Επισπεύδονται από τον ερχόμενο Μάρτιο οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κλάδων και των αντίστοιχων εργοδοτικών οργανώσεων για την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων, καθώς ο νέος νόμος που υπερψηφίστηκε χθες από τη Βουλή, διευκολύνει αντίστοιχα συμφωνίες που θα οδηγήσουν σε αυξήσεις έως 20%, δηλαδή τριπλάσιες από την αύξηση του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου τον Απρίλιο.
Επέκταση
Με τη νέα ρύθμιση, οι συμβάσεις εργασίας (στις περιπτώσεις που προσφέρουν περιορισμένη κάλυψη) πρόκειται να επεκταθούν στο σύνολο των επιχειρήσεων και των εργαζόμενων του κλάδου. Η επέκταση ισχύος μιας κλαδικής σύμβασης έρχεται με υπουργική απόφαση ύστερα από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και σημαίνει πως οι μισθοί που προβλέπει καθίστανται πλέον υποχρεωτικοί για όλους τους μισθωτούς του κλάδου.
700.000 ιδιωτικοί υπάλληλοι είναι πλήρως ακάλυπτοι από συλλογικές συμβάσεις σήμερα
Έτσι, οι πρώτες επιχειρήσεις οι οποίες θα επωμιστούν να αυξήσουν τους μισθούς, ακολουθώντας τη σύμβαση που έχει συναφθεί μεταξύ εργαζόμενων με τις επαγγελματικές οργανώσεις και δεν ακολούθησαν τις αυξήσεις (προφασιζόμενες ότι δεν είναι μέλη της επιχειρηματικής οργάνωσης), είναι οι κλαδικές συμβάσεις στο μέταλλο, τις σιδηροβιομηχανίες, στα ενοικιαζόμενα δωμάτια, στις ασφαλιστικές εταιρείες, στις ναυτιλιακές επιχειρήσεις και στα γραφεία ταξιδίων. Επίσης, εκτιμάται ότι θα υπογραφούν συλλογικές συμβάσεις σε κλάδους οι οποίοι σήμερα είναι πλήρως ακάλυπτοι, όπως αυτός των ιδιωτικών υπαλλήλων που αφορά περίπου 700.000 εργαζόμενους.
Οι παραπάνω κλάδοι θα πρέπει να εφαρμόσουν τις κλαδικές συμβάσεις, εφόσον με το νέο πλαίσιο δραστηριοποιούνται σε Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ), σύμφωνα με την φορολογική δράση της εταιρείας. Κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να προσαρμόσουν τους μισθούς που πηγάζουν, είτε από ατομικές συμφωνίες (δηλαδή τα 880 ευρώ του κατώτατου σήμερα), αλλά και τα έτη απασχόλησης στα αντίστοιχα κλιμάκια, τα οποία για τις σιδηροβιομηχανίες αρχίζουν από 987 € έως 1.283 € για τους εργαζόμενους σε ενοικιαζόμενα δωμάτια 901-970 €, για τις ασφαλιστικές εταιρείες από 1.097 € έως 1.495 €, για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις στα 1.156-2.638 € και για τα γραφεία ταξιδίων από 967 € έως 1.785 €.
24% των εργαζόμενων καλύπτεται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας σήμερα, με στόχο να φτάσει το 80%
Παραδείγματα
– Στον κλάδο του μετάλλου οι εξειδικευμένοι εργατοτεχνίτες χωρίς προϋπηρεσία θα έχουν κατώτατο μισθό από 973 ευρώ έως 987 ευρώ. Αν σήμερα λαμβάνουν 880 ευρώ (κατώτατος μισθός) η αύξηση είναι της τάξης του 12% και 93 ευρώ τον μήνα. Και φυσικά, η σύμβαση προβλέπει μια σειρά από επιδόματα, που θα είναι επίσης υποχρεωτικά, όπως επίδομα επίβλεψης (70 ευρώ/μήνα), ειδικών συνθηκών (10%-20%) κ.ά.
– Στα τουριστικά γραφεία, οι κλαδικοί μισθοί για το 2026 διαμορφώνονται για το υπαλληλικό προσωπικό από 968 ευρώ για προϋπηρεσία έως 2 έτη και 1.785 ευρώ για προϋπηρεσία 39-40 έτη. Συνεπώς, εδώ η αύξηση για μισθωτούς υπαλλήλους που παίρνουν τον κατώτατο (880 ευρώ) θα είναι 10% ή 88 ευρώ τον μήνα.
– Στα ναυτιλιακά πρακτορεία και τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις οι ελάχιστοι μισθοί διαμορφώνονται από 1.156 ευρώ για το κλιμάκιο 1 έως 2.638 ευρώ για το κλιμάκιο 40. Συνεπώς, εδώ η αύξηση για μισθωτούς υπαλλήλους που παίρνουν τον κατώτατο (880 ευρώ) θα είναι 31% και 276 ευρώ τον μήνα.
– Στις ασφαλιστικές εταιρείες, οι ελάχιστοι μισθοί διαμορφώνονται από 1.097 € έως 1.495 € σε 14 μισθολογικά κλιμάκια ανάλογα την προϋπηρεσία. Συνεπώς, εδώ η αύξηση για μισθωτούς υπαλλήλους που παίρνουν τον κατώτατο (880 ευρώ) θα είναι 25% και 217 ευρώ τον μήνα.
Επίσης, υποχρεωμένες στην επέκταση των μισθών είναι:
– Οι επιχειρήσεις πετρελαίου και υγραερίων όλης της χώρας, όπου η κλαδική σύμβαση λήγει στις 31/3/2026.
– Οι επιχειρήσεις καλλυντικών με την ειδικότητα του/της συμβούλου ομορφιάς/αισθητικού, την ειδικότητα του/της συμβούλου ομορφιάς/αισθητικού.
– Οι επιχειρήσεις σε μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα όλης της χώρας (ενοικιαζόμενα δωμάτια).
– Στους ιατρικούς επισκέπτες όλης της χώρας.
– Στους ηλεκτρολόγους που απασχολούνται στα ξενοδοχεία όλης της χώρας και στα ηλεκτρολογικά καταστήματα.
– Στις καπνοβιομηχανίες όλης της χώρας.
– Στους αρχαιολόγους-μέλη του Συλλόγου Εκτάκτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ).
– Στις πρακτορειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας που είναι μέλη της Διεθνούς Ναυτικής Ένωσης (ΔΝΕ).
– Στο υπαλληλικό προσωπικό των ναυτιλιακών πρακτορείων και ναυτιλιακών επιχειρήσεων όλης της χώρας.
– Στα γραφεία ταξιδίων και τουρισμού.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι σήμερα μόνο το 24% των εργαζόμενων καλύπτεται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, ενώ ο στόχος του νέου πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων, που προωθεί η κυβέρνηση, είναι η κάλυψη να φτάσει στο 80% σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο 25 κλαδικές συμβάσεις βρίσκονται σήμερα σε ισχύ, οι περισσότερες εκ των οποίων λήγουν το 2026. Αντίθετα, στο πρώτο εξάμηνο του 2025 είχαν υπογραφεί 170 επιχειρησιακές συμβάσεις.
170 επιχειρησιακές συμβάσεις είχαν υπογραφεί στο πρώτο εξάμηνο του 2025
Επισημαίνεται ότι η επιστροφή στο προμνημονιακό καθεστώς της μετενέργειας σημαίνει πως από την ψήφιση των σχετικών διατάξεων και μετέπειτα θα μετενεργούν μετά τη λήξη της Σύμβασης και την 3μηνη παράταση όλοι οι όροι της Συλλογικής Σύμβασης και όχι μόνο ένα μέρος τους. Σήμερα μετενεργούν οι μισθολογικοί όροι και 4 επιδόματα: ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικίνδυνης εργασίας. Κάθε άλλος μισθολογικός ή θεσμικός όρος παύει να ισχύει μετά το 3μηνο και ο εργοδότης έχει την ευχέρεια να τους καταργεί μονομερώς.
Γενική ενίσχυση
Τέλος Μαρτίου η υπουργός Εργασίας θα έχει διαμορφώσει τη θέση, μετά και τις προτάσεις των κοινωνικών εταίρων των φορέων, για την αύξηση του κατώτατου που αναμένεται να πάει από τα 880 ευρώ στα 920 ευρώ, ώστε το 2027 να προσεγγίσει τον κυβερνητικό στόχο των 950 ευρώ. Επίσης, προβλέπεται αύξηση των αποδοχών για εργαζόμενους με προϋπηρεσία. Σύμφωνα με το σχέδιο των 920 ευρώ, οι εργαζόμενοι με προϋπηρεσία θα δουν τις αποδοχές τους να αυξάνονται περαιτέρω: Με 1 τριετία 1.016 ευρώ, με 2 τριετίες 1.117 ευρώ και με 3 τριετίες 1.230 ευρώ. Ο κατώτατος μισθός θα συμπαρασύρει και τον εισαγωγικό μισθό στο Δημόσιο, καθώς και σε όλα τα μισθολογικά κλιμάκια και τα ειδικά μισθολόγια του Δημοσίου, τα οποία θα λάβουν καθαρή αύξηση 35 ευρώ.
Αντώνης Βασιλόπουλος
Εφημερίδα Απογευματινή