Μία από τις σημαντικότερες δικαστικές μάχες που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η Meta ξεκινά στις ΗΠΑ, με το Facebook και το Instagram να βρίσκονται στο επίκεντρο κατηγοριών ότι σχεδιάστηκαν με χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την εξάρτηση παιδιών και εφήβων.
Η δίκη ξεκινά στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Όκλαντ της Καλιφόρνια, με την υπόθεση να αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για ολόκληρη τη βιομηχανία των social media.
Η ευρύτερη δικαστική επίθεση κατά της Meta ξεκίνησε από 29 Πολιτείες των ΗΠΑ, ενώ στην παρούσα δίκη πρωταγωνιστούν η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ.
Οι εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν ότι η Meta γνώριζε τους κινδύνους που δημιουργούσαν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των πλατφορμών της για τους νεότερους χρήστες, αλλά συνέχισε να τα χρησιμοποιεί προκειμένου να αυξάνει την παραμονή και την αλληλεπίδρασή τους με Facebook και Instagram.
Στο επίκεντρο οι αλγόριθμοι και το infinite scrolling
Η υπόθεση δεν αφορά απλώς το περιεχόμενο που δημοσιεύεται στα κοινωνικά δίκτυα.
Οι κατηγορίες στρέφονται σε μεγάλο βαθμό στον ίδιο τον σχεδιασμό των πλατφορμών και στους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για να διατηρούν το ενδιαφέρον των χρηστών.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται λειτουργίες όπως το infinite scrolling, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, η αυτόματη αναπαραγωγή περιεχομένου και οι αλγόριθμοι προτάσεων.
Οι Πολιτείες υποστηρίζουν ότι τέτοιοι μηχανισμοί έχουν σχεδιαστεί ώστε να αυξάνουν την εμπλοκή των χρηστών και ότι η εφαρμογή τους σε παιδιά και εφήβους δημιουργεί ιδιαίτερους κινδύνους.
Πρόκειται για ένα κρίσιμο σημείο, καθώς η μεγαλύτερη παραμονή των χρηστών στις εφαρμογές συνδέεται άμεσα με το διαφημιστικό επιχειρηματικό μοντέλο των social media.
Η μάχη των 193 δισ. δολαρίων
Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης είναι τεράστια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάζονται ενόψει της δίκης, οι εισαγγελικές αρχές διεκδικούν περίπου 193 δισ. δολάρια σε κυρώσεις.
Το ποσό προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο οι Πολιτείες υπολογίζουν τις φερόμενες παραβάσεις και τον αριθμό των χρηστών που επηρεάστηκαν.
Ωστόσο, η Meta έχει υποστηρίξει σε δικαστικές διαδικασίες ότι, εάν εφαρμοστούν οι ανώτατες προβλεπόμενες κυρώσεις ανά παράβαση, η θεωρητική οικονομική έκθεση θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και περίπου το 1,4 τρισ. δολάρια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εταιρεία πρόκειται να κληθεί να καταβάλει ένα τέτοιο ποσό. Αποτυπώνει, όμως, το πρωτοφανές οικονομικό μέγεθος της δικαστικής αντιπαράθεσης.
Και καταγγελίες για δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών
Οι κατηγορίες δεν περιορίζονται στον εθιστικό χαρακτήρα που αποδίδεται στις πλατφόρμες.
Οι Πολιτείες κατηγορούν επίσης τη Meta ότι παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών, συλλέγοντας προσωπικά δεδομένα χρηστών κάτω των 13 ετών χωρίς την απαιτούμενη γονική συγκατάθεση.
Η συγκεκριμένη πτυχή της υπόθεσης ενισχύει σημαντικά το νομικό διακύβευμα για τον τεχνολογικό κολοσσό.
Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες
Η Meta αρνείται ότι σχεδίασε σκόπιμα τις υπηρεσίες της προκειμένου να δημιουργήσει εξάρτηση στους ανήλικους χρήστες.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι έχει επενδύσει επί σειρά ετών στην προστασία των εφήβων και έχει εισαγάγει σειρά εργαλείων ασφαλείας και γονικού ελέγχου.
Παράλληλα, αμφισβητεί τόσο τη νομική βάση ορισμένων απαιτήσεων όσο και τον τρόπο με τον οποίο οι αντίδικοι επιχειρούν να υπολογίσουν τις οικονομικές κυρώσεις.
Η δικαστική διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι έως οκτώ εβδομάδες.
Zuckerberg και Mosseri στο προσκήνιο
Η δίκη αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα λόγω των προσώπων που πρόκειται να βρεθούν στο επίκεντρο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Meta Mark Zuckerberg αναμένεται να καταθέσει, όπως και ο επικεφαλής του Instagram Adam Mosseri.
Οι καταθέσεις των κορυφαίων στελεχών θα έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς μία από τις βασικές παραμέτρους της υπόθεσης αφορά το κατά πόσο η διοίκηση της Meta γνώριζε τους πιθανούς κινδύνους για τους νεότερους χρήστες και πώς αντέδρασε σε αυτούς.
Η απόφαση δεν θα είναι υπόθεση μόνο των ενόρκων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαδικασία που επέλεξε το δικαστήριο.
Έχει συγκροτηθεί οκταμελές συμβουλευτικό σώμα ενόρκων, αποτελούμενο από πέντε γυναίκες και τρεις άνδρες.
Η ετυμηγορία του, όμως, δεν θα είναι δεσμευτική.
Την τελική απόφαση θα λάβει η ομοσπονδιακή δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers, με τους ενόρκους να έχουν συμβουλευτικό ρόλο στην αξιολόγηση της υπόθεσης.
Γιατί η δίκη μπορεί να αλλάξει τα social media
Το πραγματικό διακύβευμα δεν περιορίζεται στα δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι Πολιτείες ζητούν επίσης αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram, ιδιαίτερα όταν οι χρήστες είναι ανήλικοι.
Εάν οι ισχυρισμοί τους γίνουν δεκτοί, η απόφαση θα μπορούσε να επηρεάσει λειτουργίες που βρίσκονται στον πυρήνα του σημερινού μοντέλου των κοινωνικών δικτύων.
Και οι συνέπειες ενδέχεται να μην περιοριστούν στη Meta.
TikTok, Snapchat, YouTube και άλλες μεγάλες πλατφόρμες βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με αυξανόμενες δικαστικές και πολιτικές πιέσεις στις ΗΠΑ σχετικά με την προστασία των παιδιών.
Η συγκεκριμένη δίκη μπορεί, επομένως, να αποτελέσει σημείο καμπής για ολόκληρο το Big Tech, καθώς για πρώτη φορά τίθεται σε τόσο μεγάλη κλίμακα στο δικαστικό μικροσκόπιο όχι απλώς το περιεχόμενο των social media, αλλά ο ίδιος ο τρόπος με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τους χρήστες στις οθόνες τους.