Σε συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία κατέληξαν οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θέτοντας στο στόχαστρο τον ρωσικό τραπεζικό τομέα.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες κατέληξαν σε συμβιβασμό με την Αθήνα, εγκρίνοντας εξαιρέσεις που αφορούν τις μεταφορές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο συμβιβασμός για το LNG και ο ρόλος της Ελλάδας
Σύμφωνα με το Politico, το τελικό σημείο τριβής -μια προτεινόμενη απαγόρευση στη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου εκτός της ΕΕ- επιλύθηκε μέσω μιας περιορισμένης εξαίρεσης για συμβόλαια που είχαν υπογραφεί πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Το νέο πακέτο κυρώσεων προβλέπει μονοετή εξαίρεση με δυνατότητα αυτόματης ανανέωσης, μεταδίδει το Reuters, η οποία επιτρέπει σε εταιρείες της ΕΕ να μεταφέρουν ρωσικό LNG σε τρίτες χώρες, έπειτα από σχετικό αίτημα της Ελλάδας.
Όπως εξηγεί το Politico, η Αθήνα πέτυχε ουσιαστικά τον στόχο της, διασφαλίζοντας ότι η ελληνική ναυτιλιακή Dynagas θα μπορεί να μεταφέρει υγροποιημένο φυσικό αέριο από τον Αρκτικό Ωκεανό σε πελάτες εκτός του μπλοκ.
Ταυτόχρονα, απαγορεύεται στους ευρωπαϊκούς φορείς να συνάπτουν νέες συμβάσεις, όπως ανέφεραν δύο Ευρωπαίοι διπλωμάτες υπό τον όρο της ανωνυμίας, ενώ οι νέοι κανόνες θα θέτουν ανώτατο όριο στις εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου με βάση τα ιστορικά επίπεδα αποστολών.
Ένας διπλωμάτης ανέφερε ότι η εξαίρεση για τις εξαγωγές LNG θα παραμείνει σε ισχύ για έναν χρόνο και θα ανανεώνεται αυτόματα, εκτός εάν οι πρωτεύουσες της ΕΕ συμφωνήσουν να τη τερματίσουν κατά τη διάρκεια μιας αναθεώρησης.
Καθώς οι αποφάσεις για τις κυρώσεις απαιτούν ομοφωνία, η απόσυρση της εξαίρεσης ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη υπόθεση.
«Τα κράτη μέλη έδειξαν αλληλεγγύη στην Ελλάδα και αναμένεται ότι η Ελλάδα θα κάνει το ίδιο με άλλους στο μέλλον», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Η Αθήνα υποστήριξε ότι η επικείμενη απαγόρευση στις υπηρεσίες μεταφοράς ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες απλώς θα μετατόπιζε το μερίδιο αγοράς εκτός Ευρώπης, χωρίς να επηρεάσει τα έσοδα της Ρωσίας, ενώ θα ξεπερνούσε τα όσα είχαν συμφωνήσει προηγουμένως οι ηγέτες της ΕΕ και πως θα ήταν αναποτελεσματική, καθώς τα πλοία θα μπορούσαν απλώς να αλλάξουν σημαία.
Η απαγόρευση αυτή επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου, ημερομηνία από την οποία οι εισαγωγές ρωσικού LNG στην ΕΕ θα εξακολουθήσουν να απαγορεύονται.
Η Ελλάδα κατέχει ηγετική θέση στην ευρωπαϊκή αγορά μεταφοράς LNG και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες παγκοσμίως, ανταγωνιζόμενη την Ιαπωνία, την Κίνα και τις ΗΠΑ.
«Πάγωμα» στο πλαφόν του ρωσικού πετρελαίου
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης 12μηνο «πάγωμα» της αναπροσαρμογής του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου στα 44,10 δολάρια το βαρέλι.
Η προγραμματισμένη αναθεώρηση θα αύξανε το όριο τιμής λόγω του πολέμου στο Ιράν, προσφέροντας ουσιαστικά πολύ υψηλότερα έσοδα στη Μόσχα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτησε τη συμφωνία και σημείωσε σε ανάρτησή της στο X: «Παγώνουμε την αναπροσαρμογή του ανώτατου ορίου τιμών του πετρελαίου για ένα έτος, ώστε η ρωσική πολεμική μηχανή να μην επωφεληθεί από τις διακυμάνσεις της αγοράς».
Πλήγμα στον τραπεζικό τομέα, τον «σκιώδη στόλο» και τα κρυπτονομίσματα
Το πακέτο στοχεύει 94 ρωσικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα —κυρίως τράπεζες— καθώς και το Χρηματιστήριο της Μόσχας. Μόλις υιοθετηθούν, οι οντότητες αυτές θα υποστολή σε πλήρες καθεστώς κυρώσεων, που περιλαμβάνει δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, καθώς και απαγορεύσεις ταξιδιών και συναλλαγών.
Οι περιορισμοί στοχεύουν στον τραπεζικό τομέα σε μια προσπάθεια να ασκηθεί πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ρωσίας, σε μια στιγμή που η ΕΕ θεωρεί ευάλωτη για την οικονομία της.
Επιπλέον, για πρώτη φορά οι κυρώσεις βάζουν στο στόχαστρο πλοία που συνδράμουν στον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ενώ απαγορεύουν τις συναλλαγές με περισσότερες πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων και εταιρείες εμπορίας πετρελαίου.
Η τεχνική επεξεργασία του πακέτου κυρώσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί άμεσα, με τη γραπτή διαδικασία για την επίσημη υιοθέτησή του να ξεκινά το απόγευμα της Πέμπτης.
Αποσύρθηκε η πρόταση για τα ρωσικά ψάρια
Ωστόσο, η προτεινόμενη απαγόρευση στις εξαγωγές ρωσικών ψαριών αφαιρέθηκε από το τελικό πακέτο έπειτα από πιέσεις της βιομηχανίας αλιείας.
Εταιρείες σε αρκετές χώρες της ΕΕ βασίζονται στον φθηνότερο ρωσικό μπακαλιάρο (cod) και μπακαλιάρο Αλάσκας (pollock) για την παραγωγή φρέσκων και κατεψυγμένων θαλασσινών προϊόντων.