Στο νέο μου βιβλίο "Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και το εσωτερικό Μέτωπο" που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο, αφιερώνω ένα ολόκληρο κεφάλαιο για την ίδρυση του τάγματος Γύπαρη. Εδώ ένα μικρό χαρακτηριστικό απόσπασμα:
Το νομοσχέδιο ίδρυσης του Τάγματος Ασφαλείας Γύπαρη εισήχθη στην Βουλή με την διαδικασία του κατεπείγοντος υπό την ονομασία «περί καταρτισμών εθελοντικών σωμάτων προοριζομένων διά την πολεμικήν ενέργειαν και την τάξιν και ασφάλειαν της χώρας εν τω εσωτερικώ» και παρουσιάστηκε με εισήγηση από τον ίδιο τον Βενιζέλο ως υπουργό Στρατιωτικών. Στην σχετική συζήτηση στην Βουλή, ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Αθανάσιος Αργυρός ξεκίνησε την τοποθέτηση του αναρωτώμενος γιατί χρειάζεται ξεχωριστό νομοσχέδιο για την σύσταση μιας ακόμη στρατιωτικής μονάδας, αφού η κυβέρνηση είχε την δυνατότητα να συστήσει όποια μονάδα ήθελε χωρίς περιορισμούς. Την ειρωνική απάντηση την έλαβε από τον βενιζελικό βουλευτή Α. Κασσαβέτη που του είπε ότι οι λόχοι που θα σχηματίζονταν, θα είχαν ως αποστολή την «σύλληψη όλων των αντιπολιτευομένων βουλευτών»! Συνεχίζοντας ο Αργυρός παρατήρησε ότι το νομοσχέδιο προέβλεπε μεγάλα ποσά για την μισθοδοσία των εθελοντών τα οποία τους καθιστούσαν προνομιούχους σε σχέση με τους κληρωτούς στρατιώτες.
Ο Βενιζέλος παρατήρησε ότι η αμοιβή των στρατιωτών θα δινόταν καθώς αυτοί δεν θα ήταν κληρωτοί, αλλά θα προέρχονταν από τους μη στρατεύσιμους, άρα όφειλαν να αμειφθούν. Ο ισχυρισμός Βενιζέλου ήταν αστήρικτος, καθώς, όπως παρατήρησε ο βουλευτής Γ. Πωπ στην ίδια συνεδρίαση, το άρθρο 4 του νομοσχεδίου έδινε το δικαίωμα στον υπουργό Στρατιωτικών να αποσπάσει στους εθελοντικούς λόχους και εν ενεργεία στρατιώτες.
Ο Βενιζέλος τόνισε με έμφαση ότι ο τεθείς επικεφαλής των λόχων θα ήταν υπόλογος απευθείας στην κυβέρνηση, και τέλος υποστήριξε πως ήταν αδύνατον τέτοιου είδους μονάδες να ενταχθούν στην Χωροφυλακή. Στην συνέχεια της συζήτησης του νομοσχεδίου, ο Βενιζέλος ανέφερε ότι ο επικεφαλής των λόχων θα επέλεγε ο ίδιος τους διοικητές τους, ώστε να είναι άξιοι και της απολύτου εμπιστοσύνης του. Ο σχετικός νόμος ψηφίστηκε ομοφώνως από την Βουλή των Λαζάρων και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 30 Μαρτίου 1918. Ως εκ τούτου, οι λόχοι ασφαλείας δεν ήταν παρακρατικοί όπως έχει υποστηριχθεί, αλλά στρατιωτικές μονάδες που συγκροτήθηκαν βάσει νόμου που ψηφίστηκε από την Βουλή των Λαζάρων, επισήμως μισθοδοτούμενες από το Κράτος.
Ο νόμος προέβλεπε ότι οι λόχοι αυτοί θα στελεχώνονταν από εθελοντές ιδιώτες ηλικίας 18 με 45 χρόνων, «κεκτημένων ή μη την Ελληνικήν ιθαγένειαν», οι οποίοι όμως είχαν εκπληρωμένες στρατιωτικές υποχρεώσεις. Οι αμοιβές των εθελοντών καθορίζονταν σε 180 δρχ. για επιλοχία, 170 δρχ. για λοχία, 160 δρχ. για δεκανέα και 150 δρχ. για κάθε στρατιώτη μηνιαίως. Οι απολαβές αυτές δεν ήταν ιδιαίτερα υψηλές αν αναλογιστεί κανείς ότι ο μισθός του λοχαγού εκείνη την εποχή ήταν 600 δρχ.
Φυσικά, όλα αυτά που προβλέπονταν στο ν. 1190/1918 δεν τηρήθηκαν, αλλά έμειναν στα χαρτιά καθώς η κυβέρνηση αυθαιρέτως έδωσε στους εθελοντικούς λόχους την μορφή που εξυπηρετούσε την ίδια. Οι «εθελοντικοί λόχοι» έφτασαν την δύναμη ενός πλήρους τάγματος με έδρα την Αθήνα και στελεχώθηκαν κυρίως από στρατιώτες του 9ου Συντάγματος Κρητών, την πιο πιστή μονάδα στην κυβέρνηση αλλά και στον Βενιζέλο προσωπικά.
Πηγές
Όλη η σχετική συζήτηση στο ΕΣΒ Κ΄, Γ΄, πρακτικά συνεδρίασης 13ης και 14ης Μαρτίου 1918 επίσης και στο «Αι αγορεύσεις του Ελληνικού κοινοβουλίου» περίοδος Β΄, τόμος 5 σ. 183-186.
«Περί καταρτισμού εθελοντικών λόχων προοριζομένων δια την πολεμικήν ενέργειαν και την τάξιν και ασφάλειαν της Χώρας εν τω εσωτερικώ» (ν. 1190/1918, ΦΕΚ Α΄ 65).
Μπορείτε να αγοράσετε το βιβλίο εδώ: https://www.epikentro.gr/o-eleftherios-venizelos-kai-to.../