Η Κυπριακή Δημοκρατία κάθεται στο σκαμνί του Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επειδή εδώ και έξι δεκαετίες διατηρεί νόμους της βρετανικής αποικιοκρατίας, οι οποίοι εξισώνουν τις χορεύτριες - τραγουδίστριες με πόρνες, αν προσκληθούν σε μουσουλμανικό γάμο.
Η υπόθεση ενός ανθρώπου που θέλησε να παντρέψει την κόρη του έχει μετατραπεί σε διεθνή νομικό πονοκέφαλο με κατηγορούμενη την κυπριακή κυβέρνηση. Υπενθυμίζεται πως προ ημερών η Κύπρος είχε ολοκληρώσει την εξάμηνη προεδρία της στο Συμβούλιο της ΕΕ.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, βρίσκεται εκτεθειμένη επειδή εδώ και 60 και πλέον χρόνια κανένας δεν σκέφτηκε να ρίξει μια ματιά στον Ποινικό Κώδικα. Πρόκειται για έναν κώδικα για.... μουσείο, ο οποίος περιέχει ακόμα τα κατάλοιπα της βρετανικής αποικιοκρατίας.
Ποινικό αδίκημα η χορεύτρια – τραγουδίστρια σε γάμο
Ένας πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας μπήκε σε μια δικαστική περιπέτεια, γιατί διαπίστωσε ότι θα μπορούσε να συλληφθεί και να πάει φυλακή, διαπράττοντας ένα «ειδεχθές έγκλημα». Σκέφτηκε να καλέσει στον γάμο της κόρης του μια τραγουδίστρια-χορεύτρια και έναντι αμοιβής να διασκεδάσει τους καλεσμένους.
Πρόκειται για πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος γεννήθηκε το 1977 στο κατεχόμενο χωριό Τζιάος της επαρχίας Αμμοχώστου. Άνθρωπος του μόχθου, παντρεμένος με γυναίκα από την κοινότητα Κοτσιάτη στις ελεύθερες περιοχές. Μετοίκησε το 2000 μόνιμα στη Λάρνακα. Εκεί έστησε το σπιτικό του, εκεί μεγάλωσε τα τέσσερα παιδιά του, με τη μεγαλύτερη κόρη του να φτάνει πλέον στα 24 της χρόνια. Όπως κάθε πατέρας που σέβεται τον εαυτό του και τις παραδόσεις του, έτσι και αυτός, όντας μουσουλμάνος, αποφάσισε να διοργανώσει τον γάμο της κόρης του, τον Οκτώβριο του 2025.
Το πλάνο ήταν απλό, παραδοσιακό και ανθρώπινο. Ο γάμος θα γινόταν στο σπίτι του στη Λάρνακα, με καλεσμένους συγγενείς, φίλους και αγαπημένα πρόσωπα. Επειδή γάμος χωρίς μουσική και κέφι δεν υφίσταται, ο άνθρωπος προνόησε και έκλεισε μια γυναίκα χορεύτρια και τραγουδίστρια, για να παρουσιάσει πρόγραμμα στους καλεσμένους. Όχι βεβαίως για να κάνει τίποτα παράνομο, αλλά για να διασκεδάσει τους καλεσμένους του, όπως ακριβώς συμβαίνει σε κάθε χριστιανικό, εβραϊκό ή κοσμικό γάμο σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η γυναίκα, για να υπάρξουν νομικές παρερμηνείες, θα παρείχε καθαρά καλλιτεχνικές υπηρεσίες. Δεν επρόκειτο για «πόρνη», όπως χαρακτηρίζεται από τον ποινικό κώδικα της Κύπρου!
Η κυπριακή πραγματικότητα που συχνά παρουσιάζει δείγματα παραλογισμού, δημιούργησε πρόβλημα εκεί που καταφανώς δεν υπήρχε. Τον Απρίλιο του 2025, ένας γνωστός του πατέρα της νύφης, προφανώς πιο υποψιασμένος ή πιο διαβασμένος γύρω από τα μυστικά της κυπριακής νομοθεσίας, του εξήγησε ότι, αν τολμούσε να φέρει γυναίκα να τραγουδήσει και να χορέψει στον μουσουλμανικό γάμο της κόρης του, μέσα στο ίδιο του το σπίτι, τότε θα διέπραττε σοβαρό ποινικό αδίκημα. Ο άνθρωπος, όπως ήταν φυσικό, έπαθε σοκ, καθώς από τη μια στιγμή στην άλλη, από ευτυχισμένος πατέρας που ετοίμαζε μια γιορτή χαράς για το παιδί του, μετατράπηκε σε εν δυνάμει υπόδικο, αντιμετωπίζοντας το φάσμα της σύλληψης και της φυλάκισης.
Το άρθρο 97 του «σύγχρονου» κυπριακού Ποινικού Κώδικα
Στο κείμενο του Κυπριακού Ποινικού Κώδικα (Κεφάλαιο 154) και συγκεκριμένα στο άρθρο 97, κάτω από τον τίτλο «μουσουλμανικές γιορτές», ο νομοθέτης του περασμένου αιώνα ξεπερνά κάθε φαντασία. Σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο, όποιος διοργανώνει μουσουλμανική γιορτή ή είναι ιδιοκτήτης του σπιτιού όπου διεξάγεται αυτή και επιτρέπει σε χορεύτρια να χορέψει ή να τραγουδήσει, είτε με αμοιβή είτε χωρίς, είναι ένοχος πλημμελήματος. Η ποινή; Φυλάκιση ενός μήνα ή χρηματικό πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις 75 λίρες Κύπρου (λίρες πλέον δεν υπάρχουν). Δεν πρόκειται για Ποινικό Κώδικα στο Αφγανιστάν των Ταλιμπάν, αλλά για Κώδικα που ισχύει το 2026 σε μια χώρα μέλος της ΕΕ. Το άρθρο αναφέρεται ακόμα σε κυπριακές λίρες, αποδεικνύοντας ότι κανένας δεν μπήκε στον κόπο ούτε καν να μετατρέψει το νόμισμα σε ευρώ.
Στη δεύτερη παράγραφο, όπου δίνεται ο νομικός ορισμός της «χορεύτριας», η νομική επιστήμη και η λογική σηκώνουν τα χέρια ψηλά. Ως χορεύτρια ορίζεται η γυναίκα πόρνη ή η γυναίκα που χορεύει ή τραγουδά με αμοιβή σε μουσουλμανική γιορτή. Ο αποικιοκρατικός πουριτανισμός των Βρετανών, που ενσωματώθηκε αυτούσιος στο σημερινό κυπριακό δίκαιο και εξισώνει τη δουλειά μιας καλλιτέχνιδας με την πορνεία, αρκεί το κοινό της να είναι μουσουλμάνοι που γιορτάζουν γάμο ή περιτομή.
Ο άνθρωπος βρέθηκε λοιπόν σε απόγνωση. Η πίεση και ο φόβος της σύλληψης τον είχαν λυγίσει και σκεφτόταν σοβαρά να κάνει την τελετή σε άλλη χώρα, όπου το να τραγουδά μια γυναίκα σε μια χαρά δεν θεωρείται έγκλημα που επισύρει χειροπέδες. Τελικώς αποφάσισε να ακυρώσει τον γάμο και να κινηθεί νομικά κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, με στόχο να αλλάξει ο Ποινικός Κώδικας και μετά να έρθει το ζευγάρι εις γάμου κοινωνία.
Προϊστορία παραλογισμού
Για την (πρόσφατη) ιστορία να θυμίσουμε ότι όταν λειτουργούσαν τα «καμπαρέ» σε ολόκληρη την Κύπρο, «καλλιτέχνιδα» εθεωρείτο κάθε αλλοδαπή άνω των 18 ετών εργαζόταν σε αυτά τα κέντρα, στα οποία ήταν γνωστό ότι διεξαγόταν πορνεία και εμπορία προσώπων, με τις ευλογίες και την άδεια του κράτους. Αυτή ήταν η άποψη για την τέχνη. Μάλιστα όλες αυτές κοπέλες ήταν αναγκασμένες να υποβάλλονται σε εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ενώ το κράτος δεν ήξερε δήθεν πως ασκούσαν πορνεία). Σε μια περίπτωση, πασίγνωστη τραγουδίστρια από την Ελλάδα που βρέθηκε στην Κύπρο για συναυλία, δήλωσε ως επάγγελμα καλλιτέχνιδα. Δεν γνώριζε όμως πως στη Κύπρο η «τέχνη» ισοδυναμούσε με άσκηση πορνείας και έτσι έπαθε σοκ, όταν της ζήτησαν να υποβληθεί σε εξετάσεις για AIDS και σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Ποινικό αδίκημα αλλά μόνο για μουσουλμάνους
Η υπόθεση αυτή, πέρα από την εύθυμη πλευρά της, αγγίζει τον πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εκθέτει ανεπανόρθωτα την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο πατέρας της μέλλουσας νύφης, ρίσκαρε την προσωπική του ελευθερία και με την πιθανότητα να τινάξει τον γάμο στον αέρα πήρε την γενναία απόφαση να τον ματαιώσει γιατί δεν ήταν σίγουρος πως τα άγρυπνα μάτια του Νόμου, δεν θα του περνούσαν χειροπέδες. Ωστόσο δεν άφησε το θέμα εκεί. Μέσω των νομικών του συμβούλων, του Δικηγόρου Μιχάλη Καζάκου του δικηγορικού γραφείου «Α. Χρίστου και Συνεργάτες ΔΕΠΕ», προσέφυγε στα δικαστήρια, καταγγέλλοντας κατάφωρη παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Καταγγέλλει παραβίαση του Άρθρου 8 της Σύμβασης, το οποίο προστατεύει την ιδιωτική και οικογενειακή ζωή. Με ποιο δικαίωμα το κράτος εισβάλλει στο σπίτι ενός πολίτη και του απαγορεύει να γιορτάσει τον γάμο του παιδιού του όπως ορίζει η παράδοσή του; Η απαγόρευση πρόσληψης μιας τραγουδίστριας στο ίδιο του το σπίτι στερεί από μια ολόκληρη οικογένεια το δικαίωμα στη χαρά, μετατρέποντας την εστία τους σε ελεγχόμενη ζώνη από την αστυνομία.
Το δεύτερο και ίσως πιο σοβαρό θέμα εστιάζεται στο Άρθρο 14 της ίδιας Σύμβασης, το οποίο απαγορεύει ρητά τις διακρίσεις. Μια απλή ανάγνωση του κυπριακού Ποινικού Κώδικα αρκεί για να διαπιστώσει κανείς ότι δεν υπάρχει καμία παρόμοια απαγόρευση για καμία άλλη θρησκεία. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί μπορούν να φέρνουν στα σπίτια τους και στους γάμους τους όσες τραγουδίστριες και χορεύτριες αντέχει η τσέπη τους. Κανένας δεν τους απειλεί με φυλάκιση, ούτε χαρακτηρίζει τις καλλιτέχνιδες με υποτιμητικούς όρους. Η διαφορετική αυτή μεταχείριση, βασισμένη αποκλειστικά και μόνο στο θρησκευτικό υπόβαθρο, αποτελεί ξεκάθαρη και πρωτόγονη διάκριση.
Το κράτος του «δεν βαριέσαι ρε κουμπάρε»
Το ερώτημα που προκύπτει είναι μόνο αστείο δεν είναι. Πώς είναι δυνατόν, τόσες δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία, μετά την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά από τόσες εξαγγελίες για εκσυγχρονισμό, να επιτρέπει να υπάρχουν τέτοια νομικά απολιθώματα στον Ποινικό Κώδικα; Η απάντηση βρίσκεται στη γνωστή κυπριακή νοοτροπία του «παίζω πελλόν» (πουλάω τρέλα) και «δεν βαρκιέσαι ρε κουμπάρε;» (αντίστοιχο του δεν βαριέσαι αδελφέ). Όπως και σε άλλες περιπτώσεις, κυβερνήσεις, υπουργοί, βουλευτές, εισαγγελείς, επίτροποι, δικαστές κλπ άφησαν τα πράγματα στην τύχη τους, μέχρι να φτάσει η Κυπριακή Δημοκρατία στο ΕΔΑΔ ως κατηγορούμενη.
Αν ο άνθρωπος αυτός αναγκαζόταν να ξενιτευτεί για να παντρέψει την κόρη του επειδή η Κυπριακή Δημοκρατία θεωρεί παράνομο το τραγούδι και τον χορό στους μουσουλμανικούς γάμους, ο διασυρμός θα γινόταν παγκόσμιο πρωτοσέλιδο. Τώρα φτάνει απλώς μέχρι το Στρασβούργο. Αναμένεται πως, κάτω από την απειλή μιας ακόμα καταδικαστικής απόφασης μετά τα ανάλογα πρόστιμα, κάποιοι ξυπνήσουν από τον λήθαργο και αλλάξουν τον Ποινικό Κώδικα.
Η προσφυγή έχει γίνει παραδεκτή από το ΕΔΑΔ και η συνέχεια θα δοθεί με την έκδοση της απόφασης.
Μανώλης Καλατζής
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
