Σάκης Μουμτζής
Αυτός είναι ο τίτλος της φιλοεαμικής εφημερίδας «Ελευθερία» της Θεσσαλονίκης, την 1η Δεκεμβρίου 1944, ευθύς ως έγινε γνωστό πως ο Σκόμπι ζήτησε μέχρι την 10η Δεκεμβρίου τον αφοπλισμό των όλων ανταρτικών σωμάτων, καθώς εθεωρούντο εθελοντικοί σχηματισμοί.
Αυτός ο πύρινος τίτλος είχε και τη συνέχεια του προσαρμοσμένη στα της πόλης μας. Εκφραστής της «μαύρης αντίδρασης» ήταν ο συνήθης ύποπτος, ο στρατιωτικός διοικητής Χρήστος Αβραμίδης. Αυτός εξοπλίζει φασίστες αξιωματικούς, όπως καταγγέλλει η εφημερίδα. Ο Στέφανος Σαράφης παρενέβη και υπογράμμισε πως αρμόδια για τη διάλυση των αντάρτικων δυνάμεων ήταν μόνον η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, αγνοώντας πως αυτή η κυβέρνηση, στην οποία συμμετείχε και το ΚΚΕ—ΕΑΜ, εκχώρησε τη συγκεκριμένη αρμοδιότητα στον στρατηγό Σκόμπι.
Μερικές μέρες πριν, στις 22 Νοεμβρίου, έφτασε στη Θεσσαλονίκη ο Σκόμπι συνοδευόμενος από τον υπουργό Εσωτερικών της κυβέρνησης Φίλιππο Μανουηλίδη, εκ των εμπίστων του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου. Συναντήθηκε με τον Ευριπίδη Μπακιρτζή και του έθεσε το αντικείμενο της έκτακτης επίσκεψής του στη Θεσσαλονίκη. Αφορούσε τις αυθαιρεσίες στις οποίες προέβαινε η Πολιτοφυλακή και ζήτησε από τον Μπακιρτζή να σεβαστεί τη νομιμότητα, που είχε παραβεί ήδη ο ΕΛΑΣ εισερχόμενος στη Θεσσαλονίκη. Η συζήτηση έγινε παρόντος του Βρετανού προξένου Ραπ, ο οποίος επιβεβαίωσε τις έκνομες δραστηριότητες των οργανώσεων του ΚΚΕ. Ο Μπακιρτζής για να καθησυχάσει τον Σκόμπιτον διαβεβαίωσε ότι θα εκδώσει σχετική διαταγή.
Τι είχε συμβεί που ανάγκασε τους Σκόμπι και Μανουηλίδη να έρθουν στη Θεσσαλονίκη; Βουλευτές του κόμματος Φιλελευθέρων συνεχώς κατήγγειλαν για τις συλλήψεις και τις εκτελέσεις πολιτών οι οποίοι δεν είχαν ίχνος συνεργασίας με τους κατακτητές. Απλώς το ΚΚΕ τους θεωρούσε ως εν δυνάμει αντιπάλους και έπρεπε να τους εξουδετερώσει. Επικεφαλής αυτών των βουλευτών ήταν ο Λεβαντής. Αψευδής μάρτυρας των καταγγελιών ήταν ένα γεγονός που συνέβη ενώ ο Σκόμπι βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη. Δύο πολιτοφύλακες, ενώ διεξάγονταν οι παραπάνω συνομιλίες, εισέβαλαν στο σπίτι ενός συνεργάτη του στρατιωτικού διοικητή Αβραμίδη για να τον συλλάβουν. Η φρουρά του Αβραμίδη συνέλαβε τους πολιτοφύλακες, ενημέρωσε τους Βρετανούς οι οποίοι ζήτησαν από τον Γ. Μόδη εξουσιοδότηση για να τους φυλακίσουν. Ο Αβραμίδης για να αποφύγει μια περαιτέρω όξυνση στις σχέσεις του με το ΕΑΜ—ΚΚΕ παρέδωσε τους δύο πολιτοφύλακες στον ΕΛΑΣ για «ασφαλή φύλαξη». Αγνοούσε ότι τέτοιες χειρονομίες δε φέρνουν κανένα αποτέλεσμα, αφού ο ίδιος αποτελούσε το «κόκκινο πανί» για το ΚΚΕ.
Ο Σκόμπι αναχώρησε αυθημερόν για Αθήνα, ενώ ο Μανουηλίδης συνέχισε τον κύκλο των επαφών του ώστε να ομαλοποιηθεί η ζωή στη Θεσσαλονίκη, καθώς για το πρόβλημα έκανε δήλωση και ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου. Βέβαια, το ΚΚΕ αρνείτο πως η κατάσταση ήταν έκρυθμη και απέδιδε τις σχετικές φήμες στους «γνωστούς κύκλους της αντίδρασης», σύμφωνα με την απάντηση του «Ριζοσπάστη», ενώ υπενθύμισε στον πρωθυπουργό πως ο ΕΛΑΣ και η Πολιτοφυλακή είναι βραχίονες της Εθνικής Κυβέρνησης.
Αλλά οι περιπέτειες του Αβραμίδη συνεχίζονταν, όταν συνέλαβε πέντε πολιτοφύλακες, κάτι που προκάλεσε την παρέμβαση του ίδιου του επικεφαλής της Εθνικής Πολιτοφυλακής Βενετσανόπουλου. Ο Αβραμίδης τον απέπεμψε με τη συμβουλή να «μην ανακατώνεται στις υποθέσεις του». Και σα να μην έφταναν όλα αυτά ο πλωτάρχης που διόρισε για να επιβλέψει την κατάταξη των ναυτών της κλάσης 1936,απέπεμπε τους κομμουνιστές που προσέρχονταν, επικαλούμενος εντολή του Αβραμίδη. Ως γνωστόν, όταν προκηρύχθηκε η σύσταση του σώματος της Εθνοφυλακής (κλάση 1936) από την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, ο Γ. Σιάντος, στις 22 Νοεμβρίου 1944, κάλεσε τα μέλη του ΚΚΕ, του ΕΛΑΣ και της Πολιτοφυλακής να καταταγούν, αφού προηγουμένως λάμβαναν οδηγίες για τα καθήκοντά τους. Οι Βρετανοί εκτιμούσαν πως με τη σύσταση αυτού του σώματος με τους εφέδρους του 1936 οι Μόδης και Αβραμίδης θα αποκτούσαν την απαραίτητη ισχύ.
Τελικά τίποτα από αυτά δε συνέβη. Αμφότεροι, ευθύς ως ξέσπασαν οι συγκρούσεις στην Αθήνα, καθαιρέθηκαν για να επανέλθουν πανηγυρικά μετά την 17η Ιανουαρίου 1945. Το πρόβλημα της αποστράτευσης των ανταρτών ή το πρόβλημα του πώς θα συγκροτηθεί ο Εθνικός Στρατός αφορούσε σε τελική ανάλυση τον έλεγχο των μετέπειτα εξελίξεων.
https://www.makedonikanea.gr/arthrografia/i-mayri-antidrasi-anabei-ti-fotia-toy-emfylioy