Το αίτημα απομάκρυνσης των βάσεων δεν είναι απλό γιατί όπως υποστηρίζουν διπλωματικές πηγές από την Κύπρο «το θέμα απαιτεί πάρα πολύ προσεκτική μελέτη και ανάλυση» - Η κρίσιμη αναφορά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Η συζήτηση για το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο εισέρχεται σε μια νέα, ιστορική φάση, θα μπορούσε να πει κανείς, καθώς για πρώτη φορά από την υπογραφή της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης το ζήτημα τίθεται με τόσο επίσημο τρόπο στο τραπέζι των συζητήσεων. Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές του parapolitika.gr, παρόλο που ο αρχικός σχεδιασμός της Λευκωσίας προέβλεπε την έναρξη των διαβουλεύσεων μετά την εκτόνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, μια σειρά από καθοριστικούς παράγοντες λειτούργησαν ως καταλύτες για την επίσπευση των εξελίξεων.
Ένας εξ αυτών η δεκτικότητα της Αγγλίας στο αίτημα Τραμπ για την παροχή βοήθειας στον πόλεμο από τις βάσεις που διατηρεί ανά τον κόσμο. Μία απόφαση που έθεσε σε άμεσο κίνδυνο το νησί αφενός και αφετέρου έφερε στο προσκήνιο τον Βρετανικό αποικιοκρατικό τρόπο αντιμετώπισης των σχέσεων με την Κύπρο. Τα αντανακλαστικά της κυπριακής κυβέρνησης ήταν άμεσα. Το ζήτημα άρχισε να συζητείται τόσο στην Κύπρο, όσο και στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά ακόμη και στην Αγγλία, όπου ο Κιρ Στάρμερ συγκέντρωσε κριτική ακόμη και εντός του κόμματός του. Οι Sunday Times μάλιστα κατακεραύνωσαν την Βρετανική κυβέρνηση. «Αν η Βρετανία δεν μπορεί να προστατεύσει τις βάσεις της στην Κύπρο, τι νόημα έχει να βρίσκεται εδώ;» αναρωτήθηκαν.
Στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία πάντως με τον κ. Χριστοδουλίδη, ο Βρετανός πρωθυπουργός επανέλαβε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι η ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι θεμελιώδης για το Ηνωμένο Βασίλειο και προς αυτή την κατεύθυνση έχουν λάβει την απόφαση για ενίσχυση των μέσων που θα συμβάλουν στα προληπτικά μέτρα που έχουν ληφθεί. Ενώ σημαντικό είναι ότι επανέλαβε ότι οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο δεν θα χρησιμοποιηθούν σε οποιεσδήποτε επιθετικές πολεμικές επιχειρήσεις.
Για πρώτη φορά ανοίγουν οι συζητήσεις για τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο - Τι υποστηρίζουν διπλωματικές πηγές
Τις συζητήσεις γύρω από τις Βρετανικές Βάσεις ενέτεινε έτι περαιτέρω η αναφορά που έγινε στο κείμενο συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της περασμένης Πέμπτης δείχνοντας τη στήριξή του. Στην παράγραφο 6 αναφέρεται ρητά: «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει συζήτηση με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο και δηλώνει έτοιμο να παράσχει συνδρομή, αν και όπως χρειαστεί». Ακολούθησε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ Στάρμερ και Χριστοδουλίδη με τον Κύπριο Πρόεδρο να αναφέρεται στα προβλήματα που προέκυψαν και παρουσίασε συγκεκριμένη πρόταση για έναρξη σχετικών συζητήσεων. Και είναι η πρώτη φορά που ανοίγει η συζήτηση από τη Συνθήκη της Εγκαθίδρυσης.
Διπλωματικές πηγές από την Κύπρο υποστηρίζουν στο parapolitika.gr ότι η Βρετανική πλευρά «εμφανίζεται πλέον να ανησυχεί σοβαρά μετά την υιοθέτηση αναφοράς στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού συμβουλίου». Κανείς όμως δεν μπορεί να προδικάσει τι θα περιλαμβάνουν οι συζητήσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το αίτημα απομάκρυνσης των βάσεων δεν είναι απλό γιατί όπως υποστηρίζουν «το θέμα απαιτεί πάρα πολύ προσεκτική μελέτη και ανάλυση. Διότι έχει πάρα πολλές ευαίσθητες και κρίσιμες πτυχές που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με τον σωστό τρόπο. Δεν είναι καθόλου εύκολο εγχείρημα», τονίζουν.
Προς το παρόν πάντως, τα ζητήματα που αναμένεται να μπουν στο τραπέζι των συζητήσεων είναι η διαχείριση κάποιων δευτερευόντων θεμάτων. Όπως μας εξηγούν έγκυρες πηγές, τα θέματα αυτά «μπορεί να αφορούν διευκολύνσεις που παρέχει η Κυπριακή Δημοκρατία για τη λειτουργία των βάσεων. Επιπλέον, το καθεστώς κυριαρχίας των Βρετανών σε περιοχές πέραν των ορίων των βάσεων, όπου η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης προβλέπει ειδικά προνόμια. Είτε τέλος, ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα και τα δικαιώματα των κατοίκων που διαβιούν εντός των περιοχών του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας».
Η προσοχή πλέον στρέφεται στην επικείμενη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Βρετανού πρωθυπουργού. Αυτή η συνάντηση θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο βήμα για τη διαμόρφωση του πλαισίου των συζητήσεων, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν εκκρεμότητες δεκαετιών που επηρεάζουν την ασφάλεια και την κυριαρχία της Κύπρου.
Χρυσα Μακρη
ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ