📺Η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Ο ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων και η κομβική Ναυμαχία του Ναυαρίνου

Πώς οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παρενέβησαν στο ελληνικό ζήτημα και διαμόρφωσαν τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο

Στις 8 Οκτωβρίου 1827, έλαβε χώρα η Ναυμαχία του Ναυαρίνου. H σύγκρουση ξέσπασε μέσα στον κλειστό κόλπο του Ναυαρίνου έπειτα από μια ταχεία κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των συμμαχικών και των αιγυπτιοτουρκικων δυνάμεων.

Οι πρώτοι πυροβολισμοί αποδίδονται γενικά στην οθωμανοαιγυπτιακή πλευρά, γεγονός που προκάλεσε άμεσα γενικευμένη ανταλλαγή πυρών, χωρίς ένδειξη ότι ο Κόδριγκτον προσπάθησε να περιορίσει τη μάχη. Μέσα σε λίγες ώρες, οι αιγυπτιοτουρκικές ναυτικές δυνάμεις ηττήθηκαν.

Η ναυμαχία του Ναυαρίνου πέρασε στην ιστορία:

(1) ως η πρώτη περίπτωση χρήσης βίας για ανθρωπιστικούς σκοπούς, όπως τη νοούμε σήμερα (Heraclides and Dialla, 2017)
(2) ως η τελευταία μεγάλη ναυμαχία που διεξήχθη με ιστιοφόρα.

Ως καθαρά ναυτική σύγκρουση, η ναυμαχία παρουσιάζει ελάχιστο ενδιαφέρον για την ιστοριογραφία, καθώς επρόκειτο ουσιαστικά για ανταλλαγή πυρών σε μικρή απόσταση μέσα σε έναν σχεδόν κλειστό κόλπο.

Ωστόσο, η σημασία της καθίσταται ιδιαίτερα μεγάλη όταν εξεταστεί πέρα από το στενό επιχειρησιακό της πλαίσιο. Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου αποκτά πραγματικό ιστορικό ενδιαφέρον όταν ενταχθεί στο ευρύτερο διεθνές πλαίσιο της εποχής: στις σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών δυνάμεων, στα οικονομικά και ιμπεριαλιστικά τους συμφέροντα, καθώς και στην τότε πρόσφατη εμπειρία τους από τους ναπολεόντειους πολέμους.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο διπλωματικό και στρατηγικό περιβάλλον, η ναυμαχία δεν αποτελεί απλώς ένα στρατιωτικό επεισόδιο, αλλά ένα κομβικό γεγονός που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παρενέβησαν στο ελληνικό ζήτημα και διαμόρφωσαν τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κατά την περίοδο πριν την Ελληνική Επανάσταση, ο πόλεμος ήταν περισσότερο ο κανόνας παρά η εξαίρεση στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάγκη για πόρους και ισχύ όξυνε τον ανταγωνισμό μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων (Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία, Πρωσία, Αυστρία) για εδαφική επέκταση.

Ωστόσο, μετά το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων, υπήρχε η ανάγκη να διασφαλιστεί η σταθερότητα. Οι Δυνάμεις έβλεπαν κάθε ενδεχόμενο διαταραχής αυτής της σταθερότητας, είτε μέσω πολιτικών αλλαγών είτε μέσω απελευθερωτικών κινημάτων, ως απειλή για την ακεραιότητα του συστήματος. Η Ελληνική Επανάσταση ξέσπασε σε μια εποχή που οι συνθήκες ήταν εντελώς δυσμενείς.

Το Συνέδριο της Βιέννης (1814-1815) σχεδιάστηκε για να παρακολουθεί την «ισορροπία δυνάμεων» που διαμορφωνόταν στην Ευρώπη μέσω της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας (Concert of Europe), καθώς και της Ιερής Συμμαχίας. Σε αυτό το συνέδριο, ο Viscount Castlereagh καθοδήγησε τη Βρετανία να συνεργαστεί ενεργά με την Αυστρία και τις άλλες Μεγάλες Δυνάμεις, προκειμένου να ανασυστήσουν την ευρωπαϊκή πολιτική τάξη και να διασφαλίσουν την πολιτική σταθερότητα και το εδαφικό status quo. Αυτή η συνεργασία, όμως, κατέρρευσε σύντομα μετά το συνέδριο.

Το 1820 και 1821 οι ευρωπαϊκές δυνάμεις συγκεντρώθηκαν ξανά στο Τροππάου και στο Λάιμπαχ για να αντιμετωπίσουν τις κρίσεις που ανέκυπταν. Απέναντι στις επαναστάσεις, πώς θα μπορούσαν να αντιδράσουν οι Μεγάλες Δυνάμεις;

Η θέση του Μέττερνιχ και του Τσάρου Αλέξανδρου ήταν η στρατιωτική επέμβαση και η στοχευμένη διαχείριση των διαφόρων κρατών. Αντίθετα, ο Castlereagh προωθούσε την ουδετερότητα της Βρετανίας απέναντι στα ευρωπαϊκά ζητήματα. Αυτή η ουδετερότητα μεταβιβάστηκε στο βρετανικό υπουργικό συμβούλιο και μετατράπηκε σε δόγμα μη επέμβασης: «Θα δούμε ορδές Κοζάκων στο Hyde Park;» ακούστηκε στο St. James αμέσως μετά την έκδοση του πρωτοκόλλου του Τροππάου, λόγω φόβων που σχετίζονταν με το ιρλανδικό ζήτημα.

Παρόλο που ο Castlereagh δίσταζε να αντιταχθεί ανοιχτά στην διακήρυξη του Τροππάου, ήταν προφανές ότι η Βρετανία προτιμούσε να αφήσει τις ευρωπαϊκές υποθέσεις να εξελιχθούν μόνες τους. Έτσι, ξεκίνησε η εποχή της “ένδοξης απομόνωσης” (splendid isolation) της Βρετανίας.

Ήταν σαφές ότι το χάσμα μεταξύ των Δυτικών και των Ανατολικών Δυνάμεων αυξανόταν. Οι λόγοι πίσω από αυτή τη φαινομενική διαφωνία και ειδικά ο ανταγωνισμός μεταξύ Ρωσίας και Αγγλίας για την επίλυση διεθνών προβλημάτων, μπορούν να εξηγηθούν από τα αντίθετα συμφέροντα των εμπλεκόμενων χωρών.

Το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων βρίσκει τη Βρετανία να αναδύεται ως η μεγαλύτερη ναυτική δύναμη στον κόσμο. Εκείνη την περίοδο, μια ισχυρή ναυτική δύναμη αποτελούσε έκφραση εθνικής και οικονομικής ισχύος. Ως εκ τούτου, θα ήταν πολιτικό και στρατηγικό λάθος για τη Βρετανία αν η Ρωσία είχε το προβάδισμα στην παρέμβαση για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων. Αυτό θα οδηγούσε αναμφίβολα σε αύξηση της διεθνούς επιρροής της Ρωσίας, μειώνοντας έτσι την ισχύ της Βρετανίας. Ο στρατηγικός στόχος της Αγγλίας ήταν να κερδίσει την υποστήριξη των Βουρβόνων της Γαλλίας για να αποδυναμώσει την επιρροή της Ρωσίας στη διεθνή σκηνή και να αποτρέψει μια γαλλο-ρωσική συμμαχία.

Επίσης, ήταν προς το συμφέρον της Αγγλίας να διατηρήσει την ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και να τη χρησιμοποιήσει ως ανάχωμα έναντι της ρωσικής επιθυμίας να βρει διέξοδο στη Μεσόγειο.

Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, είχε αναγνωρίσει νωρίς την ανάγκη για λιμάνια που δεν παγώνουν το χειμώνα. Χρειαζόταν, όπως και η Αυστρία, να έχει πρόσβαση στη Μεσόγειο. Η μακρά ιστορία ελιγμών μέσω πολέμων και συμμαχιών με την Τουρκία είχε ακριβώς αυτόν τον σκοπό. Ο Τσάρος Αλέξανδρος, ως πραγματιστής, επένδυσε στην ενίσχυση των σχέσεων με την ηττημένη Γαλλία, για να αντιμετωπίσει την πολιτική και οικονομική ισχύ της Αγγλίας.

Παρά την παράδοση της Ορθόδοξης αλληλεγγύης, χρειάστηκε χρόνος πριν η Ρωσία δεσμευτεί να βοηθήσει τους Έλληνες επαναστάτες. Ο Τσάρος Αλέξανδρος, στο πνεύμα της Ιερής Συμμαχίας, αρχικά καταδίκασε την επανάσταση. Δεν προέβη όμως σε κανένα βήμα για να την καταστείλει, παρόλο που η εξαγωγική ισχύς της Ρωσίας μειώθηκε εξαιτίας της επανάστασης. Ο Τσάρος προτιμούσε να διεισδύσει σταδιακά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, χρησιμοποιώντας την επιρροή της Ρωσίας στον σημαντικό ορθόδοξο πληθυσμό της Αυτοκρατορίας. Ένας από τους λόγους που δεν επενέβη μπορεί να ήταν η επιρροή του Καποδίστρια.

Η Γαλλία ακολούθησε μια διφορούμενη πολιτική.

Μετά την ήττα της στους Ναπολεόντειους Πολέμους, η Γαλλία βρέθηκε σε διπλωματική απομόνωση, αποκομμένη από τα ζητήματα της Μεσογείου και χωρίς τα μέσα ή την επιθυμία να δημιουργήσει μια σύγκρουση με τους Οθωμανούς. Επιπλέον, ήταν προς το συμφέρον της Γαλλίας να διατηρήσει τις ευνοϊκές συνθήκες που είχε με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, που χρονολογούνται από το 1535. Ωστόσο, Γάλλοι πολιτικοί, διανοούμενοι και καλλιτέχνες (όπως ο Σατωβριάνδος, ο Ουγκώ, ο Ντελακρουά) ανέδειξαν το ελληνικό ζήτημα, επηρεάζοντας την κυβέρνηση να αποσύρει την αρχική βοήθειά της προς τους Αιγυπτίους.

Το ελληνικό ζήτημα έδωσε στη Γαλλία την ευκαιρία να επανέλθει στη σκηνή ως Μεγάλη Δύναμη.
Όσον αφορά την Αυστρία, πρέπει να κατανοήσουμε την εξωτερική πολιτική του Μέττερνιχ (Metternich), και για να το κάνουμε αυτό, «πρέπει να διεισδύσουμε βαθιά στην προσωπικότητα του Μέττερνιχ» (Gaston Isambert, 1900). Ήταν ο πατέρας της Ιερής Συμμαχίας· εξαιρετικά συντηρητικός και παρωχημένος ακόμα και για την εποχή του· ο μεγαλύτερος εχθρός των Ελλήνων (Bernstein, 1997).

Η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε το 1821, κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου του Λάιμπαχ, που έλαβε γνώση της είδησης με έκπληξη. Το Συνέδριο καταδίκασε την επανάσταση ομόφωνα. Μεταξύ του Συνεδρίου του Λάιμπαχ (1821) και του Συνεδρίου της Βερόνας (1822), όπου το ελληνικό ζήτημα συζητήθηκε επίσημα για πρώτη φορά, υπήρξε ένας «πόλεμος απόψεων» μεταξύ των Δυνάμεων (Finley, 1971).

Λίγους μήνες πριν από τον θάνατο του Κάστλρεϊ (Castlereagh), υπήρξε στροφή στην πολιτική της Βρετανίας προς την ελληνική υπόθεση και αναθεώρηση των σχέσεών της με τις άλλες Δυνάμεις. Ο Κάστλρεϊ διαφοροποίησε τη θέση του από τη συμμαχία, λόγω της επιμονής του Τσάρου να εφαρμόσει τις αρχές του Τροπάου στην Ισπανία, μεταξύ άλλων. Αυτή η στροφή στην πολιτική της Βρετανίας έγινε πιο εμφανής με τον Τζορτζ Κάνινγκ (George Canning), ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών τον Αύγουστο του 1822 και αναγνώρισε τους Έλληνες ως κατεχόμενους σε ένοπλη σύγκρουση (belligerents) τον Μάρτιο του 1823.

Αυτή ήταν η αρχή του τέλους για την πολιτική σταθερότητας του Μέττερνιχ, που απαγόρευε επαναστατικά και εθνικιστικά κινήματα. Σύμφωνα με τη νέα πολιτική, περισσότερη βοήθεια θα δινόταν στην πλευρά από την οποία αναμένονταν τα περισσότερα οφέλη (Mazower, 2021).

Υπήρχαν αρκετοί λόγοι για την αλλαγή στάσης της Αγγλίας προς το ελληνικό ζήτημα:
(1) η αυξανόμενη υποστήριξη προς τους Έλληνες από τις πολιτικές και πολιτιστικές ελίτ της χώρας
(2) η δυσαρέσκεια της αντιπολίτευσης με την πολιτική των Τόρις
(3) οι θαλάσσιοι αποκλεισμοί των Ελλήνων που επηρέαζαν τα βρετανικά πλοία

Ωστόσο, ο κύριος λόγος για την αλλαγή της βρετανικής θέσης σχετικά με τη διαρκώς αυξανόμενη σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων ήταν η απροθυμία της Αγγλίας να χάσει τον έλεγχο των εξελίξεων και να παραχωρήσει στη Ρωσία καθοριστικό ρόλο στη λύση αυτής της σύγκρουσης.

Κανείς δεν περίμενε ότι οι Έλληνες θα μπορούσαν να κρατήσουν την επανάστασή τους ζωντανή για χρόνια απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, βασιζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις. Ο Σουλτάνος απέτυχε να τους καταπνίξει, ακόμα και όταν οι Έλληνες βρέθηκαν σε εμφύλιο πόλεμο (1823). Η μακροχρόνια αντίσταση, ωστόσο, θα έδινε στην επανάσταση νομιμότητα. Ο Κάνινγκ έπρεπε να προσαρμόσει την πολιτική του στη νέα κατάσταση.

Η τελική στροφή της πολιτικής του Υπουργείου Εξωτερικών ήρθε όταν ο Τσάρος, προσπαθώντας να ανακόψει τη διπλωματία του Κάνινγκ, πρότεινε στις Δυνάμεις τη διαίρεση της Ελλάδας σε τρεις ημιαυτόνομες ηγεμονίες.

Η πρόταση του Τσάρου (η οποία δεν προοριζόταν να φτάσει στους Έλληνες, αλλά διέρρευσε στον Τύπο με εντολή του Κάνινγκ) άρχισε να στρέφει τους Έλληνες προς τη Βρετανία. Ένα άλλο γεγονός μεγάλης σημασίας ήταν τα δάνεια που οι Έλληνες εξασφάλισαν από βρετανικές τράπεζες.

Ο Μπάουρινγκ (Bowring) ήταν ο άνθρωπος που διευθέτησε το πρώτο οικονομικό δάνειο προς τους Έλληνες. Όταν προσέγγισε τον Κάνινγκ, δήλωσε ότι «η Βρετανία σύντομα θα πρέπει να επιλέξει αν θα αφήσει την ανατολική Μεσόγειο να περάσει υπό ρωσική επιρροή ή αν θα εδραιώσει τη θέση της ως σύμμαχος των Ελλήνων». Ένα μικρό ποσοστό των χρημάτων έφτασε τελικά στους Έλληνες, ωστόσο αυτά τα δάνεια θεωρήθηκαν εξαιρετικά σημαντικά, καθώς ερμηνεύθηκαν ως αναγνώριση του ελληνικού κράτους (Markezinis, 1966).

Τον Δεκέμβριο του 1825, ο Νικόλαος Α΄ ανέβηκε στο ρωσικό θρόνο. Νέος στην πολιτική, αφού γρήγορα κατέκτησε την εξωτερική πολιτική, ήταν πολύ λιγότερο πρόθυμος από τον Αλέξανδρο Α΄ να θυσιάσει τα πραγματικά συμφέροντα της Ρωσίας για ονειροπολήσεις περί διεθνούς συνεργασίας. Υποστήριξε πιο ενεργές δράσεις της Ρωσίας για την επίλυση του ελληνικού ζητήματος.

Το αποτέλεσμα των μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Αγγλίας ήταν η υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Αγίας Πετρούπολης (1826). Αυτό το έγγραφο σηματοδότησε την αρχή της απελευθέρωσης της Ελλάδας και έγινε το πρώτο ευρωπαϊκό διπλωματικό έγγραφο στη διαδικασία αυτή. Οι χώρες που υπέγραψαν το πρωτόκολλο ανακοίνωσαν τη διαμεσολάβησή τους μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Ελλάδας (Heraclides and Dialla, 2017).

Ωστόσο, η Υψηλή Πύλη δεν ήθελε εξωτερική ανάμειξη στις υποθέσεις της. Οι προσπάθειες της Ευρώπης να πείσει τους Έλληνες και τους Τούρκους να καταθέσουν τα όπλα είχαν αποτύχει. Καθώς δεν υπήρχαν πλέον ενδεδειγμένες επιλογές, οι Μεγάλες Δυνάμεις έπρεπε να δράσουν ομόφωνα. Πλέον ήταν θέμα χρόνου. Οι Έλληνες έπρεπε να αντέξουν αρκετά ώστε να δουν την πολιτική της Ευρώπης να αλλάζει και να λάβουν εξωτερική βοήθεια (Mazower, 2021).

Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1827) επιβεβαίωσε την πρόθεση των Δυνάμεων να λύσουν το ελληνικό ζήτημα με «συλλογικές» δυνάμεις. Οι όροι του Πρωτοκόλλου προέβλεπαν την υιοθέτηση από τις Δυνάμεις «ακραίων μέτρων» και επέτρεπαν τον ναυτικό αποκλεισμό των ακτών της Μορέας από τα τρία συμβαλλόμενα μέρη.

Κατά κοινή παραδοχή, ο αποκλεισμός ήταν εμπόλεμη ενέργεια. Ένας αποκλεισμός χωρίς πόλεμο αποτελούσε σαφή παρέκκλιση από το διεθνές δίκαιο της εποχής. Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου αποτέλεσε τη βάση για αυτό που αργότερα ονομάστηκε «ειρηνικός αποκλεισμός» (Ross Williamson, 2013).

Η Μεγάλη Βρετανία έπρεπε να ισορροπήσει ανάμεσα στο να είναι αντικειμενικός και αμερόληπτος μεσολαβητής, και ταυτόχρονα να λάβει ενεργά θέση υπέρ των Ελλήνων. Συνεπώς, ο στόλος των Βρετανών, Γάλλων και Ρώσων – υπό τη διοίκηση του Σερ Έντουαρντ Κόδριγκτον – έλαβε φαινομενικά αδύνατες οδηγίες: να αποκλείσουν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο, χωρίς ωστόσο να προβούν σε εχθρικές ενέργειες.

Ο Λόρδος Κόδριγκτον

Ο Κόδριγκτον συνειδητοποίησε ότι είχε διαταχθεί να διενεργήσει έναν αποκλεισμό. Αντιλήφθηκε επίσης ότι οποιαδήποτε ανοικτά δηλωμένη εμπόλεμη ενέργεια δεν ήταν αποδεκτή από τη Μεγάλη Βρετανία. Χρειάστηκε να ζητήσει συγκεκριμένες οδηγίες: «πώς ο στόλος μας θα εμποδίσει διά της βίας τους Τούρκους να ακολουθήσουν οποιαδήποτε πορεία δράσης μας ζητήθηκε να αντιταχθούμε, χωρίς να διαπράξουμε εχθρότητα;» (Temperley, 1966).

Ο Κόδριγκτον ήταν γνωστός για το μαχητικό του πνεύμα, και η γνώμη του για τον Γάλλο συμπλοίαρχό του ήταν ότι επιδείκνυε υπερβολική διπλωματία και όχι αρκετή μαχητικότητα. Ήταν ένας άνθρωπος με 44 χρόνια υπηρεσίας με διακρίσεις σε πολλές μάχες, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου του ως πλοίαρχος του Orion στη Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ.

Σύμφωνα με τον Marriott, «υπήρχε ηθελημένη πρόθεση να αφήσουν τον Γόρδιο δεσμό να λυθεί από τους εκτελεστικούς αξιωματικούς των Δυνάμεων» (δηλαδή, τους ναυάρχους). Κατά τον Woodhouse, «η οδηγία κάλυπτε όλες τις περιπτώσεις και καμία», ενώ «μετέθετε όλη την αόριστη ευθύνη στους ναυάρχους, αφήνοντας σε αυτούς τη δόξα και την ευθύνη». Επιστρέφουμε λοιπόν στην αρχή, στην πρώτη παράγραφο του άρθρου αυτού. «Στις 8 Οκτωβρίου 1827, έλαβε χώρα η Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Οι Αιγύπτιοι ξεκίνησαν τις πυροβολισμούς και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Κόδριγκτον προσπάθησε να περιορίσει τη μάχη. Οι αιγυπτιοτουρκικές ναυτικές δυνάμεις ηττήθηκαν.»

Συμπερασματικά, η ενεργή παρέμβαση της Μεγάλης Βρετανίας οδήγησε το ελληνικό ζήτημα να γίνει πανευρωπαϊκό. Ο Κάνινγκ άσκησε αναμφισβήτητα μια σύνθετη διπλωματία. Απέτρεψε τον πόλεμο, κράτησε τη Ρωσία μακριά από την εξουσία στην περιοχή, έσωσε την Τουρκία από τον εξευτελισμό, ενώ προώθησε τις φιλοδοξίες των Ελλήνων (Courtney, Σεπτέμβριος 1897).

Ηλέκτρα Δελαβόγια

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Συνέχεια...

Από τον Κολοκοτρώνη μέχρι τον Μιαούλη: Πώς είναι σήμερα τα σπίτια όπου γεννήθηκαν 23 ήρωες της Επανάστασης του 1821

Ποια σώθηκαν και έγιναν μουσεία, ποια κατέληξαν ερείπια και ποια χάθηκαν εξαιτίας της εθνικής αμνησίας - Μεταξύ άλλων, αναστηλώθηκαν και είναι επισκέψιμα του Κολοκοτρώνη στο Λιμποβίσι, της Μπουμπουλίνας στις Σπέτσες, του Τζαβέλα στο Σούλι, ενώ έχουν ερειπωθεί ή κατεδαφιστεί του Παπαφλέσσα, του Μιαούλη και του Ανδρούτσου

Στις πλαγιές του Μαινάλου, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων, στέκει αγέρωχο και περήφανο ένα μικρό χωριό, το ιστορικό Λιμποβίσι. Ερημο από κατοίκους και με τα λιγοστά σπίτια του εγκαταλειμμένα από το 1880, αλλά όποιος το επισκέπτεται νιώθει ότι είναι ολοζώντανο, καθώς συνειδητοποιεί ότι σε αυτό το χωριό γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του, ο πρωτεργάτης της Επανάστασης του 1821. Η «ψυχή» της εθνικής εξέγερσης και αρχιστράτηγος της νίκης και της απελευθέρωσης του Γένους από τον τουρκικό ζυγό, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Υπάρχει το σπίτι του, γεμάτο ιστορικά κειμήλια των Κολοκοτρωναίων, που αποπνέουν τον «επαναστατικό σφυγμό» εκείνης της εποχής. Είναι οι στιγμές που, πράγματι, τα άυλα αποκτούν ψυχή, μιλούν και περιγράφουν σκηνές, συνθήκες, ατμόσφαιρα και ιστορία, φορτίζουν με έντονα συναισθήματα συγκίνησης και υπερηφάνειας τον επισκέπτη, υπενθυμίζοντας χρυσές σελίδες από την ένδοξη ιστορία των Ελλήνων, στις οποίες αυτά ήταν σιωπηλοί μάρτυρες.

Είναι η ίδια συγκίνηση που νιώθει κανείς όταν επισκέπτεται την Αγία Λαύρα, που έχει ταυτιστεί στις καρδιές των Ελλήνων με την πρώτη σπίθα του μεγάλου αγώνα για την ελευθερία, στις 25 Μαρτίου 1821, που έγινε στη συνέχεια φλόγα και σάρωσε τον δυνάστη. Οπως αυτός ο χώρος διατηρεί ακούραστα μέχρι σήμερα διάχυτη τη συγκίνηση και το μεγαλείο της ώρας της έναρξης του αγώνα, της στιγμής που το μεγάλο όραμα της Απελευθέρωσης, θρεμμένο από πολλές γενιές υπόδουλων Ελλήνων, άρχιζε να παίρνει σάρκα και οστά, έτσι και πολλά άλλα σημεία, τα σπίτια που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν ή έζησαν κάποια στιγμή της ζωής τους οι σπουδαίοι αγωνιστές του 1821, προσφέρουν, με την ύπαρξή τους και μόνο, τα ίδια συναισθήματα. Καθώς έχουν λιγότερο ή περισσότερο ταυτιστεί με αυτούς στους οποίους οι σύγχρονοι Ελληνες οφείλουν την ελευθερία τους.

Το ευχάριστο είναι, ότι, για κάποιον λόγο, που συνήθως έχει να κάνει με τη φροντίδα ορισμένων από τους κληρονόμους αυτών των σπιτιών και σπανιότερα με τη μέριμνα του κράτους, δεν είναι λίγα αυτά που όχι μόνο διατηρήθηκαν στην πορεία δύο και πλέον αιώνων, αλλά έχουν μετατραπεί σήμερα σε μουσεία, κρατώντας ζωντανή και «ομιλούσα» τη νεότερη Ιστορία της πατρίδας μας. Είναι πλήρως ανακαινισμένα και λειτουργικά, διατηρώντας τις πραγματικές, βαθιές ιδιότητές τους. Είναι οι χώροι στους οποίους γεννήθηκαν, γαλουχήθηκαν και από τους οποίους τελικά εξόρμησαν για την ελευθερία του έθνους, παρακινώντας χιλιάδες ακόμα άλλους Ελληνες, οι πρωτεργάτες-ήρωες της μεγάλης Επανάστασης.

Στον αντίποδα, βεβαίως, υπάρχουν και οι περιπτώσεις αρκετών σπιτιών ηρώων του ’21 που εγκαταλείφθηκαν και μαράζωσαν. Αλλα ερημώθηκαν και δεν υπάρχουν πια, ενώ για κάποια δίνεται αγώνας επιβίωσης. Πολλά κατεδαφίστηκαν από τους κατοπινούς ιδιοκτήτες τους για διάφορους λόγους και το μόνο που έχει απομείνει, σε κάποιες περιπτώσεις, είναι η συμβολική μαρμάρινη ή μεταλλική πλάκα που γράφει ότι εκεί ήταν κάποτε το σπίτι ενός ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης.

Το σπίτι του Κολοκοτρώνη - Λιμποβίσι

Στο προαναφερθέν Λιμποβίσι, ο επισκέπτης νιώθει αμέσως ότι ο χρόνος τον ταξιδεύει στο παρελθόν, στα χρόνια της Επανάστασης του ’21. Το σπίτι του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη εκεί δεν είναι το αυθεντικό. Ανακατασκευάστηκε, όμως, με προσοχή βάσει των διαθέσιμων ιστορικών μαρτυριών, δίπλα ακριβώς στην αρχική θέση του πατρικού του Αρχιστράτηγου, από το οποίο διασώζονται πλέον μόνο ερείπια από τα θεμέλια. Η ανέγερση έγινε το 1990, με δαπάνες του αείμνηστου βιομηχάνου Παναγιώτη Αγγελόπουλου, που καταγόταν από την ορεινή Αρκαδία. Εκτοτε λειτουργεί ως ανοιχτό μουσείο, φιλοξενώντας σύγχρονο εικονογραφικό υλικό γύρω από τη ζωή και τη δράση του Γέρου του Μωριά. Στον περίβολό του στήθηκε και ανδριάντας του. Ο χώρος γύρω έχει εξωραϊστεί, ενώ, πάλι με δαπάνες της οικογένειας Αγγελόπουλου, έχει αναστηλωθεί και η εκκλησία του Αϊ-Γιάννη, που αποτέλεσε πνευματικό καταφύγιο του Γέρου.

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης - Το σπίτι του αρχιστράτηγου της νίκης και της απελευθέρωσης του Γένους από τον τουρκικό ζυγό στο Λιμποβίσι Αρκαδίας

Το Μουσείο της Μπουμπουλίνας - Σπέτσες

Στις Σπέτσες και στην περιοχή της Ντάπιας όχι απλά διασώζεται, αλλά δεσπόζει το αρχοντικό της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας, μιας γυναίκας-σύμβολο της Επανάστασης. Πλέον έχει μετατραπεί, από το 1991, σε μουσείο, από τον Φίλιππο Δεμερτζή-Μπούμπουλη, 5ης γενιάς απόγονο της Λασκαρίνας, σε μια ύστατη προσπάθεια να σωθεί από τη βέβαιη κατάρρευση. Χτίστηκε στα τέλη του 17ου αιώνα για λογαριασμό της οικογένειας Μπούμπουλη, προγόνων του δεύτερου συζύγου της Μπουμπουλίνας, που έμεινε σε αυτό από το 1801 μέχρι το τέλος της ζωής της, το 1825.

Φιλοξενεί συλλογές από όπλα, παλιά βιβλία, πορσελάνες, έγγραφα και επιστολές της ηρωίδας και προσωπικά της αντικείμενα, όπως η χρυσοποίκιλτη πιστόλα, το ξίφος, η περίτεχνη μαντίλα με χρυσό και ασήμι, ακόμα χάρτες, κεντήματα, προτομές, καθώς και το υπέροχο φλωρεντιανό σκαλιστό ταβάνι της μεγάλης σάλας. Χτισμένο σε σχήμα «Π», αποτελείται από το ισόγειο και δύο ορόφους. Το μουσείο στεγάζεται στον πρώτο όροφο, περιλαμβάνοντας τέσσερις μεγάλες αίθουσες. Εχει υποδεχτεί πάνω από 1.200.000 επισκέπτες, εκ των οποίων οι 400.000 είναι μαθητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα - Το αρχοντικό της γυναίκας-σύμβολο της Επανάστασης στην περιοχή της Ντάπιας στις Σπέτσες, το οποίο έχει μετατραπεί, από το 1991, σε μουσείο

Οικίες Κουντουριώτη - Υδρα

Η Υδρα αποτελεί νησί μεγάλων οικογενειών με ναυτική παράδοση και τεράστια προσφορά στον Αγώνα του ’21. Τα αδέρφια Λάζαρος και Γεώργιος Κουντουριώτης τον στήριξαν με χρήματα, ενώ διακρίθηκαν και στην πολιτική και τη ναυτιλία.

Από το 2001 η κατοικία του Λάζαρου Κουντουριώτη έχει μετατραπεί σε μουσείο. Οι σάλες αυτού του αρχοντικού «είδαν» σημαντικές συναντήσεις και διαβουλεύσεις των αγωνιστών της Επανάστασης και τα δωμάτιά του φιλοξένησαν σημαίνουσες στρατιωτικές, πολιτικές και πνευματικές προσωπικότητες της εποχής, Ελληνες και ξένους.
Πρόκειται για τυπικό δείγμα υδραίικης αρχιτεκτονικής. Χτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα, επί της ναυτικής ακμής της Υδρας, σε αυστηρή μορφή, δύο όροφοι και υπόγειο. Τελευταίοι ένοικοι ήταν ο Παντελής Κουντουριώτης, δισέγγονος του Λάζαρου, μαζί με τη σύζυγό του Ευφροσύνη. Το κληροδότησαν στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδας.

Το αρχοντικό του Γεωργίου Κουντουριώτη δεσπόζει δυτικά, στον λόφο πάνω από το λιμάνι της Υδρας. Εχει δοθεί στο υπουργείο Πολιτισμού. Χτίστηκε τα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα.

Γεώργιος Κουντουριώτης - Το αρχοντικό του κορυφαίου πλοιοκτήτη της προεπαναστατικής εποχής δεσπόζει δυτικά, στον λόφο πάνω από το λιμάνι της Υδρας. Φιλοξενεί σήμερα το Μουσείο Μεταβυζαντινής Τέχνης και Ιστορίας

Ο Γεώργιος Κουντουριώτης, κορυφαίος πλοιοκτήτης της προεπαναστατικής εποχής, αναμείχθηκε ενεργά και στην πολιτική. Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, προς τον οποίο έδρασε αντιπολιτευτικά, εξελέγη γερουσιαστής, πρόεδρος της της Γερουσίας, πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου και πρωθυπουργός μεταξύ 8 Μαρτίου-15 Οκτωβρίου 1848.

Το αρχοντικό το κληρονόμησε μια άλλη σπουδαία μορφή της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, ο εγγονός του Γεωργίου, Παύλος Κουντουριώτης, ο οποίος χρημάτισε αρχηγός του Στόλου, υπουργός Ναυτικών, αντιβασιλέας και Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατά τον Μεσοπόλεμο. Φιλοξενεί σήμερα το Μουσείο Μεταβυζαντινής Τέχνης και Ιστορίας της Υδρας. Εκτίθενται κειμήλια της οικογένειας Κουντουριώτη και εκθέματα της νεότερης Ιστορίας του νησιού.

Αποτελείται από τον κύριο κτιριακό όγκο, σε τρία επίπεδα, βοηθητικά κτίσματα, αυλές και κήπο που περιβάλλεται από ψηλό μαντρότοιχο.

Λάζαρος Κουντουριώτης - Οι σάλες αυτού του αρχοντικού «είδαν» σημαντικές συναντήσεις και διαβουλεύσεις των αγωνιστών της Επανάστασης. Από το 2001 έχει μετατραπεί σε μουσείο

Ποια σώθηκαν και ποια παραδόθηκαν στην εγκατάλειψη

Οι ΤζαβελαίοιΗ οικία του θρυλικού οπλαρχηγού, ταυτισμένου με την Επανάσταση του ’21, Λάμπρου Τζαβέλα, στο Σούλι, αποκαταστάθηκε στην αρχική της μορφή και άνοιξε για το κοινό πριν από λίγα χρόνια. Το «Τζαβελέικο» βρίσκεται χτισμένο στους πρόποδες της κορυφής Βούτσι. Εξω από αυτό δεσπόζουν οι προτομές των θρυλικών μορφών του Λάμπρου και της Μόσχως Τζαβέλα.

Η προσπάθεια αποκατάστασης της ιστορικής οικίας στην αρχική της μορφή, ξεκίνησε το 1985 με πρωτοβουλία του Λάμπρου Τζαβέλα, ταξιάρχου ε.α. και 7ου κατά σειρά απόγονου του θρυλικού Λάμπρου Τζαβέλα. Είχε βάλει στόχο να καπνίσει και πάλι η καμινάδα του σπιτιού στο Σούλι, «σπάζοντας» την κατάρα του Αλή Πασά, ο οποίος είχε ευχηθεί να μην ξανακαπνίσει σουλιώτικο τζάκι στην περιοχή, την οποία καταπάτησε με μεγάλη οργή. Πράγματι, από τις 21 Μαΐου 2021 το σπίτι απέκτησε ξανά ζωή. Στον εσωτερικό χώρο του ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με το πώς ήταν τα σουλιώτικα σπίτια και βλέπει αντίγραφα από τα πορτρέτα της οικογένειας.

Το «Τζαβελέικο» είναι ένα τυπικό διώροφο πέτρινο σουλιώτικο σπίτι. Στον κάτω χώρο ήταν η αποθήκη και ο στάβλος για τα ζώα, ενώ στον πάνω έμενε η οικογένεια και αποτελούνταν από ένα ή δύο δωμάτια. Στον πρώτο όροφο υπάρχουν τα πορτρέτα της οικογένειας και ιστορικά κειμήλια. Ολο το έργο της αναστήλωσης της ιστορικής κατοικίας, ξεκινώντας από την κατασκευή ασφαλτοστρωμένου δρόμου μέχρι αυτή, έγινε με μέριμνα της οικογένειας.

Λάμπρος Τζαβέλας - Η οικία του θρυλικού οπλαρχηγού στο Σούλι αποκαταστάθηκε στην αρχική της μορφή και άνοιξε για το κοινό πριν από λίγα χρόνια

Το σπίτι του Νικηταρά - Μεσσηνία

Η 20ή Σεπτεμβρίου 2024 ήταν μια ιστορική ημέρα για τη Νέδουσα της Μεσσηνίας. Τη γενέτειρα ενός εκ των εξοχότερων ηρώων του ’21, του Νικήτα Σταματελόπουλου ή Νικηταρά του Τουρκοφάγου, καθώς συνέτριψε επανειλημμένα υπέρτερα σε αριθμό και όπλα τουρκικά ασκέρια, σε διάφορες μάχες, είτε στο πλευρό του Κολοκοτρώνη είτε και ως επικεφαλής Ελλήνων επαναστατών. Την ημέρα εκείνη, λοιπόν, εγκαινιάστηκε σε αυτό το όμορφο χωριό του βορειοδυτικού Ταΰγετου η αναστηλωμένη πατρογονική οικία του Νικηταρά.

Ελάχιστος φόρος τιμής και ιστορική υποχρέωση σε έναν από τους ήρωες της Εθνεγερσίας, που ενσάρκωσε τις αξίες της ανδρείας, της αυταπάρνησης και της απόλυτης αφοσίωσης στον αγώνα για την ελευθερία. Το κτίσμα που για χρόνια ήταν ετοιμόρροπο, με πρωτοβουλία του π. Βασιλείου Ν. Βεργινάδη, ανθρώπων του Πολιτιστικού Συλλόγου Νεδουσαίων, κατοίκων, του Δήμου Καλαμάτας, φορέων και ιδιωτών, αποκαταστάθηκε και αποτελεί σήμερα σημείο αναφοράς.

Πύργος Μαυρομιχάλη – Μάνη

Ο Πύργος Μαυρομιχάλη βρίσκεται στο κέντρο του Λιμενίου, ενός γραφικού παραλιακού οικισμού στην καρδιά της Λακωνικής Μάνης. Πιθανολογείται ότι θεμελιώθηκε το 1762 από τον Πιέρο Μαυρομιχάλη, πατέρα του Πετρόμπεη, του ηγεμόνα της Μάνης και πρωτεργάτη της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Ο Πετρόμπεης το διέθετε και στους οπλαρχηγούς του ως τόπο διαμονής και σίτισης. Στο κτίριο διέμεναν οι απόγονοι του Πετρόμπεη μέχρι και τα μέσα του περασμένου αιώνα οπότε και εγκαταλείφθηκε, με αποτέλεσμα την ερήμωση και την τελική του κατάρρευση. Το υπουργείο Πολιτισμού το ανακήρυξε ως διατηρητέο κτίριο μοναδικής ιστορικής κληρονομιάς.

Το 2001, το ερειπωμένο κτίσμα πέρασε στην ιδιοκτησία του Δημήτρη Α. Παρπαΐρη. Την αναστήλωσή του ανέλαβε το αρχιτεκτονικό γραφείο Παρπαΐρης & Συνεργάτες. Ξεκίνησε το 2005 και πραγματοποιήθηκε με σεβασμό στην ιστορικότητα και αρχιτεκτονική ιδιαιτερότητα του κτιρίου. Η συνολική αναστήλωση ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2007. Σήμερα λειτουργεί ως ιδιωτικό ξενοδοχείο.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης - Ο πύργος στο κέντρο του Λιμενίου στη Λακωνική Μάνη . Πιθανολογείται ότι θεμελιώθηκε το 1762 και σήμερα λειτουργεί ως ιδιωτικό ξενοδοχείο

Πύργος Πλαπούτα – Αρκαδία

Στις 19 Μαρτίου 1821, στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του Παλούμπα, ενός χωριού της Γορτυνίας, ο γηραιός Κόλλιας Πλαπούτας μαζί με τα παιδιά του Γεώργιο, Δημήτρη, Παρασκευά και Θανάση και όλους τους κατοίκους, έδωσαν τον όρκο του Αγώνα της Ελευθερίας και της Νίκης. Επειτα από 201 χρόνια, στις 21 Σεπτεμβρίου 2022, στην πλατεία του χωριού αποκαλύφθηκε η προτομή του στρατηγού Δημήτρη Πλαπούτα. Εξέχουσα μορφή της Επανάστασης και συνοδοιπόρος μέχρι τέλους του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αντιμετωπίζοντας ακόμα και καταδίκη σε θάνατο από Στρατοδικείο επί Αντιβασιλείας.

Αμέσως μετά εγκαινιάστηκε ο Πύργος Πλαπούτα. Αρχικά ήταν το σπίτι του Κόλλια Πλαπούτα από το 1795. Ο τριώροφος πύργος έγινε γύρω στο 1828. Χτίστηκε στη νότια άκρη του οικοδομήματος. Εκεί πραγματοποιούνταν συναντήσεις του Κολοκοτρώνη με τον Πλαπούτα, -που είχε παντρευτεί την ανιψιά του Αρχιστράτηγου, Στεκούλα-, και άλλους οπλαρχηγούς για τον στρατηγικό σχεδιασμό της Επανάστασης. Χρησιμοποιήθηκε επιπλέον ως κέντρο εκπαίδευσης, νοσοκομείο, ακόμα και καταφύγιο απλών αγωνιστών. Παρότι το 1950 χαρακτηρίστηκε ιστορικό, διατηρητέο μνημείο, εγκαταλείφθηκε στην τύχη του. Ομως, το 2014 το έργο αποκατάστασης του πύργου εντάχθηκε σε Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για τη δημιουργία Μουσείου Στρατηγού Δ. Πλαπούτα και Αγωνιστών, αίθουσας Συνεδρίων και Ιστορικής Βιβλιοθήκης. Ανακαινισμένος πλέον, αποτελεί ένα κόσμημα, σημείο αναφοράς για την ιστορική μνήμη της εποχής της Επανάστασης, για ολόκληρη την Πελοπόννησο.

Δημήτρης Πλαπούτας - Ο τριώροφος πύργος στη Γορτυνία, όπου σχεδιάστηκε η στρατηγική της Επανάστασης. Χρησιμοποιήθηκε επιπλέον ως κέντρο εκπαίδευσης, νοσοκομείο, ακόμα και καταφύγιο απλών αγωνιστών

Πανουργιάς, Δυοβουνιώτης - Αμφισσα

Μέρος ενός συνόλου κτιρίων που δεν υπάρχουν πια και είχαν τη μορφή που θύμιζε τουρκικό σαράι, η οικία Πανουργιά, οπλαρχηγού και από τους απελευθερωτές της Αμφισσας, χρονολογείται από τα τέλη του 18ου αιώνα. Ακολουθεί τη λαϊκή αρχιτεκτονική της περιοχής. Αποτελείται από μια κύρια διώροφη οικοδομή και μια προσθήκη στον όροφο. Λόγω της προβληματικής της κατάστασης, υπήρξε σχέδιο αποκατάστασης και μετατροπής της σε Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.
Από τις 11 Μαρτίου 2019 στεγάζει το Μουσείο Ελληνικής Επανάστασης. Στον όροφο της οικίας του Πανουργιά αναπτύσσεται η μόνιμη θεματική έκθεση με τίτλο «1821: Οψεις του Αγώνα της Ανεξαρτησίας». Μια αφήγηση διαρθρωμένη σε πέντε μέρη, όσα και τα δωμάτια του ορόφου.

Στην Αμφισσα, στη συμβολή των οδών Φρουρίου και Αθανασόπουλου, διασώζεται και η κατοικία του επίσης σημαντικού οπλαρχηγού της Επανάστασης στη Ρούμελη, Ιωάννη Δυοβουνιώτη, που συμμετείχε με ηγετικό ρόλο στις μάχες της Αλαμάνας, της Γραβιάς και των Βασιλικών.

Πανουργιάς - Η οικία του θρυλικού οπλαρχηγού και απελευθερωτή της Αμφισσας χρονολογείται από τα τέλη του 18ου αιώνα. Από το 2019 στεγάζει το Μουσείο Ελληνικής Επανάστασης

Επαυλη Υψηλάντη - Κίεβο

Στη στενά συνδεδεμένη με τη νεότερη ελληνική Ιστορία πόλη του Κιέβου, ένα ανακαινισμένο επιβλητικό σπίτι κλείνει μέσα του τεράστιες πτυχές της προεπαναστατικής περιόδου. Στο σπίτι αυτό έζησε για ένα διάστημα μια οικογένεια που έγραψε μια ανεκτίμητη σελίδα της ιστορικής διαδρομής του ελληνισμού. Πρόκειται για το σπίτι μεταξύ 1807-1816 του Κωνσταντίνου Υψηλάντη, Φαναριώτη και ηγεμόνα της Μολδαβίας και της Βλαχίας. Σε αυτό μεγάλωσαν δύο από τους γιους του, ο Αλέξανδρος και ο Δημήτριος, που αναδείχτηκαν σε εμβληματικές μορφές της Επανάστασης. Ο Αλέξανδρος την κήρυξε στις παραδουνάβιες περιοχές, ενώ μετά τον θάνατό του ο Δημήτριος ήρθε στην Ελλάδα και αναδείχθηκε σε ηγετική μορφή του Αγώνα.

Η οικία των Υψηλάντηδων ανήκε από το 1833 στη Μονή της Αγίας Λαύρας Κιέβου, που τη μετέτρεψε σε μετόχι. Αρκετά αργότερα και μετά από πολλές αλλαγές ιδιοκτησίας, το 2006 απετράπη η κατεδάφισή της χάριν της ανέγερσης πολυώροφης πολυκατοικίας. Από το 2014 πέρασε στην ιδιοκτησία της Eco-Service Trading House LLC. Πριν από τις εργασίες αποκατάστασης στέγαζε εστιατόριο ασιατικής κουζίνας. Σήμερα υπάρχει μουσείο αφιερωμένο στην ιστορία του αρχοντικού, σε ένα από τα δωμάτιά του. Επίσης, το σπίτι που έζησε για κάποια χρόνια ο Δημήτριος Υψηλάντης στο Ναύπλιο, έχει μετατραπεί σε boutique hotel. Δίπλα στην είσοδό του, μια μαρμάρινη επιγραφή υπενθυμίζει στον επισκέπτη, σε ελληνικά και αγγλικά, ότι «το παρόν κτίριο αποτέλεσε την οικία του Δημητρίου Υψηλάντη (1794-1832), στρατιωτικού και αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821»…

Κωνσταντίνος Υψηλάντης - Το επιβλητικό σπίτι του ηγεμόνα της Μολδαβίας και της Βλαχίας, όπου μεγαλωσαν δύο γιοι του, οι Αλέξανδρος και Δημήτριος, που αναδείχτηκαν σε εμβληματικές μορφές της Επανάστασης

Πύργος Μπότσαρη - Ναύπακτος

Ο Πύργος Μπότσαρη βρίσκεται βόρεια της πλατείας του λιμανιού της Ναυπάκτου, πάνω στο φρούριο. Χτίστηκε σε δύο φάσεις, τον 15ο και 16ο αιώνα και χρησιμοποιήθηκε συχνά για τη στέγαση των εκάστοτε ηγεμόνων της πόλης. Μετά την απελευθέρωση της Ναυπάκτου, το 1829, παραχωρήθηκε στον Σουλιώτη στρατηγό Νότη Μπότσαρη έναντι 3.600 δραχμών. Σήμερα ανήκει στο Ιδρυμα Δημητρίου και Αίγλης Μπότσαρη και από το 2001 φιλοξενεί έκθεση αντιγράφων από πίνακες, χάρτες και σχεδιάσματα που αναφέρονται στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571 μ.Χ.).

Νότης Μπότσαρης - Ο Πύργος Μπότσαρη, βόρεια της πλατείας του λιμανιού της Ναυπάκτου, από το 2001 λειτουργεί ως μουσείο

Αυτά που κινδυνεύουν

Φυσικά υπάρχει και η άλλη πλευρά της ιστορίας. Σπίτια αγωνιστών του 1821, που κανονικά θα έπρεπε να είναι και αυτά μνημεία που θα ζωντανεύουν τον ηρωισμό, την αγάπη για την πατρίδα και τα άλλα υψηλά ιδανικά τους, αλλά παραμένουν πληγωμένα από τον χρόνο, την αδιαφορία και την εγκατάλειψη, οδεύοντας στην κυριολεκτική εξαφάνιση.
Τρία νεοκλασικά κτίρια στο Αργος εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία. Εχουν προ πολλού ανακηρυχθεί ως ιστορικής αξίας διατηρητέα, όμως καταρρέουν.

Πρόκειται, κατ’ αρχάς, για την οικία του οπλαρχηγού της Επανάστασης Δημητρίου Τσόκρη, που κατασκευάστηκε μεταξύ 1828-1829 από τον αρχιτέκτονα Θ. Βαλλινό. Χτισμένο με πελεκητές πέτρες από λευκό ασβεστόλιθο, με μεγάλη εξωτερική βεράντα στον πρώτο όροφο, με νεοκλασικά κολονάκια και πορφυρά αετώματα και ένα μεγάλο ανάγλυφο. Στο σπίτι αυτό σήμερα στην οδό Καρατζά και Ηρακλέους, ο Τσόκρης, αργότερα και βουλευτής, φιλοξενούσε τον Ιωάννη Καποδίστρια, όταν ο κυβερνήτης επισκεπτόταν το Αργος. Παρότι έχει ανακηρυχθεί από το 1965 διατηρητέο μνημείο, έχει παραδοθεί στη φθορά.

Χρήστος Δρογκάρης

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Σε κακή κατάσταση βρίσκεται και το διώροφο σπίτι του προεστού, μέλους της Φιλικής Εταιρείας και πρώτου δημάρχου της πόλης του Αργους, Χρήστου Βλάσση, που βρίσκεται νότια του Ιερού Ναού της Αγίας Αικατερίνης. Ουδείς το συντηρεί, μοιραία η στέγη του είναι ετοιμόρροπη, σοβάδες πέφτουν και οδεύει προς κατάρρευση. Σε άσχημη κατάσταση βρίσκεται εξάλλου και η οικία του Σπυρίδωνος Τρικούπη, ιστορικού της Επανάστασης, αλλά και πρώτου πρωθυπουργού της χώρας μεταξύ 1828-1829, που την απέκτησε το 1830. Στη συνέχεια άλλαξε ιδιοκτησίες και ο τελευταίος την πούλησε στην Αγροτική Τράπεζα το 1985 έναντι 49,5 εκατ. δραχμών. Σήμερα το διώροφο κτίριο, με εξώστη και κήπο, επί της οδού Δαναού 33, ανήκει στην Τράπεζα Πειραιώς η οποία δεν το έχει αξιοποιήσει. Οντας εντελώς απροστάτευτο, υπέστη στο παρελθόν ακόμα και βανδαλισμούς που προκάλεσαν σοβαρές φθορές στο εσωτερικό του. Παράλληλα, αντικείμενο αντιπαράθεσης υπάρχει για ένα ερειπωμένο κτίσμα στο Αργος, επί της οδού Δ. Γούναρη 15 που από πολλούς κατοίκους και φορείς υποστηρίζεται πως πρόκειται για το σπίτι του στρατηγού Ιωάννη Μακρυγιάννη. Ωστόσο, o σημερινός ιδιοκτήτης του δηλώνει πως δεν υπάρχει καμιά αποδεδειγμένη σχέση του κτίσματος με τον Μακρυγιάννη, επικαλούμενος, μάλιστα, σειρά αποδεικτικών τεκμηρίων.


Οικία Παπαφλέσσα - ΠολιανήΤο σπίτι του Γρηγορίου Δικαίου, του φλογερού κληρικού, πολιτικού, αλλά και πολέμαρχου ακόμα αγωνιστή, που πέρασε στην αιωνιότητα ως Παπαφλέσσας, βρίσκεται στο χωριό Πολιανή της Μεσσηνίας, παραδομένο πλήρως στο έλεος της φθοράς του χρόνου. Κατά καιρούς έχουν ακουστεί διάφορα σχέδια αναστήλωσης και είτε στο ίδιο είτε κοντά σε αυτό να δημιουργηθεί ένα μουσείο για τον ήρωα που έπεσε μαχόμενος στο Μανιάκι απέναντι στα στίφη του Ιμπραήμ. Τίποτα, όμως, δεν έχει προχωρήσει.


Μπρούτζινη προτομή στο μνημείο του Παπαφλέσσα - Μεσσηνία
Περίπλοκες καταστάσειςΠερίπλοκα είναι τα πράγματα με κατοικίες άλλων επιφανών αγωνιστών του ’21. Πρόσφατα ρεπορτάζ ανέδειξαν την ερειπιώδη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το Μποτσαρέικο. Δηλαδή, το σπίτι στο οποίο έμειναν για αρκετό διάστημα μέλη της οικογένειας Μπότσαρη, ανάμεσά τους και ο Μάρκος Μπότσαρης, όταν διωκόταν από τον Αλή Πασά, περί το 1803. Βρίσκεται στο ιστορικό χωριό Βουργαρέλι στην περιοχή των Τζουμέρκων, παντελώς εγκαταλειμμένο, μισογκρεμισμένο, χωρίς στέγη πλέον. Δεν κηρύχθηκε ποτέ μνημείο, δεν αξιοποιήθηκε ποτέ από το κράτος, ίσως γιατί η ταυτότητά του και η σύνδεσή του με τους Μποτσαραίους τεκμηριώνεται βάσει της προφορικής παράδοσης. Ηταν κτίσμα με ένα υπόγειο, ισόγειο κι έναν όροφο, κατασκευασμένο από πέτρα. Σήμερα ανήκει σε δύο οικογένειες, κατά 80% και 20% αντίστοιχα, και ο δήμος βρίσκεται σε συνεννόηση με τη μία εξ αυτών για τα περιθώρια αναστήλωσής του.

Πολλών ηρώων του 1821 τα σπίτια έχουν κατεδαφιστεί. Οπως αυτό που, σύμφωνα πάλι με την προφορική παράδοση, μεγάλωσε ο Οδυσσέας Ανδρούτσος στην Πρέβεζα. Κατεδαφίστηκε τον Απρίλιο του 2010. Πάντως, η μετέπειτα κατοικία του Ανδρούτσου, η περίφημη σπηλιά, την οποία είχε διαμορφώσει με πολλά δωμάτια, για τον ίδιο και την οικογένειά του, καθώς λόγω της θέσης της αποτελούσε απόρθητο φρούριο και παρατηρητήριο με θέα σε ολόκληρο τον κάμπο της Λοκρίδας, παραμένει ακλόνητη στις πλαγιές του Παρνασσού.

Στη γενέτειρα του θρυλικού στρατηλάτη της Ρούμελης Γεωργίου Καραϊσκάκη, το Μαυρομμάτι Καρδίτσας, υπάρχει από το 2001 το Ιστορικό-Λαογραφικό Μουσείο Γεωργίου Καραϊσκάκη, το οποίο ιδρύθηκε το 2001 από τον ομώνυμο Πολιτιστικό Σύλλογο. Θεωρείται ότι στο σπίτι αυτό ο Καραϊσκάκης έζησε μέχρι τα 17 του χρόνια. Στο μουσείο εκτίθενται σπάνια εκθέματα, προσωπικά του αντικείμενα, όπως το φυλαχτό, το ασημένιο σπαθί και το καριοφίλι του. Τα ερείπια εξάλλου, ενός άλλου κτιρίου, όπου ο ήρωας πέρασε κάποιον χρόνο της ζωής του ενώ βασανιζόταν από αρρώστιες, υπάρχουν στο Κιόνι της Ιθάκης, αγναντεύοντας το Ιόνιο.


Κανάρης και ΜιαούληςΑνάμεσα στα μνημεία της Αίγινας, ξεχωριστή θέση κατέχει ένα σπίτι στο οποίο έζησε ο Κωνσταντίνος Κανάρης πολλά δημιουργικά χρόνια της ζωής του. Στην κατοικία του θρυλικού μπουρλοτιέρη της Επανάστασης, του επί τέσσερις φορές υπουργού Ναυτικών και πέντε φορές πρωθυπουργού, γεννήθηκαν δύο από τα παιδιά του, ο Λυκούργος και η Μαρία. Είναι το μόνο από τα τέσσερα σπίτια που έζησε και διασώζεται.

Το κτίσμα της οδού Κανάρη 18 είναι, όμως, παραμελημένο και πρέπει να υπάρξουν πρωτοβουλίες για τη διάσωση και αξιοποίησή του. Επιπλέον, η οικία Κανάρη, όπου επίσης έζησε και σε αυτό πέθανε -μάλιστα ως εν ενεργεία πρωθυπουργός- ο Κανάρης το 1877, στην οδό Κυψέλης 56, στην Αθήνα, έχει από χρόνια κατεδαφιστεί. Στη θέση του αναγέρθηκε πολυώροφη πολυκατοικία. Στο υπέρθυρο της εισόδου της υπάρχει μαρμάρινη πλάκα που αναγράφει: «Εις τον χώρον εφ’ ου ανηγέρθη η πολυκατοικία αύτη έκειτο η ταπεινή οικία εν τη οποία έζησε και απέθανεν εν έτει 1877 ο ήρως της Επαναστάσεως του 1821 ναύαρχος Κωνσταντίνος Κανάρης».

Τα σπίτια του έτερου σπουδαίου ναυάρχου της Επανάστασης, του Ανδρέα Μιαούλη, είχαν παράξενη τύχη. Η κατοικία του δέσποζε στην παραλιακή οδό/προκυμαία του Πειραιά, που αργότερα μετονομάστηκε σε ακτή Μιαούλη, καθώς βρισκόταν μπροστά από τον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα. Επρόκειτο για διώροφο κτίριο με νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία. Εμεινε σε αυτό για λίγο, καθώς πέθανε το 1835. Επειτα από πολλές αλλαγές ιδιοκτησίας, ανακατασκευές και άλλες περιπέτειες, κατεδαφίστηκε τελικά το 1969 από τον τότε δήμαρχο της χούντας, Αριστείδη Σκυλίτση. Παρόμοια τύχη είχε ένα άλλο σπίτι του Μιαούλη, 50 χρόνια μετά. Τον Μάρτιο του 2019 κατεδαφίστηκε το σπίτι του στα Φύλλα Εύβοιας, όπου γεννήθηκε και έζησε μέχρι τα 17 του χρόνια.

Συνέχεια...

Εντοπίστηκε η σορός του 34χρονου δύτη στα Λιμανάκια Βουλιαγμένης

Εντοπίστηκε στα Λιμανάκια της Βουλιαγμένης η σορός του 34χρονου δύτη, τα ίχνη του οποίου είχαν χαθεί όταν έκανε κατάδυση στο «Πηγάδι του Διαβόλου». 

Η επιχείρηση για την ανάσυρση της σορού  δεν θα πραγματοποιηθεί σήμερα. Υπενθυμίζεται πως ο δύτης είχε εξαφανιστεί το μεσημέρι της Κυριακής (22/3). Τις Αρχές ειδοποίησε έτερος δύτης, ο οποίος κατάφερε να βγει στην ακτή.

Συνέχεια...

Το μεγάλο στοίχημα της επιστροφής του ανθρώπου στη Σελήνη με την Artemis II: Οι 4 αστροναύτες, το νέο τους «σπίτι» και οι τεράστιοι κίνδυνοι

Ο βετεράνος που φοβάται τα ύψη στη Γη, αυτός που «ξέρει τα πάντα», η ηλεκτρολόγος μηχανικός και ο πιλότος με τα μπισκότα θα κληθούν να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις, ενώ θα χάσουν την επικοινωνία τους με τη Γη

Πέρασαν πάνω από 50 χρόνια από την τελευταία φορά που άνθρωπος βρισκόταν στη Σελήνη. Η ανθρωπότητα ετοιμάζεται να κάνει για ακόμα μία φορά βήμα προς την εξερεύνηση του διαστήματος, στέλνοντας τέσσερις αστροναύτες να ταξιδέψουν πιο μακριά από ποτέ.

Η αποστολή Artemis II της NASA αναμένεται να δώσει στους επιστήμονες και στο κοινό εκπληκτικές εικόνες της Σελήνης και μία νέα προσέγγιση για την κατανόηση του περιβάλλοντος στον δορυφόρο της Γης. Ανοίγει και τον δρόμο για την προσγείωση ανθρώπων, κάνοντας το πρώτο βήμα για τη δημιουργία βάσης.

Ωστόσο δεν πρόκειται για ένα εύκολο ταξίδι. Ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για την αποστολή, με τους αστροναύτες να ταξιδεύουν με ένα αεροσκάφος που δεν έχει χρησιμοποιήσει ξανά η ανθρωπότητα. Ταυτόχρονα, θα κληθούν για 10 ημέρες να είναι στριμωγμένοι σε έναν χώρο μεγέθους μίνι λεωφορείου ενώ είναι στο διάστημα.

Το ξεκίνημα του ταξιδιού

Οι αστροναύτες θα ξεκινήσουν το ταξίδι τους με τον γιγαντιαίο πυραύλο της NASA για τη Σελήνη Space Launch System. Πρόκειται για τον πιο ισχυρό πύραυλο που έχει κατασκευάσει ποτέ η αμερικανική διαστημική υπηρεσία και θα εκτοξευθεί από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα.

Με ύψος 98 μέτρα, ο SLS έχει πετάξει μόνο μία φορά στο παρελθόν, το 2022, για την αποστολή Artemis I χωρίς αστροναύτες στο εσωτερικό του. Διαθέτει δύο τεράστια προωθητικά και τέσσερις κινητήρες που παρέχουν την απαραίτητη ισχύ για την απογείωση. Η τροφοδοσία θα γίνεται από μια γιγαντιαία δεξαμενή καυσίμου που θα περιέχει πάνω από τρία εκατομμύρια λίτρα υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου.

Ο ρόλος του Space Launch System είναι να μεταφέρει στο διάστημα το σκάφος Orion, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή του πυραύλου και μέσα βρίσκονται οι αστροναύτες.

Σε περίπτωση που κάτι πήγαινε στραβά κατά τα πρώτα στάδια της εκτόξευσης, το Σύστημα Διακοπής Εκτόξευσης, που βρίσκεται στην κορυφή του πυραύλου, θα μετέφερε τους αστροναύτες σε ασφαλές μέρος. Η εκτόξευση είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα μέρη της αποστολής αφού όλα πρέπει να πάνε τέλεια.

Ήδη οι αστροναύτες της αποστολής έχουν ενημερώσεις τις οικογένειές τους για τους κινδύνους που ενέχει η αποστολή.

«Όλοι έχουμε κάποιον, έναν αστροναύτη, που θα βρίσκεται δίπλα στα μέλη της οικογένειάς μας όταν παρακολουθούν την εκτόξευση, η οποία μπορεί να είναι μια στιγμή ταυτόχρονα συναρπαστική και τρομακτική», λέει ο πιλότος της αποστολής, Βίκτορ Γκλόβερ.

Ο Γκλόβερ είναι ένας από τους τέσσερις αστροναύτες -τρεις Αμερικάνοι και ένας Καναδός- που εκπαιδεύονται για την Artemis II για πάνω από δύο χρόνια. Έχουν δεκαετίες εμπειρίας αν και ένας από αυτούς δεν έχει πάει ποτέ στο διάστημα.

Τα μέλη της αποστολής: Ο βετεράνος που φοβάται τα ύψη στη Γη, αυτός που «ξέρει τα πάντα», η ηλεκτρολόγος μηχανικός και ο πιλότος με τα μπισκότα

«Πρόκειται για δοκιμαστική αποστολή και είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο… Θα είναι καταπληκτικό», λέει στο BBC ο επικεφαλής, Ριντ Γουίσμαν. Ο 50χρονος είναι βετεράνος του ναυτικού, έχει περάσει στο διάστημα 6 μήνες και έχει εμπειρία ως αστροναύτης 16 χρόνια. Ο Ριντ λέει πως από πάντα αγαπούσε τις πτήσεις αλλά όταν βρίσκεται στο έδαφος φοβάται τα ύψη.

Ο 49χρονος Βίκτορ Γκλόβερ είναι ο πιλότος της αποστολής, έχει εμπειρία 12 ετών και έχει περάσει στο διάστημα 6 μήνες. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας, το διακριτικό του Βίκτορ ήταν «IKE», που σημαίνει «I Know Everything» (Ξέρω τα πάντα).

Η 47χρονη Κριστίνα Κοχ είναι ειδική στην αποστολή, ηλεκτρολόγος μηχανικός, που έχει εμπειρία 12 ετών και έχει παραμείνει στο διάστημα για ένα χρόνο. Η Κριστίνα έγραψε ιστορία συμμετέχοντας στην πρώτη διαστημική έξοδο με αποκλειστικά γυναικείο πλήρωμα, ενώ βρισκόταν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).

Ο 50χρονος Τζέρεμι Χάνσεν που ήταν πιλότος μαχητικού, έχει εμπειρία 16 ετών αλλά δεν έχει περάσει ποτέ χρόνο στο διάστημα. Λέει πως θα πάρει στο ταξίδι προς τη Σελήνη του σιρόπι και μπισκότα σφενδάμου.

«Φτάνεις σε ένα σημείο όπου δεν χρειάζεται πια να επικοινωνείς - απλώς ακούς ό,τι συμβαίνει, και οι τέσσερίς μας παρακολουθούμε ο ένας τον άλλον και την αποστολή και δεν χρειάζεται να μιλήσουμε - απλώς ξέρουμε», λέει ο Ριντ.

Η ζωή στο Orion, για πρώτη φορά τουαλέτα σε διαστημικό σκάφος

Οι αστροναύτες θα περάσουν τη δεκαήμερη αποστολή τους στο Orion που έχει πλάτος περί τα πέντε μέτρα και ύψος τρία μέτρα.

Το σχήμα του είναι κωνικό και η κορυφή επίπεδη. Το εξωτερικό είναι καλυμμένο με λευκά κεραμικά πλακίδια και ένα ζευγάρι μικρών τετράγωνων παραθύρων. Έξω από αυτά τα παράθυρα υπάρχουν δύο ακόμη μικρότερα.

Υπάρχουν διάφορα μαύρα και γκρι κυκλικά σημεία σύνδεσης διάσπαρτα στο εξωτερικό του οχήματος. Το καμπύλο κάτω τμήμα είναι καλυμμένο με μεγαλύτερα, μπεζ πλακίδια που σχηματίζουν την θερμική ασπίδα.

Για να συνηθίσουν να ζουν σε έναν τόσο περιορισμένο χώρο, το πλήρωμα περνάει όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο μαζί. «Αρχίζω να νιώθω λίγο αμήχανα για το ύψος μου. Ο Καναδάς ανέλαβε μεγαλύτερο μερίδιο από το κανονικό του στην αποστολή, αναθέτοντάς μου αυτή τη θέση», λέει ο Τζέρεμι Χάνσεν που έχει ύψος 1,88.

Το Orion μοιάζει με τα σκάφη που χρησιμοποιήθηκαν στις αποστολές «Απόλλων» αλλά το εσωτερικό του είναι πολύ διαφορετικό. Μέσα σε αυτό τον μικρό χώρο τα μέλη της διαστημικής αποστολής θα εργάζονται, θα γυμνάζονται, θα τρώνε και θα κοιμούνται.

Εντός υπάρχουν τέσσερα καθίσματα για την εκτόξευση τα οποία, μόλις μπουν σε τροχιά, θα τα αποθηκεύσουν για να ανοίξει ο χώρος. Ελλείψει βαρύτητας, όλες οι επιφάνειες του Orion θα είναι προσβάσιμες. Εντός του σκάφους υπάρχει γλυκό νερό για να πιουν τα μέλη της αποστολής αλλά και για την ενυδάτωση των τροφίμων. Μάλιστα, ο κάθε αστροναύτης έχει επιλέξει τα αγαπημένα του γεύματα για το δεκαήμερο ταξίδι.

Κάτω από την καταπακτή υπάρχει ένα σκαλοπάτι που θα λειτουργεί ως όργανο γυμναστικής. Οι αστροναύτες θα κάνουν κάθε μέρα 30 λεπτά καρδιαγγειακή άσκηση και άσκηση αντίστασης.

Όμως, ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι του εξοπλισμού βρίσκεται κρυμμένο κάτω από το δάπεδο. Πρόκειται για μια τουαλέτα – κάτι που δεν είχαν οι αστροναύτες του «Απόλλων» πριν από 50 χρόνια. Έχει σχεδιαστεί ειδικά για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της χρήσης του μπάνιου στο διάστημα όμως δεν προσφέρει ιδιαίτερη ιδιωτικότητα.

«Στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, η τουαλέτα είναι πολύ πιο απομονωμένη. Η δική μας τουαλέτα… βρίσκεται στο πάτωμα. Είμαστε όλοι στριμωγμένοι εκεί μέσα, οπότε όποιο θόρυβο κι αν κάνει, θα τον ακούνε όλοι. Οπότε, ναι, είναι διαφορετικό», λέει η Κριστίνα Κοχ.

Η αποστολή προς τη Σελήνη και η επιστροφή θα διαρκέσει περίπου 10 ημέρες. Το «περίπου» οφείλεται στο ότι εξαρτάται από την ακριβή ώρα της εκτόξευσης και τις θέσεις της Γης και της Σελήνης.

Το Orion ενσωματωμένο στο Space Launch System / Φωτογραφία Reuters

70.000 χιλιόμετρα μακριά από τη ΓηΤην πρώτη ημέρα της αποστολής, οι αστροναύτες θα βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Θα βρίσκονται σε ύψος περίπου 70.000 χιλιομέτρων. Άξιο αναφοράς είναι πως ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός βρίσκεται περίπου 400 χιλιόμετρα πάνω από τον πλανήτη μας.

«Πιστεύω ότι θα χρειαστεί να προσαρμοστούμε λίγο όταν φτάσουμε εκεί πάνω… Θα μάθω πώς να αιωρούμαι και να πετάω και να χτυπάω σε πράγματα. Και μάλλον θα χρειαστώ λίγη βοήθεια», λέει ο Χάνσεν.

Οι αστροναύτες θα ελέγξουν επίσης τα ζωτικά συστήματα υποστήριξης του διαστημικού σκάφους και να πραγματοποιήσουν την πρώτη δοκιμαστική πτήση του Orion. Περίπου τρεις ώρες μετά την έναρξη της πτήσης, το ανώτερο στάδιο του πυραύλου (Interim Cryogenic Propulsion Stage ICPS) θα αποσυνδεθεί από το Orion.

Το τεστ και η πορεία προς τη Σελήνη

Στη συνέχεια, το πλήρωμα θα χειριστεί χειροκίνητα το Orion, πλησιάζοντας και απομακρύνοντας το από το ICPS, για να δει πώς συμπεριφέρεται το σκάφος. Είναι μια ευκαιρία για εξάσκηση ενόψει των μελλοντικών αποστολών πρόσδεσης.

Η ομάδα θα κληθεί να πάρει απόφαση για το αν θα επιστρέψει στη Γη αναλόγως των προβλημάτων που ενδέχεται να προκύψουν. Όσο οι αστροναύτες βρίσκονται κοντά στη Γη, η επιστροφή είναι σχετικά απλή, σε περίπτωση που προκύψουν προβλήματα που δεν μπορούν να επιλυθούν. Γι’ αυτό το κέντρο ελέγχου της αποστολής πρέπει να είναι απολύτως βέβαιο πριν δώσει το πράσινο φως για τον ελιγμό που ονομάζεται «εκτόξευση για διασεληνιακή τροχιά».Πρακτικά, τότε θα ενεργοποιηθεί στο Orion ο κύριος κινητήρας που θα του δώσει τη δυνατότητα να ξεφύγει από τη βαρύτητα της Γης και να ξεκινήσει το ταξίδι του προς τη Σελήνη.

Μόλις ξεκινήσουν, η επιστροφή δεν θα είναι εύκολη ούτε γρήγορη – οι αστροναύτες έχουν πλέον δεσμευτεί σε ένα μακρύ ταξίδι γύρω από τη Σελήνη και πίσω.

Πειράματα στους αστροναύτες και ο κίνδυνος ηλιακής καταιγίδας

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το πλήρωμα θα συνεχίσει να αξιολογεί τα συστήματα του διαστημικού σκάφους, αλλά και οι ίδιοι οι αστροναύτες θα υποβληθούν σε αξιολόγηση και παρακολούθηση. Αποτελεί μια ευκαιρία να χρησιμοποιηθεί το πλήρωμα ως πειραματόζωα: τα πειράματα που θα διεξαχθούν επί του σκάφους θα αποκαλύψουν πώς επηρεάζεται ο οργανισμός τους σε τόσο μεγάλη απόσταση από τη Γη.

Η ακτινοβολία αποτελεί βασικό λόγο ανησυχίας, καθώς ο Ήλιος μπορεί να εκτοξεύει επιβλαβή σωματίδια. Οι αστροναύτες θα φέρουν μια συσκευή που ονομάζεται δοσομετρητής για να δουν σε πόση ακτινοβολία εκτίθενται. Θα εξασκηθούν επίσης στη χρήση του καταφυγίου ακτινοβολίας, το οποίο βρίσκεται κάτω από το δάπεδο του διαστημικού σκάφους. Ταυτόχρονα το πλήρωμα πρέπει να γνωρίζει πώς να εισέλθει γρήγορα σε αυτό σε περίπτωση που ανιχνευθεί ηλιακή καταιγίδα.

Μια άλλη προπόνηση για την προετοιμασία ενόψει απρόβλεπτων καταστάσεων θα περιλαμβάνει την ένδυση από τους αστροναύτες των φωτεινών πορτοκαλί διαστημικών στολών τους, που ονομάζονται Orion Crew Survival System (OCSS).

Αυτές οι στολές φοριούνται για την προστασία του πληρώματος κατά την εκτόξευση και την επανείσοδο, ενώ λειτουργούν και ως ζωτικής σημασίας προστασία σε περίπτωση που προκύψει πρόβλημα με την κάψουλα. Η στολή είναι σαν ένα μικροσκοπικό διαστημικό σκάφος που φοριέται, το οποίο βρίσκεται υπό πίεση και διαθέτει ενσωματωμένα συστήματα υποστήριξης ζωής.

Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης κατά τη διάρκεια της πτήσης προς ή από τη Σελήνη, οι αστροναύτες θα φορούν γρήγορα τη στολή – η διαστημική στολή έχει σχεδιαστεί για να τους κρατήσει ζωντανούς για έως και έξι ημέρες, καθώς επιστρέφουν στη Γη.

Το πλήρωμα θα συμμετάσχει επίσης σε δοκιμές για τη μελέτη της ισορροπίας και της μυϊκής τους απόδοσης, καθώς και των αλλαγών στο μικροβίωμα τους, αλλά και της υγείας των ματιών και του εγκεφάλου τους. Δείγματα σάλιου, που θα αποτυπώνονται σε ειδικό χαρτί, θα λαμβάνονται επίσης πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την αποστολή, για την ανάλυση του ανοσοποιητικού τους συστήματος, το οποίο μπορεί να αποδυναμωθεί στο διάστημα.

«Ένα συναρπαστικό στοιχείο του διαστημικού περιβάλλοντος είναι ότι μεταβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού μας και αυτό είναι πραγματικά σημαντικό για εμάς και τους συναδέλφους μας. Πολλοί από εμάς έχουμε βιώσει αυτά τα φαινόμενα όταν πήγαμε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), και θα πρέπει να τα έχουμε υπό έλεγχο για τις αποστολές μεγάλης διάρκειας», δηλώνει η Κριστίνα Κοχ.

Αντικρίζοντας τη Σελήνη: Τα ανθρώπινα μάτια είναι ένα από τα καλύτερα επιστημονικά όργανα που διαθέτουμε

Αν όλα πάνε σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα φτάσει η στιγμή που η ανθρωπότητα περιμένει για πάνω από 50 χρόνια: η επιστροφή στη Σελήνη. Οι αστροναύτες θα πετάξουν γύρω από την αθέατη πλευρά (την πλευρά που δεν μπορούμε να δούμε από τη Γη) σε απόσταση μεταξύ 6.500 και 9.500 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Σελήνης.

Το Orion θα στραφεί προς τη Σελήνη για την καλύτερη δυνατή θέα. Το πλήρωμα θα έχει στη διάθεσή του τρεις ολόκληρες ώρες για την παρατήρηση της Σελήνης: για να την παρατηρήσει, να φωτογραφίσει και να μάθει περισσότερα για τη γεωλογία, κάτι που θα βοηθήσει στον σχεδιασμό και την προετοιμασία μιας μελλοντικής προσγείωσης.

«Ανάλογα με την ώρα της εκτόξευσης, ανάλογα με τον φωτισμό της αθέατης πλευράς της Σελήνης… Θα μπορούσαμε να δούμε τμήματα της Σελήνης που δεν έχουν δει ποτέ ανθρώπινα μάτια. Και είτε το πιστεύετε είτε όχι, τα ανθρώπινα μάτια είναι ένα από τα καλύτερα επιστημονικά όργανα που διαθέτουμε», τονίζει η Κοχ.

Από αυτό το σημείο με την καλύτερη θέα, θα μπορούν να δουν τη Γη και τη Σελήνη μαζί από τα παράθυρα του Orion, με τον δορυφόρο να βρίσκεται στο προσκήνιο και τον πλανήτη μας στο βάθος.

Τι θα πάρουν οι αστροναύτες

Σε κάθε αστροναύτη επιτράπηκε να φέρει αντικείμενα στο σκάφος για αυτή τη μοναδική στιγμή της αποστολής. Ο Βίκτορ Γκλόβερ επέλεξε μια Βίβλο και μερικά οικογενειακά κειμήλια, η Κριστίνα Κοχ χειρόγραφες σημειώσεις από αγαπημένα της πρόσωπα, ενώ ο Τζέρεμι Χάνσεν θα φέρει μερικά μενταγιόν με θέμα τη Σελήνη που ανήκουν στη σύζυγό του και στις τρεις κόρες του.

Ο Ριντ Γουίσμαν επέλεξε κάτι πολύ απλό: «Έχω ένα λευκό φύλλο χαρτί, ένα στυλό και ένα μολύβι και ανυπομονώ να γράψω μερικές σκέψεις πάνω του. Δεν ξέρω τι να περιμένω και δεν θέλω να πάω εκεί με προκαταλήψεις».

Θα χαθεί η επικοινωνία: «Θα μου άρεσε πολύ αν οκτώ δισεκατομμύρια άτομα μπορούσαν να ενωθούν και απλώς να ελπίζουν και να προσεύχονται»

Όμως, ενώ οι αστροναύτες θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν τη Σελήνη κατά τη διάρκεια της πτήσης τους γύρω από αυτήν, θα είναι μια στιγμή έντασης τόσο για το κέντρο ελέγχου της αποστολής όσο και για όλους όσους παρακολουθούν την αποστολή από το σπίτι τους. Καθώς οι αστροναύτες θα πετούν πίσω από τη Σελήνη, θα χάσουν την επικοινωνία με τη Γη για 30 έως 50 λεπτά.

«Ενώ δεν θα μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τον πλανήτη και τους φίλους μας που βρίσκονται ακόμη και στο διάστημα, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, θα μου άρεσε πολύ αν ολόκληρος ο κόσμος, αυτά τα οκτώ δισεκατομμύρια άτομα, μπορούσαν να ενωθούν και απλώς να ελπίζουν και να προσεύχονται για να λάβουμε το σήμα και να επανέλθουμε σε επαφή με όλους», λέει ο Βίκτορ Γκλόβερ.

Μόλις το κέντρο ελέγχου της αποστολής πάρει σήμα και αποκατασταθεί η επικοινωνία, θα έρθει η ώρα για τους αστροναύτες να ξεκινήσουν το ταξίδι της επιστροφής.

Η επικίνδυνη επιστροφή

Η επιστροφή θα διαρκέσει άλλες τέσσερις ημέρες. Όμως, το τελευταίο στάδιο της αποστολής είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα.
Για αυτόν τον τελικό ελιγμό, το διαστημικό σκάφος θα αποσπαστεί από το υπόλοιπο διαστημικό σκάφος και η κάψουλα θα στραφεί έτσι ώστε η θερμική ασπίδα της να δεχτεί το κύριο βάρος των καυτών θερμοκρασιών που δημιουργούνται κατά την επανείσοδο και να διατηρήσει τους αστροναύτες ασφαλείς στο εσωτερικό.

Το διαστημικό σκάφος θα διαπεράσει την ατμόσφαιρα της Γης με ταχύτητα 40.000 χιλιόμετρα την ώρα, αντέχοντας θερμοκρασίες περίπου 2.700 βαθμούς Κελσίου.

Έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στη θερμική ασπίδα – η οποία υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια της πρώτης μη επανδρωμένης αποστολής Artemis. Ωστόσο, ρυθμίζοντας τη γωνία της επανεισόδου, οι μηχανικοί είναι σίγουροι ότι έχουν επιλύσει το πρόβλημα.

Μόλις το διαστημικό σκάφος περάσει με ασφάλεια, θα ανοίξουν μια σειρά αλεξίπτωτων για να επιβραδύνουν την ταχύτητά του. Οι αστροναύτες θα προσθαλασσωθούν στον Ειρηνικό Ωκεανό, ανοιχτά των ακτών της Καλιφόρνιας, όπου θα τους περιμένει ομάδα διάσωσης.

Η κάψουλα μπορεί να προσγειωθεί όρθια, ανάποδα ή στο πλάι και φωτεινοί πορτοκαλί αερόσακοι θα φουσκώσουν για να τη βοηθήσουν να γυρίσει σε όρθια θέση, ώστε το πλήρωμα να μπορέσει να βγει με ασφάλεια.

Ο Βίκτορ Γκλόβερ λέει ότι η επιστροφή στο σπίτι είναι το μέρος της αποστολής για το οποίο είναι πιο ενθουσιασμένος: «Ανυπομονώ πραγματικά να δω αυτά τα τρία όμορφα αλεξίπτωτα και την προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ξέρω ότι τότε η γυναίκα μου θα πάρει την πρώτη της πραγματική, βαθιά ανάσα και αυτό σημαίνει πολλά για μένα. Είναι μια πολύ δύσκολη δοκιμασία για τις οικογένειες, και γι’ αυτό ξέρω ότι αυτή η στιγμή θα είναι πραγματικά ξεχωριστή για εκείνη και αυτό την κάνει ξεχωριστή και για μένα».

Με την αποστολή τους να έχει ολοκληρωθεί, οι αστροναύτες θα επιστρέψουν στη Γη. Θα είναι η πρώτη τους ευκαιρία να πατήσουν ξανά σε στερεό έδαφος και να αναπολήσουν το ταξίδι της ζωής τους. Θα έχουν ενταχθεί σε μια ελίτ ομάδα: μόνο 27 αστροναύτες έχουν πετάξει γύρω από τη Σελήνη.

Αλλά αυτό είναι μόνο η αρχή των αποστολών Artemis. Τα δεδομένα και τα επιστημονικά στοιχεία που θα συλλεχθούν θα μελετηθούν διεξοδικά, καθώς τα επόμενα βήματα θα είναι ακόμη πιο απαιτητικά: η επιστροφή ανθρώπων στην επιφάνεια της Σελήνης, αλλά αυτή τη φορά για να μείνουν.

Συνέχεια...

Κληρώνει για τον κατώτατο μισθό – Οι αυξήσεις και ποια επιδόματα θα επηρεαστούν

Νέα αύξηση του κατώτατου μισθού έρχεται για τους εργαζόμενους. Πρόκειται για την έκτη αύξηση του κατώτατου μισθού από το 2022. Τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού θα εισηγηθούν αύριο, Πέμπτη, στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η νέα αύξηση, η οποία θα εφαρμοστεί από την 1η Απριλίου, διαμορφώθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας και των επιχειρήσεων όλων των βαθμίδων, ενώ στόχος παραμένει ο βασικός μισθός να ανέλθει στα 950 ευρώ το 2027.

Τα τελευταία χρόνια η ελάχιστη αμοιβή έχει αυξηθεί σταδιακά από τα 650 ευρώ που ήταν το 2019, στα 880 ευρώ, δηλαδή κατά 35,4%. Αυτό ισοδυναμεί με 3.220 ευρώ μεικτά σε ετήσια βάση, που σημαίνει ότι όσοι αμείβονται με τον βασικό μισθό σήμερα, προτού συνυπολογιστεί η επικείμενη νέα αύξηση, βάζουν στο πορτοφόλι τους επιπλέον πέντε βασικούς μισθούς του 2019.

Δύο πηγές με γνώση των υπολογισμών που έχει κάνει το οικονομικό επιτελείο σημείωσαν η σωρευτική τόνωση του κατώτατου μισθού μετά τις πέντε αυξήσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί έως σήμερα υπερβαίνει σαφώς τον αντίστοιχο πληθωρισμό, που σημαίνει ότι το πραγματικό εισόδημα των χαμηλόμισθων έχει ενισχυθεί.

Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι οι αλλεπάλληλες αυξήσεις του βασικού μισθού δεν έχουν επηρεάσει την πτωτική πορεία της ανεργίας, η οποία τον Ιανουάριο διαμορφώθηκε στο 7,7%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Πρόκειται για την καλύτερη επίδοση από το 2008 και συνιστά πτώση 2,1 μονάδων σε σχέση με το 9,8% που καταγράφηκε έναν χρόνο νωρίτερα, τον Ιανουάριο του 2024. Σύμφωνα με τη νεότερη ετήσια έκθεση του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», μεταξύ 2019 και 2025 έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 563.000 θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα. 

Με βάση την Ελληνική Στατιστική Αρχή οι απασχολούμενοι τον Ιανουάριο ξεπέρασαν τα 4,4 εκατομμύρια, που αποτελεί υψηλό 16ετίας.

Μέτρα για την ενίσχυση του εισοδήματος

Κυβερνητική πηγή που έχει εικόνα των αυριανών ανακοινώσεων τόνισε πως η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού είναι μία ακόμα «ψηφίδα» στις πολιτικές για αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος του μέσου πολίτη, στον απόηχο της ψήφισης της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για τις συλλογικές διαπρατευσεις, της συνεχιζόμενης αύξησης των δηλωθεισών υπερωριών χάρη στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, της της οριζόντιας μείωσης συντελεστών για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα που ισχύει από φέτος και του «ψαλιδίσματος» των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες σωρευτικά.

Ενδεικτικό της σημασίας των παραπάνω παρεμβάσεων είναι ότι το 2025 δηλώθηκαν 2,7 εκατομμύρια περισσότερες ώρες υπερωριακής απασχόλησης συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, ενώ μία από τις δύο πρώτες συλλογικές συμβάσεις που υπογράφηκαν μετά την ψήφιση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας αφορά τον κλάδο του επισιτισμού, έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες στη χώρα μας, και προβλέπει αυξήσεις μισθών έως 25% σε σχέση με τον κατώτατο.

Αυξάνονται αποδοχές στο Δημόσιο και επιδόματα

Εκτός της θετικής επίδρασης στο εισόδημα, η αύξηση του βασικού μισθού έχει και έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς συμπαρασύρει προς τα πάνω σειρά σημαντικών παροχών, όπως το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, τα «ξεπαγωμένα» πλέον επιδόματα των τριετιών για τους παλαιότερους εργαζόμενους και το επίδομα γονικής άδειας. Επηρεάζεται επίσης, έμμεσα, η προσαύξηση για υπερωριακή εργασία.

Το μέτρο δεν αφορά μόνο τον ιδιωτικό τομέα, καθώς οι αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων αναπροσαρμόζονται πλέον αναλογικά με την αύξηση του βασικού μισθού. Άρα, από τη μισθοδοσία Απριλίου και οι δημόσιοι υπάλληλοι θα δουν βελτίωση των απολαβών τους.

Συνέχεια...

Τετρακόσια παιδιά τραυματίστηκαν με τα πατίνια σε έναν χρόνο: Ανήλικοι περνούν με κόκκινο και καταλήγουν στα νοσοκομεία και την Εντατική

Σήμα κινδύνου από γιατρούς και νοσηλευτές, που καθημερινά βλέπουν πολλά παιδιά να νοσηλεύονται με σοβαρά τραύματα μετά από ατύχημα με ηλεκτρικό πατίνι - Το χάος που επικρατεί στην Ελλάδα και τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρώπη για τη χρήση τους

Στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία» ο 14χρονος ο οποίος έδινε μάχη για τη ζωή του, μετά από πτώση από ηλεκτρικό πατίνι, βγαίνει νικητής. Δεν είναι, όμως, ούτε ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος που πέρασε την πόρτα νοσοκομείου μετά από ένα ατύχημα με πατίνι. Οι γιατροί λένε ότι τα περιστατικά τραυματισμών ανηλίκων -συχνά αρκετά βαριά- που καταλήγουν στα νοσοκομεία όλης της χώρας είναι «αρκετές εκατοντάδες».

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλης Γιαννάκος δηλώνει ότι «δεκάδες ανήλικα παιδιά προσέρχονται στα παιδιατρικά νοσοκομεία τραυματισμένα, σοβαρά ή λιγότερο σοβαρά, από πατίνια. Κάτι πρέπει να διορθωθεί στην οδήγηση και τα μέτρα προστασίας». Επίσης, ο διευθυντής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας Κώστας Μπαργιώτας, που έχει μιλήσει για καθημερινή παρουσία τραυματισμένων παιδιών στην εφημερία, περιγράφει το χάος που επικρατεί στους δρόμους. «Κάθε μέρα στην εφημερία βλέπουμε τραυματισμένα παιδιά, και όχι μόνο. Στον δρόμο η κατάσταση με τα δίκυκλα είναι πλέον αφόρητη, τόσο με τα ποδήλατα όσο και με τα πατίνια. Ολοι οδηγούν αντίθετα στο ρεύμα, ελίσσονται ανάμεσα στα αυτοκίνητα, με αντίθετη φορά εννοείται, και πετάγονται από το πουθενά. Το μόνο που είναι μεγαλύτερο από την αναρχία στον δρόμο είναι η αδιαφορία των Αρχών», τονίζει ο δρ Μπαργιώτας.

Διαθέσιμα στοιχεία

Το πόσοι είναι οι ανήλικοι, αλλά και οι ενήλικοι, που τραυματίζονται με τα e-scooters είναι μάλλον αδύνατον να το προσδιορίσει κανείς. Και αυτό γιατί στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες, δεν τηρούνται λεπτομερή στατιστικά. Επιπλέον, ακόμα κι αν γινόταν αυτό, θα ήταν πολύ δύσκολο να έχουμε πραγματικούς αριθμούς, αφού, ιδίως στις περιπτώσεις ανηλίκων, η πραγματική αιτία του ατυχήματος δεν δηλώνεται ποτέ.

Στα πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, το 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια στην Ελλάδα: 2 θανατηφόρα, 4 σοβαρά και 103 ελαφρά. Για το α’ δίμηνο του 2026 αναφέρονται ήδη 17 ατυχήματα, από τα οποία 1 σοβαρό και 16 ελαφρά. Αυτά τα στοιχεία όμως αφορούν όλους τους χρήστες, όχι μόνο ανηλίκους. Αν το μετατρέψουμε σε ρυθμό εμφάνισης αυτό, τα 109 ατυχήματα του 2025 αντιστοιχούν περίπου σε 9,1 ατυχήματα τον μήνα και περίπου 0,30 ατυχήματα την ημέρα, δηλαδή περίπου 1 ατύχημα κάθε 3,3 ημέρες. Υπολογίζεται ότι σε έναν χρόνο χρειάστηκε να πάνε στο νοσοκομείο για μικρά ή μεγάλα τραύματα 400 παιδιά που οδηγούσαν πατίνια. Για το α’ δίμηνο του 2026 τα 17 ατυχήματα σε 59 ημέρες αντιστοιχούν περίπου σε 0,29 ατυχήματα την ημέρα, πολύ κοντά στον ρυθμό του 2025.

Χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα είναι η περίπτωση της 14χρονης που είχε εντοπιστεί αναίσθητη και αιμόφυρτη -και μάλιστα από νοσηλεύτρια ΜΕΘ του Παίδων «Αγία Σοφία» που πέρναγε τυχαία από το σημείο- σε δρόμο στο κέντρο της Αθήνας τα Χριστούγεννα. Η μαθήτρια μεταφέρθηκε στο Παίδων με θλαστικά τραύματα στο κεφάλι και όλοι θεωρούσαν πως την είχε παρασύρει κάποιος ασυνείδητος οδηγός καθώς εκείνη είχε βγει να πει τα κάλαντα και την εγκατέλειψε. Μόνο όταν συνήλθε το κορίτσι εξιστόρησε πώς τραυματίστηκε. Οτι δηλαδή βρήκε ένα ενεργοποιημένο ηλεκτρικό πατίνι, το πήρε για βόλτα και έπεσε μόνη της και χτύπησε στο κεφάλι.

Το «ευχάριστο» είναι ότι δεν έχουμε θύματα. Από ανηλίκους, δηλαδή, καθώς -ως χώρα- είμαστε «τυχεροί» σε αυτό τον τομέα. Στην Ελλάδα θρηνούμε κατά μέσο όρο 2 άτομα κατ’ έτος από ηλεκτρικά πατίνια και είναι συνήθως ενήλικα. Φέτος το μόνο θανατηφόρο τροχαίο που καταγράφεται με τέτοιο όχημα είναι τον Φεβρουάριο στο Παγκράτι με θύμα 48χρονο, ο οποίος εξετάζεται αν υπέστη καρδιακή ανακοπή πριν ή κατά τη διάρκεια της πτώσης του με το πατίνι. Πιο πρόσφατο περιστατικό είναι ο θάνατος 50χρονου στις Σέρρες, όταν συγκρούστηκε το πατίνι του με διερχόμενο αυτοκίνητο. Πέρυσι θανατηφόρα με πατίνια έγιναν στην Πάρο (ο νεκρός ήταν 26 ετών) και τη Μύκονο (42 ετών). Και δεν ήταν τα μόνα.

Η πρόσφατη έρευνα

Τροχαία ατυχήματα με τραυματισμούς αναβατών ή πεζών συμβαίνουν καθημερινά. Και όχι, φυσικά, μόνο στην Ελλάδα. Το κακό είναι ότι, επειδή η μικροκινητικότητα είναι κάτι πολύ καινούριο σε όλη την Ευρώπη, δεν τηρούνται χωριστά στοιχεία ανά χώρα και ανά μέσο μικροκινητικότητας.

Από την άλλη, στοιχεία τηρεί, συνεργαζόμενος με άλλους φορείς, ο οργανισμός Micro-mobility for Europe (MmfE). Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού για το 2024 (πιο πρόσφατη έρευνα), ο κίνδυνος που διατρέχει να τραυματιστεί κανείς με οχήματα μικροκινητικότητας (e-scooters και e-bikes) μειώθηκε κατά 7,9% σε σύγκριση με το 2023 και κατά 29,8% σε σύγκριση με το 2021. Ο κίνδυνος τραυματισμού, σημειώνει ο MmfE, είναι κατά 36% μικρότερος στα ηλεκτρικά πατίνια από τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά ποδήλατα, με 7,1 τραυματισμούς ανά εκατομμύριο χιλιόμετρα για τα πατίνια έναντι 11,1 για τα ποδήλατα.

Βάσει προηγούμενων ερευνών του MmfE σε 39 χώρες για 240 εκατομμύρια διαδρομές ενοικιαζόμενων πατινιών σε περισσότερα από 461 εκατομμύρια διανυθέντα χιλιόμετρα, το 2021 το ποσοστό τραυματισμών ήταν 5,1 ανά 1 εκατομμύριο διανυθέντα χιλιόμετρα, ενώ αντίστοιχα το 2022 4,1, παρότι σε αυτό το διάστημα η ζήτηση για υπηρεσίες μικροκινητικότητας αυξήθηκε κατά 39%. Στη Γερμανία συνολικά 7 θάνατοι σχετιζόμενοι με ενοικιαζόμενα πατίνια καταγράφηκαν το 2021, διπλάσιοι σε ποσοστό απ’ ό,τι με ιδιόκτητα (0,03 θάνατοι/1 εκατομμύριο χιλιόμετρα). Στη Γαλλία καταγράφονται περίπου 4 θάνατοι και 284 τραυματισμοί από ηλεκτρικά πατίνια κατ’ έτος. Οσο ταχέως πάντως αναπτύσσεται η αγορά των ηλεκτρικών πατινιών στην Ελλάδα, τόσο αργά είναι τα αντανακλαστικά των κρατικών υπηρεσιών. Είναι, για παράδειγμα, συνηθισμένο το λεγόμενο «πείραγμα» των πατινιών που αυξάνει τις επιδόσεις τους και κυρίως την τελική ταχύτητά τους μέσω ενός απλού τσιπ που κάνει επαναπρογραμματισμό. Οι νεαροί, συχνά και ανήλικοι, διοργανώνουν μέχρι και κόντρες με τα πατίνια τους ή τραβούν βίντεο να κινούνται σε λεωφόρους με ταχύτητες άνω των 100 χιλιομέτρων ανά ώρα, ή απλά χρησιμοποιούν την «έξτρα» δύναμη των πατινιών για να μεταφέρουν έναν και δύο συμμαθητές τους με το πατίνι, το οποίο είναι αυστηρά μονοθέσιο. Φυσικά, τρόπος εντοπισμού του «πειράγματος» δεν υπάρχει στη χώρα μας.

Ο αντίλογος πάντως λέει ότι η αγορά είναι τόσο καινούρια και η κατάσταση στους ελληνικούς δρόμους τόσο χαώδης, που οι Αρχές δεν ξέρουν πού να πρωτοκοιτάξουν...

Για… επανεξέταση

Καθώς η στόχευση της κυβέρνησης είναι να μειωθούν οι θάνατοι και οι σοβαροί τραυματισμοί, η επιπλέον «ρύθμιση» των πατινιών είναι κάτι που μπαίνει σε δεύτερη φάση, επειδή είναι περίπλοκη νομικά και αφορά ένα μικρό -σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά- κομμάτι αστικής φύσεως περιστατικών. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι έχει εξεταστεί το ενδεχόμενο να τοποθετηθούν πινακίδες ή άλλα μοναδικά αναγνωριστικά στα ηλεκτρικά πατίνια, ώστε να βεβαιώνονται παραβάσεις του ΚΟΚ και να επιλύονται οι αστικές διαφορές σε ατυχήματα με υλικές ζημιές, όπως έχει γίνει στο εξωτερικό, όμως έχει αφεθεί στην άκρη για επανεξέταση.

Να σημειωθεί ότι δεν ξέρουμε καν με ακρίβεια πόσα ηλεκτρικά πατίνια κυκλοφορούν στη χώρα μας και πόσα από αυτά οδηγούνται από ενηλίκους με δίπλωμα, από ενηλίκους χωρίς και πόσα από ανηλίκους. Ξέρουμε ότι το συγκεκριμένο κομμάτι αγοράς αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό 40% και ότι, σύμφωνα με στοιχεία από ανεξάρτητες έρευνες ιδιωτικών εταιρειών, στην Ελλάδα μέχρι το 2020 κυκλοφορούσαν 125.000 ηλεκτρικά πατίνια, με τις πωλήσεις να κυμαίνονται περί τις 20.000 ετησίως. Στη χώρα μας μπορεί κανείς να αγοράσει πατίνι σε τιμές που εκκινούν από τα 85 ευρώ και φτάνουν μέχρι και τις 8.500 ευρώ, με τη μέση τιμή που επιλέγουν οι αγοραστές να κυμαίνεται μεταξύ 200-500 ευρώ. Αλλες έρευνες πάντως είναι πολύ πιο μετριοπαθείς, αναφέροντας ότι τα πατίνια που κινούνται σε μόνιμη βάση στην Ελλάδα δεν ξεπερνούν τα 5.000.

Τι προβλέπει ο ΚΟΚ

Σαφή κίνητρα, αλλά και όρια προβλέπει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας για τα οχήματα μικροκινητικότητας, και συγκεκριμένα τα ηλεκτρικά πατίνια. Για παράδειγμα, οι χρήστες τους υποχρεούνται να φέρουν κράνος και ανακλαστικό γιλέκο, απαγορεύεται να κινούνται σε δρόμους που έχουν όριο ταχύτητας άνω των 50 χλμ./ώρα και να κινούνται με ταχύτητα άνω των 25 χλμ./ώρα (άνω των 6 χλμ./ώρα αν είναι ανήλικοι).

Ο νέος ΚΟΚ μείωσε το όριο ταχύτητας στις κατοικημένες περιοχές στα 30 χλμ./ώρα ώστε να επιτραπεί στα οχήματα μικροκινητικότητας να κινούνται σε... περισσότερους δρόμους, ακόμη και σε κεντρικές λεωφόρους, με όρους όπως τα υπόλοιπα δίτροχα (μοτοσικλέτες κ.λπ.). Από την άλλη, όμως, θεσπίζει αυστηρότατες ποινές για τη μη τήρηση των ορίων ταχύτητας, τη μη χρήση κράνους κάνοντας αναφορά και στα οχήματα μικροκινητικότητας, την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και την αντικανονική προσπέραση.

Και αφού προσωποποιεί τις ποινές, δηλαδή πλέον δεν θα τιμωρεί ποτέ το όχημα (όπως συνέβαινε μέχρι τώρα με αφαίρεση της άδειας κυκλοφορίας) αλλά τον παραβάτη, θα είναι πλέον πολύ εύκολο και γρήγορο να βεβαιώνονται ποινές για παραβάσεις στους οδηγούς των ηλεκτρικών πατινιών. Με τις ποινές να είναι αυστηρότατες, προβλέποντας πρόστιμα που φτάνουν μέχρι και τα 10.000 ευρώ και ποινές φυλάκισης έως και 5 ετών, μπαίνουν στο παιχνίδι και οι οδηγοί των οχημάτων μικροκινητικότητας τους οποίους αφορά επίσης η κατηγορία παραβάσεων Ε3, δηλαδή οι υψηλής επικινδυνότητας παραβάσεις και η αντικοινωνική οδήγηση.

Απαγορεύεται αυστηρά η μεταφορά δεύτερου ατόμου στα οχήματα αυτά, ενώ οι οδηγοί υποχρεούνται να φορούν κράνος και αντανακλαστικό γιλέκο τις νυχτερινές ώρες - εκτός από τα φωτιστικά σώματα που οφείλει να έχει το e-scooter σε λειτουργία εμπρός και πίσω. Τα ηλεκτρικά πατίνια πρέπει να είναι εφοδιασμένα με κουδούνι, λευκό ή κίτρινο φως μπροστά και κόκκινο αντανακλαστικό φως πίσω. Απαγορεύεται κατά την οδήγησή τους η χρήση κινητού τηλεφώνου και ακουστικών, ενώ κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η χρήση κινητού με ανοιχτή ακρόαση εάν αυτό είναι στερεωμένο σε ειδική βάση στο ηλεκτρικό πατίνι.

Βάσει του ΚΟΚ, οι οδηγοί e-scooters υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τους ποδηλατόδρομους. Αν δεν υπάρχουν, υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το δεξί άκρο του οδοστρώματος. Σε χώρους όπου κυκλοφορούν πεζοί, οι οδηγοί υποχρεούνται να κινούνται με ταχύτητα ανάλογη των πεζών και να τους παραχωρούν προτεραιότητα. Οταν δημιουργείται εμπόδιο ή κίνδυνος, οι οδηγοί είναι υποχρεωμένοι να οδηγούν τα ηλεκτρικά οχήματα βαδίζοντας.

Πάντως, παρά τη σαφήνεια του ΚΟΚ για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κινούνται τα ηλεκτρικά πατίνια, οι στοχευμένοι έλεγχοι της Τροχαίας στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας έδειξαν αποθαρρυντικά αποτελέσματα.

Στην τελευταία «εξόρμηση» στη Θεσσαλονίκη, βεβαιώθηκαν 248 παραβάσεις μέσα σε ένα δεκαήμερο.

Τι ισχύει στο εξωτερικό

Στην Ευρώπη δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας για τα ηλεκτρικά πατίνια. Στην Ισπανία η έκρηξη της χρήσης πατινιών οδήγησε και σε έκρηξη των τροχαίων ατυχημάτων και τραυματισμών πεζών. Και με τη σειρά τους αυτά οδήγησαν σε νέους, αυστηρούς κανόνες που ισχύουν από τις 2 Ιανουαρίου. Βάσει αυτών, όλοι οι χρήστες ηλεκτρικών πατινιών και ποδηλάτων έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες οχημάτων. Υποχρεωτικά, λοιπόν, πρέπει να διαθέτουν ασφάλιση αστικής ευθύνης. Τα οχήματα θα πρέπει επίσης να φέρουν ορατή πινακίδα κυκλοφορίας ή ετικέτα που επιτρέπει την ταυτοποίησή τους.

Η Γερμανία ήταν από τις πρώτες χώρες που έθεσαν σαφές νομικό πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια, ήδη από το 2019, με ειδικό κανονισμό. Τα πατίνια θεωρούνται μηχανοκίνητα οχήματα μικρής ισχύος και η μέγιστη ταχύτητά τους περιορίζεται στα 20 χλμ./ώρα. Η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική. Ο οδηγός πρέπει να φέρει ειδικό ασφαλιστικό αυτοκόλλητο, το οποίο λειτουργεί πρακτικά ως απόδειξη κάλυψης και ανανεώνεται κάθε χρόνο. Δεν απαιτείται κλασική πινακίδα κυκλοφορίας, αλλά το αυτοκόλλητο είναι υποχρεωτικό και η απουσία του επισύρει πρόστιμα, ενώ ουσιαστικά υποκαθιστά την πινακίδα.

Στη Γαλλία τα ηλεκτρικά πατίνια εντάχθηκαν επίσημα στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας το 2019. Η μέγιστη ταχύτητα είναι 25 χλμ./ώρα. Η κυκλοφορία στα πεζοδρόμια απαγορεύεται. Η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική. Τέλος, στην Ιταλία ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας απαιτεί από τους οδηγούς πατινιών υποχρεωτική χρήση κράνους, ανεξαρτήτως ηλικίας, πινακίδα αναγνώρισης, ασφαλιστική κάλυψη και απαγόρευση εξόδου (με geofencing) από τα όρια του αστικού ιστού.

109 τροχαία

ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια καταγράφηκαν

στην Ελλάδα το 2025:

2 θανατηφόρα,

4 σοβαρά και 103 ελαφρά

17 ατυχήματα

έχουν ήδη καταγραφεί

για το α’ δίμηνο του 2026, από τα οποία

1 σοβαρό και 16 ελαφρά

109 ατυχήματα

του 2025 αντιστοιχούν περίπου σε 9,1 ατυχήματα τον μήνα και περίπου

0,30 ατυχήματα την ημέρα, δηλαδή 1 ατύχημα

κάθε 3,3 ημέρες

17 ατυχήματα

για το α’ δίμηνο του 2026

(59 ημέρες) αντιστοιχούν περίπου σε 0,29 ατυχήματα την ημέρα, πολύ κοντά

στον ρυθμό του 2025

2 άτομα

κατά μέσο όρο θρηνούμε

τον χρόνο από πατίνια στην Ελλάδα, συνήθως ενήλικα

125.000 ηλεκτρικά πατίνια

κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα μέχρι το 2020, με τις πωλήσεις να κυμαίνονται περί τις 20.000 ετησίως, σύμφωνα με στοιχεία από ανεξάρτητες έρευνες ιδιωτικών εταιρειών

Συνέχεια...

Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: «Χρόνια πολλά Ελλάδα» – Το μήνυμά της για την 25η Μαρτίου

Την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου τίμησε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ με μήνυμά της στα social media, σημειώνοντας ότι «το 1821, με σύνθημα “Ελευθερία ή Θάνατος”, οι Έλληνες άνοιξαν τον δρόμο τους προς την ανεξαρτησία».

Η πρέσβης των ΗΠΑ εστιάζει στον υψηλό συμβολισμό της ημέρας, αλλά και στις σχέσεις των δύο χωρών, ενώ εύχεται «χρόνια πολλά Ελλάδα» δημοσιεύοντας μία φωτογραφία με την γαλανόλευκη.

Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ γράφει συγκεκριμένα τα εξής:

Το 1821, με σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος», οι Έλληνες άνοιξαν τον δρόμο τους προς την ανεξαρτησία. Δύο αιώνες αργότερα, οι σχέσεις μεταξύ των δύο μεγάλων λαών μας, που βασίζονται στην πίστη, την ελευθερία και την πατριωτική αγάπη, είναι ζωντανές και συνεχώς αναπτυσσόμενες. Εύχομαι σε όλους τους Έλληνες μια ευτυχισμένη και ευημερούσα Ημέρα Ανεξαρτησίας και προσβλέπω σε όσα θα επιτύχουμε μαζί κατά το επόμενο έτος.

In 1821, under the rallying cry of “Freedom or Death,” Greeks forged their path to independence. Two centuries later, the relationship between our two great nations, rooted in faith, freedom, and love of country, is vibrant and expanding. I extend my best wishes to all Greeks for… pic.twitter.com/6SUdVIgpTq

— Ambassador Kimberly Guilfoyle (@USAmbassadorGR) March 25, 2026

Συνέχεια...

📺Λιμανάκια Βουλιαγμένης: Οπτικό υλικό του 34χρονου δύτη δείχνει τις προσπάθειες του να βγει έξω από το "πηγάδι του διαβόλου" (Βίντεο)

Εντοπίστηκε οπτικό υλικό από κάμερα που κατέγραφε την κατάδυση 34χρονου δύτη που χάθηκε από τα Λιμανάκια Βουλιαγμένη

Συνεχίζονται για τέταρτη ημέρα οι έρευνες για τον εντοπισμό του 34χρονου που χάθηκε από τα Λιμανάκια Βουλιαγμένης το μεσημέρι της περασμένης Κυριακής 22 Μαρτίου. Κατά την έρευνα, εντοπίστηκε οπτικό υλικό από τον εξοπλισμό του αγνοούμενου, από κάμερα που έφερε πάνω του και κατέγραφε την κατάδυση. Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε σήμερα ο ναύαρχος Λιμενικού Σώματος εν αποστρατεία, Νίκος Σπανός στο Live News και στον Νίκο Ευαγγελάτο, το οπτικό υλικό δείχνει την προσπάθεια του 34χρονου να βγει από το «πηγάδι του διαβόλου» όπου φαίνεται να είχε εγκλωβιστεί. Σημειώνεται ότι, στο σημείο όπου φαίνεται να βούτηξε ο 34χρονος δύτης, υπάρχει ταμπέλα που αναγράφει να μην καταδύεται κανείς κάτω από τα 30 μέτρα βάθος επειδή είναι επικίνδυνο. Όπως αναφέρουν πληροφορίες, ο άνδρας φέρεται να εγκλωβίστηκε σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο υποθαλάσσιο σημείο, το οποίο περιλαμβάνει ένα πηγάδι βάθους 28 μέτρων με σπηλαιώδεις σχηματισμούς και ισχυρά υπόγεια ρεύματα, παρά το γεγονός ότι απέχει λίγα μόλις μέτρα από την ακτή.

Βουλιαγμένη: Βρέθηκαν βατραχοπέδιλα και φιάλη οξυγόνου δίπλα στο "πηγάδι του διαβόλου"

Σημειώνεται πως, ένα γεγονός που εντείνει την ανησυχία είναι ότι εντοπίστηκε ένα μπλε βατραχοπέδιλο, μία φιάλη αναπνευστικής συσκευής και το υποβρύχιο καταδυτικό σκούτερ που βοηθάει κάποιον να καταδυθεί σε βαθιά νερά.

Από την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής έγινε γνωστό ότι ο δύτης είχε μαζί του και μία συσκευή που του παρείχε από τρεις έως και πέντε ώρες επιπλέον οξυγόνο.

Ο 34χρονος πιλότος, που είναι έμπειρος δύτης, πήγε για κατάδυση με φίλο του, ο οποίος ήταν αυτός που ενημέρωσε και τις Αρχές.

Τις προηγούμενες ημέρες, δύτες της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών, αλλά και εξειδικευμένοι σπηλαιολόγοι πραγματοποίησαν έρευνες, χωρίς αποτέλεσμα.

Από νωρίς το πρωί της Τετάρτης (25.03.2026), στην περιοχή βρέθηκαν συγγενείς και φίλοι του αγνοούμενου, οι οποίοι – όπως λένε – περιμένουν ένα θαύμα, ένεκα και της ημέρας, της 25ης Μαρτίου.

Οι έρευνες των ομάδων διάσωσης σταμάτησαν και θα συνεχιστούν πάλι αύριο, Πέμπτη (26/03).

Συνέχεια...

📺Ηράκλειο: Έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο υπό καταρρακτώδη βροχή (Βίντεο)

Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες, οι παρευρισκόμενοι έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο μπροστά από το άγαλμα του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Ελευθερίας στο Ηράκλειο

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης τελέστηκε μπροστά από το άγαλμα του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Ελευθερίας στο Ηράκλειο της Κρήτης, η επιμνημόσυνη δέηση, όπου οι παρευρισκόμενοι έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο υπό καταρρακτώδη βροχή ανήμερα της Εθνικής μας Επετείου, αγνοώντας τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες που οδήγησαν στην ακύρωση της καθιερωμένης μαθητικής και στρατιωτικής παρέλασης.

Η έντονη βροχόπτωση την 25η Μαρτίου δεν στάθηκε εμπόδιο για την παρουσία των τοπικών αρχών, της πολιτικής και εκκλησιαστικής ηγεσίας, οι οποίοι έδωσαν το «παρών» στην επιμνημόσυνη δέηση που τελέστηκε μπροστά από το άγαλμα του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Ελευθερίας. Τη δέηση πραγματοποίησε ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ευγένιος, σε μια λιτή αλλά ιδιαίτερα φορτισμένη ατμόσφαιρα, με τους παρευρισκόμενους να στέκονται κάτω από ομπρέλες, τιμώντας με ευλάβεια τη μνήμη των ηρώων.

Αμέσως μετά, παρά την καταρρακτώδη βροχή, άπαντες έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο, σκορπώντας ρίγη συγκίνησης και στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα ενότητας και σεβασμού στην ιστορική μνήμη. Η εικόνα της πλατείας, με τη βροχή να πέφτει ασταμάτητα και τους επισήμους να παραμένουν στις θέσεις τους, αποτύπωσε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το βαθύ συμβολισμό της ημέρας.

Συνέχεια...

😂Καρυστιανού για 25η Μαρτίου: Ως νέος Κολοκοτρώνης να φέρουμε.... τη δικαιοσύνη

Αναφορές στην - κατά την ίδια - ανάγκη ως «νέος Κολοκοτρώνης να αποτινάξουμε τον άλλης μορφής ζυγό που μας συνθλίβει και να φέρουμε την Ελευθερία και τη Δικαιοσύνη» περιλαμβάνει το μήνυμα της Μαρίας Καρυστιανού για την 25η Μαρτίου.

Ζητά παράλληλα το «προβάδισμα σε αυτόν τον αγώνα να δοθεί στους νέους» και εύχεται «Χρόνια Πολλά σε όσους δεν σκύβουν το κεφάλι και επιμένουν να στέκονται όρθιοι».

Όλο το μήνυμα της Μαρίας Καρυστιανού για την 25η Μαρτίου

25η Μαρτίου: Ημέρα Μνήμης, Ευθύνης, Ηρωισμού & μεγάλης Θρησκευτικής Εορτής!

Σήμερα ΤΙΜΟΥΜΕ τους ήρωες μας που αντί για απόγνωση προέταξαν ΔΥΝΑΜΗ & ΣΘΕΝΟΣ ΨΥΧΗΣ και μετουσίωσαν την ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ σε ΠΙΣΤΗ, ΣΥΜΠΝΟΙΑ & ΑΓΩΝΑ.

Έδωσαν το αίμα τους για την ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ μας και μας δίδαξαν να μην σκύβουμε το κεφάλι στην αδικία, στην υποδούλωση και τον αυταρχισμό.

Έχουμε όμως και εμείς χρέος ΝΑ ΦΑΝΟΥΜΕ ΑΝΤΑΞΙΟΙ στην πολύτιμη παρακαταθήκη που μας άφησαν!

ΝΑ αρνηθούμε τη λήθη και την αδικία!

ΝΑ πολεμάμε για την ελπίδα και την αλήθεια.

Ως νέος ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΝΑ αποτινάξουμε τον άλλης μορφής ζυγό που μας συνθλίβει και να φέρουμε την Ελευθερία και τη Δικαιοσύνη στην πολύπαθη πατρίδα μας και τους πολίτες της!

Το προβάδισμα σ’ αυτόν τον αγώνα στους ΝΕΟΥΣ, τη μόνη δύναμη που μπορεί να γκρεμίσει το σάπιο, το παλιό, το διαβρωμένο και να χαρίσει σε όλους μας την ελευθερία που τόσο πολύ ποθούμε!

Χρόνια Πολλά Ελληνίδες και Έλληνες, Χρόνια Πολλά Ελλάδα, Χρόνια Πολλά σε όσους δεν σκύβουν το κεφάλι και επιμένουν να στέκονται όρθιοι.

Συνέχεια...

📺Τα οπλικά συστήματα που παρουσιάστηκαν στη μεγαλειώδη στρατιωτική παρέλαση

Με υπερηφάνεια και δέος η Ελλάδα παρακολούθησε τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση της 25ης Μαρτίου, με την πρωτεύουσα να έχει «ντυθεί» στα γαλανόλευκα για την εθνική επέτειο.

Παρέλασαν, μεταξύ άλλων, πεζοπόρα τμήματα των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, τμήματα παραγωγικών σχολών των Ενόπλων Δυνάμεων και φυσικά το σώμα των Ευζώνων. Ωστόσο, την παράσταση «έκλεψαν» τα καινοτόμα τεχνολογικά οπλικά συστήματα που παρουσιάστηκαν φέτος αποτυπώνοντας με σαφή τρόπο τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων της πατρίδας μας στη νέα εποχή.

Νέα φιλοσοφία

Η νέα φιλοσοφία των Ενόπλων Δυνάμεων εδράζεται στη μεταρρύθμιση που είναι γνωστή ως «Ατζέντα 2030» καθώς και στο νέο Δόγμα Αποτροπής. Όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Εθνικής 'Άμυνας Νίκος Δένδιας, «με την Ατζέντα 2030 ως οδικό χάρτη βαθιάς μεταρρύθμισης, τη νέα Δομή Δυνάμεων, τον δωδεκαετή Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών και την εισαγωγή τεχνολογιών αιχμής, οικοδομούμε τις πιο ισχυρές και σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας».

Κεντρικός άξονας της νέας στρατηγικής προσέγγισης είναι η ανάπτυξη ενός εγχώριου αμυντικού οικοσυστήματος καινοτομίας και τεχνολογιών αιχμής, καθώς επίσης η ένταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις σύγχρονων οπλικών συστημάτων που ενισχύουν την αποτρεπτική ισχύ της χώρας.

Ειδικότερα, για πρώτη φορά το σύνολο του προσωπικού παρέλασε με τη νέα στολή του «Σύγχρονου Μαχητή», η οποία ενσωματώνει σύγχρονες προδιαγραφές και παρέχει προστασία, ευελιξία και ισχύ πυρός. Εξάλλου, όπως έχει τονίσει επανειλημμένα ο υπουργός Εθνικής 'Αμυνας Νίκος Δένδιας, «δεν νοούνται σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις χωρίς σύγχρονους μαχητές».

Νέα οπλικά συστήματα

Στην παρέλαση παρουσιάστηκε μια σειρά από σύγχρονα οπλικά συστήματα που αναβαθμίζουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων. Ανάμεσα σε αυτά, ξεχωρίζει το αντι-drone συστήματος "Κένταυρος", το πρώτο προϊόν συνεργασίας του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), το οποίο έχει ήδη εγκατασταθεί σε μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού που επιχειρούν στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και στην Κύπρο.

Η παρουσία των συστημάτων καινοτομίας στη σημερινή παρέλαση δεν αποτελεί απλώς επίδειξη νέων τεχνολογιών αλλά αντανακλά τη στρατηγική μετάβαση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε ένα νέο μοντέλο επιχειρησιακής λειτουργίας, που βασίζεται στην τεχνολογική υπεροχή, την προσαρμογή στις σύγχρονες απαιτήσεις και την ενίσχυση της εθνικής αποτρεπτικής ισχύος.

Αναλυτικότερα, παρουσιάστηκαν:

• Μέσα ηλεκτρονικής επιτήρησης σε τροχοφόρο όχημα Μ1117: Πρόκειται για αμερικανικής προέλευσης τεθωρακισμένα οχημάτα αναγνώρισης, τα οποία εντάχθηκαν πρόσφατα στον Ελληνικό Στρατό. Tα συγκεκριμένα οχήματα φέρουν ηλεκτρονικούς αισθητήρες οι οποίοι σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν αποκλειστικά από το 306 Εργοστάσιο Βάσης του Στρατoύ Ξηράς. Διαθέτουνκάμερα υψηλής ευκρίνειας και σύστημαDrone. Αποτελούν αυτόνομα συστήματαεπιτήρησης, τα οποία έχουν τηνδυνατότητα να μεταφέρουν την εικόνα, σε πραγματικό χρόνο στα Κέντρα Επιχειρήσεων.
• Seahake - 4: Πρόκειται για μια βαρέως τύπου, γερμανικής κατασκευής τορπίλη, σχεδιασμένη να βάλλεται από υποβρύχια. Κατασκευάζεται από την ΑTLAS Elektrοnikκαι αποτελεί ένα από τα πλέον σύγχρονα όπλα ανθυποβρυχιακού πολέμου. Χρησιμοποιεί προηγμένο σύστημα καθοδήγησης οπτικής ίνας, που επιτρέπει στο υποβρύχιο να διατηρεί τον έλεγχο και να ανανεώνει τα δεδομένα στόχευσης καθ΄ όλη τη διάρκεια της πορείας της προς τον στόχο. Έχει σχεδιαστεί για επιχειρήσεις σε βαθιά και ρηχά ύδατα, προσφέροντας αυξημένη ανθεκτικότητα σε παρεμβολές και αντίμετρα.
• Aster 30: Είναι ένα κατευθυνόμενο βλήμα επιφανείας - αέρος μεγάλου βεληνεκούς, σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει όλα τα είδη των σύγχρονων αεροπορικών απειλών: αεροσκάφη, κατευθυνόμενα βλήματα και μη επανδρωμένα αεροχήματα. Κατασκευάζεται από την Κοινοπραξία Eurosum στην οποία συμμετέχουν γαλλικές και ιταλικές εταιρείες. Διαθέτει προηγμένο σύστημα καθοδήγησης με το οποίο επιτυγχάνει αναχαίτιση των εχθρικών απειλών σε μεγάλες αποστάσεις, με μεγάλη ακρίβεια, γεγονός που το καθιστά βασικό πυλώνα μιας σύγχρονης αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας.
• Σύστημα "Κένταυρος": Είναι ένα antidrone σύστημα που έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εξουδετερώνει εχθρικά drone μέσω ηλεκτρονικών παρεμβολών. Είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας και της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας. Ήδη έχει εγκατασταθεί στιςφρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού πουεπιχειρούν στη Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδες», με άριστα αποτελέσματα.
• Σύστημα "Υπερίων": Το σύστημαανίχνευσης και εξουδετέρωσης drone«Υπερίων» είναι η εξέλιξη του «Κένταυρος». Βρίσκεται σε στάδιο προχωρημένων δοκιμών από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία.Έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εξουδετερώνει αυτόματα, μέσω παρεμβολών, επιτιθέμενα drone,παρέχοντας κάλυψη 360 μοιρών στις μονάδες μας.
• Μη επανδρωμένο αεροσκάφος S-100:Yπερσύγχρονο drone το οποίο περιέχεταιστον εξοπλισμό των νέων φρεγατών Belharra. Έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει, να προσδιορίζει και να στοχοποιεί με ακρίβεια και χωρίς τη παρέμβαση του χειριστή πιθανές απειλές σε βάθος έως 100 χιλιόμετρα.
• Σύστημα μη επανδρωμένου αεροσκάφους "Αρχύτας": Προϊόν συνεργασίας της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, της ΣχολήςΗλεκτρολόγων Μηχανικών του ΕθνικούΜετσόβιου Πολυτεχνείου και εταιρειώντου ιδιωτικού τομέα της χώρας μας. Έχει δυνατότητα κάθετης προσγείωσης και απογείωσης ώστε να μπορεί να επιχειρεί τόσο από την ξηρά όσο και από πολεμικά πλοία. To μέγιστο ύψος πτήσηςπροσεγγίζει τα 5.000 μέτρα ενώ ηαυτονομία του φτάνει τις δύο ώρες. Μπορεί να αναλάβει αποστολέςαναγνώρισης και επιτήρησης σε μεγάλη απόσταση. Συμμετέχει ήδη σε ασκήσειςκαι επιχειρήσεις φρεγατών του Πολεμικού Ναυτικού, τόσο εντός όσο και εκτόςελληνικής επικράτειας.
• Μη επανδρωμένα αεροχήματα "Α900": Μηεπανδρωμένο ελικόπτερο πουχρησιμοποιείται από τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού. Εξοπλισμένο μεηλεκτρο-οπτικό σύστημα σύγχρονηςτεχνολογίας, παρέχει, σε ζωντανήμετάδοση, ευκρινή αποτύπωση τηςεπιφάνειας, σε βάθος 30 χιλιομέτρων.
• Υποβρύχιο scooter "Rotinor": Υποβρύχιοόχημα υποβοήθησης δύτη πουχρησιμοποιείται σε ειδικές αποστολές κατάδυσης. Χρησιμοποιείται από τους υποβρύχιους καταστροφείς για αφανή, αθόρυβη, και ταχύτατη διείσδυση στην περιοχή επιχειρήσεων.
• Robot EOD Μηχανικού: Είναι οχήματαγενικής χρήσης τα οποία φέρουν τρίαρομποτικά συστήματα εξουδετέρωσης αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών.Δίνουν τη δυνατότητα απομακρυσμένης εξουδετέρωσης βομβών χωρίς να απαιτείται η προσέγγιση του χώρου από το προσωπικό.
• Συστήματα μη Επανδρωμένωναεροχημάτων «V - BAT»: Είναι ένα από ταλίγα παγκοσμίως συστήματα Drone, μεδυνατότητα κάθετης απογείωσης/προσγείωσης, γεγονός που αυξάνει την ευελιξία χρήσης. Η αυτονομία πτήσης τουσυστήματος το καθιστά ικανό να επιτηρείσε βάθος 200 χιλιομέτρων και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης - αναγνώρισης και στοχοποίησης, ενώ συμμετέχει και σε επιχειρήσεις έρευνας - διάσωσης.
• Κινητή μονάδα παραγωγής drone:Πρόκειται για αυτόνομες μονάδεςπαραγωγής μη επανδρωμένωναεροχημάτων. Έχουν κατασκευαστεί από το 306 Εργοστάσιο Βάσης Τεχνικού, διαθέτουν σύγχρονο εξοπλισμό και συσκευές τρισδιάστατης εκτύπωσης για την παραγωγή ανταλλακτικών drone στο πεδίο της μάχης. Μπορούν να παράγουν επιτόπου μέχρι και 1.000 drone τύπου 1 FPV (First Person View) τον χρόνο και να παρέχουν τεχνική υποστήριξη στις μονάδες που χρησιμοποιούν μη επανδρωμένα αεροχήματα.
• Τακτικός Σταθμός Διοίκησης και Ελέγχου:Ο κινητός σταθμός Command and Controlείναι ένα αυτόνομο κέντρο ελέγχου των επιχειρήσεων. Εξοπλισμένος με σύγχροναμέσα επικοινωνιών και ψηφιακέςεφαρμογές μεταφέρει σε πραγματικό χρόνο την εικόνα του πεδίου μάχης.
• Μεταφερόμενος σταθμός επικοινωνιών "Μέτοικος": Ο μεταφερόμενος σταθμός επικοινωνιών «Μέτοικος» αποτελεί ένα αυτόνομο και ευέλικτο κόμβο επικοινωνιών, σχεδιασμένο και συναρμολογημένο από το Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων (ΕΤΗΜ) της Πολεμικής Αεροπορίας. Αποτελεί ένα, τελευταίας τεχνολογίας και υψηλής επιχειρησιακής αξίας τηλεπικοινωνιακό σύστημα, ικανό να αποκαθιστά ή να επαυξάνει τις επικοινωνίες σε οποιοδήποτε περιβάλλον και υπό οποιοσδήποτε συνθήκες.
• Τακτικός σταθμός αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών "Δευκαλίων": Πρόκειται για κινητό επιχειρησιακό κέντρο σχεδιασμένο να διευθύνει και να συντονίζει επιχειρήσεις αντιμετώπισης φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών.Εξοπλισμένο με σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά συστήματα, ο «Δευκαλίων» παρέχειδυνατότητα επικοινωνίας με τα επίγεια, θαλάσσια και εναέρια μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων και της πολιτικής προστασίας. Διαθέτει μη επανδρωμένα αεροχήματα και κάμερα θερμικής και οπτικής παρατήρησης. 

Συνέχεια...