Λιγότερο ορατή, αλλά περισσότερο από επιβεβλημένη στο σύγχρονο γεωπολιτικό τοπίο καθίσταται η αναβάθμιση των κρυπτοσυσκευών που διαθέτουν οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις - και ιδίως το Πολεμικό Ναυτικό, όπως κατέδειξε η τελευταία συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ.
Δεν είναι μόνο ο εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ και η πρόσκτηση δύο ιταλικών φρεγατών Bergamini που «κλείδωσαν» στην τελευταία συνεδρίαση υπό τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και η απόκτηση και τοποθέτηση 17 συστημάτων Link 22 σε ελληνικά πολεμικά πλοία, θωρακίζοντας την Ελλάδα απέναντι στον «πόλεμο των κωδικών».
Η μετάβαση στα πλέον προηγμένα συστήματα κρυπτοσυσκευών αποσκοπεί στην προμήθεια 17 κρυπτοσυσκευών τύπου LLC-7M, 17 συστημάτων Link 22, όπως και διαβαθμισμένου GSM, τα οποία θα εγκατασταθούν σε πλοία του Π.Ν.
Σε μια εποχή έντονης κινητικότητας σε περιφερειακό επίπεδο, το σύστημα Link 22, ένα σύστημα ανταλλαγής εικόνας επιφανείας - αέρος, έρχεται όχι μόνο να αντικαταστήσει το παρωχημένο Link 11, αλλά να καλύψει με νέες δυνατότητες τις τηλεπικοινωνιακές απαιτήσεις των πλοίων και αεροσκαφών του Πολεμικού Ναυτικού.
Το «τηλεγράφημα Ζίμερμαν»
Η πρόσκτησή τους απαιτεί δύο διακριτές διακρατικές συμφωνίες, μία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ (LLC-7M) και μία με τη γαλλική κυβέρνηση για την προμήθεια 17 αδειών χρήσης του λογισμικού Link 22, το οποίο χρησιμοποιούν 7 κράτη του ΝΑΤΟ, δηλαδή Καναδάς, Γαλλία, ΗΠΑ, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία και Ιταλία. Στην πράξη, με το Link 22 το Πεντάγωνο αγγίζει τα υψηλά όρια της νατοϊκής ψηφιακής κάλυψης.
Το πράσινο φως για τη νομική διαδικασία άναψε στην Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής στις αρχές του μήνα, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις στο πεδίο καλπάζουν, με πρώτες τις υπερδυνάμεις να επενδύουν συστηματικά στον έλεγχο της τεχνολογίας.
Και αυτό γιατί ζητούμενο ακόμη και για τον πιο σύγχρονο στρατό αποτελεί η απόκρυψη των στρατηγικών πληροφοριών, όπως και η αποκωδικοποίηση των πληροφοριών του αντιπάλου, κάτι που στην περίπτωση της Ελλάδας είχε αποτυπωθεί από την αρχαιότητα.
Πριν τα Link 22, είχε προηγηθεί χιλιετίες πριν η «λακεδαιμονική σκυτάλη», δηλαδή ένα σύστημα κρυπτογράφησης, όπου μια σκυτάλη κοβόταν στα δύο και μια λωρίδα που είχε τυλιχθεί με προσυμφωνημένο τρόπο καθιστούσε το μήνυμα ευανάγνωστο μόνο όταν συντονίζονταν και τα δύο μέρη της.
Εκτοτε πέρασαν αιώνες και οι εμπόλεμες συγκρούσεις έγιναν σφοδρότερες, όπως και η ανάγκη για απόκρυψη των πληροφοριών που αναδύθηκε στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ασύρματος Μορς αποτέλεσε μία από τις τεχνολογικές επαναστάσεις μαζί με τα χαρακώματα και ο χειρόγραφος τρόπος μετάδοσης πληροφοριών είχε καταστεί παρελθόν στις αρχές του 20ού αιώνα.
Εστιασμένοι στις επικοινωνίες, οι Γερμανοί επινόησαν τον χειρόγραφο κρυπτογράφο ADFGVX, τον οποίο θεωρούσαν απρόσβλητο. Επρόκειτο για έναν κινητό χειρογράφο πεδίου που εφαρμόστηκε από την 1η Ιουνίου 1918 σε αμφότερα το Ανατολικό και το Δυτικό Μέτωπο.
Βέβαιοι πως δεν μπορούσε να αποκωδικοποιηθεί, αποφάσισαν να τον χρησιμοποιήσουν πριν από την τελική τους επίθεση. Η αποφασιστικότητα ωστόσο του Γάλλου λοχαγού, Ζαν Πενβέν, είχε ως αποτέλεσμα να σπάσει το κρυπτογράφημα και να σώσει το Παρίσι από τη γερμανική επέλαση το 1918.
Με αυτόν τον σωτήριο τρόπο λειτούργησαν οι κρυπτομηχανές και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Γούντροου Γουίλσον. Ο πατέρας του φιλελεύθερου διεθνισμού επεδίωκε τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης προκρίνοντας την ουδετερότητα.
Οχι όμως και η Γερμανία, η οποία μέσω του Αρθουρ Ζίμερμαν, υπουργού Εξωτερικών, επιδίωκε τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου υπέρ του Βερολίνου πριν από τυχόν εμπλοκή των ΗΠΑ. Προς την κατεύθυνση αυτή, σκόπευε να συμμαχήσει με το Μεξικό και έπειτα να το ωθήσει να εισβάλει στον αμερικανικό Νότο.
Εκτός από την εισβολή στον Νότο, ο Ζίμερμαν θα έπειθε τον πρόεδρο του Μεξικού να παρακινήσει την Ιαπωνία να επιτεθεί στη Δυτική Ακτή και παράλληλα με αυτή την κυκλωτική κίνηση η Γερμανία θα εξαπέλυε επίθεση στα ανατολικά.
Το φιλόδοξο σχέδιο Ζίμερμαν θα εξελισσόταν σε τρία στάδια, καθώς το Βερολίνο θα έστελνε το κρυπτογραφημένο μήνυμα στον πρέσβη της Γερμανίας στην Ουάσινγκτον, εκείνος θα το διαβίβαζε στον ομόλογό του στο Μεξικό και ο διπλωμάτης θα παρέδιδε στη συνέχεια το μήνυμα στον Μεξικανό πρόεδρο.
Οι Γερμανοί ωστόσο απέστειλαν το μήνυμα μέσω Σουηδίας, αλλά και καλωδίου αμερικανικών συμφερόντων, με αποτέλεσμα να το υποκλέψουν οι Βρετανοί.
Το «Enigma»...
Το Λονδίνο όμως δεν επιθυμούσε να γνωρίζουν οι Γερμανοί την πρόοδό τους στην αποκρυπτογράφηση, γι’ αυτό και απέστειλε παραλλαγμένο το μήνυμα στο Μεξικό και Βρετανός πράκτορας φρόντισε να το αποσπάσει επί τόπου ώστε να δημοσιευτεί στο Λονδίνο, δρομολογώντας εξελίξεις στις ΗΠΑ απέναντι στον πόλεμο.
Ιστορικά, η πιο δημοφιλής μηχανή κρυπτογράφησης εφευρέθηκε από τους ναζί. Το «Enigma», που έμοιαζε με γραφομηχανή, υπήρξε ο κατεξοχήν τρόπος επικοινωνίας για όλα τα Σώματα των ναζί. Η έμπνευση για την παραγωγή του ήρθε στον Γερμανό εφευρέτη Αρθουρ Σέρμπιους.
Το «Enigma» είχε ένα πληκτρολόγιο και κάθε φορά που ο χειριστής επέλεγε ένα γράμμα, οι ρότορες ετίθεντο σε περιστροφή, το ηλεκτρικό κύκλωμα μεταβαλλόταν και ένα άλλο γράμμα κάθε φορά άναβε σε έναν πίνακα με λαμπάκια. Ως απόρροια αυτού, οι γερμανικές ηλεκτρομηχανικές μηχανές ροτόρων δημιουργούσαν δισεκατομμύρια συνδυασμούς, σε σημείο που οι ναζί να θεωρούν αδύνατη την προσβολή τους.
Και ο Τούρινγκ
Μέχρι που ο Αλαν Τούρινγκ, Βρετανός μαθηματικός και πατέρας της Επιστήμης των Υπολογιστών, κατάφερε να σπάσει το «Enigma». Δεν είναι τυχαίο αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Τούρινγκ διαπίστωσε πρώτος τη δυνατότητα ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης μέσα από το Τεστ Τούρινγκ.
Η αποκρυπτογράφηση του «Enigma» έγινε όταν οι ερευνητές πάτησαν πάνω στην αχίλλειο πτέρνα του, το γεγονός δηλαδή ότι ένα γράμμα δεν μπορούσε ποτέ να αποκρυπτογραφηθεί ως ο εαυτός του.
Οι αδιανόητα επιτυχείς υποθέσεις εργασίας που χρησιμοποίησαν τόσο ο Τούρινγκ όσο και πολύ νωρίτερα ο Μίκαελ Βέντρις για να αποκρυπτογραφήσει τη Γραμμική Β’ ήταν απόλυτα συνυφασμένες με την εφευρετικότητα του 20ού αιώνα.
Το γεγονός ότι οι Σύμμαχοι κατάφεραν να «διαβάσουν» την κρυπτογράφηση της γερμανικής μηχανής «Enigma» και της ιαπωνικής «Purple» επιτάχυνε κατά δύο χρόνια τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου, εντούτοις στα χρόνια που ακολουθούν η ανάπτυξη των κρυπτοσυστημάτων έχει αλλάξει διάσταση.
Στον 21ο αιώνα οι κρυπτομηχανές δεν μεταδίδουν απλώς μηνύματα ή ήχους, αλλά εικόνα, επιτρέποντας την πραγματική αναμετάδοση των πλέον κρίσιμων επιχειρησιακά πληροφοριών σε κάθε σημείο του πλανήτη. Αλλωστε δεν αποτελεί μυστικό ότι η κρυπτογράφηση αποτελεί έναν από τους κατεξοχήν τομείς ενδιαφέροντος της Κίνας, η οποία έχει επενδύσει στην Κβαντική Κρυπτογραφία.
Οι κβαντικοί υπολογιστές θα απαιτούν ελάχιστο χρόνο για να σπάσουν τα κλειδιά κρυπτογράφησης, την ώρα που τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Google τοποθετούν την κβαντική ετοιμότητα στην κρυπτογραφία το 2029. Νωρίτερα, το Πεκίνο είχε θέσει σε τροχιά τον κβαντικό δορυφόρο Micius, ο οποίος φέρει το όνομα ενός Κινέζου σοφού που απέδειξε, κατά το BBC, πως «ένα δίκτυο που βασίζεται στο Διάστημα είναι εφικτό», δημιουργώντας ένα απρόσβλητο σύστημα επικοινωνιών.
Μοιραία, για τη Δύση και το ΝΑΤΟ επείγει η ανάπτυξη αντίμετρων στη Μετα-κβαντική Κρυπτογραφία, δηλαδή η δημιουργία νέων κρυπτογραφικών αλγορίθμων, ικανών να προστατεύσουν τα συμμαχικά δίκτυα και τυχόν μαζικές επιθέσεις εναντίον τους, όπως για παράδειγμα εναντίον των Link 22.
Πλην των ερευνητικών και στρατιωτικών σκοπών, αλγόριθμοι χρησιμοποιούνται ήδη από την Apple και την εφαρμογή Signal, ενώ σε ανάλογες χρήσεις προσανατολίζονται ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί.