Σε κλίμα συγκίνησης και σεβασμού πραγματοποιήθηκε τελετή μνήμης προς τιμήν του Γάλλου πιλότου Raphaël Chapalain, ο οποίος έχασε τη ζωή του στην περιοχή πριν από 34 χρόνια, κατά την εκτέλεση του καθήκοντός του
Σε κλίμα συγκίνησης και σεβασμού πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 τελετή μνήμης στο 2ο χιλιόμετρο της δημοτικής οδού Αμπελοκήπων - Πλατανόβρυσης, στον Δήμο Πύλος - Νέστορας, προς τιμήν του Γάλλου πιλότου Raphaël Chapalain, ο οποίος έχασε τη ζωή του στην περιοχή πριν από 34 χρόνια, κατά την εκτέλεση του καθήκοντός του.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στις 27 Μαρτίου 1992, στο πλαίσιο άσκησης του Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό στην Ανατολική Μεσόγειο. Το αεροσκάφος τύπου F-8E (FN) Crusader αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα κατά την προσπάθεια προσνήωσης, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών, και έλαβε εντολή εκτροπής προς το Αεροδρόμιο Καλαμάτας.
Με περιορισμένα καύσιμα, χαμηλή ορατότητα και έντονη κακοκαιρία, το αεροσκάφος προσέκρουσε στην κορυφή Ζαρναούρα του όρους Λυκόδημος, με αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνατο του 28χρονου πιλότου. Ο Raphaël Chapalain τιμήθηκε μετά θάνατον από τη Γαλλία με το παράσημο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής, ως αναγνώριση της αφοσίωσης και του υψηλού αισθήματος καθήκοντος.
Τον Αύγουστο του 2025, το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας, σε συνεργασία με κατοίκους της περιοχής, εντόπισε εκ νέου τα συντρίμμια του αεροσκάφους και προχώρησε, σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Γαλλίας στην Ελλάδα και τον Δήμο Πύλου - Νέστορος, στη δημιουργία αναμνηστικής στήλης στον τόπο του δυστυχήματος.
Tην εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της Γαλλικής Πρεσβείας με επικεφαλής τον Ακόλουθο Άμυνας, Πλοίαρχο κ. Arnaut Lacote, εκπρόσωπος του ΓΕΣ ο Συνταγματάρχης (ΠΖ) κ. Γεώργιος Χαρίτος, Διοικητής ΚΕΝ Καλαμάτας, εκπρόσωπος του ΓΕΑ ο Σμνήναρχος (Ι) κ. Σταύρος Σακκάς, Διοικητής Προστασίας Δυνάμεων 120ΠΕΑ, εκπρόσωπος του ΓΕΝ ο Αντιπλοίαρχος κ. Μιχαήλ Κούλας, Διοικητής ΝΑ.Σ.Ι., εκπρόσωποι της Περιφέρειας Πελοποννήσου, των σωμάτων ασφαλείας καθώς και πλήθος πολιτών.
Η τελετή πλαισιώθηκε από επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του εκλιπόντος, σε κλίμα σεβασμού και τιμής. Τα αποκαλυπτήρια της αναμνηστικής στήλης πραγματοποίησαν ο κ. Lacote και ο Δήμαρχος Πύλου–Νέστορος κ. Παναγιώτης Καρβέλας, οι οποίοι απηύθυναν σύντομους χαιρετισμούς. Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ. Δημήτριος Σιψάς και ο Υποψήφιος Διδάκτωρ Πολιτισμικών Σπουδών κ. Δημοσθένης Κορδός, εκπροσωπώντας το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από τον Ακόλουθο Άμυνας της Γαλλικής Πρεσβείας, τους εκπροσώπους των Ενόπλων Δυνάμεων, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Πύλου–Νέστορος, σε κλίμα σεβασμού και συγκίνησης, ως ελάχιστος φόρος τιμής στη μνήμη του εκλιπόντος.
Στον εκπρόσωπο της Γαλλικής Πρεσβείας η σημαία των αποκαλυπτηρίων - Θα δοθεί στην οικογένεια του πιλότου
Ακολούθως, η Γαλλική σημαία των αποκαλυπτηρίων παραδόθηκε τιμητικά στον εκπρόσωπο της Γαλλικής Πρεσβείας για να δοθεί στην οικογένεια του άτυχου πιλότου. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή όπου ο Δήμαρχος Πύλου-Νέστορος παρέδωσε με σεβασμό στον εκπρόσωπο της Γαλλικής Πρεσβείας εγχειρίδιο επιβίωσης από το γαλλικό αεροσκάφος, που είχε εντοπιστεί από κάτοικο της περιοχής στα συντρίμμια και παραδόθηκε πρόσφατα στο Δήμο για να δοθεί μέσω της τελετής στην οικογένεια του αδικοχαμένου πιλότου.
Ιδιαίτερη και βαθιά συγκινητική στιγμή της τελετής αποτέλεσε η τιμητική διέλευση τεσσάρων γαλλικών μαχητικών Rafale σε σχηματισμό Missing Man Formation, απογειωμένων από το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle που έπλεε στην Ανατολική Μεσόγειο, και συνοδευόμενων από δύο ελληνικά F-16. Η διέλευση πραγματοποιήθηκε με απόλυτη ακρίβεια και σιγή ασυρμάτου, σε ένδειξη σεβασμού και τιμής προς τον εκλιπόντα πιλότο. Κατά την κορύφωση του σχηματισμού, ένα από τα αεροσκάφη αποσπάστηκε από τη διάταξη με απότομη ανοδική πορεία προς τον ουρανό, συμβολίζοντας την απώλεια του συναδέλφου και την «άνοδό» του στην αιωνιότητα. Η εικόνα του σχηματισμού στον ουρανό της Μεσσηνίας προκάλεσε έντονη συγκίνηση στους παρευρισκόμενους, αποτυπώνοντας με μοναδικό τρόπο τον δεσμό τιμής, μνήμης και αλληλεγγύης μεταξύ των δύο Πολεμικών Αεροποριών.
Η αναμνηστική στήλη αποτελείται από φυσικό βράχο της περιοχής, στον οποίο τοποθετήθηκε μπρούτζινη επιγραφή σε σχήμα φτερού. Ο χώρος διαμορφώθηκε με τη συμβολή εθελοντών, δημιουργώντας έναν λιτό αλλά ουσιαστικό τόπο μνήμης. Ο βράχος, ως στοιχείο που αναδύεται από το ίδιο το έδαφος, συμβολίζει τη σταθερότητα και τη διάρκεια, γεφυρώνοντας την ιστορία με τον χώρο. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η ανάκρουση των εθνικών ύμνων Γαλλίας και Ελλάδος από την φιλαρμονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπό την παρουσία ένοπλου αγήματος που απέδωσε τιμές. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την συμβολική φύτευση μιας δρυός, από τον εκπρόσωπο της Γαλλικής Πρεσβείας και τον Δήμαρχο Πύλου-Νέστορος, δέντρου με ιδιαίτερη σημασία στην γαλλική παράδοση, προσδίδοντας τη διάσταση της συνέχειας και της ζωής. Ο συνδυασμός βράχου και δέντρου αποτυπώνει έτσι με εύγλωττο τρόπο τη σχέση μνήμης και εξέλιξης, υπογραμμίζοντας ότι το παρελθόν παραμένει ζωντανό μέσα από τη διαρκή του μεταμόρφωση.
Η εκδήλωση ανέδειξε τους ισχυρούς και διαχρονικούς δεσμούς φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, οι οποίοι βασίζονται σε κοινές ιστορικές εμπειρίες, πολιτισμικές ανταλλαγές και αμοιβαίο σεβασμό. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της ενίσχυσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Εντοπίστηκε 34 χρόνια μετά το γαλλικό μαχητικό που είχε καταπέσει στα μεσσηνιακά εδάφη
Εντοπίστηκε 34 χρόνια μετά το γαλλικό μαχητικό που είχε καταπέσει στα μεσσηνιακά εδάφη
Πριν από αρκετά χρόνια, 34 χρόνια, ένα γαλλικό αεροσκάφος της γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας κατέπεσε στα μεσσηνιακά εδάφη και αγνοούνταν η θέση του για όλα αυτά τα χρόνια.
Ο Γάλλος πιλότος του, Raphael Chapalain, έχασε τη ζωή του τότε και καθώς το περασμένο καλοκαίρι εντοπίστηκαν τα συντρίμμια του Vought F-8 Crusader, πριν την ανατολική κορυφή της Ζαρναούρας, πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση στη μνήμη του πιλότου.
Ο Δημοσθένης Κορδός, ιστορικός υποψήφιος διδάκτωρ πολιτισμικών σπουδών ανέλυσε στην εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3, πώς έγινε τότε η πτώση του μαχητικού, πως βρέθηκαν τα συντρίμμια του, αλλά και το συμβολισμό κατά την τελετή που πραγματοποιήθηκε.
«Τον Μάρτιο του 1992, μια ναυτική ομάδα κρούσης, ξεκινώντας από τη γαλλική βάση Τουλόν της Γαλλίας, ξεκίνησε για μια άσκηση στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα αεροπλάνα ήταν σε σχηματισμό που αποτελούνταν από το αεροπλανοφόρο Φος, από κάποιες γαλλικές φρεγάτες και φτάνοντας κοντά στην Πελοπόννησο, Παρασκευή 27 Μαρτίου του ’92, σειρά μαχητικών της Γαλλικής Ναυτικής Αεροπορίας τύπου Crusaders σηκώθηκαν, απονηώθηκαν από το αεροπλανοφόρο για μία σειρά ασκήσεων. Οι καιρικές συνθήκες στην περιοχή δυσκόλεψαν την προσνήωση στον καταπέλτη του αεροπλανοφόρου, με αποτέλεσμα να πάρουν εντολή τα τέσσερα αεροσκάφη να κινηθούν προς το αεροδρόμιο της Καλαμάτας. Τα τρία από αυτά τα κατάφεραν. Το τέταρτο με πιλότο τον σημαιοφόρο πρώτης τάξεως Raphael Chapalain, προσπαθώντας να φτάσει στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες, με χαμηλή ορατότητα και ελάχιστα καύσιμα και μη έχοντας την δυνατότητα ανεφοδιασμού αέρος αέρος, πέταξε αρκετά χαμηλά στους πρόποδες του όρους Λυκόδημος. Η πυκνή και χαμηλή νέφωση τον δυσκόλεψε. Δεν είδε από ότι φαίνεται τον ορεινό όγκο, με αποτέλεσμα να χτυπήσει λίγο πριν την κορυφή, στο βουνό και να πεθάνει ο Γάλλος πιλότος σε ηλικία μόλις 28 ετών», ανέφερε και πρόσθεσε:
«Το δύσβατο της περιοχής δεν επέτρεπε ανθρώπινη πρόσβαση, αν και τον Μάρτιο του ’92, που έπεσε το αεροσκάφος, μετά από λίγες ώρες εντοπίστηκε και ομάδα της γαλλικής ναυτικής δύναμης, σε συνεργασία με την αεροπορική βάση της Καλαμάτας εντόπισαν τα συντρίμμια στον ορεινό όγκο, στους πρόποδες του όρους Λυκόδημου, πήραν τη σορό του πιλότου.
Ακολούθως, λόγω του δύσβατου της περιοχής, η ιστορία ξεχάστηκε. Κανείς δεν επισκέφτηκε ξανά το σημείο.
Έτσι, το προηγούμενο καλοκαίρι το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας σε συνεργασία με τοπικούς ερευνητές και κατοίκους, στα πλαίσια μιας δύσκολης αποστολής, καταφέραμε να εντοπίσουμε το ακριβές σημείο της ατράκτου και ακολούθως ξεκίνησε μια διαδικασία έτσι ώστε να επικοινωνήσουμε με τη Γαλλική Πρεσβεία να ενημερώσουμε για το θέμα αυτό».
«Τους τελευταίους έξι μήνες ήμασταν σε επικοινωνία και με τον Δήμο Πύλου Νέστορος και με τη Γαλλική Πρεσβεία.
Υπήρχε μια άψογη συνεργασία. Καταφέραμε να οργανώσουμε, μια σεμνή τιμητική τελετή για τον πιλότο που έπεσε στα μεσσηνιακά εδάφη και έγιναν χθες τα αποκαλυπτήρια μιας αναμνηστικής στήλης, έτσι ώστε όλοι να θυμόμαστε την θυσία αυτού του Γάλλου πιλότου στα ελληνικά εδάφη. Είναι και μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, για να γνωρίζουν την ιστορία του τόπου, αλλά και τις βαθύτερες σχέσεις που συνδέουν τις δύο χώρες. Τα γαλλικά Rafale σε ένα εντυπωσιακό σχηματισμό απονηώθηκαν από το αεροπλανοφόρο Ντε Γκολ που βρίσκεται σε άσκηση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συνοδεύονταν από δύο ελληνικά F-16 σε μια ένδειξη της συνεργασίας, της φιλίας και της διαχρονικής ιστορίας που συνδέει τους δύο λαούς και φτάνοντας ακριβώς πάνω από το σημείο της τελετής, τη στιγμή που έγιναν τα αποκαλυπτήρια της αναμνηστικής στήλης, ένα από αυτά τα γαλλικά Rafale έδωσε μια πορεία προς τον ουρανό, θέλοντας να δείξει το πως έφυγε προς την αθανασία ο Γάλλος πιλότος».