Σχεδόν καθημερινότητα, πριν ακόμη έρθει η υψηλή περίοδος αιχμής του καλοκαιριού, είναι πλέον οι καθυστερήσεις στις πτήσεις των ελληνικών αεροδρομίων με χιλιάδες επιβάτες καθημερινά να υφίστανται την ταλαιπωρία ειδικά όσο προχωρά η μέρα και επέρχεται το λεγόμενο «ντόμινο».
06 Ιουλίου 2026
Eurocontrol: Μεγάλες καθυστερήσεις στις πτήσεις στην Ελλάδα, 63% παραπάνω από πέρυσι, πού οφείλεται η ταλαιπωρία
Σχεδόν καθημερινότητα, πριν ακόμη έρθει η υψηλή περίοδος αιχμής του καλοκαιριού, είναι πλέον οι καθυστερήσεις στις πτήσεις των ελληνικών αεροδρομίων με χιλιάδες επιβάτες καθημερινά να υφίστανται την ταλαιπωρία ειδικά όσο προχωρά η μέρα και επέρχεται το λεγόμενο «ντόμινο».
📺Οινόη Μάνδρας: Πώς η φωτιά έφτιαξε το δικό της καιρό - Τι είναι η πυροεπαγωγική συμπεριφορά (Βίντεο)
Η φωτιά στην Οινόη Μάνδρας δείχνει να τίθεται υπό έλεγχο και η ανάλυση του meteo ανέδειξε την πυροεπαγωγική συμπεριφορά της
📺Νετανιάχου: Τα χριστιανικά χωριά του Λιβάνου ζήτησαν να προσαρτηθούν στο Ισραήλ
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε σήμερα, Κυριακή στο αμερικανικό δίκτυο Fox News ότι ορισμένα χριστιανικά χωριά του νοτίου Λιβάνου «ζήτησαν να προσαρτηθούν» στο Ισραήλ αναζητώντας, σύμφωνα με τον ίδιο, προστασία από τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ.
Prime Minister Netanyahu REVEALS that Christian villages in Lebanon asked to be annexed to Israel. pic.twitter.com/eW6SIVgPCE
— Hananya Naftali (@HananyaNaftali) July 5, 2026
Μεγάλες ανατροπές για οφειλέτες: 72 δόσεις, «κούρεμα» χρεών, ξεμπλοκάρισμα λογαριασμών και νέα ασπίδα για την πρώτη κατοικία
Το τοπίο αλλάζει στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, καθώς τίθεται σε εφαρμογή ένα νέο πλέγμα παρεμβάσεων που επιχειρεί να δώσει συνολικές λύσεις σε εκατομμύρια νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι αλλαγές δεν περιορίζονται σε μία μόνο ρύθμιση, αλλά δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο που συνδυάζει διευκολύνσεις στις οφειλές προς το Δημόσιο, ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για τα «κόκκινα» δάνεια, μεγαλύτερη προστασία των τραπεζικών λογαριασμών και νέα εργαλεία διάσωσης της κύριας κατοικίας.
-ΞΕΡΕΙΣ ΠΟΙΟΣ ΕΙΜΑΙ ΕΓΩ ΡΕ;-ΕΝΑΣ ΜΑΛ@ΚΑΣ ΚΑΙ ΜΙΣΟΣ ΕΙΣΑΙ;😝🤡Ρόκκος σε Άδωνι Γεωργιάδη για το κράνος: "Σε εμένα αυτά, να ξέρετε κύριε υπουργέ, δεν περνάνε" (Βίντεο)
[Εν τω μεταξύ ο καραγκιόζης λέει ότι το βιντεο γυρίστηκε σε ελεγχόμενο χώρο για 100 μετρα οδήγησης, λες και χ@στηκε ο άδωνις μην πέσει το χούφταλο και ανοίξει η κεφάλα του.... που να καταλάβει ο ΜΠΕΤΟΒΛΑΚΑΣ αυτά περί μιμητισμού και μηνυμάτων που περνάει σε νεα παιδιά, όπως του λέει ο Άδωνις... εκτός αν θεωρεί πως ο Άδωνις αγχώνεται μην πάθει κατι ο εθνικός μαλ@κας και του λέει "βάλε κράνος μην πάθεις κάτι και πέσει όλη η Ελλάδα σε κατάθλιψη!" ]
Σέβομαι τον κ. Στέλιο Ρόκκο ως καλλιτέχνη και γενικά την καλλιτεχνική ελευθερία, αλλά η εικόνα σε ένα video clip του να οδηγεί κάποιος μία μηχανή χωρίς κράνος είναι απαράδεκτη. Μήν ξεχνάμε ότι υπάρχει και ειδικά στους νέους ένας έντονος μιμητισμός και όσοι νομίζουν ότι είναι…
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) July 5, 2026
Νέοι μπελάδες για τον αρχιτέκτονα του Brexit: Για «θολές», αδήλωτες παροχές σε είδος από καταδικασμένο επιχειρηματία των κρυπτονομισμάτων ερευνάται ο Φάρατζ
Ο Νάιτζελ Φάρατζ, ο ηγέτης του αντιμεταναστευτικού κόμματος Reform UK, παραπέμπεται στην αρμόδια επιτροπή δεοντολογίας του βρετανικού Κοινοβουλίου μετά τις νέες αποκαλύψεις σήμερα, σύμφωνα με τις οποίες φέρεται να παρέλειψε να δηλώσει αρκετές παροχές σε είδος που έλαβε πριν από την εκλογή του.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ; ΟΙ 💀💀☠️ΠΟΥ 🤢🤮🤮🤮Η ΝΔ😆🤡Αντώνης Σαμαράς: Η ημερομηνία - ορόσημο για το κόμμα, τα πρόσωπα του στενού του επιτελείου, τα στελέχη που θα τον πλαισιώσουν και οι μετρήσεις
Ο Αντώνης Σαμαράς επιταχίνει τις διεργασίες για τη συγκρότηση ενός νέου πολιτικού φορέα με έντονα πατριωτικό στίγμα, ενώ η τελική κίνηση εκτιμάται ότι θα γίνει σε περίοδο αυξημένης πίεσης για την κυβέρνηση
Γάλλος έκανε τον γύρο της Ευρώπης με ποδήλατο και τον έκλεψαν στο Μενίδι – «Το GPS με έβαλε σε καταυλισμό Ρομά»
Ο 22χρονος Άντρι από τη Γαλλία, ο οποίος πραγματοποιεί ταξίδι στην Ευρώπη με το ποδήλατό του, κατήγγειλε ότι έπεσε θύμα ληστείας στο Μενίδι, όταν το GPS τον οδήγησε σε καταυλισμό Ρομά στην Αγία Σωτήρα.
05 Ιουλίου 2026
Μοσχόπολη: Η ελληνική πόλη των 50.000 κατοίκων στη Βόρεια Ήπειρο που κατέστρεψαν Τουρκαλβανοί μέσα σε τρεις μέρες το 1769
Πού βρίσκεται η Μοσχόπολη; Ποιοι κατοικούσαν σ’ αυτή; Γιατί ονομάστηκε «Αθήνα της Τουρκοκρατίας;» - Πόσοι ήταν οι κάτοικοί της το 1769 και γιατί καταστράφηκε από αλβανικές συμμορίες; - Η κατάληψή της από τον Αλή πασά
Ένα από τα πιο δύσκολα θέματα με το οποίο έχουμε ασχοληθεί είναι το σημερινό. Αφορά τη Μοσχόπολη, μια πόλη της Β. Ηπείρου, με πληθυσμό τουλάχιστον 40.000 κατοίκων το 1769, η οποία ερημώθηκε μέσα σε τρεις μέρες, το έτος αυτό. Έχουμε στη διάθεσή μας τουλάχιστον 6-7 εγκυκλοπαίδειες και βιβλία που αναφέρονται σε αυτή και παραπέμπουν με τη σειρά τους σε δεκάδες άλλα συγγράμματα.
Υπάρχουν όμως πολλές διαφορετικές απόψεις για τη Μοσχόπολη που θα χρειαζόταν πολλά άρθρα για να τις αναπτύξουμε. Θα παραθέσουμε σήμερα τα πλέον πιθανά στοιχεία και αν χρειαστεί θα επανέλθουμε. Οι αριθμοί σε κάθε παρένθεση δείχνουν την πηγή από την οποία προέρχονται τα διάφορα στοιχεία.

Πού βρίσκεται η Μοσχόπολη;
Η Μοσχόπολη ανήκει σήμερα στην Αλβανία. Βρίσκεται στη Βόρεια Ήπειρο, περίπου 20 χλμ. ΒΔ της Κορυτσάς. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 11.115 μ. και εκτείνεται ανάμεσα στα βουνά της Όπαρης και της Οστροβίτσας, δυτικά των Πρεσπών και της λίμνης Αχρίδας (1). Ο πληθυσμός της το 2021 ήταν 1.058 κάτοικοι. Η σημερινή της ονομασία στα αλβανικά είναι Voskopoje (Βοσκοπόγιε) και στα βλάχικα, Moscopole (Μοσκοπόλε) (2).
Έχουν γραφτεί πολλά για το πού πρέπει να ενταχθεί γεωγραφικά η Μοσχόπολη: στην Ήπειρο, τη Μακεδονία ή την Αλβανία; Βλέποντας τον χάρτη τη θέση της, τη γειτνίαση της με την Κορυτσά, πού κατατάσσεται από όλους στη Β. Ήπειρο, τις απόψεις των παλαιοτέρων διαπρεπών επιστημόνων (Π. Αραβαντινός, Π. Λάμπρου, Σ. Βουτυράς, Ι. Βρετός, Ζ. Μολοσσός, Η. Δασσαρήτης, Θ. Χαβέλλας, Ι. Βογιατζίδης, Ε. Κουρίλας, Α. Κεραμόπουλλος) και άλλοι, όπως ο μητροπολίτης Βελεγράδων Άνθιμος Αλεξούδης, αλλά και ο Κ.Α. Βακαλόπουλος στο βιβλίο του «Ήπειρος» (1992) (1) θεωρούμε ότι η Μοσχόπολη ανήκει στην Ήπειρο.
Γνώρισε μεγάλη ακμή, ιδιαίτερα των 18ο αιώνα, οπότε και εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής, με έντονη οικονομική πολιτική και πνευματική ανάπτυξη. Δεν είναι τυχαίος ο χαρακτηρισμός «αι Αθήναι της τουρκοκρατίας», που έδωσε στη Μοσχόπολη, ο Φ. Μιχαλόπουλος (1941).

Πότε ιδρύθηκε η Μοσχόπολη;
Ένα ακόμα από τα βασικά προβλήματα για τη Μοσχόπολη είναι ο χρόνος ίδρυσής της. Ο Γάλλος διπλωμάτης Φρανσουά Πουκεβίλ θεωρεί ότι η Μοσχόπολη ιδρύθηκε από τον Κουίντο Μάξιμο τον 11ο αιώνα, εκεί που βρισκόταν η αρχαία πόλη των Μόσχων (de Mosches). Πρόκειται όμως για έωλη και ατεκμηρίωτη εκδοχή του Πουκεβίλ, πού όμως οφείλουμε να τονίσουμε, ότι όταν περιγράφει σύγχρονα με αυτόν γεγονότα είναι ακριβής και τα βιβλία του αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών.
Μια άλλη εκδοχή, ξεχωριστή από τις υπόλοιπες είναι αυτή του Σωκράτη Λιάκου στο βιβλίο του «Η καταγωγή των Βλάχων» (Θεσσαλονίκη 1965), σύμφωνα με την οποία οι πρώτοι κάτοικοι της Μοσχόπολης ήταν αστικοποιημένοι Βλάχοι, που προέρχονταν από τη Δεάβολη (ή Διάβολη) που βρίσκεται σήμερα στην Αλβανία στην επαρχία Devol. Η Δεάβολη ήταν σημαντική πόλη, με ισχυρό φρούριο και έδρα επισκόπου, που όμως παρήκμασε μετά το 1480 και η Κορυτσά αναδείχθηκε σε διοικητικό κέντρο. Οι κάτοικοι της Δεάβολης, με επικεφαλής τον επίσκοπό τους εγκαταστάθηκαν στη Μοσχόπολη.

Εγκυρότερη πηγή για τη Μοσχόπολη θεωρείται το βιβλίο «Η ΜΟΣΧΟΠΟΛΙΣ 1330-1930» του μητροπολίτη Ξάνθης Ιωακείμ Μαρτινιανού (Θεσσαλονίκη 1957), ο οποίος είχε γεννηθεί στη Μοσχόπολη. Ο Μαρτινιανός γράφει ότι η ιερά μονή του Ιωάννη Προδρόμου της Μοσχόπολης θεμελιώθηκε το 1630 και η Μοσχόπολη είχε ιδρυθεί 250- 300 χρόνια νωρίτερα, δηλαδή ανάμεσα στο 1330 και στο 1380 (3).

Λόγω υπερπληθυσμού ή της οθωμανικής κατάκτησης, η μεγάλη κατούνα στο Βοτσκόπι διασπάστηκε και κάποιοι από τους κατοίκους του εγκαταστάθηκαν στο σημερινό χωριό Γκιονιμάδι, άλλοι στη γειτονική Γκεργκεβίτσα και άλλοι στη Σελασφόρο ή Σβέσδα, ΒΑ της Κορυτσάς. Τέλος, ένας αριθμός οικογενειών, με επικεφαλής, πιθανότατα κάποιον Πέτρο, εγκαταστάθηκε στην έρημη ως τότε Μοσχόπολη. Ίσως κάποιοι Βλάχοι, από το Βοτσκόπι μάλιστα, να γνώριζαν την τοποθεσία, καθώς εκεί πήγαιναν το καλοκαίρι τα κοπάδια τους.
Σύμφωνα με κάποιον Μοσχοπολίτη της Βιέννης, ο αρχικός αυτός οικισμός είχε μόνο 16 φτωχές καλύβες (4). Σταδιακά, ο βλάχικος οικισμός της Μοσχόπολης, μέσα στα ταραγμένα χρόνια της τουρκοκρατίας άρχισε να αναπτύσσεται. Οι αρχικά νομαδοκτηνοτρόφοι Βλάχοι οικιστές δημιούργησαν έναν σταθερό, ασφαλή οικισμό, μακριά από τις κεντρικές οδικές αρτηρίες, προφυλαγμένο πάνω στο απρόσιτο και παραγωγικό οροπέδιο. Υπάρχουν παραδόσεις πάντως, που θέλουν τη Μοσχόπολη να είναι ένας «δραστήριος» οικισμός κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453.

Ο οικισμός αυτός ιδρύθηκε το 1338 από ένα μέλος της μεγάλης αλβανικής, κατά πάσα πιθανότητα, οι οικογένειες των Μουζακαίων, τον Πέτρο. Στους Μοσχοπολίτες της Βουδαπέστης υπήρχε έντονη η πίστη ότι στην πατρίδα τους είχαν φτάσει πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη μετά την άλωση της Πόλης.
Αυτοί μεταφέρθηκαν εκεί από τον Αλβανό εξωμότη Ιλιάζ Παναρίτη ή Χότζα- Ιμπροχώρη, ο οποίος πρόσφερε μεγάλη βοήθεια στους Οθωμανούς το 1453 και πήρε ως επιβράβευση, ως «λάφυρα πολέμου» οικογένειες Κωνσταντινουπολιτών, που είχαν μεγάλη συμβολή στην πνευματική άνθιση της Μοσχόπολης. Κατά τον Αστέριο Κουκούδη, αυτό δεν αποκλείεται, ωστόσο ίσως αποτελεί και μια προσπάθεια ερμηνείας της οικονομικής και πνευματικής ανάπτυξης που παρουσίασε αργότερα η Μοσχόπολη (4).
Ήταν αποκλειστικά Έλληνες οι κάτοικοι της Μοσχόπολης;

Την ίδια άποψη εξέφρασαν και άλλοι ερευνητές πριν τον Μαρτινιανό. Ο Johann Thunmann, που ασχολήθηκε με τους Βλάχους, αλλά και τους Αλβανούς τονίζει στο έργο του «Untersuchungen uber die Geschichte», σελ. 178, ότι οι κάτοικοι της Μοσχόπολης μιλούσαν όλοι βλάχικα. Την ίδια άποψη ενστερνίζεται ο Αυστριακός πρόξενος Johann Hahn που αναφέρεται σε Βλάχους κατοίκους της «πλούσιας χριστιανικής πόλης».
Ο Γεώργιος Ρόζιας, στο έργο του «Εξετάσεις περί Ρωμαίων», σελ. 143, αναφέρει ότι η πόλη «κατοικείται μόνον από Ρωμαίους», δηλαδή Ρωμιούς, Έλληνες. Και ο Λάμπρος Κουτσονίκας τονίζει τον χριστιανικό χαρακτήρα της Μοσχόπολης, χωρίς όμως να δίνει περισσότερα εθνολογικά ή άλλα στοιχεία.
Για παρουσία των Αλβανών Xριστιανών στη Μοσχόπολη κάνει μνεία ο Θωμάς Πασχίδης, που τονίζει όμως, ότι οι Βλάχοι κάτοικοι της Μοσχόπολης ουδέποτε ως την εποχή του «συνέζευξαν τέκνον άρρεν ή θήλυ μετά των συμβιούντων Αλβανών χριστιανών, καίτοι γνωρίζοντες (αν και γνώριζαν) την αλβανικήν γλώσσαν» (4).
Η πληθυσμιακή εξέλιξη της Μοσχόπολης
Η Μοσχόπολη ονομαζόταν αρχικά Βοσκόπολη, πιθανότατα γιατί οι κάτοικοί της ήταν κτηνοτρόφοι. Εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1519 ως χωριό (Karye) με το όνομα Βισκόπολη (Viskopoli), που ανήκε στον καζά της Βίγλιστας (Vilkasin). Είχε 95 νοικοκυριά (hane), 40 άγαμους και 25 χήρες και οι πρόσοδοί του έφταναν τους 1659 αχτσέδες (Akce). Το 1530, υπολογίζεται ότι η Βισκόπολη (τότε), είχε περίπου 1.200 κατοίκους.
Τη συντριπτική πληθυσμιακή υπεροχή των Χριστιανών στην περιοχή της Κορυτσάς και της Βίγλιστας δείχνει ο οθωμανικό έγγραφο (tarihinde) του 1530, σύμφωνα με το οποίο ο καζάς της Βιγλίτσας είχε: 218 μουσουλμανικά νοικοκυριά, 3.569 μη μουσουλμανικά και άλλα 58 μη μουσουλμανικά που για διάφορους λόγους δεν πλήρωναν φόρους.
Να σημειώσουμε, ότι οι Χριστιανοί πλήρωναν φόρους ακόμα και για το χοιρινό κρέας που έτρωγαν! Ως Βοσκόπολη (Voskopoli) αναφέρεται για πρώτη φορά η Μοσχόπολη το 1537. Τα νοικοκυριά είχαν αυξηθεί σε 308, οι άγαμοι ήταν 41 και οι χήρες 6. Οι πρόσοδοι έφταναν πλέον τις 10.168 λίρες σημειώνοντας τεράστια αύξηση με τα προηγούμενα χρόνια.
Σε κατάστιχο του 1559 - 1560 αναφέρεται η Uskopoli με τις συνοικίες της, ανάμεσά τους και η συνοικία των Αλβανών (Mahalle - Arnavud). Βέβαια, το Arnavud παραπέμπει στη γνωστή σήμερα λέξη "αρναούτης". Ούτε Αρβανίτες, ούτε Αλβανοί, ούτε Σκιπιτάρηδες λοιπόν ονομάζονταν το 1560 από τους Τούρκους οι Αλβανοί. Η αναφορά στον Mahalee-i Arnavud υπάρχει στο βιβλίο της Κωνσταντίνας Δ. Καρακώστα "Από τη Μοσχόπολη στο Μίσκολτς της Ουγγαρίας".
Ο πληθυσμός της πόλης αυξανόταν συνεχώς. Το 1678 η Μοσχόπολη είχε περίπου 3.000 Χριστιανούς κατοίκους, ενώ στα τέλη του 17ου αιώνα, περίπου 4.900. Συνεχίζει να αναφέρεται πάντως ως Uskopoli. Μοσχόπολη ονομάστηκε γύρω στο 1720. Το όνομα αυτό σύμφωνα με τον Ιωακείμ Μαρτινιανό οφείλεται είτε σε κάποιον Μόσχο, επικεφαλής μιας πατριάς που εγκαταστάθηκε στην πόλη είτε στο φυτό μόσχος που ευδοκιμεί στην πόλη και στη γύρω απ' αυτή περιοχές.
Ο Weigand, τον Αύγουστο του 1889 παρατήρησε ότι μέχρι τότε "φύεται εκεί κατά το έαρ μετ' άνθους ισχυρώς ευωδιάζοντος και το οποίον μόσχος υπό των κατοίκων λέγεται" (3). Πάντως, σε έγγραφο του 1774 που έστειλε ο μουτεσελίμης (φοροεισπράκτορας) της Κορυτσάς στον βεζίρη της Κωνσταντινούπολης, η Μοσχόπολη αναφέρεται ως Iskopol και ναχιγιές (nahiye), περιοχή δηλαδή με μικρό πληθυσμό (δικαιολογείται καθώς η πρώτη μεγάλη καταστροφή της Μοσχόπολης που οδήγησε στην εγκατάλειψή της έγινε το 1769) και με ελάχιστη έως μηδενική παρουσία Μουσουλμάνων.
Πόσοι ήταν όμως οι κάτοικοι της Μοσχόπολης το 1769, όταν δηλαδή καταστράφηκε; Εκείνο που θεωρείται σχεδόν βέβαιο είναι ότι παρέμενε "βλαχοκατοίκητος" (Κωνσταντίνος Κούμας, 1832). Ο Ιωακείμ Μαρτινιανός υπολογίζει ότι η πόλη είχε 12.000 σπίτια και 60.000 κατοίκους.
Η αντιστοιχία σπιτιών και κατοίκων έγινε με βάση την άποψη που επικρατούσε παλαιότερα, ότι κάθε νοικοκυριό (hane) είχε 5 μέλη. Την άποψη αυτή παρέθεσε το 1940 και ο Τούρκος ιστορικός Omer Barkan. Νεότερες έρευνες θεωρούν ότι ο συντελεστής αυτός ήταν υψηλός. Οι περισσότεροι πλέον δίνουν αριθμητικούς συντελεστές μεταξύ 2,72 και 4,31. Ειδικά, για τον 17ο αιώνα ο συντελεστής 3 είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα (1). Άρα ο πληθυσμός της, αν είχε 12.000 σπίτια ήταν γύρω στους 36.000.
Πάντως, με τον Μαρτινιανό συμφωνούν οι: Κωνσταντίνος Σκενδέρης, Χαράλαμπος Καρμίτσης, Δημήτριος Καλλίμαχος, Ευγένιος Κουρίλας, Θεόδωρος Βελλιανίτης και Alexandre Rubin. Ο Mario Ruffini αναφέρεται σε 60.000 κατοίκους, παραπέμποντας στους Theodor Capidan και Francois Pouqeville, με τους οποίους συμφωνεί.
Για 12.000 οικογένειες, όχι για 12.000 σπίτια κάνουν λόγο οι: Π. Αραβαντινός, Λ. Κουτσονίκας και Σ. Βουτυράς, Ι. Βρετός και Γ. Βαφειάδης, που θεωρούν ότι το 1769 η Μοσχόπολη είχε 50.000 - 60.000 κατοίκους. Οι Κοσμάς Θεσπρωτός και Αθανάσιος Ψαλίδας δεν αναφέρονται σε αριθμό κατοίκων, αλλά σε αριθμό σπιτιών (10.000) που είχε η Μοσχόπολη πριν την καταστροφή της.
Οι Νικόλαος Λωρέντης και William Martin Leake θεωρούσαν ότι ο πληθυσμός της Μοσχόπολης ήταν 40.000, ενώ ο Gustav Weigand θεωρούσε ότι οι κάτοικοι της πόλης ήταν 40.000 - 60.000 (αν έχει σημασία η άποψή μας, θεωρούμε ότι αυτή είναι η πιο σωστή εκτίμηση). Ο Σπυρίδων Λάμπρου και ο Σωκράτης Λιάκος υπολόγιζαν τον πληθυσμό της Μοσχόπολης σε 85.000, άκρως υπερβολικό αριθμό, ενώ ο Ρώσος Grigorii Arsh πίστευε ότι ο πληθυσμός της Μοσχόπολης στα μέσα του 18ου αιώνα ήταν 15.000 - 20.000, αριθμοί υπερβολικά χαμηλοί (1)
Η Μοσχόπολη ως εκπαιδευτικό κέντρο του Ελληνισμού
Πρώτος δάσκαλος και σχολάρχης ορίστηκε ο Χρύσανθος ο Ηπειρώτης, τον οποίο διαδέχτηκε το 1724 ο Γιαννιώτης Νικόλαος Σύγνης ή Στίγνης. Κατά το 1730 δίδαξε στη Σχολή ο Μοσχοπολίτης λόγιος Ιωάννης Χαλκείας, που είχε διατελέσει καθηγητής και Διευθυντής της Φλαγγινείου Σχολής της Βενετίας. Ακολούθησε (1738), ο Καστοριανός Σεβαστός Λεοντιάδης, μαθητής του Μεθόδιου Ανθρακίτη.
Ο Λεοντιάδης είχε συνεργάτη του Μοσχοπολίτη λόγιο Γρηγόριο Κωνσταντινίδη, ο οποίος το 1730 δημιούργησε στη Μοσχόπολη το δεύτερο τυπογραφείο των Βαλκανίων, μετά από εκείνο της Κωνσταντινούπολης, που είχε αρχίσει να λειτουργεί το 1672. Το 1744 προστέθηκε στη Σχολή ένας ανώτερος κύκλος σπουδών. Η Σχολή της Μοσχόπολης ονομάστηκε "Νέα Ακαδήμεια" και ήταν ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σημαντική για την ίδρυση της "Νέας Ακαδήμειας" ήταν η συμβολή του Αρχιεπισκόπου Αχριδών Ιωάσαφ (1660-1745).

Η κατάργηση της Αρχιεπισκοπής Αχριδών το 1767 ήταν καθοριστικής σημασίας και για την καταστροφή της Μοσχόπολης
Πώς οι Μοσχοπολίτες πλούτισαν από το εμπόριο;
Πολύ σημαντικές ήταν οι σχέσεις με τη Βενετία (από το 1537 περίπου) και την Ανκόνα, μέσω του λιμανιού του Δυρραχίου. Το 1537 ιδρύθηκαν στη Βενετία η πρώτη ελληνική εκκλησία και το πρώτο ελληνικό σχολείο. Σταδιακά, Μοσχοπολίτες έμποροι εγκαταστάθηκαν στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, το Ζέμουν, το Νόβι Σαντ, τη Βαρσοβία, τη Λειψία της Γερμανίας, τη Βουδαπέστη, τη Βιέννη και άλλες πόλεις της Αυστροουγγαρίας και φυσικά, περιοχές του ελλαδικού χώρου (υπόλοιπη Ήπειρος, Μακεδονία, Θεσσαλία) και τη σημερινή Αλβανία. Από το 1715 ως το 1760 ανεγέρθηκαν στη Μοσχόπολη 9 μεγαλοπρεπείς ναοί. Στα μέσα του 18ου αιώνα είχε συγκεντρωθεί στη Μοσχόπολη τεράστιος πλούτος.
Κάποιοι όμως, που δεν δικαιούνταν τίποτα θεώρησαν ότι είχαν μερίδιο σ' αυτόν. Ήταν οι Αλβανοί των περιοχών που γειτνίαζαν με τη Μοσχόπολη (4).
Η πρώτη καταστροφή της Μοσχόπολης (1769)
Η οθωμανική διοίκηση της περιοχής ήταν αδύναμη. Οι Μοσχοπολίτες αναγκάστηκαν να πληρώνουν χρήματα εξαγοράζοντας τους Τουρκαλβανούς γείτονές τους, προκειμένου να ασκούν απρόσκοπτα τις εμπορικές τους δραστηριότητες. Σταδιακά οι "φαινομενικοί προστάτες" (Αστέριος Κουκούδης), που δεν διαφέρουν σε πολλά από τους σύγχρονους "νονούς της νύχτας" μετατράπηκαν σε "μπορτζιλήδες": σκληρούς δανειστές - τοκογλύφους και εκβιαστές.
To 1766 οι Ρώσοι υποκίνησαν κινήματα στην ανυπόταχτη Χιμάρα και το Μαυροβούνιο. Οι αρχηγοί των οθωμανικών στρατευμάτων που κινήθηκαν προς την Ήπειρο επέβαλαν έκτακτες εισφορές στους Μοσχοπολίτες, λόγω των σχέσεών τους με την Ευρώπη. Οι μπορτζιλήδες το 1769 άρχισαν να απειλούν ότι θα μπουν με ληστρικές διαθέσεις στη Μοσχόπολη.
Αυτό έγινε, τον Μάιο του 1769, από Τουρκαλβανούς της Κολώνιας, του Σκρεπαρίου, της Όπαρης και της Τομορίτσας που μπήκαν στη Μοσχόπολη κατέλαβαν το πλούσιο και οχυρό μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου και κατέστρεψαν τη συνοικία Ποστενίκα που είχε δημιουργηθεί στις αρχές του 18ου αιώνα.
Τον Ιούνιο, νέα ομάδα Τουρκαλβανών μπορτζαλήδων από την Κολώνια μπήκε στη Μοσχόπολη, λεηλατώντας, καταστρέφοντας και σκοτώνοντας όποιον αντιστεκόταν ή δεν τους έδινε τα χρήματα που ζητούσαν. Απελπισμένοι, οι Μοσχοπολίτες ζήτησαν την προστασία του βεζίρη του Βερατίου και της "φρουράς των μπεκιάρηδων".
Αυτοί, όταν εγκαταστάθηκαν στη Μοσχόπολη παρεκτράπηκαν και στράφηκαν σε λεηλασίες και καταστροφές. Οι μπορτζαλήδες συνέχισαν να απειλούν. Στις αρχές Σεπτεμβρίου κυκλοφόρησαν φήμες ότι επίκεινται νέες επιθέσεις Τουρκαλβανών, ακόμα πιο βίαιες (4). Στις 2 Σεπτεμβρίου 1769 ξεκίνησε η φυγή των Μοσχοπολιτών που διήρκεσε μόλις 3 ημέρες! (1). "Και δεν απόμεινεν εις την χώραν ούτε σκυλί" (3). Οι μπορτζαλήδες ανενόχλητοι μπήκαν στην πόλη και πήραν ό,τι ήθελαν...
Η Μοσχόπολη από το 1770 ως το 1789
Το 1770, 200 οικογένειες Μοσχοπολιτών επέστρεψαν στην πόλη. Ως το 1779 επέστρεψαν άλλες 300. Βέβαια, η Μοσχόπολη δεν ήταν ποτέ ξανά η ίδια. Ως το 1786, υπό την προστασία του Κουρτ πασά η πόλη έζησε ειρηνικά. Ο γαμπρός του Ιμπραήμ πασάς που τον διαδέχθηκε, δεν ήταν αντάξιός του. Τότε εμφανίστηκε ο Αλή πασάς. Επικράτησε του Ιμπραήμ και τον Ιούνιο του 1788 μπήκε στη Μοσχόπολη ζητώντας υποταγή των κατοίκων της, οι οποίοι, έχοντας νωπές τις μνήμες από τα γεγονότα του 1769 εγκατέλειψαν την πόλη.
Η φυγή τους όμως, δεν μπορεί να συγκριθεί με τα γεγονότα του 1769. Το 1790, περίπου 2.000 Αλβανοί κλέφτες λυμαίνονταν τις περιοχές της Κορυτσάς, της Αχρίδας και της Δίβρης. Το 1794, ο Αλή πασάς έγινε κύριος όλης της περιοχής της Αχρίδας, ενώ ο γιος του Μουχτάρ έλεγχε την περιοχή της Κορυτσάς. Πάντως, στα χρόνια του Αλή πασά, οι Μοσχοπολίτες ζούσαν σχετικά ήσυχα (1).
Επίλογος

Αυτή ήταν μια εισαγωγή στην ιστορία της Μοσχόπολης. Κλείνοντας θα ήταν μέγιστη παράλειψη αν δεν αναφέραμε ότι από αυτή καταγόταν η οικογένεια Σίνα, των μεγάλων εθνικών ευεργετών (Ακαδημία Αθηνών, Εθνικό Αστεροσκοπείο κ.ά.)

Πηγές: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Δ. ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ, "Από τη Μοσχόπολη στο Μίκολτς της Ουγγαρίας", ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ, 2021 (1)
Βικιπαίδεια (2)
ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟΥ, "Η ΜΟΣΧΟΠΟΛΙΣ 1330 - 1930", ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1957(3)
ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΚΟΥΚΟΥΔΗΣ, "Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων", ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΖΗΤΡΟΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2000 (4)
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Α. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ, "ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ" ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΑΦΩΝ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1992 (5)
Ίντερνετ(6)
Χρησιμοποιήσαμε επίσης στοιχεία από τον τόμο "ΗΠΕΙΡΟΣ, 4.000 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ", ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., 1997
📺Καρυστιανού: Ή τώρα θα γίνουν κάποια πράγματα για τα εθνικά θέματα ή θα χάσουμε σημαντικά και η Ελλάδα θα υποβαθμιστεί
Στην ανοιχτή συζήτηση με θέμα «Εθνικά θέματα και Σύνοδος του ΝΑΤΟ: 52 χρόνια μετά το Πραξικόπημα στην Κύπρο» που διοργανώνει το κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» παραβρίσκεται και η Μαρία Καρυστιανού.
📺Μεγάλη φωτιά στην Οινόη του Δήμου Μάνδρας: Στάλθηκε 112, επιχειρούν 155 πυροσβέστες και 22 εναέρια μέσα, δείτε βίντεο
Φωτιά έχει ξεσπάσει σε αγροτοδασική έκταση στη θέση Σφάκα κοντά στην Οινόη, στην Μάνδρα Αττικής, ενώ εστάλη και μήνυμα από το 112 στους κατοίκους να παραμείνουν σε ετοιμότητα.
«Σοσιαλιστές της σαμπάνιας»: Σάλος στις ΗΠΑ με την σύζυγο του Μαμντάνι, πήγε στη Μαγιόρκα εν μέσω της 4ης Ιουλίου για πρόγραμμα πνευματικής ευεξίας €3.000
Οι φωτογραφίες που άναψαν φωτιές
Funny how when @ZohranKMamdani was telling New Yorkers to lower their AC his wife Rama Duwaji was boarding a flight to party in Mallorca
— Arynne Wexler (@ArynneWexler) July 3, 2026
Reminder that I can’t tag her because she deleted her account after her insanely offensive tweets were discovered
Champagne socialists pic.twitter.com/aD1XmiMXNe
Σάλος σε γάμο στο Κορωπί: Μεθυσμένη κουμπάρα φίλησε στο στόμα τον ιερέα
Σκηνές απείρου κάλλους καταγράφηκαν στο Κορωπί, όπου κατά τη διάρκεια τέλεσης γάμου μιας 36χρονης και ενός 41χρονου, η 31χρονη κουμπάρα που πάντρευε το ζευγάρι, έχοντας καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ, ξέφυγε από κάθε όριο.
Ανήλικη υπέστη ανακοπή σε απομακρυσμένο χωριό στην Αριδαία, την έσωσε με ΚΑΡΠΑ η μητέρα της
Ένα απίστευτο περιστατικό εξελίχθηκε στους Προμάχους Αλμωπίας, ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό του δήμου Αριδαίας στην Κεντρική Μακεδονία, όταν μία 16χρονη κοπέλα υπέστη μέσα στο σπίτι της καρδιακή ανακοπή.
📺ΝΔ κατά Τσίπρα για τα 11 χρόνια από το δημοψήφισμα: Κανείς δεν ξεχνά όσους έπαιξαν με την τύχη της πατρίδας
Βίντεο για τα 11 χρόνια από το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015, δημοσιοποίησε η Νέα Δημοκρατία, θέτοντας ευθέως στο στόχαστρό της τον Αλέξη Τσίπρα και τις πολιτικές του επιλογές.
📺ΑΝΑΠΟΛΟΥΝ ΤΗΝ Ψ@ΛΙΑ ΠΟΥ ΦΑΓΑΝΕ😝😝Δείτε βίντεο με Κνιτάκια να βαδίζουν στο Βίτσι φωνάζοντας συνθήματα - Οι αιχμές Κουτσούμπα κατά Τσίπρα στην αντιιμπεριαλιστική κατασκήνωση
Κόκκινες σημαίες, συνθήματα και ύμνοι από τη νεολαία του ΚΚΕ, που ανέβηκε στις κορυφές Βίγλα και Λούτζερ - «Η Ιστορία δεν αφήνει χρέη, τα ξεπληρώνει όλα, όταν ο λαός το αποφασίσει», είπε ο Δημήτρης Κούτσούμπας
Κόκκινες σημαίες, συνθήματα και αναφορές στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας περιλαμβάνουν οι εκδηλώσεις της 35ης Αντιιμπεριαλιστικής Κατασκήνωσης της ΚΝΕ που έγινε στο Βίτσι, με παρόντα και τον ΓΓ του κόμματος Δημήτρη Κουτσούμπα.
Σύμφωνα με την ΚΝΕ, μέλη και φίλοι ανέβηκαν στις κορυφές Βίγλα και Λούτζερ, που είναι περιοχές συνδεόμενες με τις μάχες του Εμφυλίου της περιόδου 1946 - 1949.
«Την Ιστορία την πάει μπροστά η ταξική πάλη. Δεν αφήνει χρέη. Τα ξεπληρώνει όλα, όταν ο λαός το αποφασίσει», ανέφερε ο κ. Κουτσούμπας, προσθέτοντας ότι «η Ιστορία μάς καλεί να διδαχτούμε από τους αγώνες των προηγούμενων γενιών και να τους συνεχίσουμε μέχρι να δικαιωθούν, μέχρι την τελική νίκη του λαού».
Αιχμές άφησε ο κ. Κουτσούμπας και κατά του Αλέξη Τσίπρα, λέγοντας ότι ορισμένοι «προσπαθούν να καπηλευτούν» την Ιστορία.
«Όπως κάνει ο Τσίπρας, για να έρθει στη συνέχεια να ξεκαθαρίσει ότι "η ιστορία δεν ζητάει από τη σημερινή γενιά να επαναλάβει τους αγώνες των προηγούμενων"», είπε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στις πολιτικές εξελίξεις, ο κ. Κουτσούμπας υποστήριξε ότι το δίλημμα για τον λαό «δεν είναι ποιος θα κυβερνήσει, αλλά ποιος θα κερδίσει: Οι ζωές μας ή τα κέρδη τους;».


📺Απαράδεκτη η εικόνα σε μηχανή χωρίς κράνος, λέει ο Άδωνις Γεωργιάδης στον Στέλιο Ρόκκο για το νέο του video clip
Την αντίδραση του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, προκάλεσε ανάρτηση στο Instagram με πλάνα από το νέο τραγούδι του Στέλιου Ρόκκου, με τίτλο «Πιο πολύ». Στα συγκεκριμένα πλάνα, ο τραγουδιστής εμφανίζεται να οδηγεί μοτοσικλέτα χωρίς να φορά κράνος, έχοντας συνεπιβάτιδα τη σύζυγό του, Λελέ Γκόφα.
Σέβομαι τον κ. Στέλιο Ρόκκο ως καλλιτέχνη και γενικά την καλλιτεχνική ελευθερία, αλλά η εικόνα σε ένα video clip του να οδηγεί κάποιος μία μηχανή χωρίς κράνος είναι απαράδεκτη. Μήν ξεχνάμε ότι υπάρχει και ειδικά στους νέους ένας έντονος μιμητισμός και όσοι νομίζουν ότι είναι…
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) July 5, 2026
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Lele Gofa Rokkou (@lelegofa)