O Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιχείρησε το βράδυ της Τετάρτης να εξηγήσει την απόφασή του να προχωρήσει σε πόλεμο κατά του Ιράν. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του πρώτου του διαγγέλματος στην prime time ζώνη από την έναρξη της σύγκρουσης πριν από έναν μήνα, ο Αμερικανός Πρόεδρος απέφυγε να δώσει νέες λεπτομέρειες.
Από το διάγγελμα απουσίαζε η συχνά επαναλαμβανόμενη αναφορά του ότι βρίσκονται
σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.
Παράλληλα, μετρίασε τις προσβολές προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, δεν άφησε να
εννοηθεί ότι ετοιμάζεται να στείλει αμερικανικά χερσαία στρατεύματα στο Ιράν
–ιδιαίτερα για την ανάκτηση αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου-, ενώ δεν
προσδιόρισε μια οριστική ημερομηνία λήξης της σύρραξης.
Ο πόλεμος εξελίσσεται γρήγορα σε σήμα κατατεθέν της ατζέντας της δεύτερης
θητείας του. Σε μια νύχτα όπου πολλοί Αμερικανοί παρακολουθούσαν την ιστορική
εκτόξευση των αστροναυτών του Artemis II για την επιστροφή της NASA στη
Σελήνη, ο Τραμπ αναφέρθηκε στο ορόσημο αυτό, πριν στρέψει ξανά την προσοχή
στον εαυτό του και στη σύγκρουση που έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε περισσότερους
από 13 Αμερικανούς στρατιωτικούς.
«Η Αμερική, όπως συμβαίνει εδώ και πέντε χρόνια υπό την προεδρία μου, κερδίζει
— και τώρα κερδίζει περισσότερο από ποτέ άλλοτε», δήλωσε ο Τραμπ.
«Θα τελειώσουμε τη δουλειά και θα την τελειώσουμε πολύ γρήγορα», πρόσθεσε.
Η προσπάθεια «πώλησης» του πολέμου στην κοινή γνώμη
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ήθελε να «συζητήσει γιατί η Επιχείρηση “Επική Οργή” είναι
απαραίτητη για την ασφάλεια της Αμερικής και την ασφάλεια του ελεύθερου
κόσμου».
Παρά την προσπάθεια να διαλύσει τη σύγχυση γύρω από τους λόγους έναρξης του
πολέμου, η ομιλία των 20 λεπτών δεν προσέφερε νέες εξηγήσεις.
Επανέλαβε ότι το Ιράν δεν μπορεί να κατέχει πυρηνικό όπλο, αποκαλώντας μια
τέτοια προοπτική «μια απαράδεκτη απειλή», και υποστήριξε ότι η χώρα
κατασκεύαζε ένα τεράστιο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων που απειλούσαν τις
ΗΠΑ.
Αν και ισχυρίστηκε ότι η πυραυλική ικανότητα του Ιράν έχει μειωθεί σημαντικά,
δεν εξήγησε πώς η επιχείρηση ανέκοψε τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης,
δεδομένου ότι η κυβέρνησή του επέμενε πως το πρόγραμμα είχε «εξαλειφθεί» σε
πλήγματα το περασμένο καλοκαίρι, στον «πόλεμο των 12 ημερών».
Η Τεχεράνη επιμένει εδώ και χρόνια ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει
αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς. Ωστόσο, είχε φτάσει να εμπλουτίζει ουράνιο σε
ποσοστό 60%, ένα επίπεδο που απέχει τεχνικά πολύ λίγο από το όριο που
απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών
εκτιμούσαν ότι το Ιράν δεν είχε ακόμη ξεκινήσει πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών
όπλων, αλλά είχε «πραγματοποιήσει δραστηριότητες που το τοποθετούν σε καλύτερη
θέση για να παράγει μια πυρηνική συσκευή, αν αποφασίσει να το κάνει».
Ασάφεια για τα επόμενα βήματα
Ενώ χιλιάδες επιπλέον Αμερικανοί στρατιώτες κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή και
οι σύμμαχοι του Κόλπου τον πιέζουν να «τελειώσει τη μάχη», ο Τραμπ προέβλεψε
πως οι ΗΠΑ θα έχουν ξεμπερδέψει σε δύο με τρεις εβδομάδες.
«Οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι πλησιάζουν στην ολοκλήρωση», είπε, σημειώνοντας
πως οι πυρηνικές εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν πέρυσι τελούν υπό δορυφορική
επιτήρηση.
«Αν τους δούμε να κάνουν μια κίνηση, έστω και μια κίνηση προς αυτές, θα τους
χτυπήσουμε με πυραύλους πολύ σκληρά».
Ο Τραμπ πλησιάζει το όριο των 60 ημερών όπου, βάσει του Νόμου περί Πολεμικών
Εξουσιών (War Powers Act), πρέπει να ζητήσει έγκριση από το Κογκρέσο για τη
συνέχιση των επιχειρήσεων.
Ωστόσο, δεν έκανε καμία αναφορά σε διπλωματικές προσπάθειες για εκεχειρία,
υπονοώντας ότι ο πόλεμος θα λήξει απλώς όταν οι ΗΠΑ ολοκληρώσουν τους
στρατιωτικούς στόχους τους.
Στάση αναμονής προς το ΝΑΤΟ
Παρά τις σφοδρές επιθέσεις των προηγούμενων ημερών προς τους συμμάχους του
ΝΑΤΟ, ο Τραμπ εμφανίστηκε ασυνήθιστα συγκρατημένος, αποφεύγοντας να αναφέρει
καν τη Συμμαχία ονομαστικά.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι οι χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Ορμούζ
πρέπει να αναλάβουν την προστασία της θαλάσσιας οδού.
«Οι χώρες του κόσμου που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ πρέπει
να φροντίσουν αυτό το πέρασμα», δήλωσε. Προέτρεψε μάλιστα τις χώρες αυτές να
«δείξουν λίγο καθυστερημένο θάρρος», προσθέτοντας: «Πηγαίνετε στα Στενά και
απλώς πάρτε τα. Το δύσκολο κομμάτι έγινε, οπότε θα έπρεπε να είναι εύκολο».
Τα αναπάντητα ερωτήματα
Παρά τους θριαμβευτικούς τόνους, κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν. Ο Τραμπ
ισχυρίστηκε ότι πέτυχε αλλαγή καθεστώτος με την εξόντωση κορυφαίων ηγετών,
συμπεριλαμβανομένου του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όμως το Ιράν παραμένει στα
χέρια υπολειμμάτων του καθεστώτος που ίσως είναι πιο ριζοσπαστικοποιημένα.
Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι δεν σκοπεύει να επιχειρήσει την ανάκτηση των
αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν – υλικό που θα μπορούσε να
επιτρέψει στην Τεχεράνη να επανεκκινήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Υποστήριξε ότι η δορυφορική επιτήρηση των ΗΠΑ θα διασφαλίσει ότι το υλικό θα
παραμείνει στα ερείπια των πυρηνικών εγκαταστάσεων που βομβαρδίστηκαν πέρυσι.
Αυτό θα απέτρεπε μια επικίνδυνη αποστολή για τα αμερικανικά στρατεύματα, αλλά
αφήνει αμφιβολίες για το κατά πόσο έχει πράγματι εξαλειφθεί η πυρηνική απειλή.
Ταυτόχρονα, η απροθυμία του να διασφαλίσει πλήρως το άνοιγμα των Στενών του
Ορμούζ σημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να παραμείνει «όμηρος»
στην επιρροή του Ιράν.
«Οι εχθροί μας χάνουν και η Αμερική κερδίζει, ο πόλεμος στο Ιράν θα συνεχιστεί μέχρι να επιτευχθούν οι στόχοι μας»
«Οι εχθροί μας χάνουν και η Αμερική κερδίζει», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ
Ντόναλντ Τραμπ ξεκινώντας το διάγγελμά του για την επιχείρηση «Επική
Οργή» στο οποίο υπεραμύνθηκε της απόφασής του να κηρύξει πόλεμο κατά του
Ιράν, αποκαλώντας το καθεστώς της Τεχεράνης «δολοφονικό» και κατηγορώντας το
για χιλιάδες νεκρούς διαδηλωτές, ενώ επανέλαβε ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ έχει
αποδυναμώσει τη στρατιωτική ικανότητα του Ιράν και έχει περιορίσει την
πυρηνική απειλή. Πέραν αυτού, συνεχάρη τη NASA για την επιτυχή εκτόξευση της
Artemis II και αναφέρθηκε σε άλλες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, μεταξύ
των οποίων η σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας.
Σε μια ομιλία περίπου 20 λεπτών, ο Τραμπ χαρακτήρισε την επίθεση των ΗΠΑ ως
αντίποινα για σχεδόν μισό αιώνα βίας από το Ιράν και τους αντιπροσώπους του,
υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να επιτραπεί στο έθνος να αναπτύξει πυρηνικά
όπλα. Επαίνεσε την στρατιωτική πρόοδο που έχουν σημειώσει οι ΗΠΑ τις
τελευταίες εβδομάδες, περιγράφοντας τις εβδομάδες των βομβαρδισμών ως «νίκες
που λίγοι άνθρωποι έχουν ξαναδεί». Και ζήτησε υπομονή, αποκαλώντας τον
πόλεμο «επένδυση» στο μέλλον των Αμερικανών.
«Απόψε, είμαι ευτυχής που μπορώ να σας πω ότι βρισκόμαστε κοντά στην
επίτευξη των στρατηγικών στόχων μας», είπε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος
απευθυνόμενος στους Αμερικανούς από τον Λευκό Οίκο.
«Κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων, οι ένοπλες δυνάμεις μας
κατήγαγαν στο πεδίο της μάχης ταχείες, αποφασιστικές και συντριπτικές νίκες
-- νίκες που δεν είχε ξαναδεί ποτέ πριν ο κόσμος», επέμεινε ο Αμερικανός
πρόεδρος.
«Θα τους πλήξουμε εξαιρετικά σκληρά κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ως
τριών εβδομάδων. Θα τους γυρίσουμε πίσω στη λίθινη εποχή, όπου ανήκουν. Εν
αναμονή, οι συνομιλίες συνεχίζονται», είπε ο ρεπουμπλικάνος στο διάγγελμά
του. «Αν δεν κλειστεί συμφωνία, θα πλήξουμε καθέναν από τους
ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς τους πολύ σκληρά και πιθανόν ταυτόχρονα»,
απείλησε.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε την ομιλία του υπερασπίζοντας το «πρόσωπο» των
στρατιωτικών ενεργειών των ΗΠΑ κατά του Ιράν, λέγοντας ότι υπηρέτησαν τον
σκοπό της αποτροπής ενός «δολοφονικού καθεστώτος» που σύμφωνα με τον ίδιο
«σκότωσε 45.000 από τον ίδιο του τον λαό» κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων
νωρίτερα φέτος. Ο Τραμπ υπογράμμισε ότι για το καθεστώς αυτό να αποκτήσει
πυρηνικά όπλα θα ήταν «μια ανεκτή απειλή» για τις Ηνωμένες Πολιτείες και
τους συμμάχους τους, σημειώνοντας ότι θεωρεί πως η Τεχεράνη εργαζόταν σε
όπλα που θα μπορούσαν να φτάσουν ως την Ευρώπη. Υποστήριξε ότι αυτή η απειλή
έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί «πολύ πριν αναλάβω τα καθήκοντά μου».
«Η αλλαγή καθεστώτος δεν ήταν ποτέ ο στόχος μας, ποτέ δεν είπαμε αλλαγή
καθεστώτος», επέμεινε. Παρ' όλα αυτά, ισχυρίστηκε ότι «η αλλαγή καθεστώτος
έχει συμβεί επειδή «όλοι οι ηγέτες τους» έχουν πεθάνει».
«Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις που εξαλείψαμε με τα βομβαρδιστικά B-2 έχουν
πληγεί τόσο σκληρά που θα χρειαστούν μήνες για να λειτουργήσουν»,
υποστήριξε. «Αν κάνουν έστω και μια κίνηση για να ξεκινήσουν πάλι, θα τους
χτυπήσουμε ξανά πολύ σκληρά».
«Εμείς έχουμε όλα τα χαρτιά, αυτοί δεν έχουν κανένα, είναι πολύ σημαντικό να
δούμε αυτή τη σύγκρουση από μια προοπτική», είπε, προσθέτοντας ότι οι
Ιρανοί «ήταν οι νταήδες της Μέσης Ανατολής, αλλά δεν είναι πλέον οι
νταήδες».
«Βρισκόμαστε σε αυτή την τόσο ισχυρή, τόσο λαμπρή στρατιωτική επιχείρηση
εναντίον μιας από τις πιο ισχυρές χώρες για 32 ημέρες, και η χώρα έχει
καταστραφεί και ουσιαστικά δεν αποτελεί πλέον απειλή. Αυτή είναι μια
πραγματική επένδυση στα παιδιά σας και στο μέλλον των εγγονιών σας», είπε.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε σε ένα επερχόμενο τέλος της σύγκρουσης,
λέγοντας πως οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι των ΗΠΑ κατά του Ιράν είναι
«πλησίον της ολοκλήρωσης». Στην τηλεοπτική του ομιλία, τόνισε ότι οι ΗΠΑ
έχουν πετύχει την εξάλειψη της ναυτικής και αεροπορικής δύναμης του Ιράν,
ενώ η δυνατότητα της χώρας να εκτοξεύει πυραύλους έχει περιοριστεί, καθώς τα
αποθέματα των πυραύλων έχουν μειωθεί σημαντικά. «Αυτές οι ενέργειες θα
ακινητοποιήσουν τον στρατό του Ιράν, θα συντρίψουν την ικανότητά τους να
υποστηρίζουν τρομοκρατικές οργανώσεις και θα τους στερήσουν την ικανότητα να
κατασκευάζουν πυρηνικά όπλα», είπε ο πρόεδρος.
Υπερασπίστηκε την επιλογή του να προχωρήσει σε πόλεμο με το Ιράν,
χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση «αναγκαία για την ασφάλεια της Αμερικής και την
ασφάλεια του ελεύθερου κόσμου». Κάνοντας αναφορά στην ιστορική βία από το
Ιράν και τους συμμάχους του, επικαλέστηκε σημαντικά περιστατικά όπως η
βομβιστική επίθεση στο στρατόπεδο των πεζοναυτών το 1983 και την επίθεση στο
USS Cole το 2000.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι για το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα «θα ήταν
ανεκτή απειλή». Επανέλαβε ότι το καθεστώς της Τεχεράνης αποτελούσε μια από
τις πιο «βίαιες και εγκληματικές κυβερνήσεις» στον κόσμο, ικανές να
διεξάγουν εκστρατείες τρόμου και καταναγκασμού πίσω από έναν πυρηνικό
θώρακα. Παράλληλα, άσκησε κριτική στους προκατόχους του, λέγοντας ότι οι
προηγούμενοι πρόεδροι των ΗΠΑ έπρεπε να είχαν «διαχειριστεί» το Ιράν πριν
από την εκλογή του.
Ο πρόεδρος τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται το πετρέλαιο του Ιράν ή τίποτα
άλλο που διαθέτει η χώρα, αλλά η στρατηγική τους παρουσία στην περιοχή έχει
ως στόχο τη στήριξη των συμμάχων τους. «Είμαστε εκεί για να βοηθήσουμε τους
συμμάχους μας», δήλωσε, υπενθυμίζοντας ότι η αμερικανική στρατηγική στην
περιοχή δεν είναι οικονομική, αλλά στρατηγική και πολιτική.
Αξίωσε για άλλη μια φορά οι χώρες που εξαρτώνται από αυτό για τον ενεργειακό
εφοδιασμό τους να πάνε να «καταλάβουν» το στενό του Ορμούζ -το οποίο έχει
κλείσει το Ιράν αφότου εξαπολύθηκε την 28η Φεβρουαρίου ο αμερικανοϊσραηλινός
πόλεμος εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας-, από το οποίο υπό κανονικές
συνθήκες διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
«Πηγαίνετε στο στενό, καταλάβετέ το, προστατεύστε το, αξιοποιήστε το»,
πέταξε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους, ο οποίος επικρίνει τα άλλα κράτη
μέλη του NATO διότι δεν πήγαν να «βοηθήσουν» τις ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την Επιχείρηση «Επική Οργή» κατά του
Ιράν ως μια σειρά «ταχύτατων, αποφασιστικών και συντριπτικών νικών»,
υποστηρίζοντας ότι οι ενέργειες αυτές έχουν καταστήσει την ικανότητα του
Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους και drones «δραματικά περιορισμένη».
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε ότι δεν θα εγκαταλείψει τα κράτη του Κόλπου, που
έχουν μπει στο στόχαστρο του Ιράν στο πλαίσιο των αντιποίνων του για τον
αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο εναντίον του που εξαπολύθηκε την 28η Φεβρουαρίου.
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συμμάχους μας στη Μέση Ανατολή: το Ισραήλ, τη
Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το
Μπαχρέιν. Ήταν απίστευτοι, και δεν θα τους αφήσουμε επ’ ουδενί να υποστούν
το παραμικρό κακό», διαβεβαίωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στο διάγγελμά του προς
τους Αμερικανούς από τον Λευκό Οίκο.