Ένας δικαστής στο Νέο Μεξικό των ΗΠΑ, επέβαλε την Πέμπτη 6/8, στη Meta (ιδιοκτήτρια των Facebook, Instagram, κ.α.) να καταβάλει πρόστιμο επιπλέον 567 εκατομμύρια δολάρια, κρίνοντας ότι η εταιρεία απέτυχε να προειδοποιήσει επαρκώς το κοινό για τους κινδύνους που ενέχουν οι πλατφόρμες της για τα παιδιά.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δικαστική απόφαση εις βάρος της Meta που αφορά ζητήματα προστασίας ανηλίκων.
«Το Facebook ρυπαίνει»
Ο δικαστής Μπράιαν Μπίντσαϊντ χαρακτήρισε τον τεχνολογικό κολοσσό «δημόσια όχληση», παρομοιάζοντάς τον με την ατμοσφαιρική ρύπανση, και διέταξε τα χρήματα να διατεθούν σε ειδικό ταμείο που θα χρηματοδοτεί δράσεις για τη μείωση των μελλοντικών επιπτώσεων.
Η νέα αυτή απόφαση προστίθεται σε προηγούμενο πρόστιμο ύψους 375 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε ήδη επιβληθεί στη Meta στην ίδια υπόθεση, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό των κυρώσεων στα 942 εκατομμύρια δολάρια.
Η σύγκριση με εργοστάσιο που προκαλεί «ρύπανση»
Στο σκεπτικό της απόφασης, ο δικαστής συνέκρινε τη Meta με ένα εργοστάσιο, όπου η διαφήμιση και το περιεχόμενο αποτελούν τα προϊόντα του, ενώ «η ψυχολογική βλάβη και η σεξουαλική εκμετάλλευση των παιδιών συνιστούν τη ρύπανση που πρέπει να περιοριστεί».
Εκπρόσωπος της Meta, στην οποία ανήκουν και λειτουργούν οι πλατφόρμες Instagram, Facebook, WhatsApp και Threads, δήλωσε:
«Διαφωνούμε με την απόφαση και θα ασκήσουμε έφεση.
Εργαζόμαστε εντατικά για να διατηρούμε τους ανθρώπους ασφαλείς στις πλατφόρμες μας και είμαστε διαφανείς σχετικά με τις προκλήσεις που συνεπάγεται ο εντοπισμός και η απομάκρυνση κακόβουλων χρηστών και επιβλαβούς περιεχομένου. Παραμένουμε βέβαιοι για το ιστορικό μας στην προστασία των εφήβων στο διαδίκτυο και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τη θέση μας απέναντι σε ισχυρισμούς που διαστρεβλώνουν τα πραγματικά γεγονότα.»
Αναφορικά με το προηγούμενο πρόστιμο των 375 εκατ. δολαρίων, η Meta είχε επίσης ανακοινώσει ότι θα προσφύγει κατά της απόφασης, προβάλλοντας αντίστοιχα επιχειρήματα. Ήταν η πρώτη φορά που μια αμερικανική Πολιτεία κέρδισε δικαστικά υπόθεση κατά της Meta για ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των παιδιών.
Χιλιάδες αγωγές στις ΗΠΑ
Η Meta βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με χιλιάδες αγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες για παρόμοια ζητήματα. Πέρα από τις αποφάσεις στο Νέο Μεξικό, νωρίτερα φέτος έχασε και άλλη υπόθεση στο Λος Άντζελες, όπου είχαν διατυπωθεί αντίστοιχοι ισχυρισμοί.
Η υπόθεση στο Νέο Μεξικό ξεκίνησε μετά από αγωγή που κατέθεσε η Πολιτεία το 2023, υποστηρίζοντας ότι η Meta φέρει ευθύνη επειδή οι πλατφόρμες της εξέθεταν παιδιά σε σεξουαλικά άσεμνο υλικό και τα έφερναν σε επαφή με σεξουαλικούς θηρευτές.
Κατά την πρώτη φάση της δίκης, διαπιστώθηκε ότι η Meta είχε παραβιάσει επανειλημμένα τον Νόμο περί Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών του Νέου Μεξικού, καθώς οι αλγόριθμοι προτάσεών της ουσιαστικά «κατηύθυναν» ανήλικους χρήστες προς επιβλαβές περιεχόμενο και επικίνδυνες επαφές.
Οι αλγόριθμοι προτάσεων είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιεί η Meta για να επιλέγει και να προβάλλει αυτόματα το περιεχόμενο που εμφανίζεται στον λογαριασμό κάθε χρήστη.
«Δημόσια όχληση» με επιπτώσεις σε ολόκληρη την κοινωνία
Στη δεύτερη φάση της δίκης, ο δικαστής Μπίντσαϊντ έκρινε ότι οι βλάβες που προκάλεσαν οι πλατφόρμες της Meta συνιστούν «δημόσια όχληση», δηλαδή ζήτημα δημόσιας υγείας και ασφάλειας που έχει λάβει τόσο μεγάλες διαστάσεις ώστε να επηρεάζει συνολικά την κοινωνία.
Πέρα από το γεγονός ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει επιβληθεί στη Meta για θέματα προστασίας των παιδιών, η απόφαση φαίνεται να αποτελεί και την πρώτη περίπτωση κατά την οποία μία εταιρεία κοινωνικής δικτύωσης χαρακτηρίζεται δικαστικά ως «δημόσια όχληση».
«Όπως η επιβλαβής ρύπανση που παράγει ένα εργοστάσιο μπορεί να στερήσει από το κοινό το δικαίωμα σε καθαρό αέρα, έτσι και οι βλαβερές επιπτώσεις των πλατφορμών της Meta στα παιδιά δεν περιορίζονται στις ίδιες τις πλατφόρμες. Αντιθέτως, εξαπλώνονται σε ολόκληρο το διαδίκτυο και, ακόμη πιο ανησυχητικά, μεταφέρονται και στον πραγματικό κόσμο, δημιουργώντας ένα κοινό κοινωνικό βάρος για τα παιδιά που έχουν πληγεί, τις οικογένειές τους, τα σχολεία, τα νοσοκομεία και τις αρχές επιβολής του νόμου», αναφέρει χαρακτηριστικά ο δικαστής στην απόφασή του.
Πού θα διατεθούν τα χρήματα
Το ειδικό ταμείο που διατάχθηκε να δημιουργήσει η Meta θα χρηματοδοτήσει δράσεις για τον περιορισμό των ευρύτερων συνεπειών που έχουν προκαλέσει οι πλατφόρμες της.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων, συνολικού ύψους 420 εκατομμυρίων δολαρίων, θα διατεθεί για την αντιμετώπιση των βλαβών που έχουν ήδη προκληθεί, μέσω της χρηματοδότησης κατάλληλων κλινικών, προγραμμάτων υποστήριξης και επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
Επιπλέον, μέρος των κονδυλίων θα διατεθεί σε προγράμματα ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και πρόληψης, καθώς και στην εκπαίδευση εκπαιδευτικών και επαγγελματιών υγείας σχετικά με τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά.
Τα νέα μέτρα που επιβάλλονται στη Meta
Ο δικαστής διέταξε επίσης τη Meta να εφαρμόσει σειρά νέων μέτρων προστασίας των ανηλίκων, μεταξύ των οποίων:
- Να διασφαλίσει ότι κανένας λογαριασμός χρήστη κάτω των 18 ετών δεν θα προτείνεται σε ενήλικες χρήστες.
- Να εμποδίζει κάθε ενήλικα χρήστη να αποστέλλει ιδιωτικά μηνύματα σε ανήλικο.
- Να απαγορεύσει την αποστολή και λήψη γυμνού ή σεξουαλικού υλικού από ανήλικους χρήστες.
- Να θεσπίσει πολιτική «one strike» για ενήλικους χρήστες που εμπλέκονται σε περιστατικά σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.
Επιπλέον, η Meta υποχρεώνεται να:
- Καταργήσει την εμφάνιση του αριθμού των «likes» για χρήστες κάτω των 18 ετών.
- Να απενεργοποιήσει τις ειδοποιήσεις (push notifications) για τους ανήλικους καθημερινά από τις 22:00 έως τις 07:00, καθώς και κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου, από τις 08:00 έως τις 15:00 τις ημέρες λειτουργίας των σχολείων.
- Να εφαρμόσει υποχρεωτικό ανώτατο όριο χρήσης των Instagram και Facebook, συνολικά 90 ώρες τον μήνα για χρήστες κάτω των 18 ετών, δηλαδή περίπου τρεις ώρες ημερησίως.
Νέα μεγάλη δίκη την επόμενη εβδομάδα
Την επόμενη εβδομάδα ξεκινά στην Καλιφόρνια ακόμη μία σημαντική δίκη σε βάρος της Meta. Σχεδόν τρεις δωδεκάδες γενικοί εισαγγελείς αμερικανικών Πολιτειών κατηγορούν την εταιρεία ότι παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών.