Ομοσπονδιακός δικαστής διέταξε την Πέμπτη τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να αποκαταστήσει την πρόσβαση δημοσιογράφων των CNN, MS NOW και Politico στον Λευκό Οίκο, κρίνοντας ότι η απαγόρευση που επέβαλε στα τρία μέσα είναι πιθανότατα αντισυνταγματική, σύμφωνα με το Reuters.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τον Τραμπ, σε μία από τις μεγαλύτερες συγκρούσεις του με τα μέσα ενημέρωσης. Ο ομοσπονδιακός δικαστής Τιμ Κέλι εξέδωσε την απόφαση στο πλαίσιο προσφυγής που είχαν καταθέσει τα τρία ειδησεογραφικά μέσα, αμφισβητώντας την απαγόρευση που ανακοίνωσε ο ένοικος του Λευκού Οίκου στις 18 Σεπτεμβρίου.
Ο Κέλι έκρινε ότι η αφαίρεση των δημοσιογραφικών διαπιστεύσεων από τους δημοσιογράφους έγινε χωρίς να τηρηθεί η «συνταγματικά απαιτούμενη διαδικασία», σύμφωνα με την απόφαση που εκδόθηκε νωρίς την Πέμπτη. «Ο βασικός κανόνας είναι ότι η κυβέρνηση πρέπει πρώτα να ενημερώνει τους πολίτες και να τους δίνει τη δυνατότητα να υπερασπιστούν τη θέση τους, πριν τους στερήσει ένα δικαίωμα που προστατεύεται από το Σύνταγμα», έγραψε ο Κέλι.
Ο Τραμπ είχε γράψει στο Truth Social ότι τα τρία μέσα «δεν θα πρέπει να μπορούν να γράφουν ή να μεταδίδουν συνεχώς ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΕΣ και ΨΕΜΑΤΑ», ενώ στελέχη του υπουργείου Δικαιοσύνης επιχείρησαν να δικαιολογήσουν την απαγόρευση επικαλούμενοι λόγους εθνικής ασφάλειας.
Όπως σημειώνει το CNN, η κυβέρνηση Τραμπ ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι είχαν τη δυνατότητα να προσβάλουν την απόφαση μόλις την Τετάρτη, δηλαδή αρκετές ημέρες αφότου τους είχαν ήδη αφαιρεθεί οι διαπιστεύσεις.
Ο Τεντ Μπουτρούς, ο δικηγόρος που εκπροσωπεί τα συγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης, είπε ότι η «πρώτη αναφορά στην εθνική ασφάλεια» έγινε αρκετές ημέρες μετά την ανακοίνωση της απαγόρευσης και αφού είχε ήδη κατατεθεί η προσφυγή κατά της κυβέρνησης. Όπως ανέφερε, φάνηκε σαν «να άναψε ξαφνικά ένα λαμπάκι» στην κυβέρνηση και να αποφάσισε εκ των υστέρων να επικαλεστεί την εθνική ασφάλεια, προκειμένου να δικαιολογήσει την απαγόρευση.
Ο Μπουτρούς υποστήριξε επίσης ότι τα μέσα ενημέρωσης έλαβαν επιστολές από τον Λευκό Οίκο, στις οποίες εξηγούνταν οι λόγοι του αποκλεισμού τους, αρκετές ημέρες μετά την ανακοίνωση της απαγόρευσης και αφού είχαν ήδη προσφύγει στη δικαιοσύνη.
Ο Μπουτρούς σημείωσε επίσης ότι μόνο ένα από τα δημοσιεύματα του CNN που επικαλέστηκε η κυβέρνηση για να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό των μέσων είχε γραφτεί από δημοσιογράφο που είχε πρόσβαση στον Λευκό Οίκο. Όπως είπε, τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα «δεν είναι τίποτα περισσότερο από σύνηθες δημοσιογραφικό ρεπορτάζ».
Ο Κέλι το επισημαίνει και στην απόφασή του, σημειώνοντας ότι το δημοσίευμα του CNN που επικαλέστηκε η κυβέρνηση ως ζήτημα εθνικής ασφαλείας - ένα ρεπορτάζ για την ανακατασκευή ενός καταφυγίου κάτω από την ανατολική πτέρυγα του Λευκού Οίκου - είχε δημοσιευτεί αρκετούς μήνες πριν ανανεωθεί, το καλοκαίρι, η δημοσιογραφική διαπίστευση της Μπέτσι Κλάιν.
Στην αρχή της ακροαματικής διαδικασίας, ο Κέλι υπενθύμισε ότι είχε χειριστεί μια παρόμοια υπόθεση το 2018, όταν ο Τραμπ είχε απομακρύνει από τον Λευκό Οίκο τον τότε ανταποκριτή του CNN, Τζιμ Ακόστα, μετά από έντονη αντιπαράθεση μεταξύ του δημοσιογράφου και του προέδρου. Τόνισε επίσης ότι, ως δικαστής, ήταν υποχρεωμένος να ακολουθήσει τα προηγούμενα δικαστικά δεδικασμένα.
«Υπάρχει ένα ζήτημα σχετικά με τη νόμιμη διαδικασία και, κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να εξετάσουμε για να αποφασίσουμε πώς θα προχωρήσει η υπόθεση», είπε ο Κέλι. Ο δικαστής πρόσθεσε ότι τότε είχε εκπλαγεί όταν έμαθε πως το Εφετείο της Ουάσινγκτον είχε ήδη αποφανθεί ότι οι δημοσιογράφοι έχουν δικαίωμα να ενημερώνονται πριν τους αφαιρεθεί η διαπίστευση στον Λευκό Οίκο, καθώς και δικαίωμα να προσβάλουν την απόφαση.
Η προσωρινή δικαστική εντολή εκδόθηκε από τον ομοσπονδιακό δικαστή Τίμοθι Τζ. Κέλι, ο οποίος είχε διοριστεί από τον Τραμπ, και θα παραμείνει σε ισχύ για δύο εβδομάδες, σύμφωνα με το Bloomberg.
«Προνόμιο, όχι δικαίωμα» η πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, απαντά ο Τραμπ για το «μπλόκο» σε ΜΜΕ
Υπενθυμίζεται ότι το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης κατέθεσε αργά την Τρίτη την απάντησή του στην προσφυγή των CNN, MS NOW και Politico, τα οποία ζητούσαν την άμεση αποκατάσταση της πρόσβασης των δημοσιογράφων τους στον Λευκό Οίκο.
Οι δικηγόροι της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος έχει την εξουσία να ελέγχει ποιοι δημοσιογράφοι εισέρχονται σε περιορισμένους χώρους της προεδρίας, επικαλούμενοι μεταξύ άλλων την ανάγκη προστασίας πληροφοριών που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια.
Μάλιστα, στην κατάθεση της κυβέρνησης αναφέρεται ότι «τουλάχιστον, η κυβέρνηση μπορεί να ελέγχει την πρόσβαση δημοσιογράφων σε περιορισμένους προεδρικούς χώρους, όπως το Οβάλ Γραφείο, ακόμη και για λόγους διάκρισης βάσει άποψης».
Η τοποθέτηση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της δικαστικής αντιπαράθεσης, καθώς τα τρία μέσα υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο: ότι αποκλείστηκαν λόγω του περιεχομένου της δημοσιογραφικής τους κάλυψης και ότι η απόφαση παραβιάζει την Πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία προστατεύει την ελευθερία του λόγου και του Τύπου.
Η προσφυγή των τριών μέσων
CNN, MS NOW και Politico προσέφυγαν τη Δευτέρα κατά της κυβέρνησης Τραμπ, ζητώντας από ομοσπονδιακό δικαστή στην Ουάσιγκτον προσωρινή διαταγή που θα επιτρέψει στους δημοσιογράφους τους να επιστρέψουν άμεσα στον Λευκό Οίκο.
«Η απαγόρευση αυτή δεν θα μπορούσε να αποτελεί πιο άμεση επίθεση στην Πρώτη Τροπολογία ούτε πιο κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών συνταγματικών αρχών μας», αναφέρουν τα μέσα στην προσφυγή τους.
Οι δημοσιογράφοι των τριών οργανισμών έχουν χάσει την πρόσβαση στους χώρους εργασίας τους εντός του Λευκού Οίκου, ενώ το CNN και το MS NOW δεν μπορούν να χρησιμοποιούν ούτε τις τηλεοπτικές εγκαταστάσεις και τις θέσεις καμερών που διαθέτουν στο συγκρότημα.
Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει τον αποκλεισμό την Παρασκευή, κατηγορώντας τα τρία μέσα ότι μεταδίδουν, κατά την έκφρασή του, «μυθοπλασία και ψέματα». Η κυβέρνησή του απορρίπτει την κατηγορία ότι επιτίθεται συνολικά στην ελευθερία του Τύπου.
Μόλις την Τρίτη, πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «πιθανότατα» θα επιτρέψει στα τρία μέσα να επιστρέψουν στον Λευκό Οίκο, εάν το δικαστήριο ακυρώσει την απόφασή του.
«Αν χάσουμε, πιθανότατα θα το κάνω. Δεν ξέρω γιατί θα χάναμε», είπε ο Τραμπ, καθώς η δικαστική διαμάχη εισέρχεται πλέον στην κρίσιμη φάση της.
Στο πλευρό των τριών μέσων έχουν ταχθεί και άλλοι μεγάλοι δημοσιογραφικοί οργανισμοί. Η πρόεδρος της Ένωσης Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, Τζάκι Χάινριχ, έχει προειδοποιήσει ότι ένα κριτήριο που χρησιμοποιείται για τον αποκλεισμό ενός μέσου εξαιτίας της κάλυψής του θα μπορούσε στο μέλλον να εφαρμοστεί και εναντίον οποιουδήποτε άλλου.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, ζητούσε από το δικαστήριο να απορρίψει το αίτημα άμεσης επαναφοράς της πρόσβασης, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος διαθέτει ευρεία εξουσία όσον αφορά την ασφάλεια και τη λειτουργία του Λευκού Οίκου.