευρωπαϊκή του γειτονιά με κεντρικό στόχο την προστασία της Ουκρανίας, η οποία θα μπορούσε να ενταχθεί σε μια μελλοντική, περισσότερο «ευρωπαϊκή» Συμμαχία.
«Η Ευρώπη μπορεί να σταθεί μόνη της»
Καταλήγοντας, ο Τζέιμς Σταυρίδης εκφράζει την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ θα παραμείνουν στο ΝΑΤΟ, σημειώνει όμως ότι οι Ευρωπαίοι ήδη εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια για την άμυνά τους.
Όπως τονίζει, αν χρειαστεί, η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να οικοδομήσει μια ισχυρή, αυτόνομη αμυντική δομή και να προστατεύσει την ασφάλειά της ακόμη και χωρίς την αμερικανική παρουσία.
ΤΡΥΦΩΝΑΣ ΚΑΪΣΕΡΛΙΔΗΣ
iefimerida.gr