Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε νόμιμη την ιθαγένεια και το επίθετο - Αποκτούν όλα τα συνταγματικά δικαιώματα και ανάμεσά τους, του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι
Τα δέκα μέλη της οικογένειας του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου συνταγματικά και νόμιμα έλαβαν το επίθετο Ντε Γκρες (της Ελλάδας) και την ελληνική ιθαγένεια, αποφάνθηκε το Συμβούλιο της Επικρατείας, σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών, απορρίπτοντας παράλληλα την αίτηση ακύρωσης του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Παναγιώτη Λαζαράτου.
Αυτόματα, μετά τη δημοσίευση της απόφασης του 7μελούς Τμήματος του ΣτΕ, η οποία αναμένεται μέσα στο επόμενο διάστημα, δίνονται στα μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας όλα τα προνόμια που προβλέπει η Ελληνική Δημοκρατία και το Σύνταγμα, ακόμα και αυτό του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι. Και αυτό γιατί ο σκόπελος της αντισυνταγματικότητας και μη νομιμότητας για την ονοματοδοσία και την ιθαγένεια των Ντε Γκρες, που είχε προβληθεί στο ΣτΕ, ξεπεράστηκε και ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Αναλυτικότερα, το δεύτερο δεκαήμερο του 2024 υπογράφτηκε από τον υπουργό εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο η διαπιστωτική πράξη σύμφωνα με την οποία συντρέχουν οι λόγοι για την ανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας της τέως βασιλικής οικογένειας, σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου 2215/1994 για τη «ρύθμιση θεμάτων της απαλλοτριωμένης περιουσίας της έκπτωτης βασιλικής οικογένειας της Ελλάδας».
Με την ίδια απόφαση δόθηκε εντολή για εγγραφή των δέκα μελών της τέως βασιλικής οικογένειας στο δημοτολόγιο του Δήμου Αθηναίων. Με τη δημοσίευση σε φύλλο της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, τους δόθηκε η δυνατότητα να εγγραφούν στο Μητρώο Πολιτών, κάτι που τους επέτρεψε να βγάλουν ελληνική αστυνομική ταυτότητα και ελληνικό διαβατήριο, καθώς μέχρι τότε είχαν δανέζικα.
Παράλληλα, τα δέκα μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας κατέθεσαν αίτηση για να τους δοθεί η ελληνική ιθαγένεια στο Ληξιαρχείο Αθηνών. Προηγουμένως, το 2024, πενήντα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 1974, με το οποίο καταργήθηκε η μοναρχία (βασιλεία), τα παιδιά του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ και της Αννας-Μαρίας αποδέχθηκαν εγγράφως το Σύνταγμα και το πολίτευμα της χώρας, δηλώνοντας ότι δεν έχουν καμία αξίωση από το ελληνικό κράτος. Πρόκειται για τα πέντε παιδιά του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου, όπως και τα πέντε παιδιά του πρωτότοκου γιου του, Παύλου.
Ο Παύλος και η Μαρί-Σαντάλ ποζάρουν σε εορταστικό mood μαζί με τα πέντε παιδιά τους
H αναγνώριση του επιθέτου Ντε Γκρες και η απόφαση για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας αφορά συγκεκριμένα τα παιδιά του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου (Παύλος, Νικόλαος, Φίλιππος, Θεοδώρα και Αλεξία), αλλά και τα παιδιά του Παύλου και της Μαρί-Σαντάλ, δηλαδή οι: 1) Αχιλλέας-Ανδρέας Ντε Γκρες, του Παύλου και της Μαρί-Σαντάλ, 2) Αλεξία Ντε Γκρες, του Κωνσταντίνου και της Αννας-Μαρίας, 3) Παύλος Ντε Γκρες, του Κωνσταντίνου και της Αννας-Μαρίας, 4) Νικόλαος Ντε Γκρες, του Κωνσταντίνου και της Αννας-Μαρίας, 5) Οδυσσέας-Κίμωνας Ντε Γκρες, του Παύλου και της Μαρί-Σαντάλ, 6) Κωνσταντίνος-Αλέξιος Ντε Γκρες, του Παύλου και της Μαρί-Σαντάλ, 7) Αριστείδης-Σταύρος Ντε Γκρες, του Παύλου και της Μαρί-Σαντάλ, 8) Θεοδώρα Ντε Γκρες, του Κωνσταντίνου και της Αννας-Μαρίας, 9) Φίλιππος Ντε Γκρες, του Κωνσταντίνου και της Αννας-Μαρίας και 10) Μαρία-Ολυμπία Ντε Γκρες, του Παύλου και της Μαρί-Σαντάλ.
Το ΦΕΚ με το οποίο αποδίδεται στα μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας η ελληνική ιθαγένεια και το επώνυμο το οποίο επέλεξαν
Ισχυρή δημοκρατία
Οπως είχε δηλώσει προ διετίας ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, πρόκειται για τον νόμο 2215/1994, ο οποίος έχει θέσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την τακτοποίηση της εκκρεμότητας σχετικά με το καθεστώς της αστικής κατάστασης του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου Β’ και των μελών της οικογένειάς του.
Δεν υπάρχει «καμία ειδική μεταχείριση», διευκρίνισε τότε ο κ. Μαρινάκης και πρόσθεσε ότι «έχουμε μία ισχυρή Δημοκρατία, ένα θωρακισμένο πολίτευμα και μπορεί η Δημοκρατία μας και το πολίτευμά μας να προστατεύσει τον εαυτό της».
Οι προϋποθέσεις για την τέως βασιλική οικογένεια που θέτει ο νόμος είναι:
Α/ Η ρητή διατύπωση από μέρους τους ότι αναγνωρίζουν την πολιτειακή κατάσταση που προέκυψε μετά το δημοψήφισμα το 1974, που τερμάτισε τη βασιλεία στην Ελλάδα. Δηλαδή, δηλώνουν σεβασμό στο Σύνταγμα και την Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.
Β/ Να παραιτηθούν από τυχόν αξιώσεις ή διεκδικήσεις που συνδέονται με το προηγούμενο πολιτειακό καθεστώς και τις ιδιότητες που είχαν σε αυτό, δηλαδή να παραιτηθούν από τους τίτλους ευγενείας.
Γ/ Την εγγραφή τους στο Μητρώο Πολιτών, αυτό που προβλέπει ο νόμος για όλους τους πολίτες, δηλαδή την επιλογή επιθέτου και λοιπών στοιχείων που είναι απαραίτητα για τη δημοτολογική εγγραφή.
Ο πρίγκηπας Μιχαήλ
Υπενθυμίζεται ότι περίπου δύο δεκαετίες πριν, το 2004, ο Μιχαήλ Ντε Γκρες, πρίγκιπας Μιχαήλ της Ελλάδας, συγγενής της τέως βασιλικής οικογένειας των Γλύξμπουργκ (εξάδελφος του τέως) είχε αποποιηθεί τίτλους, προνόμια κ.λπ., είχε δηλώσει πίστη στο δημοκρατικό πολίτευμα και έτσι έλαβε ελληνική υπηκοότητα και ελληνικό διαβατήριο.
Ο Michel de Grece, όπως ήταν γνωστός στο εξωτερικό, ήταν το μοναδικό μέλος της τέως βασιλικής οικογένειας που παρέμεινε στην Ελλάδα, όπου έζησε μέχρι τον θάνατό του, μετά το αποτυχημένο αντιπραξικόπημα της 13ης Δεκεμβρίου 1967, όταν ο Κωνσταντίνος προσπάθησε ανεπιτυχώς να ανατρέψει το καθεστώς της χούντας.
Εύλογα ερωτήματα όμως προκαλούνται, σύμφωνα με συνταγματολόγους και νομικούς, από το γεγονός ότι με μεγάλη χρονική καθυστέρηση ζήτησαν και έλαβαν την ελληνική ιθαγένεια τα δέκα μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας, παρότι στην Ελλάδα ζει μόνιμα μόνο ο Νικόλαος, ενώ ο Παύλος μοιράζει τον χρόνο του σε Ελλάδα, Νέα Υόρκη και Λονδίνο.
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό, που διέρρευσε από την πλευρά των Ντε Γκρες, είναι ότι η οικογένεια ενδιαφέρεται να ενισχύσει τους δεσμούς της με την Ελλάδα, με δεδομένο μάλιστα ότι ο Νικόλαος μένει μόνιμα εδώ, ενώ και ο Παύλος έχει δείξει την πρόθεσή του να περνά αρκετό χρόνο στην Ελλάδα.
Ωστόσο, συνταγματολόγοι επισημαίνουν ότι πλέον οι Ντε Γκρες έχουν ελληνικά διαβατήρια και με την ιδιότητα του Ελληνα πολίτη έχουν όλα τα προνόμια που προβλέπει η Ελληνική Δημοκρατία και το Σύνταγμα, ακόμα και αυτό του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι. Αυτή η εξέλιξη τους επιτρέπει εφόσον το θελήσουν, αν και με δημόσιες δηλώσεις τους έχουν απορρίψει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο, να ιδρύσουν ακόμη και κόμμα.
Τα δικαιώματα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι αποτελούν θεμελιώδη πολιτικά δικαιώματα τα οποία κατοχυρώνονται στο άρθρο 51 του Συντάγματος στην κορυφαία εκδήλωση της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας.
Συνταγματολόγοι επισημαίνουν, επίσης, ότι η οικογένεια των Ντε Γκρες έχει προσωπική σελίδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (The Greek Royal Family - H Ελληνική Βασιλική Οικογένεια), με 37.100 ακολούθους, και στην οποία καταγράφονται δημόσιες εκδηλώσεις της οικογένειας, με αναρτήσεις μεγάλου αριθμού φωτογραφιών.
Προσθέτουν ακόμη ότι ο Παύλος Ντε Γκρες, όπως ο ίδιος δήλωσε, «για πρώτη φορά» βρέθηκε στη φετινή στρατιωτική παρέλαση της 25ης Μαρτίου και μίλησε με στρατευμένους.
Το Σύνταγμα
Το Σύνταγμα προβλέπει, μεταξύ άλλων, για το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κ.λπ.:
■ Αρθρο 29, παράγραφος 1: Ελληνες πολίτες που έχουν το εκλογικό δικαίωμα μπορούν ελεύθερα να ιδρύουν και να συμμετέχουν σε πολιτικά κόμματα, που η οργάνωση και η δράση τους οφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
■ Αρθρο 51, παράγραφος 3: Οι βουλευτές εκλέγονται με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία από τους πολίτες που έχουν εκλογικό δικαίωμα, όπως νόμος ορίζει. Ο νόμος δεν μπορεί να περιορίσει το εκλογικό δικαίωμα παρά μόνο αν δεν έχει συμπληρωθεί κατώτατο όριο ηλικίας ή για ανικανότητα δικαιοπραξίας ή ως συνέπεια αμετάκλητης ποινικής καταδίκης για ορισμένα εγκλήματα.
■ Αρθρο 55, παράγραφος 1: Για να εκλεγεί κανείς βουλευτής απαιτείται να είναι Ελληνας πολίτης, να έχει τη νόμιμη ικανότητα να εκλέγει και να έχει συμπληρώσει το εικοστό πέμπτο έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα της εκλογής.
■ Παράγραφος 2: Bουλευτής που στερήθηκε κάποιο από τα παραπάνω προσόντα εκπίπτει αυτοδικαίως από το βουλευτικό αξίωμα.
Η αίτηση ακύρωσης
Στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο είχε προσφύγει ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Παναγιώτης Λαζαράτος, στρεφόμενος κατά των αντισυνταγματικών αποφάσεων, όπως υποστήριξε του υπουργού Εσωτερικών, με τις οποίες αναγνωρίστηκε η ελληνική ιθαγένεια στα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας, ενώ παράλληλα στράφηκε και κατά της εγγραφής τους στο δημοτολόγιο του Δήμου Αθηναίων.
Ο κ. Λαζαράτος υποστήριξε ότι «το άρθρο 4 παρ. 7 του Συντάγματος σκοπεί στο να μη φέρει κανείς όνομα το οποίο θα του προσδίδει την αίγλη και την ταξική προέλευση του παρελθόντος, ούτως ώστε να τίθεται εν κινδύνω η κοινωνική ισότητα, η κοινωνική συνοχή αλλά και η ίδια η ύπαρξη του Δημοκρατικού Πολιτεύματος».
Ο καθηγητής επεσήμανε ακόμη ότι η διάταξη του άρθρου 4 του Συντάγματος «έχει ως στόχο να μη συντηρείται πνεύμα υπεροχής του κατέχοντος τίτλο ευγενείας ή διακρίσεως με εμβέλεια προοπτικής ανακινήσεως πολιτειακού ζητήματος υπό πρόσφορες για αυτόν πολιτικές συγκυρίες» και προσθέτει ότι με την επίμαχη συνταγματική διάταξη, «εδραιώνεται η λαϊκή κυριαρχία προκειμένου να μη δύναται ποτέ να επιβουλευθούν την εξουσία ο έκπτωτος βασιλιάς ή οι απόγονοί του και κατ’ αυτόν τον τρόπο εμπεδώνεται η Δημοκρατία, η συνοχή της πολιτείας και η κοινωνική συνοχή, καθώς αποτρέπονται οι έκπτωτοι, οι απόγονοι και οι εκφραστές τους από την αναβίωση της Βασιλευομένης Δημοκρατίας».
Το δικαστήριο
Η αίτηση ακύρωσης του κ. Λαζαράτου συζητήθηκε στην 7μελή σύνθεση του Δ’ Τμήματος του ΣτΕ με πρόεδρο την αντιπρόεδρο Σπυριδούλα Χρυσικοπούλου και εισηγήτρια την πάρεδρο Χάιδω Ευαγγελίου.
Οπως τόνισε ο προσφεύγοντας καθηγητής, κατά την ακροαματική διαδικασία, κρίσιμο είναι το εάν το επώνυμο Ντε Γκρες, που δεν αντιστοιχεί στον συνήθη τύπο επιθέτου στη χώρα μας, θα μπορούσε να δημιουργήσει την εντύπωση στους πολίτες ότι το πρόσωπο που το κατέχει έχει προνόμια καταγωγής ή και κοινωνικής θέσεως, κάτι που αντίκειται στο άρθρο 4 παρ. 7 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι «τίτλοι ευγενείας ή διάκρισης ούτε απονέμονται ούτε αναγνωρίζονται σε Ελληνες πολίτες».
Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τον κ. Λαζαράτο, τα μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας, υπό τη συγκεκριμένη ιδιότητα, με τη συγκεκριμένη προέλευση, προσωπικότητα, δραστηριότητα και ιστορία, δημιουργούν αντικειμενικά την εντύπωση-αντίληψη στους Ελληνες πολίτες ότι έχουν προνόμια, τα οποία οφείλονται στην καταγωγή και κοινωνική τους θέση, κατά τρόπο όμως απαγορευμένο από το άρθρο 4 του Συντάγματος.
Από την πλευρά της η δικηγόρος (ΝΣΚ) του υπουργείου Εσωτερικών Βασιλική Παπαλόη, ενώπιον του ΣτΕ, επικεντρώθηκε στο ότι ο κ. Λαζαράτος δεν είχε έννομο συμφέρον για να καταθέσει την αίτηση ακύρωσης. Η ίδια επεσήμανε ότι κατά συνέπεια γίνεται λόγος για λαϊκή δίκη.
Η 7μελής σύνθεση του Δ’ Τμήματος, σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών, απέρριψε την αίτηση ακύρωσης του κ. Λαζαράτου, εισερχόμενη στην ουσία της υπόθεσης.
Οι σύμβουλοι Επικρατείας έκριναν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί το επώνυμο Ντε Γκρες από τα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας, καθώς αυτό δεν προσκρούει στις συνταγματικές διατάξεις και τη νομοθεσία και η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση είναι νόμιμη. Ακόμη, κρίθηκε ότι ο κ. Λαζαράτος είχε έννομο συμφέρον να προσφύγει στο ΣτΕ κατά των αποφάσεων του υπουργού Εσωτερικών.
Παναγιώτης Τσιμπούκης
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
