Τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση - Το απόγευμα με τη συνοδεία της θα μεταβεί στο Συμμαχικό Κοιμητήριο στον Βλητέ Σούδας
Στο Μνημείο στο Μάλεμε συγκεντρώθηκαν από νωρίς, Βρετανοί πολίτες οι οποίοι διαμένουν στα Χανιά, για να υποδεχτούν μαζί με τον δήμαρχο Πλατανιά Ιωάννη Μαλανδράκη, την Πριγκίπισσα, τον σύζυγό της, τον πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα, τιμητικό άγημα της RAF καθώς επίσης και απογόνους Βρετανών οι οποίοι πολέμησαν στη Μάχη της Κρήτης.
Αμέσως μετά την άφιξη της Πριγκίπισσας Άννας τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση, αναγνώστηκε το ιστορικό της παρουσίας των Βρετανών συμμάχων και έγινε κατάθεση στεφάνων ως φόρο τιμής στους πεσόντες, από την Πριγκίπισσα, τους επίσημους και τον δήμαρχο Πλατανιά.

Η επιμνημόσυνη δέηση ολοκληρώθηκε με την ανάκρουση των εθνικών ύμνων Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου. Εμβατήρια και μουσικούς ύμνους απέδωσαν μέλη της Στρατιωτικής Μπάντας της Βρετανικής Φρουράς που συνόδευσαν την πριγκίπισσα στο ταξίδι της στα Χανιά.
Ακολούθησε συνάντηση και συζήτηση της Πριγκίπισσας Άννας, του Σερ Λόρενς και του Βρετανού πρέσβη με τους παρευρισκόμενους απογόνους καθώς και απόστρατους της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας, οι οποίοι ταξίδεψαν στα Χανιά ώστε να συμμετέχουν στις επετειακές εκδηλώσεις.
Το απόγευμα στις 6 η Πριγκίπισσα με τη συνοδεία της θα μεταβεί στο Συμμαχικό Κοιμητήριο στον Βλητέ Σούδας όπου θα τελεστεί όπως κάθε χρόνο η καθιερωμένη επιμνημόσυνη δέηση παρουσία εκπροσώπων όλων των Συμμαχικών Κοινοπολιτειακών δυνάμεων ενώ θα πραγματοποιηθεί διέλευση αεροσκαφών της 30ης Μοίρας και των Red Arrows της Βρετανικής Βασιλικής Αεροπορίας.
Ωστόσο, μετά την επείγουσα εκκένωση του Απριλίου 1941 από την ηπειρωτική Ελλάδα, σχεδόν όλα τα τεθωρακισμένα, το πυροβολικό και ο περισσότερος εξοπλισμός επικοινωνιών εγκαταλείφθηκαν. Αν και η φρουρά της Κρήτης ανήλθε σε περίπου 28.500 συμμαχικά στρατεύματα και 6-10.000 Έλληνες στρατιώτες, παρέμεινε κακώς εξοπλισμένη.
Μόνο 14 Blenheim της 30ης Μοίρας και 7 Hurricane της 33ης Μοίρας έφτασαν στο Μάλεμε, επιτρέποντας την εκκένωση απαρχαιωμένων αεροσκαφών Fleet Air Arms. Οι απώλειες αυξήθηκαν μέχρι που έμειναν μόνο τέσσερα Blenheim και ένα Hurricane. Αυτά αποσύρθηκαν μεταξύ 15-19 Μαΐου.

Η γερμανική εισβολή σχεδιάστηκε από τον Στρατηγό Κουρτ Στούντεντ, διοικητή των Fallschirmjäger. Η δύναμή του περιλάμβανε 240 βομβαρδιστικά, 150 Στούκα, 150 μαχητικά, 502 μεταγωγικά αεροσκάφη Junkers Ju 52 και 70 ανεμόπτερα. Μόνο στο Μάλεμε, αποβιβάστηκαν σχεδόν 1.900 αλεξιπτωτιστές και 14.000 ορεινοί στρατιώτες
Στις 20 Μαΐου 1941, μετά την πρόωρη επιδρομή της Luftwaffe, ξεκίνησε μια μεγάλη επίθεση στις 7:30 με σφοδρό βομβαρδισμό, ακολουθούμενη από σχεδόν 500 αεροσκάφη Ju 52 που έριξαν αλεξιπτωτιστές από χαμηλό ύψος. Σαράντα ανεμόπτερα προσγειώθηκαν στην κοίτη του ποταμού Ταυρωνίτη. Οι 400 στρατιώτες τους καταστράφηκαν από τους αμυνόμενους, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της RAF. Άλλα Fallschirmjäger προσγειώθηκαν δυτικότερα, οδηγώντας σε έντονες μάχες στο αεροδρόμιο
Πίσω από το μνημείο μας [της RAF στο Μάλεμε] στον λόφο 107, αλεξιπτωτιστές προσγειώθηκαν απευθείας στις θέσεις της Νέας Ζηλανδίας και της RAF και υπέστησαν καταστροφικές απώλειες, χωρίς ουσιαστικά κανέναν επιζώντα από το πρώτο κύμα. Ο γερμανικός σχεδιασμός αλεξιπτώτων άφησε τους άνδρες ευάλωτους μέχρι να ανακτήσουν τα εμπορευματοκιβώτια εξοπλισμού, μια αδυναμία που εκμεταλλεύτηκαν οι αμυνόμενοι.
Οι μάχες συνεχίστηκαν όλη την ημέρα καθώς η γερμανική πίεση από τη δύση οδήγησε σταδιακά στην απώλεια μεγάλου μέρους του αεροδρομίου. Οι πράξεις ηρωισμού συνοδεύτηκαν από βαρβαρότητα. Το προσωπικό της RAF που παραδόθηκε εκτελέστηκε και 40 κρατούμενοι αναγκάστηκαν να προχωρήσουν ως ανθρώπινες ασπίδες. Ο πιλότος Crowther και ο δεκανέας Harrison ηγήθηκαν πυρών που διέκοψαν τους επιτιθέμενους, επιτρέποντας σε ορισμένους κρατούμενους να δραπετεύσουν, αν και μόνο 14 επέζησαν
Μια αντεπίθεση στις 17:00, υποστηριζόμενη από δύο άρματα μάχης Matilda, απέτυχε λόγω μηχανικών προβλημάτων και έλλειψης αποτελεσματικού οπλισμού. Καθώς έπεφτε η νύχτα, οι αποτυχημένες επικοινωνίες οδήγησαν στην εσφαλμένη πεποίθηση ότι οι βασικές θέσεις είχαν καταληφθεί, γεγονός που οδήγησε σε υποχώρηση. Στην πραγματικότητα, αυτές οι μονάδες παρέμειναν ικανές να κρατήσουν τη θέση τους. Αυτή η υποχώρηση επέτρεψε στις γερμανικές δυνάμεις να ασφαλίσουν τον Λόφο 107 και το αεροδρόμιο. Κατά ειρωνικό τρόπο, την ίδια στιγμή της υποχώρησης, οι Γερμανοί διοικητές, έχοντας υποστεί περίπου 3.000 νεκρούς και 2.600 τραυματίες, σκεφτόντουσαν να εγκαταλείψουν την επιχείρηση.
Ο τοπικός κρητικός πληθυσμός επέδειξε εξαιρετικό θάρρος, αντιστεκόμενος στους κατακτητές παρά τα σοβαρά αντίποινα, κερδίζοντας διαρκή σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Αυτή ήταν η πρώτη προσπάθεια κατάληψης ενός σημαντικού στόχου χρησιμοποιώντας μόνο αερομεταφερόμενες δυνάμεις και, παρόλο που τελικά ήταν επιτυχής, οι σοβαρές απώλειες διασφάλισαν ότι δεν θα επαναλαμβανόταν ποτέ.
Θυμόμαστε σήμερα το 50μελές προσωπικό της Μοίρας που πέθανε υπερασπιζόμενο το αεροδρόμιο, από τους 214 που ήταν παρόντες εκείνο το πρωί. Από τους υπόλοιπους, 75 αιχμαλωτίστηκαν και 89 διέφυγαν διασχίζοντας τα Λευκά Όρη για να σωθούν από το Βασιλικό Ναυτικό.
Θα τους θυμόμαστε».













