Σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας εξαπέλυσε ο πρόεδρος του πρόεδρος του Yeni Parti, Οζγκιούρ Οζέλ, κατηγορώντας την Άγκυρα για διαδοχικές διπλωματικές αποτυχίες απέναντι στην Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, τον οποίο αποκάλεσε ειρωνικά «TikToker», επικρίνοντας τις δηλώσεις του για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων και το casus belli.
Ο ηγέτης της τουρκικής αντιπολίτευσης υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει σημαντικά πλεονεκτήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και στον τομέα των εξοπλισμών, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις αμερικανικές κυρώσεις CAATSA, παραμένει εκτός του προγράμματος των F-35 και δεν έχει εξασφαλίσει κινητήρες για το εγχώριο μαχητικό KAAN.
Στο στόχαστρο του Οζέλ βρέθηκαν και οι χειρισμοί της Άγκυρας σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Ο Τούρκος πολιτικός υποστήριξε ότι η χώρα του θα μπορούσε να προτείνει μια μικρότερη διαδρομή για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, αντί της κατασκευής ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεγάλης απόστασης.
Παρουσίασε την εναλλακτική αυτή ως στρατηγική επιλογή που θα μπορούσε να αξιοποιήσει η τουρκική διπλωματία, κατηγορώντας παράλληλα την κυβέρνηση ότι υποχώρησε από τις αρχικές της απαιτήσεις.
«Εμείς λέμε ότι δεν ζητάμε άδεια, αλλά ενημέρωση. Και από τότε η Ελλάδα λέει ότι είναι αντίθετη ακόμη και στην ενημέρωση», ανέφερε, περιγράφοντας τη στάση αυτή ως αποτέλεσμα λανθασμένων διπλωματικών επιλογών.
Αναφερόμενος στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Οζέλ ξεκαθάρισε ότι εξακολουθεί να θεωρεί σημαντικό το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά εκτίμησε πως η συμφωνία δεν αρκεί για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων που διεκδικεί η Τουρκία.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι, όταν υπεγράφη η συμφωνία, είχε ζητήσει την άμεση επικύρωσή της από την τουρκική Εθνοσυνέλευση και την κατάθεσή της στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιδείνωση των σχέσεων της Άγκυρας με το Κάιρο επέτρεψε στην Ελλάδα να αποκτήσει διπλωματικό πλεονέκτημα.
«Η συμφωνία που υπέγραψε η Αίγυπτος με την Ελλάδα γίνεται αποδεκτή από όλους, ενώ η συμφωνία μας με τη Λιβύη, η οποία υπεγράφη από δύο κυρίαρχα κράτη, επικρίνεται, καταδικάζεται και δεν γίνεται αποδεκτή από αυθάδεις Ευρωπαίους», ανέφερε.
Καταλόγισε την εξέλιξη αυτή στην κυβέρνηση του AKP, κάνοντας λόγο για έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού και διορατικότητας.
Αναλυτικά η δήλωση του
Δίνουμε μεγάλη σημασία στη συμφωνία με τη Λιβύη. Ο βουλευτής που εκείνη την μέρα είπε «φέρτε την στη Βουλή να την περάσουμε, καταθέστε την στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για να αποκτήσουμε το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας κινήσεων» ήμουν εγώ. Η Συμφωνία με τη Λιβύη δεν αρκεί όμως για την προστασία των δικαιωμάτων μας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι διαταραγμένες σχέσεις με την Αίγυπτο* […] οδήγησαν τον Erdoğan να περιμένει στην πόρτα του Sisi. Η συμφωνία που υπέγραψε η Αίγυπτος με την Ελλάδα γίνεται αποδεκτή από όλους, ενώ η συμφωνία μας με τη Λιβύη —η οποία υπεγράφη από δύο κυρίαρχα κράτη— επικρίνεται, καταδικάζεται και δεν γίνεται αποδεκτή από αυθάδεις Ευρωπαίους. Σε αυτή την κατάσταση μας έφερε το AKP που στερείται διορατικότητας και οι παράλογοι ελιγμοί της εξωτερικής πολιτικής του.
Υπάρχει ένα ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα, το SAFE. Ένα πρόγραμμα ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Σε κάθε συνάντηση στο εξωτερικό λέμε: «Η ασφάλεια της Ευρώπης δεν γίνεται χωρίς την Τουρκία». […] Με τα λάθη που διέπραξαν μας οδήγησαν στον αποκλεισμό από αυτό. Η Τουρκία, που τρέχει όποτε καλείται για θέματα ασφάλειας και στέλνει τα F-16 της για την προστασία του εναέριου χώρου στις Βαλτικές Χώρες, δεν κατάφερε να συμπεριληφθεί σε αυτό το τεράστιο πρόγραμμα εξαιτίας των προσωπικών σχέσεων και της ανίκανης διαχείρισης του AKP.
Δεν μπορέσαμε να αναθεωρήσουμε ούτε τη Συμφωνία Τελωνειακής Ένωσής μας. Αποκλειστήκαμε και από το πρόγραμμα «Made in Europe». Πραγματοποιούμε 70% των εξαγωγών μας στην Ευρώπη. Η Ευρώπη θα επιβάλει δασμούς στα τουρκικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί αρνητικά ολόκληρη η εφοδιαστική μας αλυσίδα. Η Γερμανία και η Γαλλία συμφώνησαν. Αν το νομοσχέδιο περάσει ως έχει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία θα δεχθεί συντριπτικό πλήγμα. Μεταχειρίζονται την Τουρκία σαν να είναι η Κίνα.
Για να κλειστεί ένα ραντεβού με τον Trump αγοράσαμε 250 Boeing, αγοράσαμε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) σε υπέρογκες τιμές, μηδενίσαμε τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα ενώ ο Erdoğan βρισκόταν εν πτήσει και αυξήσαμε τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα πριν καν προσγειωθεί. Μάλιστα, υποσχεθήκαμε στον Trump ακόμα και τις σπάνιες γαίες μας, οι οποίες βρίσκονται ως επί το πλείστον στο Eskişehir. Και ποιο ήταν αντάλλαγμα; Ο φίλος σας ο Trump, ενώ το επαναλάμβανε επί δύο χρόνια, δεν μπόρεσε να άρει τις κυρώσεις CAATSA. Τώρα τα κοινοβούλια [των ΗΠΑ] έκλεισαν και μπήκαν σε προεκλογική περίοδο. Εν τω μεταξύ όμως, ο Trump ήρε την απαγόρευση πώλησης όπλων που είχε επιβληθεί στη 'Νότια Κύπρο'. Δηλαδή, ενώ δεν ήρε τις κυρώσεις CAATSA, ήρε τις κυρώσεις για τη 'Νότια Κύπρο'. Μας πέταξαν έξω από το πρόγραμμα των F-35, για τα οποία η Τουρκία είχε πληρώσει. Μάλιστα στα έξι από αυτά είχε ζωγραφιστεί η ημισέληνος και το αστέρι, ενώ είχαν σταλεί και οι πιλότοι μας για εκπαίδευση. Κράτησαν τα χρήματά μας. Έστειλαν τα F-35 σε άλλους. Τώρα ο Trump λέει: «Μπορεί να έχω μια έκπληξη στο μέλλον». Λένε νυχθημερόν: «Έρχεται έκπληξη με τα F-35». «Θα βγει μήπως κινητήρας για το KAAN από το μεταγωγικό αεροσκάφος;» Ούτε κινητήρας βγήκε για το KAAN ούτε F-35 ήρθαν. Σαν να μην έφταναν τα F-35 που πουλήθηκαν στο Ισραήλ και την Ελλάδα, τα πιο εκσυγχρονισμένα F-16 βρίσκονται επίσης στα χέρια της Ελλάδας και του Ισραήλ. Ο Trump έδωσε υποσχέσεις για όλα αυτά. Ούτε μία δεν υλοποιήθηκε.
Πού είναι οι S-400; Άνοιξαν το καπάκι τους μόνο μία φορά για δοκιμή και παραμένουν στο υπόστεγο. Τώρα μάς λένε: “Αν οι S-400 δεν απομακρυνθούν από την Τουρκία, οι CAATSA δεν πρόκειται να αρθούν, μην κάνετε όνειρα”. Λέω λοιπόν σε όσους εκείνες τις μέρες έπεσαν θύματα των εθνικών τους συναισθημάτων: Τι απέγινε το παραμύθι των S-400;
Ο Υπουργός Εξωτερικών, ο TikToker κύριος Hakan πήγε και έδωσε συνέντευξη σε ελληνική εφημερίδα, είπε μια φράση: «Η επέκταση στα 12 μίλια δεν συνιστά casus belli, αιτία πολέμου». Με μια πρόταση έκανε δύο πράγματα:
Πρώτον, εμείς δεν αναφερθήκαμε σε 12 μίλια, είπαμε “πάνω από τα έξι μίλια”. Η τουρκική θέση λέει: “Δεν μπορούν [τα ε/χ.υ.] να ξεπεράσουν τα έξι μίλια ούτε κατά μία οργιά”. Αυτός λέει ουσιαστικά: “Μέχρι τα 11,9 μίλια δεν λέω κουβέντα”. Σκεφτείτε, είναι δυνατόν κάποιος που διατέλεσε Διοικητής της MİT να μην το γνωρίζει αυτό; Τέτοια άγνοια είναι δυνατή μόνο με κακή πρόθεση.
Δεύτερον: “Το casus belli δεν σημαίνει αιτία πολέμου” [είπε]. Αυτή όμως μπορεί να είναι κουβέντα μόνο Έλληνα διπλωμάτη. Τότε, το 1995, εμείς είπαμε: “Το θεωρούμε casus belli”. Οι Έλληνες διπλωμάτες τώρα, για να το αμβλύνουν, λένε: “Casus belli δεν σημαίνει κήρυξη πολέμου”. Κι εμείς λέμε: “Το τι σημαίνει casus belli είναι ξεκάθαρο”. Οι διπλωμάτες δεν τα λένε ξεκάθαρα. Ούτε κι εγώ λέω να αντιπαρατεθούμε σε πόλεμο. Αλλά άλλο αυτό κι άλλο να λέει ο ίδιος [ο Τ/ΥΠΕΞ] λόγια Έλληνα διπλωμάτη, ενώ και για τα έξι μίλια να λέει: “Δείχνω ανοχή μέχρι τα 12 μίλια”.
Επιπλέον, θα ποντίσουν καλώδιο από την Ελλάδα, για ηλεκτρικό ρεύμα. Ποια είναι η θέση της Τουρκίας; Γίνεται καλώδιο 2.000 χιλιόμετρα; Ας δώσουμε εμείς το ρεύμα από τα 70 χιλιόμετρα. […] Είναι μια στρατηγική κίνηση. Επίσης λέει: “Για την πόντιση καλωδίου δεν ζητάμε άδεια, αλλά ενημέρωση”. Κι έτσι έκτοτε η Ελλάδα λέει: “Είμαστε αντίθετοι ακόμα και στην ενημέρωση”. Αυτά είναι τα αποτελέσματα εξωτερικής πολιτικής ξεπουλήματος και υποχωρήσεων. […]