Του Στέφανου Νικολαΐδη
Ιδιαίτερη διπλωματική σημασία αποδίδει η Αθήνα στην κοινή αναφορά με το Κατάρ στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, στο πλαίσιο της χθεσινής ανακοίνωσης για την πρόθεση καθιέρωσης ετήσιου Στρατηγικού Διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών. Η ρητή μνεία στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), αλλά και στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, αποκτά ιδιαίτερη σημειολογική αξία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα εντείνει τις διπλωματικές της κινήσεις για την ανάδειξη των παραβιάσεων του Διεθνούς Δικαίου από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει τις σχέσεις της με την Ντόχα, δημιουργώντας έναν σταθερό δίαυλο πολιτικής συνεννόησης, με ετήσια επανάληψη και ευρύ πεδίο συνεργασίας. Η κοινή δήλωση της 5ης Νοεμβρίου, μετά τον πρώτο Πολιτικό Διάλογο που πραγματοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου, αποτυπώνει τη βούληση των δύο πλευρών να μεταφέρουν τη διμερή σχέση σε ένα πιο συστηματικό πλαίσιο.
Το στοιχείο, ωστόσο, που ξεχωρίζει για την ελληνική πλευρά είναι η κοινή επιβεβαίωση της προσήλωσης στη διεθνή νομιμότητα. Η αναφορά αυτή αποκτά πρόσθετη βαρύτητα υπό το φως της πρόσφατης κινητοποίησης της Αθήνας στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η Ελλάδα διαρκώς επισημαίνει ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Υπενθυμίζεται ότι στις 26 Οκτωβρίου, σε κοινή δήλωση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασαν την αντίθεσή τους στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Η συμμετοχή χωρών του Κόλπου στην πρωτοβουλία εκείνη ανέδειξε τη δυνατότητα διαμόρφωσης ευρύτερων περιφερειακών συγκλίσεων γύρω από την ανάγκη σεβασμού των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αναφορά του Κατάρ στην UNCLOS δεν συνιστά συμμετοχή στην κοινή δήλωση κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου ούτε προδικάζει συγκεκριμένη στάση της Ντόχας σε μια ελληνοτουρκική διαφορά. Αποτελεί, ωστόσο, μια σαφή καταγραφή κοινής αρχής, την οποία η Αθήνα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία: οι θαλάσσιες ζώνες, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η θαλάσσια ασφάλεια πρέπει να διέπονται από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Από τον πολιτικό διάλογο στη στρατηγική συνεργασία
Πέρα από τη νομική και διπλωματική διάσταση, ο σχεδιαζόμενος ετήσιος Στρατηγικός Διάλογος καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από το εμπόριο και τις επενδύσεις έως την άμυνα, την ασφάλεια, την τεχνολογία, την καινοτομία, τη δημόσια υγεία, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την εκπαίδευση.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια της επίσκεψης του Εμίρη του Κατάρ, Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, στην Αθήνα τον περασμένο Απρίλιο, η οποία, σύμφωνα με την κοινή δήλωση, έδωσε θετική ώθηση στις διμερείς σχέσεις.
Ο πρώτος Πολιτικός Διάλογος συμπροεδρεύτηκε από τον επικεφαλής της Α6 Διεύθυνσης Αραβικών Χωρών και Μέσης Ανατολής του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, Ιωάννη-Φοίβο Γεωργακάκη, και τους επικεφαλής των αρμόδιων διευθύνσεων του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ.
Η πρόθεση καθιέρωσης ετήσιου Στρατηγικού Διαλόγου δημιουργεί, έτσι, ένα σταθερό πλαίσιο για την ανάπτυξη της συνεργασίας Αθήνας – Ντόχας. Για την ελληνική διπλωματία, η σημασία της πρωτοβουλίας δεν εξαντλείται στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων, αλλά συνδέεται και με τη διαμόρφωση ευρύτερων περιφερειακών συνεννοήσεων στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.
Πηγή: skai.gr