Ο Θανάσης Καρτερός αποκωδικοποιεί το σχέδιο Τσίπρα. Νέο κόμμα-κίνημα από τα κάτω, ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου από τη Ριζοσπαστική Αριστερά έως το Δημοκρατικό Κέντρο, και γιατί το μέτωπο με ΠΑΣΟΚ είναι ουτοπία
Ούτε δύο εικοσιτετράωρα μετά την εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη για την παρουσίαση της «Ιθάκης» - όπου ο πρώην πρωθυπουργός άφησε να εννοηθεί πως η πολιτική επιστροφή δεν είναι θέμα «αν» αλλά «πώς» - ένας από τους πιο έμπιστους ανθρώπους του κύκλου του παίρνει τον λόγο για να ξεκαθαρίσει τα πράγματα. Ο Θανάσης Καρτερός, που γνωρίζει πολύ καλά τον Αλέξη Τσίπρα σε σημερινό του άρθρο στην «Εφημερίδα των Συντακτών» δημοσιεύει επί της ουσίας ένα κείμενο-οδηγό με τίτλο «Μεταφράζοντας τον Τσίπρα». Πέντε ερωτήσεις, πέντε απαντήσεις, και το σχέδιο παίρνει σάρκα και οστά.
Κόμμα Τσίπρα; Ναι, αλλά όχι όπως το ξέρουμε
Η πρώτη ερώτηση είναι αυτονόητη: Θα ιδρύσει κόμμα; Η απάντηση του Θανάση Καρτερού είναι διπλή. Ναι, αλλά όχι με την κλασική έννοια του προσωποπαγούς σχήματος. Όχι με τη λογική «ανακοινώνω ένα όνομα και όσοι πιστοί προσέλθετε». Ο στόχος, λέει ο Θανάσης Καρτερός, είναι πιο φιλόδοξος: μια κοινωνική μόχλευση, ένα προοδευτικό ρεύμα που θα γεννηθεί από τη βάση. Μια μειοψηφία - κρίσιμη όμως σε αριθμό και δυναμική - που θα μπορέσει να τραβήξει την προσοχή και την ψήφο της πλειοψηφίας. Κίνημα, πρωτοβουλία, κόμμα; Η ονομασία θα προκύψει. Το ουσιώδες είναι πως θα είναι συλλογική προσπάθεια χιλιάδων, όχι σχέδιο ενός με το σύνδρομο του σωτήρα.
Στη δεύτερη ερώτηση που θέτει ο Θανάσης Καρτερός «τι εννοεί ο Τσίπρας όταν μιλάει για ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης;», απαντά πως τα σημερινά κόμματα του προοδευτικού χώρου, φωτογραφίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, έχουν εξαντλήσει το πολιτικό τους κεφάλαιο. Και δεν είναι μόνο ότι δεν μπορούν να προχωρήσουν σε μια ανοιχτή πρωτοβουλία. Είναι ότι αμφιβάλλει κιόλας αν οι ηγεσίες τους το θέλουν. Γιατί μια τέτοια πρωτοβουλία σημαίνει τέλος στην αναπαραγωγή των μηχανισμών εξουσίας που τους κρατούν στη θέση τους. Η λύση; Οι πολίτες από τα κάτω να ξεπεράσουν τα «αδύναμα και περίκλειστα σχήματα» και να δημιουργήσουν μια νέα δύναμη, ικανή να νικήσει τον Μητσοτάκη. Και η παραίτηση του Τσίπρα από βουλευτής; Αυτό ακριβώς σηματοδοτεί -κατά τον Θανάση Καρτερό: ρήξη με το παλιό, ελευθερία κινήσεων για το καινούριο.
Στην τρίτη ερώτηση «γιατί όχι ένα αριστερό-προοδευτικό μέτωπο;», ο Θανάσης Καρτερός δίνει διπλή απάντηση: Πρώτον, ένα τέτοιο μέτωπο από τα «θραύσματα του ΣΥΡΙΖΑ», το ΠΑΣΟΚ και τα μικρότερα κόμματα είναι ουτοπικό. Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ δεν το θέλει - αυτό είναι ξεκάθαρο - και ούτε δυνάμεις σε άλλα κόμματα. Δεύτερον, όμως, ακόμα κι αν γινόταν, θα ήταν αναποτελεσματικό. Μια «συγκόλληση από τα πάνω», μια επανάληψη μεθόδων και προσώπων που έχουν χάσει την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας. Δεν θα πρόσφερε τίποτα νέο, παρά μόνο - ίσως - μια πρόσθεση ποσοστών. Και ούτε αυτό είναι σίγουρο.
Τέταρτη ερώτηση: «Άρα;». Άρα, ανασύνθεση. Και εδώ ο Θανάσης Καρτερός επικαλείται ιστορικό παράδειγμα: την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ. Όχι για να την αντιγράψει - η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται - αλλά για να πάρει τη διδαχή της. Μια μεγάλη, ανοιχτόκαρδη πρωτοβουλία, με συνδυασμό νέων και παλαιότερων προσώπων. Μια δύναμη που θα επιβάλει ένα πολιτικό «διαβατήριο» σε όλο το φάσμα του προοδευτικού χώρου: από τη Ριζοσπαστική Αριστερά μέχρι το Δημοκρατικό Κέντρο. Με διαφορετικότητα, αλλά και προγραμματική πειθαρχία. Αξιοπιστία και αντοχή.
Καρυστιανού και ΠΑΣΟΚ: Ούτε εχθροί, ούτε σύμμαχοι
Στην πέμπτη και τελευταία ερώτηση «και τα άλλα κόμματα; Και η Καρυστιανού;», η απάντηση είναι λακωνική: Μέτωπο με τις ηγεσίες των άλλων κομμάτων δεν προβλέπεται. Αυτό ισχύει και για την πρωτοβουλία της Μαρίας Καρυστιανού, «όπου κι αν την τοποθετεί κανείς». Ο μόνος αντίπαλος, κατά τον Θανάση Καρτερό, είναι το «καθεστώς Μητσοτάκη». Η επιδίωξη είναι η ουσιαστική αντιπαράθεση, όχι τα «ξεμαλλιάσματα» που χαίρονται στη Δεξιά. Από εκει και πέρα; Όλοι θα κριθούν από τις θέσεις τους. Με κριτήριο τις ανάγκες του αύριο.