Με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις 22 χώρες που υπέγραψαν κοινή επιστολή προς την ηγεσία της ΕΕ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν αυστηρότερη αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.
Στην επιστολή τους επικρίνουν τη Μαδρίτη ότι η μαζική νομιμοποίηση μεταναστών λειτουργεί ως «παράγοντας έλξης» και αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσωρινών ελέγχων ή μέτρων που θα επηρεάσουν τη συμμετοχή της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν.
Ο Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται ολοένα και πιο απομονωμένος πολιτικά, αντέδρασε κατηγορώντας τους Ευρωπαίους εταίρους του ότι αντιμετωπίζουν με «εγωιστικό» και «παράνομο» τρόπο την αιφνίδια άφιξη περίπου 50.000 παράτυπων μεταναστών από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στη Βόρεια Αφρική.
Παρότι σχεδόν όλοι οι μετανάστες έχουν πλέον επιστρέψει στο Μαρόκο και κανείς δεν πέρασε στην ηπειρωτική Ευρωπαϊκή Ένωση, οι 22 ηγέτες εξέφρασαν «σοβαρή ανησυχία» για την απειλή που συνιστά η κρίση για τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Παράλληλα, έστρεψαν τα πυρά τους κατά της απόφασης του Σάντσεθ να νομιμοποιήσει έως και 1,2 εκατομμύρια παράτυπους μετανάστες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έναν «παράγοντα έλξης» που συνέβαλε στην πρόκληση της κρίσης.
Σε επιστολή τους προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν, οι 22 ηγέτες αναφέρθηκαν ευθέως στην ανάγκη για συντονισμένη δράση σε επίπεδο ΕΕ σε ζητήματα όπως το ισπανικό πρόγραμμα νομιμοποίησης μεταναστών.
«Έχουμε καθήκον να αποτρέψουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμήσουμε αδιάκοπα την παράτυπη μετανάστευση, συντονίζοντας τις ενέργειές μας, ενισχύοντας τα εξωτερικά μας σύνορα και αντιμετωπίζοντας όλες τις πολιτικές που μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες έλξης, όπως η νομιμοποίηση ενός πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών», έγραψαν οι ηγέτες.
Η Μαδρίτη απέρριψε τον ισχυρισμό ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης προκάλεσε την κρίση στη Θέουτα, επισημαίνοντας ότι κανείς από όσους εισήλθαν παράνομα στον ισπανικό θύλακα δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να επωφεληθεί από το μέτρο.
«Η διαδικασία αυτή βασίζεται σε πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η απόδειξη διαμονής στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και η συνεχής παραμονή στη χώρα επί πέντε μήνες κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης», δήλωσε εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών. Επιπλέον, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Απρίλιο, έληξε τον Ιούνιο.
Ωστόσο, οι εξηγήσεις αυτές δεν φαίνεται να έπεισαν τους Ευρωπαίους ηγέτες που υπέγραψαν την επιστολή προς τον Κόστα, τη φον ντερ Λάιεν και τον Μάρτιν.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι ανεξέλεγκτες μαζικές διελεύσεις, η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ή άλλες υβριδικές απειλές να δημιουργούν την εντύπωση ότι η παράνομη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εφικτή. Ότι η παράνομη είσοδος ενός μετανάστη μπορεί να μετατραπεί σε νόμιμη παραμονή», καταλήγουν στην επιστολή τους.
Ως ένδειξη της αυξανόμενης απειλής που, κατά την εκτίμησή τους, αντιμετωπίζει η ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν, αλλά και της ιδιαίτερα εκρηκτικής διάστασης που έχει λάβει το μεταναστευτικό σε πανευρωπαϊκό πολιτικό επίπεδο, οι υπογράφοντες την επιστολή δήλωσαν έτοιμοι να ενισχύσουν ή να επαναφέρουν προσωρινούς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Εκτός από τον Μερτς και τη Μελόνι, την επιστολή υπέγραψαν οι ηγέτες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Τσεχίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Σουηδίας.
Οι 22 ηγέτες ζήτησαν να πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών, προκειμένου να συμφωνηθούν τα επόμενα βήματα για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Την πρωτοβουλία για τη σύνταξη της επιστολής ανέλαβαν η Ιταλία και η Δανία.
Ο Σάντσεθ καταγγέλλει τους Ευρωπαίους για «εγωιστική» στάση
Στη δική του επιστολή προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Αντόνιο Κόστα και τον Μίχολ Μάρτιν, ο Πέδρο Σάντσεθ εξαπέλυσε επίθεση κατά των Ευρωπαίων ομολόγων του, οι οποίοι, όπως ανέφερε, «επέλεξαν να επιτεθούν στην Ισπανία και να ζητήσουν τον προσωρινό αποκλεισμό της από τη Ζώνη Σένγκεν».
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ήταν η πρώτη που πρότεινε, την Πέμπτη, την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν, στην οποία συμμετέχουν 29 χώρες και όπου έχουν σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα.
Την Παρασκευή, η Ιταλία επέβαλε περιορισμούς στην ελεύθερη μετακίνηση από την Ισπανία προς ιταλικά λιμάνια και αεροδρόμια, ενώ και η Γαλλία ενίσχυσε τους συνοριακούς ελέγχους στα σύνορά της με την Ισπανία, λόγω της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα.
Στην επιστολή του, την οποία επικαλείται το Politico, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας υποστηρίζει ότι οι εκκλήσεις για την αποπομπή της χώρας από τη Ζώνη Σένγκεν είναι «όχι μόνο αντίθετες προς το ευρωπαϊκό δίκαιο, το ανθρωπιστικό δίκαιο και τις αρχές αλληλεγγύης που μας ενώνουν, αλλά και προς τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της Ευρώπης και την πιο στοιχειώδη κοινή λογική».
Ο Σάντσεθ απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ισπανία απέτυχε να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, επικαλούμενος στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η χώρα του κατέγραψε τις μισές παράτυπες αφίξεις σε σύγκριση με την Ιταλία κατά την περίοδο 2021-2026.
Παράλληλα, τόνισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η μετανάστευση χρησιμοποιείται ως μέσο άσκησης πίεσης κατά κρατών-μελών της Ένωσης, υπενθυμίζοντας την κρίση του 2021, όταν η Λευκορωσία διευκόλυνε τη διέλευση μεταναστών προς την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, επιχειρώντας να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι οι χώρες που τάχθηκαν υπέρ της αναστολής της συμμετοχής της Ισπανίας στη Σένγκεν παρακινούνται από «προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις, άγνοια ή πολιτικό συμφέρον».
«Στο σημερινό διεθνές περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει την πολυτέλεια να υιοθετεί τέτοιου είδους εγωιστικές, διχαστικές και παράνομες αντιδράσεις», έγραψε.
Η ιδιαίτερα αιχμηρή επιστολή του Σάντσεθ αναδεικνύει την κλιμακούμενη ένταση μεταξύ του ίδιου και των πολλών Ευρωπαίων ηγετών που έχουν εκφράσει τη στήριξή τους στην προσωρινή απομάκρυνση της Ισπανίας από τη Ζώνη Σένγκεν.
Μεταξύ όσων ζητούν τη λήψη μέτρων περιλαμβάνονται τόσο πολιτικοί της δεξιάς, όπως η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας Μάρι Ράντανεν, μέλος του εθνικιστικού Κόμματος των Φινλανδών, όσο και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, της οποίας οι Σοσιαλδημοκράτες ανήκουν στο κεντροαριστερό Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών.