Η Λίνα Μενδώνη μίλησε για τη μεγάλη ιστορική αξία της συλλογής από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, υπογραμμίζοντας την άμεση κινητοποίηση του Υπουργείου Πολιτισμού για την απόκτησή της
Κτήμα του Ελληνικού Δημοσίου αποτελούν επισήμως οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, με τη Λίνα Μενδώνη να εξηγεί τις ενέργειες που έγιναν από την πλευρά του Υπουργείου Πολιτισμού για την απόκτηση των φωτογραφιών.
Όπως τόνισε, πρόκειται για τεκμήρια μεγάλης ιστορικής αξίας που θα αντιμετωπιστούν ως μνημείο και θα αξιοποιηθούν με αυστηρή επιστημονική τεκμηρίωση. Η ίδια έκανε μια σύντομη ιστορική αναδρομή, επισημαίνοντας ότι δεν έχουν όλοι την ίδια γνώση ή πληροφόρηση για το ιστορικό της.
Υπενθυμίζονται πως στη συλλογή περιλαμβάνονται 12 φωτογραφίες που απεικονίζουν στιγμές από την εκτέλεση 200 πατριωτών στην Καισαριανή. Οι εικόνες εμφανίστηκαν προς πώληση το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στην πλατφόρμα eBay, ενώ ως ιδιοκτήτης του υλικού εμφανιζόταν ο συλλέκτης Tim De Kran, ο οποίος ειδικεύεται σε τεκμήρια της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με στοιχεία που προέκυψαν από προηγούμενη δημοπρασία, το αρχείο ανήκε σε υπολοχαγό της Βέρμαχτ, τον Χέρμαν Χόιερ. Από τα δεδομένα προκύπτει ότι ο συγκεκριμένος δεν είχε αποτυπώσει μόνο την εκτέλεση, αλλά διέθετε μια μεγαλύτερη φωτογραφική συλλογή.
Η κυρία Μενδώνη σημείωσε ότι στο πλαίσιο της ναζιστικής προπαγάνδας ήταν σύνηθες στρατιωτικοί να διατηρούν δικό τους φωτογραφικό αρχείο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αξία της συλλογής είναι πολύ μεγάλη και ουσιαστικά ανεκτίμητη, καθώς οι φωτογραφίες δίνουν εικόνα και πρόσωπα στις ιστορικές μαρτυρίες.
Φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής: Η ενημέρωση της Λίνας Μενδώνη και η κινητοποίηση του Υπουργείου Πολιτισμού
Η Λίνα Μενδώνη είπε ότι την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου ενημερώθηκε για το θέμα από τον Αλέξη Χαρίτση. Ακολούθησε άμεση κινητοποίηση, με επικοινωνία με αρμόδιους φορείς και εμπειρογνώμονες, ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού δρομολόγησε την απόκτηση των φωτογραφιών και από την αρχή ξεκαθαρίστηκε ότι στόχος δεν ήταν μόνο οι φωτογραφίες που σχετίζονται με την εκτέλεση των 200, αλλά το σύνολο της συλλογής Χόιερ. Η πρώτη συνάντηση για το θέμα καθορίστηκε στις 20 Φεβρουαρίου, κατά την οποία επιτεύχθηκε προκαταρκτική συμφωνία για την απόκτηση της συλλογής. Στις 27 Φεβρουαρίου ομάδα τεσσάρων συνεργατών μετέβη στο Βέλγιο για συνάντηση με τον συλλέκτη και ολοκλήρωσε τη διαδικασία της αγοράς, ενώ από τις 28 Φεβρουαρίου η συλλογή βρίσκεται πλέον στην Αθήνα.
Μενδώνη: "Όλη η διαδικασία ολοκληρώθηκε σε 13 ημέρες"
Όπως τόνισε η κυρία Μενδώνη, όλη η διαδικασία ολοκληρώθηκε μέσα σε 13 ημέρες, επισημαίνοντας ότι το γεγονός αυτό αποδεικνύει πως το δημόσιο σύστημα μπορεί να φέρει γρήγορα και αποτελεσματικά αποτελέσματα όταν υπάρχει συντονισμός και σωστή οργάνωση.
Η συλλογή που αποκτήθηκε περιλαμβάνει συνολικά 262 φωτογραφίες, 16 έγγραφα και τέσσερα ελληνικά χαρτονομίσματα. Ο «σκληρός πυρήνας» της συλλογής είναι οι 12 φωτογραφίες της εκτέλεσης στην Καισαριανή. Όπως σημείωσε η κυρία Μενδώνη, οι φωτογραφίες αυτές αποτελούν μνημείο με βάση τον νόμο και το Υπουργείο Πολιτισμού αντιμετωπίζει τη συλλογή ως μνημειακό τεκμήριο. Για τον λόγο αυτό θα υπάρξει προστασία, συντήρηση και ανάδειξη του υλικού, όπως συμβαίνει με όλα τα τεκμήρια που εντάσσονται στον δημόσιο λόγο και την εκπαίδευση. Παράλληλα θα ακολουθηθεί αυστηρή επιστημονική τεκμηρίωση και επαλήθευση των μαρτυριών.
Τα επόμενα στάδια
Πρώτο στάδιο θα είναι η ψηφιοποίηση του υλικού, ενώ ψηφιακά αντίγραφα θα μπορούν υπό όρους να δοθούν από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συγκεκριμένους αποδέκτες. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ιστορική ταυτοποίηση θεμάτων, τόπων, προσώπων και χρονολογήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις φωτογραφίες που αφορούν τους 200 εκτελεσμένους. Όπως ανακοινώθηκε, θα προστεθεί σχετική διάταξη στον αρχαιολογικό νόμο, ενώ θα συγκροτηθεί Εθνικό Φωτογραφικό Αρχείο που θα ενταχθεί στο Αρχείο Μνημείων.
Η κυρία Μενδώνη ανέφερε ακόμη ότι ήδη υπάρχουν σημαντικές φωτογραφικές συλλογές που απασχολούν το Υπουργείο Πολιτισμού, όπως φωτογραφίες από το Τατόι, φωτογραφίες Ελλήνων προσφύγων και φωτογραφικό υλικό της αρχαιολογικής υπηρεσίας, τα οποία αποτελούν παραδείγματα τεκμηρίων που θα μπορούσαν να ενταχθούν σε αυτό το αρχείο.
"Εξαιρετικά σημαντική η προστασία της φωτογραφικής κληρονομιάς"
Κλείνοντας, η κυρία Μενδώνη υπογράμμισε ότι η προστασία της φωτογραφικής κληρονομιάς και η ένταξή της στην εκπαίδευση είναι εξαιρετικά σημαντική. Όπως σημείωσε, το Υπουργείο Πολιτισμού έκανε αυτό που έπρεπε για τη διάσωση των μοναδικών μέχρι σήμερα τεκμηρίων για την εκτέλεση της Καισαριανής και θα συνεχίσει με τον ίδιο τρόπο, ώστε στο μέλλον να παρουσιαστεί το υλικό μέσα από ένα επιστημονικό συνέδριο ή έκθεση, με την τήρηση των αυστηρών κανόνων της επιστημονικής δεοντολογίας.
