Λίγες ημέρες μετά την ανανέωση της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας–Παρισιού, το Βερολίνο επανέρχεται δυναμικά, με την επίσκεψη του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών να συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης της γερμανικής παρουσίας στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα-μαμούθ.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα υλοποιεί ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων δεκαετιών, η γερμανική πλευρά επανέρχεται δυναμικά, επιχειρώντας να ενισχύσει την παρουσία της στην ελληνική αμυντική αγορά και να αποκτήσει μερίδιο σε έναν σχεδιασμό που εκτείνεται σε βάθος 12ετίας και αποτιμάται σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι. Η επίσκεψη του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά την ανανέωση της στρατηγικής συνεργασίας της Αθήνας με το Παρίσι στον αμυντικό τομέα, εξέλιξη που επιβεβαιώνει την ισχυρή παρουσία της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας στην Ελλάδα και επαναφέρει τον ανταγωνισμό εντός της Ευρώπης.
Σήμερα αναμένεται η συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με τον Γερμανό ομόλογό του, με ευρεία ατζέντα θεμάτων. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας–Γερμανίας, όπου δεν αποκλείεται να τεθεί και το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, ενώ παράλληλα θα συζητηθούν οι περιφερειακές εξελίξεις, με έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί και στον συντονισμό των δύο χωρών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, ειδικά στον απόηχο των αμερικανικών πιέσεων και των συζητήσεων για ενδεχόμενη αναδιάταξη στρατευμάτων από βάσεις στη Γερμανία – εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία για τη συνοχή της δυτικής αμυντικής αρχιτεκτονικής.
Διείσδυση στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα
Στο παρασκήνιο, η γερμανική πλευρά εμφανίζεται να επιδιώκει πιο ενεργή εμπλοκή στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει μεγάλες προμήθειες σε αεροπορία, ναυτικό και χερσαίες δυνάμεις. Το ενδιαφέρον αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς τα τελευταία χρόνια η Αθήνα έχει στραφεί έντονα προς τη Γαλλία, ενισχύοντας τη συνεργασία της με το Παρίσι σε επίπεδο οπλικών συστημάτων και στρατηγικής σύμπραξης.
Η ενόχληση του Βερολίνου για την ελληνογαλλική προσέγγιση είχε καταγραφεί σε διπλωματικό επίπεδο, ωστόσο, σύμφωνα με καλά πληροφορημένη πηγή με γνώση των διεργασιών στον χώρο της άμυνας, «οι Γερμανοί δεν διαμαρτύρονται για τη συνεργασία Ελλάδας–Γαλλίας. Επιδιώκουν τη δική τους διείσδυση». Η ίδια πηγή υπογραμμίζει ότι πρόκειται για έναν έντονα ανταγωνιστικό τομέα, όπου κάθε μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη διεκδικεί ρόλο.
Σκαραμαγκάς και γερμανική βιομηχανία
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επίσκεψη του Γερμανού ΥΠΕΞ στα ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αλλά και στη γερμανική εταιρεία OroraTech, η οποία δραστηριοποιείται σε τεχνολογίες έγκαιρης ανίχνευσης πυρκαγιών μέσω δορυφορικών δεδομένων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ του γερμανικού κολοσσού ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) και των ναυπηγείων Σκαραμαγκά για τον εκσυγχρονισμό μέσης ζωής (Mid-Life Upgrade) τεσσάρων υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού. Η συμφωνία αυτή εκλαμβάνεται ως σαφής ένδειξη επαναδραστηριοποίησης της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας στην Ελλάδα, σε έναν τομέα όπου ιστορικά είχε ισχυρή παρουσία.
Η «πολυπαραγοντική» εξίσωση της Αθήνας
Κυβερνητική πηγή, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, τονίζει ότι η Ελλάδα παραμένει ανοιχτή σε συνεργασίες με τη γερμανική αμυντική βιομηχανία, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως «το ζήτημα είναι πολυπαραγοντικό». Η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει μεταξύ διαφορετικών στρατηγικών επιλογών, συμμαχιών και επιχειρησιακών αναγκών, σε ένα περιβάλλον όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα ΗΠΑ, Ευρώπης και περιφερειακών δυνάμεων.
Η σκιά των Eurofighter
Δεν περνά απαρατήρητο ότι η κινητικότητα αυτή ακολουθεί μια περίοδο έντασης στις ελληνογερμανικές σχέσεις, με αφορμή τη στάση του Βερολίνου απέναντι στην πιθανή πώληση μαχητικών Eurofighter Typhoon στην Τουρκία. Η «θερμή» προσέγγιση της Γερμανίας στο θέμα είχε προκαλέσει προβληματισμό στην Αθήνα, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις διαχρονικές διαφοροποιήσεις των δύο χωρών ως προς τη διαχείριση της Άγκυρας.
Στρατηγική επανατοποθέτηση
Η γερμανική διπλωματία επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της στην περιοχή, επιδιώκοντας να ενισχύσει όχι μόνο τις πολιτικές αλλά και τις οικονομικές και αμυντικές της σχέσεις με την Ελλάδα. Η συγκυρία –με ανοιχτά μέτωπα σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Ανατολική Μεσόγειο– καθιστά τη χώρα κρίσιμο κόμβο σταθερότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επίσκεψη αποκτά ευρύτερη σημασία: δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική επαφή, αλλά μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας του Βερολίνου να επαναδιεκδικήσει ρόλο σε μια αγορά και μια γεωπολιτική ζώνη όπου τα τελευταία χρόνια είχε χάσει έδαφος.
Το επόμενο διάστημα θα καταδείξει αν η γερμανική αυτή προσπάθεια θα μεταφραστεί σε ουσιαστική συμμετοχή στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα ή αν η Αθήνα θα συνεχίσει να επενδύει κυρίως σε άλλες στρατηγικές συνεργασίες.