Οι αυξημένες επιστροφές παράνομων μεταναστών αποτελούν πλέον το βασικό «χαρτί» της κυβέρνησης στη διαχείριση του μεταναστευτικού, καθώς για πρώτη φορά ύστερα από αρκετά χρόνια οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν μόνο τον έλεγχο των αφίξεων, αλλά και μια σημαντική επιτάχυνση των αποχωρήσεων όσων δεν δικαιούνται να παραμείνουν στη χώρα. Τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, καταγράφουν ιστορικά υψηλές επιδόσεις στις επιστροφές, ενώ παράλληλα δείχνουν ότι οι μεταναστευτικές ροές υποχωρούν αισθητά, με την εικόνα να βελτιώνεται ακόμη περισσότερο μέσα στον Ιούλιο.
Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας την περασμένη Δευτέρα, με ειδική αναφορά αναγνώρισε τη δουλειά που γίνεται στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, τονίζοντας ότι χωρίς επιστροφές δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί το μεταναστευτικό.
Συνδεδεμένες
Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι πρόκειται για δύο παράλληλες εξελίξεις που συνδέονται μεταξύ τους. Από τη μία αυξάνονται οι επιστροφές και από την άλλη περιορίζονται οι νέες αφίξεις, δημιουργώντας, όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, μια διαφορετική πραγματικότητα από αυτή που επικρατούσε μέχρι πριν από λίγους μήνες. Η πρώτη και σημαντικότερη είδηση αφορά τις επιστροφές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026, οι αναγκαστικές επιστροφές αυξήθηκαν κατά 40% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Συγκεκριμένα, από τις 1.094 του πρώτου εξαμήνου του 2025 οι επιστροφές έφτασαν φέτος τις 1.529.
Ακόμη πιο βελτιωμένη είναι η εικόνα αν συνυπολογιστούν όλες οι επιστροφές. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 3.314 επιστροφές, έναντι 2.658 το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 23%. Στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου επισημαίνουν ότι πρόκειται για την καλύτερη επίδοση των τελευταίων ετών και εκτιμούν ότι η ενίσχυση των διαδικασιών επιστροφής αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της συνολικής μεταναστευτικής πολιτικής.
Αμείωτες οι μεταναστευτικές ροές στην Κρήτη: Δύο επιχειρήσεις διάσωσης νότια της Γαύδου – Η στιγμή που λουόμενοι σπρώχνουν βάρκα που φτάνει σε παραλία
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα πρώτα αποτελέσματα του νέου θεσμικού πλαισίου που προώθησε από πέρυσι ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης. Το δόγμα «επιστροφή ή φυλακή», το οποίο συνοδεύεται από τη σκληρή ρητορική του ίδιου του υπουργού και αποτέλεσε την κεντρική φιλοσοφία της νέας πολιτικής απέναντι στην παράνομη μετανάστευση, φαίνεται -σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία- να αρχίζει να παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα. Η δε σκληρή ρητορική Πλεύρη θεωρείται ότι συμβάλλει στα θετικά μετρήσιμα αποτελέσματα καθώς τα κυκλώματα διακινητών παρακολουθούν στενά όχι μόνο τις πολιτικές εξελίξεις αλλά και το πόσο αποφασισμένη είναι κάθε χώρα να εφαρμόσει αυστηρή μεταναστευτική πολιτική.
Είναι χαρακτηριστικό ότι 878 παρανόμως εισελθόντες μετανάστες, οι οποίοι καταδικάστηκαν σε ποινή φυλάκισης για παράνομη διαμονή στην Ελλάδα, ζήτησαν να επιστρέψουν οικειοθελώς στη χώρα καταγωγής τους. Από αυτούς, οι 455 έχουν ήδη επιστρέψει. Παράλληλα, άλλοι 625 κρατούμενοι υπέβαλαν αίτημα αποφυλάκισης προκειμένου να επιστρέψουν επίσης στις πατρίδες τους, με ακόμη 454 επιστροφές να έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Κίνητρο
Στο υπουργείο εκτιμούν ότι τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν πως το νέο πλαίσιο λειτουργεί ως πραγματικό κίνητρο για την οικειοθελή επιστροφή όσων δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής στη χώρα, περιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο παραμονής τους στις δομές ή στα σωφρονιστικά καταστήματα.
Παράλληλα με το ρεκόρ επιστροφών, θετική είναι και η εικόνα στις μεταναστευτικές ροές. Τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026 καταγράφουν συνολικά 12.487 θαλάσσιες αφίξεις, έναντι 16.996 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Πρόκειται για μείωση κατά 27%, η οποία αποτυπώνει τη συνολική αποκλιμάκωση των πιέσεων στα θαλάσσια σύνορα της χώρας.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η βελτίωση στο ανατολικό Αιγαίο. Οι αφίξεις από τα τουρκικά παράλια μειώθηκαν από 9.876 το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε 3.749 φέτος, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 62%. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη διατήρηση της αυξημένης επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων και στη συνεργασία με τις τουρκικές Αρχές για τον περιορισμό των αναχωρήσεων.
Η Λιβύη
Το μοναδικό μέτωπο που προκαλεί έντονο προβληματισμό είναι εκείνο της Λιβύης. Το πρώτο εξάμηνο του έτους οι αφίξεις μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής αυξήθηκαν κατά 23%, καθώς έφτασαν τις 8.738 έναντι 7.120 το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Η αύξηση αυτή ήταν που διαμόρφωσε και την εικόνα έντονης πίεσης κυρίως στην Κρήτη, η οποία βρέθηκε τους προηγούμενους μήνες στο επίκεντρο του μεταναστευτικού προβλήματος.
Ωστόσο, η εικόνα φαίνεται να αλλάζει σημαντικά μέσα στον Ιούλιο. Τα διαθέσιμα στοιχεία έως και τις 22 Ιουλίου δείχνουν σαφή υποχώρηση των ροών τόσο από την Τουρκία όσο και από τη Λιβύη. Συγκεκριμένα, ενώ όλο τον Ιούλιο του 2025 είχαν καταγραφεί 6.110 θαλάσσιες αφίξεις, μέχρι και τις 22 Ιουλίου φέτος έχουν καταγραφεί μόλις 1.485. Από αυτές, οι 694 προέρχονται από την Τουρκία, έναντι 2.573 τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι, ενώ από τη Λιβύη έχουν καταγραφεί 785 αφίξεις έναντι 3.534 τον Ιούλιο του 2025.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα στην Κρήτη. Αν και το πρώτο εξάμηνο του έτους οι αφίξεις από τη Λιβύη είχαν αυξηθεί σημαντικά, η εικόνα του Ιουλίου είναι εντελώς διαφορετική. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, σήμερα οι αφίξεις από τη Λιβύη είναι περίπου 1.500 λιγότερες σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Με άλλα λόγια, η σημαντική αυτή μείωση έχει ουσιαστικά καλύψει την αύξηση που είχε καταγραφεί κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να μιλά πλέον για σαφή αποκλιμάκωση και στο δυσκολότερο μέτωπο του μεταναστευτικού.
Κυβερνητικά στελέχη αποφεύγουν να κάνουν λόγο για οριστική επίλυση του προβλήματος, επισημαίνοντας ότι οι μεταναστευτικές πιέσεις εξαρτώνται από τις διεθνείς εξελίξεις και μπορούν να μεταβληθούν γρήγορα. Ωστόσο, σημειώνουν ότι για πρώτη φορά ύστερα από αρκετό καιρό συνυπάρχουν τρεις θετικές παράμετροι: οι επιστροφές κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, οι συνολικές θαλάσσιες ροές εμφανίζουν αισθητή μείωση και ακόμη και η Κρήτη, που αποτέλεσε τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο των τελευταίων μηνών, παρουσιάζει πλέον σαφή σημάδια αποκλιμάκωσης.
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews