Πρόταση για την αναθεώρηση σειράς θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματος κατέθεσε απόψε στη Βουλή η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, με την υπογραφή 155 βουλευτών του κόμματος.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η πρωτοβουλία στοχεύει στον εκσυγχρονισμό
του καταστατικού χάρτη της χώρας, προκειμένου αυτός να ανταποκριθεί
αποτελεσματικά στις σύγχρονες τεχνολογικές, κοινωνικές και θεσμικές
προκλήσεις.
Οι βασικότεροι άξονες της αναθεωρητικής πρότασης περιλαμβάνουν:
- Ριζική αλλαγή στη διαδικασία διερεύνησης της ποινικής ευθύνης μελών της κυβέρνησης και υφυπουργών (Άρθρο 86), με διευρυμένη συμμετοχή της δικαστικής λειτουργίας και κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Παράλληλα, προτείνεται η επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση.
- Ανώτατη Εκπαίδευση: Θεσμοθετείται η δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους (Άρθρο 16).
- Καθιερώνεται μία και μόνη, αλλά χρονικά μεγαλύτερη, εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με σκοπό την ενίσχυση του υπερκομματικού του ρόλου.
- Εισάγεται η υποχρεωτική, αμφίδρομη αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων με βάση την αποδοτικότητα, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
- Εισάγεται πρόβλεψη για τη διαχείριση των προκλήσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης με γνώμονα την προστασία της ατομικής ελευθερίας, καθώς και η λήψη συνταγματικών μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
- Θεσπίζεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Ελληνικής Επικράτειας.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η πρόταση διαμορφώθηκε έπειτα από τετράμηνη
ενδελεχή διαβούλευση στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και φιλοδοξεί
να αποτελέσει τη βάση για μια ευρεία και γόνιμη συνταγματική συζήτηση.
Τα επόμενα βήματα για την αναθεώρηση του Συντάγματος
Η προθεσμία που θα δοθεί στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος θα
καθοριστεί με απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής, έπειτα από σχετική εισήγηση
του Προέδρου του Κοινοβουλίου, ενώ προβλέπεται δυνατότητα παράτασής της με
νεότερη απόφαση της Ολομέλειας. Η έκθεση της Επιτροπής θα τεθεί τελικά προς
συζήτηση στην Ολομέλεια.
Η διαδικασία εκκίνησης της αναθεώρησης προβλέπει ότι η σχετική ανάγκη
διαπιστώνεται με απόφαση της Βουλής, κατόπιν πρότασης τουλάχιστον 50
βουλευτών, η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του συνόλου των
μελών του Σώματος, σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον έναν
μήνα. Με την απόφαση αυτή προσδιορίζονται συγκεκριμένα οι διατάξεις που
τίθενται προς αναθεώρηση.
Σε περίπτωση που η πρόταση συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των
βουλευτών, χωρίς όμως να φτάσει τα τρία πέμπτα, τότε η επόμενη Βουλή έχει τη
δυνατότητα, κατά την πρώτη σύνοδό της, να αποφασίσει για τις αναθεωρητέες
διατάξεις με πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.
Από την πλευρά τους, κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ήδη προαναγγείλει ότι θα
επιδιώξουν να διατηρηθεί ως θεσμική εγγύηση η αυξημένη πλειοψηφία των 180
βουλευτών στην επόμενη Βουλή, η οποία θα αναλάβει και τη νομοτεχνική
διαμόρφωση των τελικών διατάξεων.
Κυρ. Μητσοτάκης για Συνταγματική Αναθεώρηση: Καλώ τις πολιτικές δυνάμεις να
μην απέχουν - Στόχος το 2030 να έχουμε έναν σύγχρονο καταστατικό χάρτη
«Η εισήγησή μας περιλαμβάνει τολμηρές τομές σε όλα τα πεδία: από την αλλαγή
του άρθρου περί ευθύνης υπουργών, μέχρι την ανάδειξη της ηγεσίας της
Δικαιοσύνης με εμπλοκή των ίδιων των δικαστών», ανέφερε, μεταξύ άλλων, στην
ανάρτησή του νωρίτερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σχετικά με την
πρόταση της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις να μην απέχουν, ενώ
χαρακτήρισε την πρόταση ως έναν «Οδικό Χάρτη» που αντιμετωπίζει παθογένειες
δεκαετιών, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές μεταρρυθμίσεις που
θεωρούνται αναγκαίες για την πορεία της χώρας στον 21ο αιώνα.