Η γεωγραφική θέση της χώρας, ανάμεσα σε Ευρώπη, Αφρική, Μέση Ανατολή και Ασία, την καθιστά ελκυστικό προορισμό για στρατηγικές επενδύσεις – Amazon, Google και Microsoft δημιουργούν σταθμούς στην Αττική, ενώ μεγάλης κλίμακας data center σχεδιάζεται στον χώρο της λιγνιτικής μονάδας της ΔΕΗ στην Κοζάνη
Εάν υπάρχει κάτι που είναι βασικό στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και γενικότερα στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση, αυτό είναι τα... σύννεφα. Με το cloud να αποτελεί τη μοναδική λύση αποθήκευσης των δεδομένων που χρειάζονται για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς ψηφιακών υπηρεσιών, η Ελλάδα διεκδικεί πρωταγωνιστική θέση προσελκύοντας όλο και περισσότερα data centers στο έδαφός της.
Η χώρα μας εξελίσσεται σε βασικό κόμβο ψηφιακών υπηρεσιών μέσα σε ένα περιβάλλον επιταχυνόμενης ζήτησης για υποδομές cloud και εφαρμογές ΑΙ και αναμένεται να υποδεχθεί επενδύσεις που θα ξεπεράσουν τα 50 δισ. ευρώ την ερχόμενη δεκαετία. Τα μεγάλα νέα, ωστόσο, δεν είναι μόνο αυτά. Είναι και το γεγονός ότι εάν παρατηρήσουμε τον χάρτη της χωροθέτησης των data centers στη χώρα, θα παρατηρήσουμε πως το ενδιαφέρον για giga ή αλλιώς hyperscale data centers (μεγάλης κλίμακας) έχει επικεντρωθεί σε περιοχές κυρίως της Βόρειας Ελλάδας, ανοίγοντας εκεί θέσεις εργασίας και συμβάλλοντας στην αποκέντρωση.
Σκεφτείτε το. Η συντριπτική πλειονότητα, δηλαδή οι τρεις από τους «big 4» του κλάδου των data centers και των υπηρεσιών αποθήκευσης δεδομένων cloud, δηλαδή η AWS (Amazon), η Google και η Microsoft, έχουν ήδη δραστηριοποιηθεί στη χώρα μας σε επενδύσεις για τη δημιουργία data centers, ενώ και παγκόσμιοι κολοσσοί του real estate, των επενδύσεων και της ανάπτυξης υποδομών, όπως η EXA Infrastructure, συμμετέχουν στα εγχειρήματα ή χαράζουν τον σχεδιασμό της παρουσίας τους στην Ελλάδα. Τίποτα δεν είναι χωρίς κόστος βέβαια: ένα τυπικό data center χρειάζεται χώρο (όσο τρεις φορές ο αγωνιστικός χώρος του ΟΑΚΑ), ρεύμα (όσο καταναλώνει μια πόλη όπως η Δράμα ετησίως) και νερό (όσο πίνουν τα Τρίκαλα ετησίως)...
Οχι πια λιγνίτης
Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαβλέψει την έκρηξη ενδιαφέροντος για τη δημιουργία data centers και φροντίζει να πάρει... pole position σε αυτή. Χαρακτηριστικός είναι ο σχεδιασμός για τη χωροθέτηση giga data center σε συνεργασία με ενδιαφερόμενους επενδυτές από τους «big 4» στην Κοζάνη, με εκτελεστικό βραχίονα τη ΔΕΗ, στην οποία ανήκει ο χώρος της λιγνιτικής μονάδας. Αυτή αναμένεται να μετατραπεί σε ένα τεράστιο data center, στο οποίο θα αποθηκεύονται τα δεδομένα που θα ανεβαίνουν στο cloud από ολόκληρη την Ευρώπη. Το κέντρο αυτό αναμένεται να προσελκύσει επένδυση ύψους 5,75 δισ. ευρώ και να ανοίξει περίπου 2.000 μόνιμες θέσεις εργασίας.
Το σχέδιο φαντάζει ελκυστικό, με δεδομένο ότι πρόκειται για περιοχή με διαθέσιμα οικόπεδα, σταθερή διασύνδεση και θέση που μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη προς Βορρά, Δύση, αλλά και τη νέα αναπτυσσόμενη αγορά της Μέσης Ανατολής και της Τουρκίας. Η ΔΕΗ έχει το ατού της συμμετοχής στο έργο του υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικής ίνας EMC West και στο πρόγραμμα ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Αιγύπτου GREGY.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της datacentermap.com που επεξεργάστηκε το «ΘΕΜΑ», σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν 29 εγκαταστάσεις data centers από 19 παρόχους-επενδυτές. Από αυτά, τα 19 βρίσκονται στην Αττική, η οποία πλησιάζει σε σημείο κορεσμού, τέσσερα στη Θεσσαλονίκη, δύο στα Χανιά, και από ένα σε Βόλο, Κοζάνη, Ορχομενό και Ηράκλειο Κρήτης.
Οπως προκύπτει από μελέτη της PwC για λογαριασμό της ελληνικής κυβέρνησης, για τη δημιουργία data centers στη χώρα μας υπάρχει καταγεγραμμένο επενδυτικό ενδιαφέρον το οποίο έχει ξεπεράσει το 1 GW ισχύος και αφορά κυρίως την Αττική (~65%). Το συνολικό εκδηλωμένο ενδιαφέρον κινείται μεταξύ 1,4 και 2,2 GW.
Σύμφωνα με τη μελέτη χωροθέτησης της PwC, έχουν υποβληθεί 36 αιτήματα σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος περίπου 1,4 GW στο σύστημα μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ και το δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ. Από αυτά, περίπου το 30% έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης, γεγονός που δείχνει ότι μέρος των επενδυτικών σχεδίων βρίσκεται σε ώριμο στάδιο. Σε αυτά προσθέστε και το ενδιαφέρον που έχουν εκφράσει επίσημα επενδυτές για έργα επιπλέον 0,8 GW. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 1,4 και 2,2 GW.
Τη μεγαλύτερη ζήτηση ενέργειας από data centers έχει η Αττική με 800 έως 1.260 MW (εκ των οποίων 330 MW έχουν λάβει όρους σύνδεσης), ενώ ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία με 140-440 MW και η Βοιωτία με 275 MW. Στον χάρτη έχουν μπει η Κρήτη (45 MW), η Κόρινθος (40-80), η Θεσσαλονίκη (30 MW), η Μεγαλόπολη (25 MW) και η Φιλιππιάδα (0,4 MW).
Η ίδια μελέτη χωροθέτησης αναφέρει ότι η δημιουργία των κέντρων αυτής της ισχύος (1GW) θα οδηγούσαν στο «ξεκλείδωμα» πολλαπλασιαστικών οφελών, βοηθώντας στην εξέλιξη της Ελλάδας σε κόμβο ψηφιακών υποδομών. Αυτό στην πράξη μεταφράζεται σε 10 δισ. ευρώ επενδύσεων (10 εκατ. ανά MW, πριν τον υπολογιστικό εξοπλισμό, στην κατασκευή των data centers), άνοιγμα 1.000 σταθερών θέσεων εργασίας και ανάπτυξη μέσω συμπληρωματικών έργων υποδομών και υποστηρικτικών υπηρεσιών για data centers. Ετσι, ο συνδυασμός ψηφιακών επενδύσεων σε data centers, υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών και υπερυπολογιστές συμβάλλει στη δημιουργία ενός ψηφιακού κόμβου.
Ομως, αυτή δεν είναι η πλήρης εικόνα. Στην Ελλάδα έρχονται ή έχουν ήδη έρθει νέες συμφωνίες, οι οποίες βελτιώνουν σημαντικά την ηγετική θέση της χώρας ως κόμβου μεταφοράς δεδομένων στη ΝA Ευρώπη, συμβάλλοντας στην ενίσχυση ενός ελκυστικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις που αναζητούν αποτελεσματική και αξιόπιστη διακίνηση δεδομένων.
$1,34 δισ. έως το 2029
Το σχέδιο φαντάζει ελκυστικό, με δεδομένο ότι πρόκειται για περιοχή με διαθέσιμα οικόπεδα, σταθερή διασύνδεση και θέση που μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη προς Βορρά, Δύση, αλλά και τη νέα αναπτυσσόμενη αγορά της Μέσης Ανατολής και της Τουρκίας. Η ΔΕΗ έχει το ατού της συμμετοχής στο έργο του υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικής ίνας EMC West και στο πρόγραμμα ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Αιγύπτου GREGY.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της datacentermap.com που επεξεργάστηκε το «ΘΕΜΑ», σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν 29 εγκαταστάσεις data centers από 19 παρόχους-επενδυτές. Από αυτά, τα 19 βρίσκονται στην Αττική, η οποία πλησιάζει σε σημείο κορεσμού, τέσσερα στη Θεσσαλονίκη, δύο στα Χανιά, και από ένα σε Βόλο, Κοζάνη, Ορχομενό και Ηράκλειο Κρήτης.
Οπως προκύπτει από μελέτη της PwC για λογαριασμό της ελληνικής κυβέρνησης, για τη δημιουργία data centers στη χώρα μας υπάρχει καταγεγραμμένο επενδυτικό ενδιαφέρον το οποίο έχει ξεπεράσει το 1 GW ισχύος και αφορά κυρίως την Αττική (~65%). Το συνολικό εκδηλωμένο ενδιαφέρον κινείται μεταξύ 1,4 και 2,2 GW.
Σύμφωνα με τη μελέτη χωροθέτησης της PwC, έχουν υποβληθεί 36 αιτήματα σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος περίπου 1,4 GW στο σύστημα μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ και το δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ. Από αυτά, περίπου το 30% έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης, γεγονός που δείχνει ότι μέρος των επενδυτικών σχεδίων βρίσκεται σε ώριμο στάδιο. Σε αυτά προσθέστε και το ενδιαφέρον που έχουν εκφράσει επίσημα επενδυτές για έργα επιπλέον 0,8 GW. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 1,4 και 2,2 GW.
Τη μεγαλύτερη ζήτηση ενέργειας από data centers έχει η Αττική με 800 έως 1.260 MW (εκ των οποίων 330 MW έχουν λάβει όρους σύνδεσης), ενώ ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία με 140-440 MW και η Βοιωτία με 275 MW. Στον χάρτη έχουν μπει η Κρήτη (45 MW), η Κόρινθος (40-80), η Θεσσαλονίκη (30 MW), η Μεγαλόπολη (25 MW) και η Φιλιππιάδα (0,4 MW).
Η ίδια μελέτη χωροθέτησης αναφέρει ότι η δημιουργία των κέντρων αυτής της ισχύος (1GW) θα οδηγούσαν στο «ξεκλείδωμα» πολλαπλασιαστικών οφελών, βοηθώντας στην εξέλιξη της Ελλάδας σε κόμβο ψηφιακών υποδομών. Αυτό στην πράξη μεταφράζεται σε 10 δισ. ευρώ επενδύσεων (10 εκατ. ανά MW, πριν τον υπολογιστικό εξοπλισμό, στην κατασκευή των data centers), άνοιγμα 1.000 σταθερών θέσεων εργασίας και ανάπτυξη μέσω συμπληρωματικών έργων υποδομών και υποστηρικτικών υπηρεσιών για data centers. Ετσι, ο συνδυασμός ψηφιακών επενδύσεων σε data centers, υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών και υπερυπολογιστές συμβάλλει στη δημιουργία ενός ψηφιακού κόμβου.
Ομως, αυτή δεν είναι η πλήρης εικόνα. Στην Ελλάδα έρχονται ή έχουν ήδη έρθει νέες συμφωνίες, οι οποίες βελτιώνουν σημαντικά την ηγετική θέση της χώρας ως κόμβου μεταφοράς δεδομένων στη ΝA Ευρώπη, συμβάλλοντας στην ενίσχυση ενός ελκυστικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις που αναζητούν αποτελεσματική και αξιόπιστη διακίνηση δεδομένων.
$1,34 δισ. έως το 2029
Πρόσφατη μελέτη της εταιρείας συμβούλων και αναλύσεων Arizton αναφέρει ότι η αγορά data centers στην Ελλάδα αναμένεται να καταγράψει σωρευτικές επενδύσεις άνω των 1,34 δισ. δολαρίων έως το 2029. Οι συντάκτες της μελέτης αναφέρουν ότι η πλεονεκτική γεωγραφική θέση της Ελλάδας, ως κόμβος που συνδέει Ευρώπη, Αφρική, Μέση Ανατολή και Ασία, την τοποθετεί ως έναν ελκυστικό προορισμό για στρατηγικές επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων. H μελέτη της Arizton αναφέρει ότι «η Ελλάδα αναμένεται να προσθέσει πάνω από 67.819 τ.μ. έκτασης κέντρων δεδομένων κατά την περίοδο 2024-2029». Οι δε παγκόσμιοι πάροχοι υπηρεσιών cloud, όπως η Google και η Microsoft, έχουν συμβάλει σημαντικά στην αγορά κέντρων δεδομένων στην Ελλάδα και στην αύξηση της έκτασης αυτών.
Υδροβόρα
Υδροβόρα
Μπορεί τα data centers να είναι ευπρόσδεκτα σε κάθε οικονομία, όμως υπάρχει και το τίμημα: για τη λειτουργία τους χρειάζονται χώροι ασφαλείς με ήπιες κλιματολογικές συνθήκες, επαρκής και σταθερή ηλεκτρολογική σύνδεση, καθώς και νερό. Κάθε ερώτηση σε chatbot καταναλώνει ενέργεια, και νερό, με την ολοένα και μεγαλύτερη χρήση της AI να εξηγεί την αύξηση έως και πέντε φορές πάνω της απαιτούμενης υπολογιστικής ισχύος παγκοσμίως.
Στις περιοχές FLAP-D (Φρανκφούρτη, Παρίσι, Λονδίνο, Αμστερνταμ, Δουβλίνο) η πληρότητα στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις ξεπερνά το 90% και παρατηρείται κορεσμός του ηλεκτρικού δικτύου με καθυστερήσεις και περιορισμούς στην ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων. Στο Δουβλίνο τα data centers καταναλώνουν κάθε χρόνο το 20% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει όλη η Ιρλανδία ετησίως!
Η μελέτη της PwC συμπεραίνει ότι σε εθνικό επίπεδο υπάρχει επάρκεια ηλεκτρισμού, όμως προβληματισμό προκαλεί η σχετική αναντιστοιχία μεταξύ περιοχών υψηλής διαθεσιμότητας και ζήτησης. Από 1,9 GW σήμερα, η συνολική δυναμικότητα Δικτύου ΗΕ για υποδομές data centers αναμένεται να φτάσει έως το 2034 τα 2,9 GW. Ολη αυτή η περιφερειακή ανάπτυξη δημιουργεί μια διεκδικήσιμη αγορά έως και 5 GW από την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, λένε οι αναλυτές της PwC, καθώς η εξέλιξη της ζήτησης ηλεκτρικού χώρου για data centers σε Ευρώπη, Μ. Ανατολή και Β. Αφρική (EMEA) οδηγεί σε τριπλασιασμό της.
Ενεργειακό κόστος
Στις περιοχές FLAP-D (Φρανκφούρτη, Παρίσι, Λονδίνο, Αμστερνταμ, Δουβλίνο) η πληρότητα στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις ξεπερνά το 90% και παρατηρείται κορεσμός του ηλεκτρικού δικτύου με καθυστερήσεις και περιορισμούς στην ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων. Στο Δουβλίνο τα data centers καταναλώνουν κάθε χρόνο το 20% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει όλη η Ιρλανδία ετησίως!
Η μελέτη της PwC συμπεραίνει ότι σε εθνικό επίπεδο υπάρχει επάρκεια ηλεκτρισμού, όμως προβληματισμό προκαλεί η σχετική αναντιστοιχία μεταξύ περιοχών υψηλής διαθεσιμότητας και ζήτησης. Από 1,9 GW σήμερα, η συνολική δυναμικότητα Δικτύου ΗΕ για υποδομές data centers αναμένεται να φτάσει έως το 2034 τα 2,9 GW. Ολη αυτή η περιφερειακή ανάπτυξη δημιουργεί μια διεκδικήσιμη αγορά έως και 5 GW από την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, λένε οι αναλυτές της PwC, καθώς η εξέλιξη της ζήτησης ηλεκτρικού χώρου για data centers σε Ευρώπη, Μ. Ανατολή και Β. Αφρική (EMEA) οδηγεί σε τριπλασιασμό της.
Ενεργειακό κόστος
Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας (ΙΕΑ), η κατανάλωση ρεύματος ενός data center είναι κολοσσιαία: ένα τυπικό μεσαίου μεγέθους data center (περίπου 15-20 MW) καταναλώνει 130.000 έως 175.000 μεγαβατώρες (MWh) ετησίως, ποσότητα που ισοδυναμεί με το ηλεκτρικό ρεύμα που χρειάζονται 30.000 έως 40.000 νοικοκυριά, όσο δηλαδή η Δράμα ή η Καρδίτσα κάθε χρόνο. Στην εποχή της AI οι ενεργειακές ανάγκες έχουν εκτοξευθεί. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, η συνολική παγκόσμια κατανάλωση των data centers αναμένεται να ξεπεράσει τις 1.000 Τεραβατώρες (TWh), μέγεθος που ισούται με την πλήρη ενεργειακή κατανάλωση μιας χώρας όπως η Ιαπωνία ή η Γερμανία.
«Αόρατο» είναι και το ενεργειακό κόστος της καθημερινότητας, αφού μία απλή αναζήτηση στο Google καταναλώνει περίπου 0,0003 kWh, ενώ μία ερώτηση στο ChatGPT χρειάζεται 10 φορές περισσότερο ρεύμα (περίπου 0,003 kWh) λόγω της σύνθετης επεξεργασίας. Η δημιουργία ενός AI βίντεο διάρκειας μόλις 5 δευτερολέπτων καταναλώνει ρεύμα όσο ένας φούρνος μικροκυμάτων στο τέρμα για μία ολόκληρη ώρα!
Το υδρολογικό κόστος είναι ένα άλλο μεγάλο κομμάτι, καθώς σημαντική για τα data centers είναι η ψύξη, η οποία επιτυγχάνεται και με τη χρήση νερού. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurelectric, τα giga data centers που χρησιμοποιούν ψύξη από νερό απαιτούν από 1 έως 5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο. Αυτά συνήθως αποστερούνται από τους αντλιοταμιευτήρες, ενώ χώρες όπως η Κίνα έχουν αρχίσει να υιοθετούν ριζοσπαστικές λύσεις, όπως η χωροθέτηση υποθαλάσσιων (!) data centers για επίτευξη ψύξης χαμηλού κόστους.
Aς το δούμε αναλυτικότερα. Σύμφωνα με στοιχεία της Brookings, ένα τυπικό μεσαίου μεγέθους data center (15-20 MW) καταναλώνει κατά μέσο όρο 1,1 έως 1,9 εκατομμύρια λίτρα νερού τη μέρα. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με την ημερήσια κατανάλωση 1.000 νοικοκυριών.
Ωστόσο, στα σύγχρονα γιγαντιαία data centers (hyperscale) που υποστηρίζουν εφαρμογές AI, η κατανάλωση μπορεί να εκτοξευθεί στα 3,8 έως 19 εκατομμύρια λίτρα ημερησίως. Αυτό στην πράξη ισοδυναμεί με την ετήσια κατανάλωση νερού μιας ολόκληρης πόλης, μεγέθους από 10.000 έως 50.000 κατοίκων.
Με λίγα λόγια, ένα giga data center καναλώνει ετησίως τόσο νερό όσο θα χρειάζονταν για να ξεδιψάσουν πόλεις όπως η Ναύπακτος, η Κως και η Ζάκυνθος, αλλά και μεγαλύτερες για τα hyperscale data centers, όπως τα Τρίκαλα, τα Ιωάννινα, το Αγρίνιο και η Κατερίνη. Βέβαια, η κατανάλωση εξαρτάται άμεσα από το ενεργειακό φορτίο. Ετσι, ένα τυπικό data center 100 MW καταναλώνει περίπου 2 εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα.
Οι άλλες απαιτήσεις
«Αόρατο» είναι και το ενεργειακό κόστος της καθημερινότητας, αφού μία απλή αναζήτηση στο Google καταναλώνει περίπου 0,0003 kWh, ενώ μία ερώτηση στο ChatGPT χρειάζεται 10 φορές περισσότερο ρεύμα (περίπου 0,003 kWh) λόγω της σύνθετης επεξεργασίας. Η δημιουργία ενός AI βίντεο διάρκειας μόλις 5 δευτερολέπτων καταναλώνει ρεύμα όσο ένας φούρνος μικροκυμάτων στο τέρμα για μία ολόκληρη ώρα!
Το υδρολογικό κόστος είναι ένα άλλο μεγάλο κομμάτι, καθώς σημαντική για τα data centers είναι η ψύξη, η οποία επιτυγχάνεται και με τη χρήση νερού. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurelectric, τα giga data centers που χρησιμοποιούν ψύξη από νερό απαιτούν από 1 έως 5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο. Αυτά συνήθως αποστερούνται από τους αντλιοταμιευτήρες, ενώ χώρες όπως η Κίνα έχουν αρχίσει να υιοθετούν ριζοσπαστικές λύσεις, όπως η χωροθέτηση υποθαλάσσιων (!) data centers για επίτευξη ψύξης χαμηλού κόστους.
Aς το δούμε αναλυτικότερα. Σύμφωνα με στοιχεία της Brookings, ένα τυπικό μεσαίου μεγέθους data center (15-20 MW) καταναλώνει κατά μέσο όρο 1,1 έως 1,9 εκατομμύρια λίτρα νερού τη μέρα. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με την ημερήσια κατανάλωση 1.000 νοικοκυριών.
Ωστόσο, στα σύγχρονα γιγαντιαία data centers (hyperscale) που υποστηρίζουν εφαρμογές AI, η κατανάλωση μπορεί να εκτοξευθεί στα 3,8 έως 19 εκατομμύρια λίτρα ημερησίως. Αυτό στην πράξη ισοδυναμεί με την ετήσια κατανάλωση νερού μιας ολόκληρης πόλης, μεγέθους από 10.000 έως 50.000 κατοίκων.
Με λίγα λόγια, ένα giga data center καναλώνει ετησίως τόσο νερό όσο θα χρειάζονταν για να ξεδιψάσουν πόλεις όπως η Ναύπακτος, η Κως και η Ζάκυνθος, αλλά και μεγαλύτερες για τα hyperscale data centers, όπως τα Τρίκαλα, τα Ιωάννινα, το Αγρίνιο και η Κατερίνη. Βέβαια, η κατανάλωση εξαρτάται άμεσα από το ενεργειακό φορτίο. Ετσι, ένα τυπικό data center 100 MW καταναλώνει περίπου 2 εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα.
Οι άλλες απαιτήσεις
Πάντως, τα data centers, τα οποία αποτελούν κρίσιμες υποδομές της ψηφιακής οικονομίας και δραστηριότητας, δεν χρειάζονται μόνο ρεύμα και νερό. Υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε να λειτουργούν: η αξιόπιστη παροχή ενέργειας και η υψηλής χωρητικότητας τηλεπικοινωνιακή συνδεσιμότητα. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο κομμάτι, αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό μέσω των υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών, τα οποία μεταφέρουν το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς διαδικτυακής κίνησης μεταξύ χωρών και ηπείρων. Οταν τα καλώδια φτάνουν στην ξηρά καταλήγουν σε σταθμούς προσαιγιάλωσης (Cable Landing Stations), απ’ όπου μέσω χερσαίων δικτύων οπτικών ινών διασυνδέονται με data centers, όπου γίνεται η επεξεργασία, αποθήκευση και δρομολόγηση της ψηφιακής κίνησης προς το Διαδίκτυο, τις υπηρεσίες cloud και τους τελικούς χρήστες.
Η εγγύτητα των data centers σε υποθαλάσσια καλώδια μειώνει την καθυστέρηση (latency), αυξάνει τη χωρητικότητα και ενισχύει την αξιοπιστία των διεθνών δικτύων. Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα και η Κρήτη, λόγω των πολλών νέων επενδύσεων σε υποθαλάσσια καλώδια και ψηφιακές υποδομές που βρίσκονται σε εξέλιξη, αναδεικνύονται σταδιακά σε σημαντικούς ψηφιακούς κόμβους (digital hubs) της Μεσογείου.
Παρεμπιπτόντως, το mega project της Microsoft στα Σπάτα και το Κορωπί προβλέπει την κατασκευή 3 data centers. Μόνο το κεντρικό συγκρότημα στα Σπάτα σχεδιάζεται να έχει κτιριακή επιφάνεια κοντά στα 15.000 - 20.000 τ.μ. Περίπου δηλαδή όσο το μεγαλοπρεπές Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, ή αν θέλετε σε γηπεδικούς όρους όσο τρεις φορές ο αγωνιστικός χώρος του ΟΑΚΑ.
Με μια σειρά λοιπόν από τεράστιους παίκτες του ελληνικού και του ξένου επιχειρείν να έχουν ανακοινώσει, να τρέχουν ήδη ή να προγραμματίζουν επενδύσεις στο cloud στην Ελλάδα, τα ακίνητα σε περιοχές εκτός του πυκνού αστικού ιστού, όπως τα Μεσόγεια, είναι δημοφιλέστατα. Κι αυτό γιατί σε αυτές τις περιοχές υπάρχουν οικόπεδα που προσφέρονται για τη χρήση τους ως data center: δηλαδή, είναι μεγάλα σε έκταση, μπορούν να δομηθούν σε αυτά τα κτίρια που θα στεγάσουν τα υπολογιστικά συστήματα, βρίσκονται κοντά σε βασικές υποδομές της χώρας, έχουν τις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες και το μικρότερο ρίσκο (από πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές), ενώ έχουν και... λογική τιμή.
Η εγγύτητα των data centers σε υποθαλάσσια καλώδια μειώνει την καθυστέρηση (latency), αυξάνει τη χωρητικότητα και ενισχύει την αξιοπιστία των διεθνών δικτύων. Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα και η Κρήτη, λόγω των πολλών νέων επενδύσεων σε υποθαλάσσια καλώδια και ψηφιακές υποδομές που βρίσκονται σε εξέλιξη, αναδεικνύονται σταδιακά σε σημαντικούς ψηφιακούς κόμβους (digital hubs) της Μεσογείου.
Παρεμπιπτόντως, το mega project της Microsoft στα Σπάτα και το Κορωπί προβλέπει την κατασκευή 3 data centers. Μόνο το κεντρικό συγκρότημα στα Σπάτα σχεδιάζεται να έχει κτιριακή επιφάνεια κοντά στα 15.000 - 20.000 τ.μ. Περίπου δηλαδή όσο το μεγαλοπρεπές Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, ή αν θέλετε σε γηπεδικούς όρους όσο τρεις φορές ο αγωνιστικός χώρος του ΟΑΚΑ.
Με μια σειρά λοιπόν από τεράστιους παίκτες του ελληνικού και του ξένου επιχειρείν να έχουν ανακοινώσει, να τρέχουν ήδη ή να προγραμματίζουν επενδύσεις στο cloud στην Ελλάδα, τα ακίνητα σε περιοχές εκτός του πυκνού αστικού ιστού, όπως τα Μεσόγεια, είναι δημοφιλέστατα. Κι αυτό γιατί σε αυτές τις περιοχές υπάρχουν οικόπεδα που προσφέρονται για τη χρήση τους ως data center: δηλαδή, είναι μεγάλα σε έκταση, μπορούν να δομηθούν σε αυτά τα κτίρια που θα στεγάσουν τα υπολογιστικά συστήματα, βρίσκονται κοντά σε βασικές υποδομές της χώρας, έχουν τις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες και το μικρότερο ρίσκο (από πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές), ενώ έχουν και... λογική τιμή.
Γιώργος Καραγιάννης
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ