Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, Frontex, αναστέλλει ένα πρόγραμμα υποστήριξης για απελαθέντες μετανάστες, αφού ο προϋπολογισμός για το έτος εξαντλήθηκε νωρίτερα από το αναμενόμενο, σύμφωνα με email που είδε το POLITICO.
Ειδικότερα, ανεστάλησαν οι νέες αιτήσεις για υποστήριξη της επανένταξης στο πλαίσιο του προγράμματός της στις 2 Οκτωβρίου, αφού εκτιμήθηκε ότι το κόστος είχε «φτάσει σε επίπεδο που δεν εξασφάλιζε πλέον πλήρη οικονομική κάλυψη», αναφέρεται στο email που έστειλε ο Εκτελεστικός Διευθυντής Χανς Λέιτενς στο προσωπικό εκείνη την ημερομηνία.
Το πρόγραμμα, το οποίο λειτουργεί από το 2022, προσφέρει οικονομική βοήθεια, υγειονομική περίθαλψη, επαγγελματική κατάρτιση και συμβουλευτική σε άτομα που επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους, αφού δεν έγινε δεκτό το δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε.. Η υποστήριξη επανένταξης αποτελεί μέρος του σχεδίου της Ε.Ε. για την ενίσχυση των επιστροφών των αιτούντων άσυλο που οι αιτήσεις τους δεν είχαν επιτυχή έκβαση.
Η αναστολή έρχεται καθώς η Ε.Ε. επιδιώκει να εντείνει τις απελάσεις – έναν βασικό πυλώνα της μεταναστευτικής της πολιτικής και αντικείμενο της νέας νομοθεσίας που εγκρίθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα – και εβδομάδες πριν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την επέκταση της εντολής της συνοριακής υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου της στις επιστροφές και την επανένταξη.
Η Frontex δεν μπορεί να επαναλάβει το πρόγραμμα χωρίς πρόσθετα κεφάλαια. Ο οργανισμός ζήτησε από την Επιτροπή περισσότερα κεφάλαια, αλλά αναμένει σαφήνεια σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2027 και τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό που ξεκινά το 2028, ανέφεραν τα ηλεκτρονικά μηνύματα.
«Δεν έχει νόημα να μιλάμε για μια πιο φιλόδοξη ευρωπαϊκή πολιτική επιστροφών χωρίς να μιλάμε και για τους πόρους που απαιτούνται για την υλοποίησή της», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Frontex, Κρις Μπορόφσκι, στο POLITICO. «Η φιλοδοξία και η χρηματοδότηση θα πρέπει να συμβαδίζουν».
Ερωτήματα για το μέλλον της μεταναστευτικής προσέγγισης της Ε.Ε.
Ο Μπορόφσκι επιβεβαίωσε ότι ο οργανισμός είχε αναστείλει νέες υποθέσεις, αλλά τόνισε ότι τα άτομα που έχουν ήδη γίνει δεκτά στο πρόγραμμα δεν θα επηρεαστούν και ότι η Frontex θα συνεχίσει επίσης να προσφέρει στις χώρες της Ε.Ε. «άλλες μορφές βοήθειας» για τις επιστροφές, όπως επιχειρησιακή και τεχνική υποστήριξη.
«Οι επιστροφές δεν τελειώνουν με την προσγείωση ενός αεροπλάνου. Η βοήθεια προς τους ανθρώπους να ξαναχτίσουν τη ζωή τους μετά την επιστροφή τους στις χώρες καταγωγής τους είναι ένα σημαντικό μέρος της αποτελεσματικής διαχείρισης της μετανάστευσης. Απαιτείται σχεδιασμός, άνθρωποι και χρήματα», είπε.
Με 2.368 νέες υποθέσεις ανά μήνα κατά μέσο όρο, ο οργανισμός ανέλαβε σημαντικά περισσότερους μετανάστες που αναζητούσαν υποστήριξη επανένταξης από ό,τι αναμενόταν. Οι υποθέσεις τον Σεπτέμβριο ήταν 63% υψηλότερες από τον στόχο του Frontex, σύμφωνα με το email του Λέιτενς προς το προσωπικό. Κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, ο οργανισμός ανέλαβε περίπου 75% περισσότερες υποθέσεις από ό,τι την ίδια περίοδο πέρυσι.
Τα προηγούμενα χρόνια, η Frontex ήταν σε θέση να διαθέσει πρόσθετα κεφάλαια από τον προϋπολογισμό, αναφέρει το email – με την έννοια ότι ο οργανισμός έπρεπε να ψάξει για να βρει τα χρήματα προκειμένου να συνεχιστεί το πρόγραμμα στο παρελθόν.
Η αναστολή του προγράμματος εγείρει ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της μεταναστευτικής προσέγγισης του μπλοκ. Η επανένταξη είναι «το βασικό συστατικό» για να λειτουργήσει η στρατηγική επιστροφών της Ε.Ε., δήλωσε στο POLITICO ο Λούκας Γκέρκε, διευθυντής του παγκόσμιου γραφείου του οργανισμού μετανάστευσης του ΟΗΕ στις Βρυξέλλες.
Οι αναγκαστικές επιστροφές είναι δαπανηρές και συνοδεύονται από υψηλότερο κίνδυνο παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ η υποστήριξη επανένταξης ενισχύει τις εθελοντικές επιστροφές, μειώνει την τάση των ανθρώπων να επιχειρήσουν να φτάσουν ξανά στην Ε.Ε. και τείνει να διευκολύνει τη συνεργασία με τη χώρα στην οποία επιστρέφουν, υποστήριξε.
«Αυτό σημαίνει ότι κάθε ευρώ που δαπανάται για την επιστροφή με επανένταξη είναι ένα ευρώ που δαπανάται με πιο βιώσιμο τρόπο», δήλωσε ο Γκέρκε.