Μία αίτηση στην ψηφιακή πλατφόρµα καταργεί ουρές και γραφειοκρατία - Ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασµοί, επενδύσεις αλλά και οφειλές, όλα στο φως, μέσω της δημιουργίας της Κεντρικής Ψηφιακής Πλατφόρμας Κληρονομιάς
Μια νέα εποχή στη διαχείριση των κληρονοµιών επιχειρεί να ανοίξει το υπουργείο ∆ικαιοσύνης, µε τη θεσµοθέτηση ενός σύγχρονου νοµοθετικού πλαισίου που δίνει στους κληρονόµους τη δυνατότητα να γνωρίζουν µε µεγαλύτερη ταχύτητα και σαφήνεια την πραγµατική οικονοµική εικόνα µιας κληρονοµιάς. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δηµιουργία Κεντρικής Ψηφιακής Πλατφόρµας Κληρονοµιάς, µέσω της οποίας οι πιστοποιηµένοι κληρονόµοι θα µπορούν µε µία αίτηση να πληροφορούνται για το ενεργητικό αλλά και το παθητικό του κληρονοµούµενου.
Η αλλαγή έρχεται να αντιµετωπίσει ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα της σηµερινής διαδικασίας, το οποίο αφορά την αποσπασµατική αναζήτηση πληροφοριών. Μέχρι σήµερα ο κληρονόµος που επιθυµούσε να αποκτήσει πλήρη εικόνα για την περιουσία και τις υποχρεώσεις του θανόντος έπρεπε να απευθυνθεί σε διαφορετικούς φορείς, υπηρεσίες και χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα. Η διαδικασία µπορούσε να είναι χρονοβόρα και να δηµιουργεί αβεβαιότητα, ιδιαίτερα όταν υπήρχαν οφειλές που δεν ήταν εύκολο να εντοπιστούν.
Ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για τις κληρονομιές
Με το νέο πλαίσιο, η πληροφόρηση θα συγκεντρώνεται σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον. Η πλατφόρµα προβλέπεται να αντλεί στοιχεία από τη φορολογική διοίκηση, τα τραπεζικά ιδρύµατα, τα ασφαλιστικά ταµεία και τα υποθηκοφυλακεία ή κτηµατολογικά γραφεία. Με αυτόν τον τρόπο, ο κληρονόµος θα µπορεί να αποκτά µια συνολική εικόνα της οικονοµικής κατάστασης που κληρονοµεί, χωρίς να χρειάζεται να πραγµατοποιεί ξεχωριστές αναζητήσεις σε κάθε υπηρεσία.
Στο ενεργητικό της κληρονοµιάς θα αποτυπώνονται στοιχεία για ακίνητη περιουσία, τραπεζικούς λογαριασµούς, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά µερίδια. Στην άλλη πλευρά, στο παθητικό θα καταγράφονται οφειλές προς το ∆ηµόσιο, µεταξύ άλλων προς την ΑΑ∆Ε και τον e-EFKA, δάνεια και χρέη από πιστωτικές κάρτες σε χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα καθώς και λοιπές βεβαιωµένες υποχρεώσεις προς τρίτους. Για τη διαµόρφωση του νέου πλαισίου το υπουργείο ∆ικαιοσύνης έχει συγκροτήσει οµάδα εργασίας, στην οποία συµµετέχουν διακεκριµένοι νοµικοί, δικαστικοί λειτουργοί και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νοµικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γεωργίου Λέκκα. Αντικείµενο της οµάδας είναι η διαµόρφωση ενός αποτελεσµατικού συστήµατος ώστε οι πολίτες να µπορούν να πληροφορούνται εγκαίρως και µε ασφάλεια το σύνολο των στοιχείων που συνδέονται µε µια κληρονοµιά.
Την ίδια στιγµή ωστόσο υπάρχει µέριµνα και για την προστασία των προσωπικών δεδοµένων. Η πρόσβαση στα στοιχεία θα αφορά πιστοποιηµένους κληρονόµους και οι σχετικές διαδικασίες θα πρέπει να ακολουθούν αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας και τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου GDPR.
Η νέα ψηφιακή υποδοµή εντάσσεται στη γενικότερη αναµόρφωση του κληρονοµικού δικαίου, µε τις αλλαγές να έχουν τεθεί σε ισχύ από τις 16 Σεπτεµβρίου 2026. Στο νέο πλαίσιο ιδιαίτερη σηµασία αποκτά η δυνατότητα του κληρονόµου να γνωρίζει το σύνολο των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων που συνδέονται µε την κληρονοµιά, πριν λάβει τις κρίσιµες αποφάσεις που προβλέπει ο νόµος. Η νέα ψηφιακή υποδοµή έρχεται να υποστηρίξει ακριβώς αυτή την ανάγκη, συγκεντρώνοντας στοιχεία που µέχρι σήµερα βρίσκονταν σε διαφορετικές υπηρεσίες.
∆ιασύνδεση
Παράλληλα, προωθείται η ψηφιοποίηση και απλούστευση των διαδικασιών που αφορούν τις κληρονοµικές υποθέσεις. Η αξιοποίηση ηλεκτρονικών συστηµάτων και η διασύνδεση των αρµόδιων φορέων αποσκοπούν στη µείωση των διοικητικών βαρών και των καθυστερήσεων, ενώ η συγκέντρωση των στοιχείων για το ενεργητικό και το παθητικό περιορίζει την ανάγκη για πολλαπλές και χρονοβόρες αναζητήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η ενίσχυση της προστασίας του κληρονόµου απέναντι σε άγνωστες οικονοµικές υποχρεώσεις. Άλλωστε, για πρώτη φορά νοµοθετήθηκε ότι τα χρέη της κληρονοµιάς δεν θα βαρύνουν τον κληρονόµο. Το νέο κληρονοµικό πλαίσιο επιχειρεί να προσαρµοστεί στις σύγχρονες κοινωνικές και τεχνολογικές ανάγκες. Η κατεύθυνση είναι σαφής: λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερη πρόσβαση στην πληροφορία, πληρέστερη εικόνα της κληρονοµιάς και µεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τους πολίτες.
Βασω Παλαιου
Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή