Οι αυξήσεις στις τιμές των πακέτων των τσιγάρων είναι από τα βασικά θέματα, που θα απασχολήσουν τους υπουργούς Οικονομικών στις Βρυξέλλες, στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του Ecofin, με το ερώτημα «πόσο ακριβότερα θα γίνουν;» να «καίει» τους καταναλωτές στην Ευρώπη.
Το ενδιαφέρον στρέφεται στη σημερινή συνεδρίαση του Ecofin, καθώς η κρίσιμη διαπραγμάτευση για τα καπνικά προϊόντα γίνεται το απόγευμα. Η Ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να πετύχει συμφωνία για την αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης, καθώς και για τη θέσπιση ενιαίων κανόνων φορολόγησης στα προϊόντα καπνού, ατμού και νικοτίνης.
Τι θα μπορούσαν να σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για τους καταναλωτές; Τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά, ωστόσο, με βάση την αρχική πρόταση της Κομισιόν, ακόμη και η τιμή των 13 ευρώ για ένα πακέτο τσιγάρων ενδέχεται να αποτελεί μια μετριοπαθή εκτίμηση και όχι ένα ακραίο ενδεχόμενο. Την πιθανότητα σημαντικών ανατιμήσεων είχε αναδείξει και σχετική μελέτη του ΚΕΠΕ, σύμφωνα με την οποία η μέση τιμή των τσιγάρων θα μπορούσε να αυξηθεί έως και κατά 569,6%, φτάνοντας ακόμη και σε εξαπλασιασμό.
Από τα 90 στα 215 ευρώ ο ελάχιστος φόρος ανά 1.000 τσιγάρα
Η αρχική πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025 προβλέπει σημαντική αύξηση των κατώτατων φορολογικών ορίων. Ειδικότερα, ο ελάχιστος Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα τσιγάρα προτείνεται να αυξηθεί από τα 90 ευρώ στα 215 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, δηλαδή κατά περίπου 138,9%.
Πρόκειται για μια αναθεώρηση, που κρίθηκε αναγκαία επειδή το ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο έχει παραμείνει ουσιαστικά αμετάβλητο από το 2010, ενώ η αγορά καπνού έχει μεταβληθεί σημαντικά.
Η σχετική μεταρρύθμιση, σύμφωνα με την Κομισιόν, επιδιώκει να περιορίσει τις μεγάλες φορολογικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών, να αποθαρρύνει το κάπνισμα και να ενισχύσει την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης καπνικών προϊόντων.
Τα πιθανά σενάρια για την Ελλάδα
Παρολ' αυτά, αξίζει να σημειωθεί ότι η αύξηση του ελάχιστου ευρωπαϊκού φόρου δεν σημαίνει ότι η τιμή ενός πακέτου θα αυξηθεί αυτόματα κατά το ίδιο ποσοστό. Αυτό συμβαίνει γιατί η τελική λιανική τιμή επηρεάζεται από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, τον ΦΠΑ, την εμπορική πολιτική των επιχειρήσεων και το ποσοστό της φορολογικής επιβάρυνσης που θα μετακυλιστεί στον καταναλωτή.
Όσον αφορά την ελληνική αγορά, όπου ένα πακέτο δημοφιλούς μάρκας κοστίζει περίπου 4,80 ευρώ, έχουν παρουσιαστεί εκτιμήσεις για ενδεχόμενη αύξηση κοντά στα 6,50 ευρώ, εφόσον προχωρήσει μια σημαντική αναπροσαρμογή των φόρων. Ωστόσο, πρόκειται για ενδεικτική εκτίμηση και όχι για επίσημα καθορισμένη νέα τιμή.
Η εκτίμηση για τιμή 13 ευρώ ανά πακέτο, η οποία έχει απασχολήσει τη δημόσια συζήτηση, συνδέεται με ένα σαφώς αυξημένο φορολογικό βάρος. Ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν προκύπτει ως δεδομένο ούτε από την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ούτε από το γεγονός ότι το ζήτημα συζητείται σήμερα στο Ecofin.
Το ύψος των πιθανών αυξήσεων στην ελληνική αγορά θα καθοριστεί από τους όρους της τελικής συμφωνίας, τις προβλεπόμενες μεταβατικές περιόδους και τις αποφάσεις που θα ληφθούν για την εφαρμογή των νέων φορολογικών κανόνων.