Μετά τη σημερινή -όπως αναμένεται να γίνει- παρουσίαση της τελικής εισήγησης, ακολουθεί η σύσταση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος και η συζήτηση στην Ολομέλεια
Την έναρξη της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος «πυροδοτεί» σήμερα η κυβέρνηση, με την κατάθεση της πρότασής της στη Βουλή, που θέτει επισήμως σε τροχιά τις σχετικές εξελίξεις. Η κυβέρνηση θα αξιοποιήσει αυτή τη διαδικασία και στην πολιτική αρένα, θέτοντας τους πολίτες προ διλημμάτων για το ποιες μεγάλες θεσμικές τομές θέλουν να δουν να υλοποιούνται στη χώρα. «Οι εκλογές θα διεξαχθούν το 2027 και η προεκλογική μας εκστρατεία θα βασιστεί και στις προτάσεις μας για τη συνταγματική αναθεώρηση, καθώς θεωρούμε ότι απαιτείται λαϊκή νομιμοποίηση, με την έννοια του να θέσουμε αυτά τα ζητήματα υπόψη του εκλογικού σώματος, ενόψει των επόμενων εκλογών», ανέφερε πρόσφατα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός και ο εισηγητής της κυβερνητικής πλειοψηφίας Ευριπίδης Στυλιανίδης έχουν ήδη παρουσιάσει ένα σχέδιο αναθεώρησης 30 άρθρων. Μετά τη σημερινή -όπως αναμένεται να γίνει- παρουσίαση της τελικής εισήγησης, ακολουθεί η σύσταση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος και η συζήτηση στην Ολομέλεια. Στη συνέχεια -όπως ορίζει το Άρθρο 110 του Συντάγματος- έρχεται η ψήφιση των προς αναθεώρηση άρθρων «σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα». Εφόσον οι διαδικασίες κυλήσουν σχετικά γρήγορα, όπως επιθυμεί η κυβερνητική πλειοψηφία, τότε και οι δύο ψηφοφορίες μπορεί να γίνουν στα μέσα Ιουλίου η πρώτη και στα μέσα Σεπτεμβρίου η δεύτερη.
Αναλυτικότερα, η παρούσα Βουλή είναι η προτείνουσα. Με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της (180 βουλευτές δηλαδή) σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα, καθορίζονται όλες οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν. Η επόμενη Βουλή, όποια δηλαδή προκύψει από τις εθνικές εκλογές το 2027, είναι αυτή η οποία κατά την πρώτη σύνοδό της αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της (151 βουλευτές δηλαδή) σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις. Aν πάλι η πρόταση για αναθεώρηση οποιουδήποτε του Συντάγματος περάσει το φθινόπωρο με πάνω από 151 βουλευτές, αλλά όχι 180, τότε η επόμενη Bουλή μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες αυτές διατάξεις με πλειοψηφία τουλάχιστον 180 βουλευτών. Όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, το πιθανότερο σενάριο είναι να περάσουν όλες οι διατάξεις που προτείνει η Νέα Δημοκρατία για αναθεώρηση με πλειοψηφία περίπου 160 βουλευτών (της ΝΔ συν κάποιοι ανεξάρτητοι) και η αναθεώρηση να κριθεί εξ ολοκλήρου στη νέα Βουλή το καλοκαίρι του 2027.
Ανάμεσα στις αλλαγές που θα προτείνει το κυβερνών κόμμα, όπως τις έχει παρουσιάσει ο κ. Στυλιανίδης, ξεχωρίζουν οι ακόλουθες:
- Η συνταγματική προστασία της Ελληνικής Σημαίας ως διαχρονικό σύμβολο του έθνους και του πολιτισμού και η προστασία της ελληνικής γλώσσας ως φορέα του ελληνικού πολιτισμού και της εθνικής κληρονομιάς, αλλά και ως ζωντανό δεσμό με τον Οικουμενικό Ελληνισμό.
- Η εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης με τρόπο που να συμβάλλει στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου θεσμοθετείται ως νέο άρθρο 5Β.
- Η επέκταση της ελάχιστης υποχρεωτικής εκπαίδευσης από τα 9 στα 11 χρόνια.
- Η θέσπιση του Μη Κρατικού Μη Κερδοσκοπικού ή Ιδιωτικού Πανεπιστημίου με την αναθεώρηση του άρθρου 16.
- Μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με μεταβατική διάταξη για τον υπηρετούντα πρόεδρο.
- Καταργείται η επίκληση σοβαρού εθνικού θέματος για τη διάλυση της Βουλής, η οποία μπορεί στο εξής να διαλύεται με πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής.
- Εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας των δημοψηφισμάτων.
- Δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της επικράτειας.
- Καθίσταται συνταγματική υποχρέωση των υπουργών να απαντούν τεκμηριωμένα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο των βουλευτών, καθώς επίσης καθίσταται υποχρεωτική η συστηματική επικοινωνία του βουλευτή με την εκλογική του περιφέρεια και η διαφανής δημόσια μεταφορά των δίκαιων συλλογικών ή ατομικών ζητημάτων προς την εκτελεστική εξουσία διά του κοινοβουλίου.
- Καταργείται το «αμελλητί» και η αρμοδιότητα της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για υπουργούς. Η προκαταρκτική εξέταση διενεργείται από εισαγγελέα Εφετών και η πρόταση άσκησης δίωξης από εισαγγελέα Αρείου Πάγου. Η άσκηση δίωξης θα γίνεται με απόφαση Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία.
- Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή δικαστικών με οποιαδήποτε ιδιότητα στην κυβέρνηση, η τοποθέτησή τους σε πολιτικές θέσεις ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.
- Η επιλογή προέδρων και μελών Ανεξάρτητων Αρχών θα γίνεται από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων ύστερα από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Κωστας Παπαχλιμιντζος
ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ