Η αιφνιδιαστική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στο ευρύτερο γεωπολιτικό σύστημα και στη Ρωσία του Πούτιν.
Σύμφωνα με ανάλυση της Le Monde, η σύλληψη του Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις λειτουργεί ταυτόχρονα ως επιχείρημα και ως σοβαρό πλήγμα για τη Μόσχα και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αποκαλύπτοντας τις αντιφάσεις, αλλά και τα όρια, της ρωσικής ισχύος.
Για το Κίεβο, η εικόνα ενός αυταρχικού ηγέτη να οδηγείται σε φυλακή των ΗΠΑ είχε, αναμφίβολα, συμβολική αξία. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν έκρυψε τη σκέψη του, σχολιάζοντας πως, αν οι δικτάτορες μπορούν να αντιμετωπιστούν «τόσο εύκολα», τότε η Ουάσιγκτον γνωρίζει ποιο θα μπορούσε να είναι το επόμενο βήμα.
Η αναφορά στον Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν σαφής, καθώς ο Ρώσος πρόεδρος αποτελεί στόχο εντάλματος σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία.
Ένα επιχείρημα για τη Ρωσία, αλλά μόνο επιφανειακά
Σε πρώτη ανάγνωση, η αμερικανική επιχείρηση θα μπορούσε να εξυπηρετεί το αφήγημα του Κρεμλίνου. Η Ρωσία έχει επανειλημμένως κατηγορήσει τη Δύση για υποκρισία, υποστηρίζοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο παραβιάζεται επιλεκτικά. Η επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, με πρόσχημα την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και την προστασία του αμερικανικού πληθυσμού, μπορεί να παρουσιαστεί από τη Μόσχα ως ακόμη ένα παράδειγμα νεοαποικιακής πολιτικής και ωμής ισχύος.
Η Ευρώπη, σύμμαχος της Ουκρανίας και υπέρμαχος της διεθνούς νομιμότητας, εμφανίστηκε επιφυλακτική έως σιωπηρή απέναντι στην κίνηση της Ουάσιγκτον, γεγονός που, κατά τη ρωσική ρητορική, υπονομεύει την ηθική της υπεροχή. Ρώσοι αξιωματούχοι έσπευσαν να αναδείξουν τις «αντιφάσεις» της Δύσης, με ειρωνικές αναφορές σε «ψεύτικες αξίες» και «υποτελείς συμμάχους» που διστάζουν να μιλήσουν.
Ωστόσο, αυτή η επικοινωνιακή ικανοποίηση αποδεικνύεται ρηχή. Διότι, πίσω από τη ρητορική, η σύλληψη Μαδούρο συνιστά σοβαρό στρατηγικό πλήγμα για τη Ρωσία.
Η απώλεια ενός βασικού συμμάχου για το Κρεμλίνο
Η Βενεζουέλα υπήρξε επί χρόνια ένας από τους σημαντικότερους εταίρους της Ρωσίας στη Λατινική Αμερική. Ο Μαδούρο είχε επενδύσει πολιτικά και στρατιωτικά στη συμμαχία με το Κρεμλίνο, ενώ η παρουσία του στη Μόσχα στις εορταστικές εκδηλώσεις της 9ης Μαΐου 2025 είχε υπογραμμίσει το βάθος των διμερών σχέσεων.
Η αιφνίδια σύλληψή του από τις ΗΠΑ αποκαλύπτει, σύμφωνα με αναλυτές, τα όρια της ρωσικής επιρροής. Οι ρωσικές αντιαεροπορικές άμυνες που είχαν εγκατασταθεί γύρω από το Καράκας και οι πρόσφατες συμφωνίες στρατηγικής συνεργασίας δεν στάθηκαν εμπόδιο στην αμερικανική επιχείρηση. Το μήνυμα ήταν σαφές: Η στρατιωτική πρωτοκαθεδρία της Ουάσιγκτον παραμένει αδιαμφισβήτητη στην «αυλή» των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ρώσοι σχολιαστές δεν έκρυψαν την ενόχλησή τους, ενώ παραστρατιωτικά κανάλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ειρωνεύτηκαν την ταχύτητα της επιχείρησης, συγκρίνοντάς την με τις πρώτες ώρες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022 - μια σύγκριση που, άθελά της, αναδεικνύει τις αποτυχίες της Μόσχας, σχολιάζει η γαλλική εφημερίδα.
Το πλήγμα στο πετρέλαιο και στα ρωσικά έσοδα
Πέρα από το πολιτικό σκέλος, η αμερικανική παρέμβαση αγγίζει ένα από τα πιο ευαίσθητα νεύρα της Ρωσίας: την Ενέργεια. Η Βενεζουέλα αποτελεί κομβικό κρίκο στο άτυπο μπλοκ χωρών -Ρωσία, Ιράν, Βενεζουέλα- που στηρίζουν μεγάλο μέρος των εσόδων τους στους υδρογονάνθρακες.
Η πρόθεση της Ουάσιγκτον να εκσυγχρονίσει τις πετρελαϊκές υποδομές της Βενεζουέλας απειλεί να εκτοπίσει ρωσικά συμφέροντα, όπως τη μακροχρόνια συνεργασία της PDVSA με ρωσική θυγατρική. Μια αύξηση της προσφοράς πετρελαίου θα μπορούσε να πιέσει τις διεθνείς τιμές, πλήττοντας περαιτέρω τη ρωσική οικονομία, η οποία ήδη δοκιμάζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις Δυτικές κυρώσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι κορυφαία στελέχη του ρωσικού ενεργειακού τομέα έχουν τονίσει κατ’ επανάληψη τη στρατηγική σημασία αυτών των χωρών για την παγκόσμια αγορά υδρογονανθράκων. Η απώλεια ελέγχου στη Βενεζουέλα μεταφράζεται, έτσι, σε άμεσο οικονομικό κίνδυνο για το Κρεμλίνο.
Ένταση Τραμπ - Πούτιν και όρια της ισχύος
Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα έρχεται σε μια περίοδο που οι σχέσεις του Τραμπ με τον Πούτιν δείχνουν να ψυχραίνονται. Παρά τον θαυμασμό που κατά καιρούς έχει εκφράσει ο Αμερικανός πρόεδρος για τον Ρώσο ομόλογό του, πρόσφατες δηλώσεις του υποδηλώνουν ενόχληση για τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία στην Ουκρανία.
Το ότι η Ουάσιγκτον δεν ενημέρωσε εκ των προτέρων τη Μόσχα για την επιχείρηση στο Καράκας υπογραμμίζει τη μειωμένη σημασία που αποδίδουν πλέον οι ΗΠΑ στη ρωσική αντίδραση. Ωστόσο, παρά τα οράματα που εκφράζονται στο Κίεβο, οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς τις προοπτικές άμεσης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Η πυρηνική αποτροπή παραμένει το απόλυτο όριο. Όπως επισημαίνουν ειδικοί σε θέματα διεθνών σχέσεων, οι ΗΠΑ δεν θα επιχειρούσαν ποτέ αντίστοιχη ενέργεια εναντίον μιας πυρηνικής δύναμης. Αντιθέτως, η υπόθεση Μαδούρο ενδέχεται να ενισχύσει το κίνητρο αυταρχικών καθεστώτων να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα ως ασπίδα προστασίας.
Η αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, καταλήγει η Monde, δεν αποτελεί προάγγελο μιας νέας παγκόσμιας τάξης βασισμένης στην τιμωρία των δικτατόρων, αλλά μια κυνική υπενθύμιση ότι στο διεθνές σύστημα η ισχύς -στρατιωτική και ενεργειακή- εξακολουθεί να καθορίζει τα όρια του εφικτού. Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, το μήνυμα είναι ανησυχητικό, αλλά όχι υπαρξιακό. Για τον υπόλοιπο κόσμο, όμως, τα ερωτήματα για το μέλλον της διεθνούς νομιμότητας παραμένουν ανοιχτά.
ΤΡΥΦΩΝΑΣ ΚΑΪΣΕΡΛΙΔΗΣ
iefimerida.gr