11 Νοεμβρίου 2026

📺Παραπληροφόρηση του ΑΝΤ1 για την ιδεολογική ταυτότητα του δράστη στην Πολωνία

Ισχυρισμός

Ο ANT1 ισχυρίστηκε ότι ο δράστης της πολύνεκρης επίθεσης στην Κρακοβία, Michał Oksiński, «ήταν ουκρανόφιλος και θαύμαζε το τάγμα του Αζόφ».

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός αυτός δεν υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα στοιχεία. Η υποτιθέμενη σύνδεση του δράστη με την Ουκρανία και το τάγμα Αζόφ ξεκίνησε στις 7 Νοεμβρίου 2026 από το ρωσικό κανάλι "Shot" του Telegram, το οποίο συσχέτισε παραπλανητικά ένα διακριτικό στον εξοπλισμό του δράστη με το διακριτικό της αμερικανικής εταιρείας στρατιωτικού εξοπλισμού FOG, η οποία διάκειται φιλικά προς την Ουκρανία. Το συγκεκριμένο ρωσικό κανάλι προωθεί τεκμηριωμένα και συστηματικά αναληθείς ισχυρισμούς υπέρ της Μόσχας και εναντίον της Ουκρανίας, ενώ οι ιδιοκτήτες του συνδέονται με τη ρωσική ηγεσία.

Στις 7 Νοεμβρίου 2026, ο 24χρονος Πολωνός Michał Oksiński πραγματοποίησε ένοπλη επίθεση στο ιστορικό κέντρο της Κρακοβίας, προκαλώντας τον θάνατο έξι ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων 15. Η πολωνική εισαγγελία διερευνά την επίθεση στην Κρακοβία ως τρομοκρατική ενέργεια, διευκρινίζοντας ότι τα κίνητρα του δράστη δεν έχουν ακόμη εξακριβωθεί. Ωστόσο, στις 8 Νοεμβρίου, ο ρεπόρτερ του ΑΝΤ1 Τάκης Σφυρής υποστήριξε με βεβαιότητα ότι ο δράστης «ήταν ουκρανόφιλος και θαύμαζε το τάγμα του Αζόφ». Όπως θα εξηγήσουμε, ο ισχυρισμός αυτός συνδέεται με μια τεκμηριωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης που ξεκίνησε από ρωσικά κανάλια του Telegram στις 7 Νοεμβρίου 2026 και δεν επιβεβαιώνεται από τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία.

Δείτε εδώ το επίμαχο απόσπασμα του ισχυρισμού (ολόκληρο το ρεπορτάζ αρχειοθετημένο εδώ):


Η πληροφορία αναπαράχθηκε και στην επίσημη ιστοσελίδα του ANT1 σε σχετικό δημοσίευμα για το προφίλ του δράστη.


Πηγή: antenna.gr

Μία ημέρα νωρίτερα, το pronews.gr ανέφερε ως «ανεπιβεβαίωτες πληφορορίες» ότι:

«Ο δράστης έφερε διακριτικό σήμα (patch) της αμερικανικής τακτικής/εκπαιδευτικής ομάδας Forward Observations Group (FOG) ή ότι είχε υπηρετήσει ως εθελοντής/μισθοφόρος στη Διεθνή Λεγεώνα πολεμώντας για την Ουκρανία».

Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για «ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες», αλλά για ψευδές αφήγημα γύρω από την ταυτότητα του δράστη, το οποίο ξεκίνησε να αναπτύσσεται αμέσως μετά την επίθεση, στο πλαίσιο ρωσικής εκστρατείας παραπληροφόρησης, όπως θα δείξουμε αμέσως παρακάτω.

Η παραπληροφόρηση ξεκίνησε από ρωσικό κανάλι του Telegram

Λίγο μετά την ένοπλη επίθεση, ο Υπουργός Εσωτερικών της Πολωνίας, Μάρτσιν Κιερβίνσκι, δήλωσε ότι ο δράστης είχε ριζοσπαστικές απόψεις και γοητευόταν από την ακροδεξιά ιδεολογία. Σύντομα ξεκίνησε η διάδοση ψευδών ισχυρισμών γύρω από την ιδεολογική ταυτότητα του δράστη, με την άμεση συμμετοχή ψεύτικων λογαριασμών και ρωσικών καναλιών του Telegram, όπως έδειξαν πολυάριθμες πολωνικές και διεθνείς αναλύσεις (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ).

Η ερευνητική ομάδα NASK της Πολωνίας, που είναι υπεύθυνη για την εποπτεία εκστρατειών παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο, ανέφερε ότι εντόπισε πάνω από 2.000 λογαριασμούς που διέδιδαν ψευδείς αφηγήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από τους οποίους δεκάδες συνδέονταν άμεσα με τη Ρωσία. Η συνολική εμβέλεια αυτών των αφηγημάτων έφτασε τις 200 εκατομμύρια προβολές το βράδυ της επίθεσης.

Ένα από αυτά τα ψευδή αφηγήματα αφορά την υποτιθέμενη σύνδεση του δράστη με την Ουκρανία και το Τάγμα Αζόφ. Αφορμή για τη συγκεκριμένη παραπληροφόρηση ήταν το πραγματικό διακριτικό (αυτοκόλλητο) που βρέθηκε στον εξοπλισμό του δράστη και αποτυπώθηκε σε φωτογραφία που λήφθηκε από το πολωνικό πρακτορείο ειδήσεων PAP.
Φωτογραφικό τεκμήριο του διακριτικού αυτοκόλλητου που έφερε ο δράστης στην Πολωνία (άσπρος σκελετός στα δεξιά), Πηγή: Polska Agencja Prasowa/Facebook

Το ίδιο βράδυ της επίθεσης, το ρωσικό κανάλι “Shot” του Telegram ανέβασε αυτή τη φωτογραφία υποστηρίζοντας ότι το διακριτικό του δράστη είναι ίδιο με το διακριτικό της αμερικανικής εταιρείας Forward Observations Group (FOG), ισχυρισμός που αναπαράχθηκε και στην Ελλάδα από το pronews.gr. Συγκεκριμένα ανέφερε τα εξής [μετάφραση από τα ρωσικά μέσω google translate]:

«Ο Πολωνός τρομοκράτης έφερε ένα διακριτικό που ανήκει στην αμερικανική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία Forward Observations Group (FOG) — μια οργάνωση που συνδέεται με ξένους μισθοφόρους οι οποίοι έχουν λάβει μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις στο πλευρό της Ουκρανίας. Το συγκεκριμένο διακριτικό εντοπίστηκε στο αλεξίσφαιρο γιλέκο που βρέθηκε στο όχημά του. Οι αρχές διερευνούν αυτή τη στιγμή κατά πόσον ο τρομοκράτης διατηρούσε δεσμούς με τη Διεθνή Λεγεώνα της Ουκρανίας.»


Πηγή: t.me/shot_shot

Το διακριτικό του δράστη διαφέρει από το διακριτικό της αμερικανικής ομάδας FOG

Το διακριτικό του δράστη απεικόνιζε έναν λευκό σκελετό με κέρατα, ο οποίος κρατά δόρυ στραμμένο προς μια κόκκινη καρδιά. Πρόκειται για παραλλαγή της λεγόμενης σημαίας του Μαυρογένη (Blackbeard flag). Το διακριτικό αυτό συνδέθηκε λανθασμένα με το διακριτικό της Forward Observations Group (FOG), το οποίο παρουσιάζει παρόμοιο σκελετό, αλλά το δόρυ στοχεύει στο γράμμα «F» και όχι σε καρδιά, ενώ διαφορές υπάρχουν και στον λευκό σκελετό.


Το διακριτικό του δράστη, όπως πωλείται στο διαδίκτυο, Πηγή: etsy.com


Το διακριτικό της FOG, Πηγή: Forward Observations Group/Instagram

Το πολωνικό ερευνητικό μέσο OKO.press, το οποίο ήδη από τις 8 Νοεμβρίου δημοσίευσε αναλυτική έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάστηκε και διαδόθηκε το ψευδές αφήγημα, επισήμανε ότι τέτοια εμβλήματα αγοράζονται με ελάχιστα χρήματα στο διαδίκτυο και η κατοχή τους «δεν αποτελεί επίσημη σήμανση καμίας μονάδας, ούτε υποδηλώνει την υπαγωγή σε κάποια συγκεκριμένη ομάδα». Πράγματι, εντοπίσαμε το αυτοκόλλητο του δράστη να πωλείται σε πολυάριθμες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, με το αντίτιμο να είναι αρκετά χαμηλό.

Παρά τις εμφανείς διαφορές των δύο αυτοκόλλητων, ο ισχυρισμός γνώρισε μεγάλη απήχηση, ενώ ενισχύθηκε και από τα ρωσικά μέσα, όπως το news.ru, το οποίο κυκλοφόρησε δημοσίευμα με τίτλο «Βρέθηκε το έμβλημα μιας αμερικανικής ιδιωτικής στρατιωτικής εταιρείας πάνω στον δράστη στην Πολωνία», επικαλούμενο την ανάρτηση του “Shot”.

Το πολωνικό ειδησεογραφικό μέσο Wiadomosci, αναφέρει στην ανάλυσή του για τα ψευδή αφηγήματα σε σχέση με τον δράστη της Κρακοβίας ότι η ανάρτηση του “Shot”, ένα κανάλι που ακολουθείται από εκατομμύρια χρήστες, «έδωσε στους Ρώσους προπαγανδιστές το πρόσχημα να δημιουργήσουν μια νέα αφήγηση: χαρακτήρισαν τον επιτιθέμενο “Πολωνό μισθοφόρο” που φέρεται να πολέμησε στην Ουκρανία με το Σύνταγμα Αζόφ.»

Όπως επεσήμανε το NASK, η ερευνητική ομάδα της Πολωνίας, το αφήγημα ότι ο δράστης ήταν στρατιώτης ήταν ανάμεσα στα πιο δημοφιλή, εξαιτίας της στρατιωτικής παραλλαγής και του στρατιωτικού εξοπλισμού που εντοπίστηκε. Ωστόσο, κάτι τέτοιο επίσης δεν ισχύει. Ο Αναπληρωτής Πρωθυπουργός της Πολωνίας, Władysław Kosiniak-Kamysz, διέψευσε κατηγορηματικά την ύπαρξη οποιασδήποτε στρατιωτικής σχέσης του δράστη της Κρακοβίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις της Πολωνίας και γενικά με τον στρατό, σε ανάρτησή του στο Χ.

Πηγή: @KosiniakKamysz


[Μετάφραση μέσω google translate]:
«Διαψεύδω κατηγορηματικά τις πληροφορίες που κυκλοφορούν στον δημόσιο χώρο, σύμφωνα με τις οποίες ο δράστης της σημερινής επίθεσης στην Κρακοβία ήταν στρατιώτης των Πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο άνδρας αυτός δεν ήταν, ούτε είναι, στρατιώτης των Πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων και ουδέποτε είχε οποιαδήποτε σχέση με τον στρατό.»


Το ρωσικό κανάλι “Shot” και η εχθρική στάση της Ρωσίας απέναντι στην αμερικανική ομάδα FOG

Το ρωσικό κανάλι “Shot”, που διακίνησε πρώτο τον ψευδή ισχυρισμό, δεν είναι ένα ουδέτερο πολιτικά κανάλι και διαθέτει τεκμηριωμένο ιστορικό διάδοσης ψευδών ειδήσεων σχετικά με την Ουκρανία. Ενδεικτικές καταρρίψεις εδώ κι εδώ.

Συγκρεκριμένα, ανήκει στον ρωσικό όμιλο News Media Holding, τον οποίο ίδρυσε ο Αράμ Γκαμπρελιάνοφ. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επέβαλε κυρώσεις στον Γκαμπρελιάνοφ για τον ρόλο του στη διάδοση της ρωσικής προπαγάνδας, προσδιορίζοντάς τον ως «προπαγανδιστή που συνδέεται στενά με το Κρεμλίνο» και διαδίδει ψευδείς ειδήσεις από τα μέσα που ελέγχει.

Επιπλέον, ο συγκεκριμένος όμιλος συνδέεται ιστορικά με τον Εθνικό Όμιλο Μέσων Ενημέρωσης (NMG) της Ρωσίας, ιδρυτής του οποίου είναι ο Ρώσος ολιγάρχης Γιούρι Κοβάλτσουκ. Ο Κοβάλτσουκ είναι, επίσης, πρόεδρος της Ρωσικής Τράπεζας, η οποία διαχειρίζεται τις καταθέσεις του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, με τον οποίο ο Κοβάλτσουκ συνδέεται φιλικά.

Η σύνδεση που επιχείρισε το “Shot” μεταξύ του φερόμενου ως ακροδεξιού δράστη και της αμερικάνικης FOG ερμηνεύεται από την προϋπάρχουσα εχθρική στάση της Ρωσίας απέναντι στη FOG. Στην ανάρτησή του, το “Shot” αποκαλεί τη FOG ως «αμερικανική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία που συνδέεται με ξένους μισθοφόρους οι οποίοι έχουν λάβει μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις στο πλευρό της Ουκρανίας». Πρόκειται για τον ίδιο ακριβώς τρόπο, με τον οποίο το Κρεμλίνο παρουσιάζει τη FOG. Μάλιστα, οι ρωσικές αρχές έχουν καταδικάσει ερήμην τον ιδρυτή της FOG, Derrick Bales, για μισθοφορική δράση και τρομοκρατική ενέργεια. [πηγή1] [πηγή2]

Η FOG, όμως, φαίνεται πως είναι μια αμερικάνικη εταιρεία στρατιωτικής κουλτούρας, που εμπορεύεται τακτικό εξοπλισμό και παράγει φωτογραφικό και βιντεοσκοπικό περιεχομένο, το οποίο ιδρύθηκε από τον πρώην στρατιωτικό Derrick Bales. Η ουκρανική ένωση επαγγελματιών φωτογράφων (UAPP) αναφέρει, επίσης, ότι η εταιρεία «παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες ασφαλείας και τακτικής εκπαίδευσης», χαρακτηρίζοντας ως «ψευδείς» του ρωσικούς ισχυρισμούς περί μισθοφόρων. Μέλη της εταιρείας έχουν ταξιδέψει σε πολλές εμπόλεμες χώρες, όπως η Συρία, το Ιράκ και η Ουκρανία, όπου γυρίζουν βίντεο με ντόπιους μαχητές. Ο ιδρυτής της, μαζί με συνεργάτες του, είχε ταξιδέψει στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Ρωσία και φωτογραφήθηκε, μεταξύ άλλων, με στρατιώτες του Τάγματος Αζόφ, αλλά αρνήθηκε ότι είχε μεταβεί στην Ουκρανία για να πολεμήσει.

Σύμφωνα με δηλώσεις μέλους της FOG στο Foreign Policy, οι φωτογραφία με μέλη του Τάγματος Αζόφ πυροδότησαν τη ρωσική κριτική. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η βοήθεια προς την Ουκρανία επικεντρώνεται στην προμήθεια ιατρικού και στρατιωτικού εξοπλισμού καθώς και χρημάτων, ενώ ένας αριθμός εθελοντών –και, άρα, όχι μισθοφόρων– έχει ταξιδέψει στην Ουκρανία για να πολεμήσει στο πλευρό των Ουκρανών.

Στις 10 Νοεμβρίου 2026, νεότερα ευρήματα από την οικία του δράστη και τον υπολογιστή του δείχνουν ότι προετοιμαζόταν και σχεδίαζε το έγκλημα από πριν. «Υπάρχει ένα πολύ ισχυρό νήμα δεξιού εξτρεμισμού», δήλωσε ο Υπουργός Δικαιοσύνης Βάλντεμαρ Ζούρεκ, μιλώντας στο Radio Krakow. Ανάμεσα στα ευρήματα εντοπίστηκε μια σημαία με κροταλία σε κίτρινο φόντο, η λεγόμενη Gadsden flag, που είχε ευρέως χρησιμοποιηθεί από διαδηλωτές κατά την εισβολή της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, ενώ ο υπολογιστής του φανέρωσε επισκέψεις σε ιστότοπους που σχετίζονται με τον Νορβηγό νεο-ναζί τρομοκράτη Άντερς Μπρέιβικ, που διέπραξε σειρά μαζικών δολοφονιών.

Ο πολωνικός οργανισμός ελέγχου γεγονότων Demagog, μέλος του Διεθνούς Δικτύου Ελέγχου Γεγονότων (IFCN), όπως και τα Ellinika Hoaxes, κατέρριψε τον ισχυρισμό της σύνδεσης του δράστη στην Κρακοβία με την αμερικανική εταιρεία FOG αλλά και με τη Διεθνή Λεγεώνα.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός του ANT1 ότι ο δράστης της πολύνεκρης επίθεσης στην Κρακοβία, Michał Oksiński, «ήταν ουκρανόφιλος και θαύμαζε το τάγμα του Αζόφ» δεν υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα στοιχεία. Η υποτιθέμενη σύνδεση του δράστη με την Ουκρανία και το τάγμα Αζόφ ξεκίνησε στις 7 Νοεμβρίου 2026, λίγες ώρες μετά την επίθεση, από το ρωσικό κανάλι “Shot” του Telegram, το οποίο συσχέτισε παραπλανητικά ένα διακριτικό στον εξοπλισμό του δράστη με το διακριτικό της αμερικανικής εταιρείας στρατιωτικού εξοπλισμού FOG, η οποία διάκειται φιλικά προς την Ουκρανία. Το συγκεκριμένο ρωσικό κανάλι προωθεί τεκμηριωμένα και συστηματικά αναληθείς ισχυρισμούς υπέρ της Μόσχας και εναντίον της Ουκρανίας, ενώ οι ιδιοκτήτες του συνδέονται με τη ρωσική ηγεσία.