09 Ιουλίου 2026

Βουλή – Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος: «Γαλάζιες» επιφυλάξεις για το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή


Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, για την αναθεώρηση του άρθρου 81Σ, δεν επιβάλλει ένα συγκεκριμένο μοντέλο, δίνει όμως στον κοινό νομοθέτη τη δυνατότητα να διαμορφώσει, όταν αυτό κριθεί αναγκαίο και απαραίτητο, ένα πιο ευέλικτο και λειτουργικό σύστημα διακυβέρνησης, είπαν οι αρκετοί βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που πήραν το λόγο στη συζήτηση της πρότασης του κόμματος τους να προβλεφθεί στο Σύνταγμα δυνατότητα επανακαθορισμού, με νόμο που ψηφίζεται με αυξημένη πλειοψηφία, των ασυμβιβάστων του αξιώματος του Υπουργού και του Υφυπουργού προς άλλα έργα ή ιδιότητες.

Είναι χαρακτηριστική η επισήμανση του Παναγή Καππάτου ότι στο επίσημο κείμενο που κατέθεσε η Νέα Δημοκρατία στη Βουλή, «δεν προτείνεται η αυτόματη απομάκρυνση ενός βουλευτή από την έδρα του, όταν αναλαμβάνει υπουργικά καθήκοντα, δεν θεσπίζονται προσωρινοί βουλευτές, δεν καθορίζονται μηχανισμοί αντικατάστασης από επιλαχόντες. Προτείνεται να μπορεί ο νόμος, με αυξημένη πλειοψηφία, να επιλέγει τα ασυμβίβαστα του υπουργικού αξιώματος».

Των τοποθετήσεων των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, είχε προηγηθεί η παρέμβαση του Δημήτρη Καιρίδη, ως εισηγητή του κόμματος, που διασαφήνισε ότι η πρόταση της αναθεώρησης του άρθρου 81Σ δεν είναι συγκεκριμένη. Αντανακλά τη βούληση της Νέας Δημοκρατίας να ανοίξει μια «ελεύθερη συζήτηση», μια «κατά συνείδηση συζήτηση, αδέσμευτη και απροϋπόθετη» για τη θεσμική αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή και τη σχέση νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας. Ταυτόσημο νόημα έχει προσδώσει και ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Ευριπίδης Στυλιανίδης, στην πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 81Σ.

O βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε στο βρετανικό μοντέλο, όπου υπάρχει υποχρεωτικότητα, μεταξύ βουλευτικής ιδιότητας και υπουργού. Ανέφερε επίσης ότι η πρόταση του κόμματος του , για την αναθεώρηση του άρθρου 81Σ «δεν αλλάζει ποιος κυβερνά, δεν αλλάζει ποιος λογοδοτεί, δεν αλλάζει και η αρχή της κοινοβουλευτικής ευθύνης. Επιχειρείται όμως να απαλλαγεί το σύνταγμα από οργανωτικές δεσμεύσεις που μπορούν να ρυθμιστούν αποτελεσματικότερα με νόμο».

«Η πραγματική επιλογή της ΝΔ είναι ότι το Σύνταγμα δεν πρέπει εγκλωβίζεται σε οργανωτικές λεπτομέρειες της κυβερνητικής δομής», είπε ο κ. Κεφαλογιάννης και πρόσθεσε: «Η αναθεώρηση κινείται στις εξής κατευθύνσεις: περισσότερη θεσμική ευελιξία εκεί όπου αυτή είναι αναγκαία (σ.σ. η παραπομπή σε νόμο του ασυμβίβαστου υπουργού με άλλα έργα και ιδιότητες), και περισσότερη θεσμική λογοδοσία εκεί όπου αυτή είναι επιβεβλημένη (σ.σ. το ενιαίο σχέδιο κυβερνητικής πολιτικής που προτείνεται στο άρθρο 82Σ). Και οι δύο αυτές επιλογές είναι απολύτως συμβατές με τις αρχές του κοινοβουλευτικού μας πολιτεύματος, δεν μεταβάλλουν την πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης, δεν μεταβάλλουν τη σχέση εμπιστοσύνης, μεταξύ κοινοβουλίου και κυβέρνησης, δεν ενισχύουν ανεξέλεγκτα την εκτελεστική εξουσία. Αντίθετα, επιδιώκουν να καταστήσουν την άσκησή της περισσότερο οργανωμένη και διαφανή», ανέφερε ο κ. Κεφαλογιάννης.

Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιώργος Κωτσός είπε ότι η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για το άρθρο 81Σ που θέτει στο δημόσιο διάλογο τη δυνατότητα να θεσπιστεί με νόμο λειτουργικό το ασυμβίβαστο μεταξύ της ιδιότητας βουλευτή και εκείνης του υπουργού είναι κάτι που εξετάζεται. «Θεωρώ όμως ότι η άποψη που θέλει τον βουλευτή, που θα γίνεται υπουργός, να παραιτείται από τη θέση του βουλευτή και να αντικαθίσταται από τον πρώτο επιλαχόντα, δεν υπηρετεί ούτε την κοινοβουλευτική αξιοπιστία, ούτε κυβερνητική αποτελεσματικότητα. Στην πραγματικότητα είναι μια πρόταση που ανοίγει έναν θεσμικό διάλογο. Η εμπειρία πολλών ευρωπαϊκών κρατών δείχνει ότι υπάρχουν διαφορετικά μοντέλα οργάνωσης της εκτελεστικής εξουσίας. Σε αρκετές περιπτώσεις ή συμμετοχή εξειδικευμένων προσώπων, εκτός κοινοβουλίου, στην κυβέρνηση, έχει συμβάλει στην αποτελεσματικότερη άσκηση δημόσιων πολιτικών. Η πρόταση επί της ουσίας, δεν επιβάλλει ένα συγκεκριμένο μοντέλο, δίνει όμως στον κοινό νομοθέτη τη δυνατότητα να διαμορφώσει, όταν αυτό κριθεί αναγκαίο και απαραίτητο, ένα πιο ευέλικτο και λειτουργικό σύστημα διακυβέρνησης, πάντοτε υπό τον έλεγχο της Βουλής και με πλήρη σεβασμό στις αρχές της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας», είπε ο κ. Κωτσός.

Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Παναγής Καππάτος είπε ότι η πρόταση του κόμματος του είναι να μπορεί ο νομοθέτης, με αυξημένη πλειοψηφία, να καθορίζει τα ασυμβίβαστα υπουργού και υφυπουργού προς άλλα έργα και ιδιότητες. Η αυξημένη πλειοψηφία στην ψήφιση ενός τέτοιου νόμου έχει ουσιαστική σημασία, γιατί απαιτεί ευρύτερη συναίνεση και περιορίζει τη δυνατότητα συγκυριακών επιλογών και ενισχύει τη σταθερότητα των κανόνων, είπε ο βουλευτής. «Η πρότασή μας δεν επιβάλλει ένα συγκεκριμένο μοντέλο ασυμβιβάστου, ανάμεσα στον υπουργό και τον βουλευτή, δεν θεσπίζει προσωρινή απώλεια της βουλευτικής έδρας, δεν καθορίζει σύστημα αναπλήρωσης από επιλαχόντες. Δημιουργεί το συνταγματικό πλαίσιο, ώστε η επόμενη Βουλή να εξετάσει τις αναγκαίες ρυθμίσεις με εγγυήσεις, διαφάνεια και ευρεία πολιτική νομιμοποίηση», είπε ο κ. Καππάτος.

Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Χαράλαμπος Αθανασίου σημείωσε ότι το ισχύον σύνταγμα θεωρεί ασυμβίβαστη προς τη θέση του υπουργού κάθε επαγγελματική δραστηριότητα, χωρίς εξαίρεση. Ορίζει, επίσης, ότι νόμος μπορεί να καθιερώνει το ασυμβίβαστο του υπουργού και προς άλλα έργα. «Ήδη το Σύνταγμα δίνει τη δυνατότητα στον κοινό νομοθέτη να θεσπίσει και άλλα πρόσθετα ασυμβίβαστα. Συνεπώς, θεωρώ ότι το συνταγματικό πλαίσιο είναι κατά το σημείο αυτό επαρκές και δεν χρειάζεται να προστεθεί η λέξη ‘ιδιότητες’», είπε ο κ. Αθανασίου. Ανέφερε επίσης το πολίτευμα της χώρας που είναι η προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία και δεν πρέπει να αλλοιωθεί με τη δυνατότητα θεσμοθέτησης ενός τέτοιου ασυμβίβαστου.

Ο βουλευτής της ΝΔ Λευτέρης Κτιστάκης είπε ότι αν καθιερωθεί ασυμβίβαστο υπουργού – βουλευτή, τότε μιλάμε για ένα διαφορετικό τρόπο διακυβέρνησης, που θα πρέπει να μας απασχολήσει. «Οφείλουμε να αξιολογήσουμε τις πιθανές συνέπειες που θα έχει στον τρόπο διακυβέρνησης», είπε ο κ. Κτιστάκης.