Στις 30 Οκτωβρίου πιάνει λιμάνι η δεύτερη Belh@rra, ενώ από τα μέσα Δεκεμβρίου η γαλανόλευκη θα κυματίζει και στην τρίτη φρεγάτα, σηματοδοτώντας τη νέα εποχή του Πολεμικού Ναυτικού, το οποίο θα ενισχυθεί και με την προσθήκη των δύο ιταλικών πολεμικών πλοίων FREMM κλάσης Bergamini
Στις εορταστικές εκδηλώσεις για την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να συμμετάσχει η φρεγάτα FDI «Κίμων», σηματοδοτώντας τη νέα εποχή του Στόλου, η οποία μόλις έχει αρχίσει. Με φρεγάτες FDI Bergamini, drones και νέα όπλα, η προβολή ισχύος της χώρας στη θάλασσα έχει αλλάξει πίστα, τη στιγμή που καθ’ οδόν βρίσκονται άλλα δύο, υπερσύγχρονα πολεμικά πλοία.
Στόχος της συμμετοχής του «Κίμωνα» στις εορταστικές εκδηλώσεις δεν είναι άλλος από τη γνωριμία για το ευρύ κοινό με το «διαμάντι του στέμματος» για τον ελληνικό στόλο, όπως και η προσέλκυση της νέας γενιάς, προκειμένου να πληροφορηθεί από κοντά τις δυνατότητες που ανοίγονται υπηρετώντας στο Πολεμικό Ναυτικό.
Αλλωστε, η σημερινή εικόνα του πολεμικού στόλου απέχει παρασάγγας από την κατάσταση που βρισκόταν έναν χρόνο πριν, με σημείο τομής τη 18η Δεκεμβρίου 2025, οπότε υψώθηκε η ελληνική σημαία στη φρεγάτα «Κίμων» στη Λοριάν της Γαλλίας.
Δεν επρόκειτο για την παραλαβή ενός ακόμη πολεμικού πλοίου, αλλά για μια εικόνα από το μέλλον, αφού το Πολεμικό Ναυτικό της επόμενης εποχής έχει αρχίσει να γίνεται ορατό και θα καταστεί ακόμη περισσότερο, ακριβώς μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής παρέλασης στη συμπρωτεύουσα για την 28η Οκτωβρίου.
Συγκεκριμένα, δύο ημέρες μετά, στις 30 Οκτωβρίου 2026, έχει προγραμματιστεί η παραλαβή της δεύτερης FDI, της φρεγάτας «Νέαρχος», ενώ στα μέσα Δεκεμβρίου αναμένεται να υψωθεί η ελληνική σημαία και στον «Φορμίωνα», εξελίξεις που μαρτυρούν την ταχύτητα με την οποία ο ελληνικός Στόλος απέκτησε τρεις φρεγάτες νέας γενιάς.
Φρεγάτα «Νέαρχος»
Την ίδια ώρα, η πρόσκτησή τους δεν εξαντλείται στην αντικατάσταση παλαιότερων μονάδων, αφού οι FDI σηματοδοτούν την αρχή μιας βαθύτερης αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο το Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζει να επιχειρεί τις επόμενες δεκαετίες. Ισχυρότερες μονάδες κρούσης, προηγμένοι αισθητήρες και όπλα, αυξημένη δικτύωση και δυνατότητα ταχύτερης ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών είναι στοιχεία αυτής της μετάβασης και ταυτόχρονα μόνο η αρχή, αφού το νέο ναυτικό «δόγμα» φτάνει μέχρι το... ΑΙ.
Συμφωνία με Ιταλία
Παράλληλα, στον νέο κορμό των μονάδων επιφανείας έρχονται να προστεθούν οι δύο φρεγάτες FREMM κλάσης Bergamini, ψηφίδα που προστέθηκε στη μεγάλη εικόνα του νέου Πολεμικού Ναυτικού μόλις τον περασμένο μήνα. Σημειωτέον ότι στις 8 Σεπτεμβρίου στη Ρώμη, και παρουσία του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Δένδια και του Ιταλού ομολόγου του Γκουίντο Κροσέτο, υπεγράφη η Εφαρμοστική Ρύθμιση που ενεργοποίησε το πρόγραμμα απόκτησης των «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan», με τις σχετικές προετοιμασίες να έχουν ήδη εκκινήσει.
Η μεταβίβαση των δύο πλοίων προβλέπεται για το πρώτο εξάμηνο του 2028 και του 2029 αντίστοιχα, αλλά στον σχεδιασμό του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, οι Bergamini δεν αντιμετωπίζονται ως ένα αποσπασματικό πρόγραμμα. Απεναντίας, εντάσσονται στη συνολικότερη αναδιάταξη του Στόλου επιφανείας, μαζί με τις FDI και τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων MEKO 200HN κλάσης «ΥΔΡΑ».
Η πιο καθαρή εικόνα για το μέλλον του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού αντανακλάται, σε κάθε περίπτωση, στα μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα. Μέρος των Camcopter S-100 έχει ήδη παραληφθεί, ανοίγοντας νέες δυνατότητες στην επιτήρηση, στην αναγνώριση και τη συλλογή πληροφοριών. Την ίδια κατεύθυνση δείχνει και η δημιουργία οργανωμένης δομής για τα μη επανδρωμένα συστήματα στο Αρχηγείο Στόλου.
Τα συγκεκριμένα μέσα παύουν σταδιακά να αντιμετωπίζονται ως συμπληρωματικές δυνατότητες και εντάσσονται ουσιαστικότερα στην επιχειρησιακή σχεδίαση. Τη νέα αυτή προσέγγιση σηματοδότησε, άλλωστε, η επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στις εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, με αφορμή τη συνεργασία με το Massachusetts Institute of Technology στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής και των αυτόνομων συστημάτων.
Ζητούμενο για την ελληνική πλευρά δεν αποτελεί απλά η απόκτηση νέων μέσων, αλλά η μεταφορά τεχνογνωσίας, δομών και ανθρώπινου δυναμικού που θα μπορεί να κατανοήσει, να ενσωματώσει και να αξιοποιήσει επιχειρησιακά τις τεχνολογίες. Αυτό το ανθρώπινο δυναμικό αναζητά πλέον το Πολεμικό Ναυτικό, αφήνοντας το κοινό να απαθανατίσει την παραλία της Θεσσαλονίκης στη διάρκεια της στρατιωτικής παρέλασης από το κατάστρωμα του «Κίμωνα».
Προειδοποιητικά μηνύματα στις χώρες-μέλη της αναφορικά με το επίπεδο αμυντικής προετοιμασίας εκπέμπουν πλέον οι Βρυξέλλες, την ώρα που τα γκρίζα σύννεφα απλώνονται πάνω από τη Γηραιά Ηπειρο. Η «παγωμένη» σύγκρουση στην Ουκρανία και οι επιχειρήσεις στο Ιράν δεν αποτελούν τους μόνους πονοκεφάλους για την Ε.Ε., αφού η κλιμάκωση της επιθετικότητας των Χούθι στρέφει το βλέμμα των Βρυξελλών και προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε στις αρχές της εβδομάδας -για πρώτη φορά τόσο επικακτικά- η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης Κάγια Κάλλας, απευθύνοντας ταυτόχρονη προειδοποίηση για την επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά και για τις νέες απόπειρες δολιοφθοράς από τη ρωσική πλευρά. Συγκεκριμένα, προσερχόμενη στην τελευταία σύνοδο των υπουργών Αμυνας της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, η κυρία Κάλλας δήλωσε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο στην αποστολή, δηλαδή στις «Ασπίδες».
Το επείγον της αντιμετώπισης του προβλήματος στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου εξελίσσεται η ευρωπαϊκή επιχείρηση, έχουν αρχίσει να αναδεικνύουν, άλλωστε, σειρά Ευρωπαίων αξιωματούχων, με τον Βέλγο υπουργό Αμυνας Τέο Φράνκεν να κάνει λόγο για «μαύρο χειμώνα στην Ευρώπη» εξαιτίας της κλιμάκωσης των ρωσικών παρεμβάσεων στις χώρες-μέλη της Ε.Ε., υπό τη μορφή υβριδικής απειλής.
Ελληνική πρωτοκαθεδρία
Σε αυτό το κλίμα, θέμα διεύρυνσης της ευρωπαϊκής συμμετοχής στην επιχείρηση «Ασπίδες» έθεσε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για την Ε.Ε. δεν εκπορεύονται μόνο από τον ευρωπαϊκό Βορρά.
«Είναι, λοιπόν, η στιγμή η Ε.Ε. να αντιληφθεί πλήρως ότι οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά, αλλά επίσης και από τον Νότο και να προσφέρει τους απαραίτητους πόρους που χρειάζονται ώστε να πραγματοποιηθεί η πολιτική των 360 μοιρών που επαγγελλόμαστε εδώ και πολλά χρόνια», τόνισε, κατά τη Σύνοδο των Υπουργών Αμυνας, βρίσκοντας ευήκοα ώτα στην ιταλική πλευρά.
Σημειωτέον ότι η ευρωπαϊκή επιχείρηση EUNAVFOR Aspides («Ασπίδες») ξεκίνησε επίσημα στις 19 Φεβρουαρίου 2024, με την Αθήνα να κατανοεί πρώτη και σε έκταση την επιχειρησιακή και γεωπολιτική ευκαιρία. Ωστόσο, οι κινήσεις ήταν άμεσες και η φρεγάτα «Υδρα» (F-452) απέπλευσε από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας στις 26 Φεβρουαρίου 2024.
Τρία χρόνια μετά, η διεθνής παρουσία της χώρας, τόσο στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδες» όσο και στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Irini» για τη Λιβύη, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην περιοχή της Κύπρου, αλλά και στις Μόνιμες Ναυτικές Δυνάμεις του ΝΑΤΟ έχει δημιουργήσει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Πλεονέκτημα που έγινε σαφές τον περασμένο Ιούνιο, όταν η Ελλάδα ανέλαβε τη διοίκηση της Standing NATO Maritime Group 2.
Τα πέντε πρώτα βήματα
Ταυτόχρονα, η αύξηση των επιπέδων συναγερμού στις Βρυξέλλες άρχισε να κινητοποιεί τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, με το Συμβούλιο της Ε.Ε. να εγκρίνει στις 28 Σεπτεμβρίου τα πρώτα «πέντε Ευρωπαϊκά Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος στον τομέα της Αμυνας (EDPCIs) για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας και της βιομηχανικής ικανότητας της Ευρώπης», τα οποία επικεντρώνονται: στην ανάπτυξη κρίσιμων ικανοτήτων σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), στη θαλάσσια άμυνα και την άμυνα του βυθού, στη διαστημική, αεροπορική και πυραυλική άμυνα, καθώς και στην προστασία της ανατολικής πλευράς της Ευρώπης.
Συγκεκριμένα:
- Dronε και Counter-Drone European Resolve (DECODER)
- Ολοκληρωμένη Ναυτική Αμυνα και Αμυνα Βυθού (IMSD)
- Το SPACE
- Ομοσπονδιακή Ολοκληρωμένη Αεροπορική και Πυραυλική Αμυνα της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της Εγκαιρης Προειδοποίησης (EU-FIAMD)
- Η Επιτήρηση Ανατολικής Πλευράς (EFW)\
Για την ελληνική πλευρά, ωστόσο, το ενδιαφέρον εστιάζεται, πέρα από την ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες», στο τέταρτο από τα εγκριθέντα έργα, το οποίο αφορά στην ομοσπονδιακή ολοκληρωμένη Αεροπορική και Πυραυλική Αμυνα της Ε.Ε., παράμετρος που αποκτά για πρώτη φορά θεσμική διάσταση.
Με δεδομένο ότι η Αθήνα έχει ήδη υπογράψει τη σύμβαση για την υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ύψους 3,1 δισ. ευρώ, τυχόν ένταξη μέρους του έργου σε μια μελλοντική ευρωπαϊκή ασπίδα είναι ένα ενδεχόμενο που απασχολεί σοβαρά το ελληνικό Πεντάγωνο, καθώς θα λειτουργούσε αποτρεπτικά απέναντι σε δυνητικές απειλές.
Την ίδια ώρα, η πρόσκτησή τους δεν εξαντλείται στην αντικατάσταση παλαιότερων μονάδων, αφού οι FDI σηματοδοτούν την αρχή μιας βαθύτερης αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο το Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζει να επιχειρεί τις επόμενες δεκαετίες. Ισχυρότερες μονάδες κρούσης, προηγμένοι αισθητήρες και όπλα, αυξημένη δικτύωση και δυνατότητα ταχύτερης ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών είναι στοιχεία αυτής της μετάβασης και ταυτόχρονα μόνο η αρχή, αφού το νέο ναυτικό «δόγμα» φτάνει μέχρι το... ΑΙ.
Συμφωνία με Ιταλία
Παράλληλα, στον νέο κορμό των μονάδων επιφανείας έρχονται να προστεθούν οι δύο φρεγάτες FREMM κλάσης Bergamini, ψηφίδα που προστέθηκε στη μεγάλη εικόνα του νέου Πολεμικού Ναυτικού μόλις τον περασμένο μήνα. Σημειωτέον ότι στις 8 Σεπτεμβρίου στη Ρώμη, και παρουσία του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Δένδια και του Ιταλού ομολόγου του Γκουίντο Κροσέτο, υπεγράφη η Εφαρμοστική Ρύθμιση που ενεργοποίησε το πρόγραμμα απόκτησης των «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan», με τις σχετικές προετοιμασίες να έχουν ήδη εκκινήσει.
Η μεταβίβαση των δύο πλοίων προβλέπεται για το πρώτο εξάμηνο του 2028 και του 2029 αντίστοιχα, αλλά στον σχεδιασμό του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, οι Bergamini δεν αντιμετωπίζονται ως ένα αποσπασματικό πρόγραμμα. Απεναντίας, εντάσσονται στη συνολικότερη αναδιάταξη του Στόλου επιφανείας, μαζί με τις FDI και τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων MEKO 200HN κλάσης «ΥΔΡΑ».
Φρεγάτα Bergamini
Και αυτό γιατί η πρόσκτηση των νέων πλοίων δεν ακυρώνει τη σημασία παλιότερων μονάδων του Στόλου, αφού οι φρεγάτες ΜΕΚΟ καλούνται να λειτουργήσουν ως γέφυρα ανάμεσα στη σημερινή και την επόμενη γενιά μονάδων, παραμένοντας αξιόμαχες και επιχειρησιακά επίκαιρες δίπλα στα νεότερα πλοία.
Σταδιακά διαμορφώνεται έτσι μια νέα σύνθεση δυνάμεων επιφανείας, με πλοία διαφορετικών γενεών, αλλά με σαφώς αναβαθμισμένες δυνατότητες στους αισθητήρες στη μάχη, στην αντιαεροπορική άμυνα και τη δικτυοκεντρική λειτουργία.
Εξελίξεις, ωστόσο, καταγράφονται και... κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αφού τέσσερα Type 214, τα «αθόρυβα» υποβρύχια του Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με το εκσυγχρονισμένο Type 209 «ΩΚΕΑΝΟΣ», εισέρχονται σε νέο κύκλο συντήρησης και υποστήριξης. Την ίδια ώρα, η παραλαβή και η ενσωμάτωση των σύγχρονων βαρέων τορπιλών SeaHake δίνει στα ελληνικά υποβρύχια ένα όπλο αντάξιο των προηγμένων δυνατοτήτων τους.
Πέρα, όμως, από τις αλλαγές στις μεγάλες μονάδες, η εγκατάσταση των SPIKE NLOS στις κανονιοφόρους και των SPIKE ER στα Mark V της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών προσθέτει δυνατότητες ακριβούς προσβολής σε πλατφόρμες με διαφορετικό επιχειρησιακό ρόλο.
Drones και ρομποτική
Και αυτό γιατί η πρόσκτηση των νέων πλοίων δεν ακυρώνει τη σημασία παλιότερων μονάδων του Στόλου, αφού οι φρεγάτες ΜΕΚΟ καλούνται να λειτουργήσουν ως γέφυρα ανάμεσα στη σημερινή και την επόμενη γενιά μονάδων, παραμένοντας αξιόμαχες και επιχειρησιακά επίκαιρες δίπλα στα νεότερα πλοία.
Σταδιακά διαμορφώνεται έτσι μια νέα σύνθεση δυνάμεων επιφανείας, με πλοία διαφορετικών γενεών, αλλά με σαφώς αναβαθμισμένες δυνατότητες στους αισθητήρες στη μάχη, στην αντιαεροπορική άμυνα και τη δικτυοκεντρική λειτουργία.
Εξελίξεις, ωστόσο, καταγράφονται και... κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αφού τέσσερα Type 214, τα «αθόρυβα» υποβρύχια του Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με το εκσυγχρονισμένο Type 209 «ΩΚΕΑΝΟΣ», εισέρχονται σε νέο κύκλο συντήρησης και υποστήριξης. Την ίδια ώρα, η παραλαβή και η ενσωμάτωση των σύγχρονων βαρέων τορπιλών SeaHake δίνει στα ελληνικά υποβρύχια ένα όπλο αντάξιο των προηγμένων δυνατοτήτων τους.
Πέρα, όμως, από τις αλλαγές στις μεγάλες μονάδες, η εγκατάσταση των SPIKE NLOS στις κανονιοφόρους και των SPIKE ER στα Mark V της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών προσθέτει δυνατότητες ακριβούς προσβολής σε πλατφόρμες με διαφορετικό επιχειρησιακό ρόλο.
Drones και ρομποτική
Η πιο καθαρή εικόνα για το μέλλον του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού αντανακλάται, σε κάθε περίπτωση, στα μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα. Μέρος των Camcopter S-100 έχει ήδη παραληφθεί, ανοίγοντας νέες δυνατότητες στην επιτήρηση, στην αναγνώριση και τη συλλογή πληροφοριών. Την ίδια κατεύθυνση δείχνει και η δημιουργία οργανωμένης δομής για τα μη επανδρωμένα συστήματα στο Αρχηγείο Στόλου.
Τα συγκεκριμένα μέσα παύουν σταδιακά να αντιμετωπίζονται ως συμπληρωματικές δυνατότητες και εντάσσονται ουσιαστικότερα στην επιχειρησιακή σχεδίαση. Τη νέα αυτή προσέγγιση σηματοδότησε, άλλωστε, η επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στις εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, με αφορμή τη συνεργασία με το Massachusetts Institute of Technology στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής και των αυτόνομων συστημάτων.
Ζητούμενο για την ελληνική πλευρά δεν αποτελεί απλά η απόκτηση νέων μέσων, αλλά η μεταφορά τεχνογνωσίας, δομών και ανθρώπινου δυναμικού που θα μπορεί να κατανοήσει, να ενσωματώσει και να αξιοποιήσει επιχειρησιακά τις τεχνολογίες. Αυτό το ανθρώπινο δυναμικό αναζητά πλέον το Πολεμικό Ναυτικό, αφήνοντας το κοινό να απαθανατίσει την παραλία της Θεσσαλονίκης στη διάρκεια της στρατιωτικής παρέλασης από το κατάστρωμα του «Κίμωνα».
Φρεγάτα «Κίμων»
Συναγερμός στην Ε.Ε. για «μαύρο χειμώνα», Ρωσία και Χούθι
Συναγερμός στην Ε.Ε. για «μαύρο χειμώνα», Ρωσία και Χούθι
Προειδοποιητικά μηνύματα στις χώρες-μέλη της αναφορικά με το επίπεδο αμυντικής προετοιμασίας εκπέμπουν πλέον οι Βρυξέλλες, την ώρα που τα γκρίζα σύννεφα απλώνονται πάνω από τη Γηραιά Ηπειρο. Η «παγωμένη» σύγκρουση στην Ουκρανία και οι επιχειρήσεις στο Ιράν δεν αποτελούν τους μόνους πονοκεφάλους για την Ε.Ε., αφού η κλιμάκωση της επιθετικότητας των Χούθι στρέφει το βλέμμα των Βρυξελλών και προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε στις αρχές της εβδομάδας -για πρώτη φορά τόσο επικακτικά- η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης Κάγια Κάλλας, απευθύνοντας ταυτόχρονη προειδοποίηση για την επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά και για τις νέες απόπειρες δολιοφθοράς από τη ρωσική πλευρά. Συγκεκριμένα, προσερχόμενη στην τελευταία σύνοδο των υπουργών Αμυνας της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, η κυρία Κάλλας δήλωσε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο στην αποστολή, δηλαδή στις «Ασπίδες».
Το επείγον της αντιμετώπισης του προβλήματος στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου εξελίσσεται η ευρωπαϊκή επιχείρηση, έχουν αρχίσει να αναδεικνύουν, άλλωστε, σειρά Ευρωπαίων αξιωματούχων, με τον Βέλγο υπουργό Αμυνας Τέο Φράνκεν να κάνει λόγο για «μαύρο χειμώνα στην Ευρώπη» εξαιτίας της κλιμάκωσης των ρωσικών παρεμβάσεων στις χώρες-μέλη της Ε.Ε., υπό τη μορφή υβριδικής απειλής.
Ελληνική πρωτοκαθεδρία
Σε αυτό το κλίμα, θέμα διεύρυνσης της ευρωπαϊκής συμμετοχής στην επιχείρηση «Ασπίδες» έθεσε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για την Ε.Ε. δεν εκπορεύονται μόνο από τον ευρωπαϊκό Βορρά.
«Είναι, λοιπόν, η στιγμή η Ε.Ε. να αντιληφθεί πλήρως ότι οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά, αλλά επίσης και από τον Νότο και να προσφέρει τους απαραίτητους πόρους που χρειάζονται ώστε να πραγματοποιηθεί η πολιτική των 360 μοιρών που επαγγελλόμαστε εδώ και πολλά χρόνια», τόνισε, κατά τη Σύνοδο των Υπουργών Αμυνας, βρίσκοντας ευήκοα ώτα στην ιταλική πλευρά.
Σημειωτέον ότι η ευρωπαϊκή επιχείρηση EUNAVFOR Aspides («Ασπίδες») ξεκίνησε επίσημα στις 19 Φεβρουαρίου 2024, με την Αθήνα να κατανοεί πρώτη και σε έκταση την επιχειρησιακή και γεωπολιτική ευκαιρία. Ωστόσο, οι κινήσεις ήταν άμεσες και η φρεγάτα «Υδρα» (F-452) απέπλευσε από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας στις 26 Φεβρουαρίου 2024.
Τρία χρόνια μετά, η διεθνής παρουσία της χώρας, τόσο στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδες» όσο και στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Irini» για τη Λιβύη, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην περιοχή της Κύπρου, αλλά και στις Μόνιμες Ναυτικές Δυνάμεις του ΝΑΤΟ έχει δημιουργήσει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Πλεονέκτημα που έγινε σαφές τον περασμένο Ιούνιο, όταν η Ελλάδα ανέλαβε τη διοίκηση της Standing NATO Maritime Group 2.
Τα πέντε πρώτα βήματα
Ταυτόχρονα, η αύξηση των επιπέδων συναγερμού στις Βρυξέλλες άρχισε να κινητοποιεί τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, με το Συμβούλιο της Ε.Ε. να εγκρίνει στις 28 Σεπτεμβρίου τα πρώτα «πέντε Ευρωπαϊκά Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος στον τομέα της Αμυνας (EDPCIs) για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας και της βιομηχανικής ικανότητας της Ευρώπης», τα οποία επικεντρώνονται: στην ανάπτυξη κρίσιμων ικανοτήτων σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), στη θαλάσσια άμυνα και την άμυνα του βυθού, στη διαστημική, αεροπορική και πυραυλική άμυνα, καθώς και στην προστασία της ανατολικής πλευράς της Ευρώπης.
Συγκεκριμένα:
- Dronε και Counter-Drone European Resolve (DECODER)
- Ολοκληρωμένη Ναυτική Αμυνα και Αμυνα Βυθού (IMSD)
- Το SPACE
- Ομοσπονδιακή Ολοκληρωμένη Αεροπορική και Πυραυλική Αμυνα της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της Εγκαιρης Προειδοποίησης (EU-FIAMD)
- Η Επιτήρηση Ανατολικής Πλευράς (EFW)\
Για την ελληνική πλευρά, ωστόσο, το ενδιαφέρον εστιάζεται, πέρα από την ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες», στο τέταρτο από τα εγκριθέντα έργα, το οποίο αφορά στην ομοσπονδιακή ολοκληρωμένη Αεροπορική και Πυραυλική Αμυνα της Ε.Ε., παράμετρος που αποκτά για πρώτη φορά θεσμική διάσταση.
Με δεδομένο ότι η Αθήνα έχει ήδη υπογράψει τη σύμβαση για την υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ύψους 3,1 δισ. ευρώ, τυχόν ένταξη μέρους του έργου σε μια μελλοντική ευρωπαϊκή ασπίδα είναι ένα ενδεχόμενο που απασχολεί σοβαρά το ελληνικό Πεντάγωνο, καθώς θα λειτουργούσε αποτρεπτικά απέναντι σε δυνητικές απειλές.
Γεωργία Σαδανά
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ