Σε λειτουργία τέθηκε σήμερα η νέα ψηφιακή πλατφόρμα σύγκρισης τιμών PosoKanei, που φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο ενημέρωσης των καταναλωτών για τις τιμές στα σούπερ μάρκετ. Η πλατφόρμα είναι ήδη διαθέσιμη τόσο μέσω της διεύθυνσης posokanei.gov.gr όσο και μέσω εφαρμογής για κινητές συσκευές, η οποία έχει ήδη αναρτηθεί στα ηλεκτρονικά καταστήματα εφαρμογών. Παρουσιάζεται σήμερα στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ αργότερα θα ακολουθήσει η αναλυτική παρουσίασή της από την πολιτική ηγεσία των υπουργείων Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Η πρώτη περιήγηση στη νέα υπηρεσία δείχνει ότι πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό εργαλείο σύγκρισης τιμών. Η βάση δεδομένων της περιλαμβάνει σήμερα 7.973 προϊόντα από τουλάχιστον δέκα αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ ο χρήστης μπορεί να παρακολουθεί ιστορικό μεταβολών ανά προϊόν και ανά αλυσίδα, να δημιουργεί λίστες αγορών και, για πρώτη φορά, να συγκρίνει τιμές με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, η πλατφόρμα επιτρέπει τη σύγκριση του συνολικού κόστους ενός καλαθιού αγορών μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων, την αναζήτηση φθηνότερων εναλλακτικών προϊόντων, αλλά και την παρακολούθηση της εξέλιξης των τιμών σε βάθος περίπου δύο μηνών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που είναι ήδη διαθέσιμα, οι τιμές ενημερώνονται καθημερινά, ενώ η βάση προϊόντων θα ανανεώνεται ανά τρίμηνο ώστε να ενσωματώνει τις αλλαγές που καταγράφονται στην αγορά.
Σχεδόν 8.000 προϊόντα σε έξι κατηγορίες
Η βάση δεδομένων του PosoKanei περιλαμβάνει σήμερα 7.973 προϊόντα, τα οποία κατανέμονται σε έξι βασικές κατηγορίες. Τα τρόφιμα αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία με 4.810 κωδικούς, ακολουθούν τα ποτά με 1.172 προϊόντα, η προσωπική φροντίδα με 1.011 προϊόντα και η καθαριότητα με 1.015. Η πλατφόρμα περιλαμβάνει επίσης 235 βρεφικά είδη και 187 προϊόντα για κατοικίδια.
Πίσω από τους σχεδόν 8.000 κωδικούς βρίσκονται συνολικά 36 υποκατηγορίες προϊόντων. Στα τρόφιμα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων ζυμαρικά, όσπρια, ρύζι, γαλακτοκομικά, τυριά, κατεψυγμένα προϊόντα, αλλαντικά, σνακ, σοκολάτες και προϊόντα πρωινού. Στα ποτά συναντά κανείς από καφέδες, τσάγια, χυμούς και αναψυκτικά έως αλκοολούχα ποτά, ενώ οι κατηγορίες προσωπικής φροντίδας και καθαριότητας καλύπτουν προϊόντα για τα μαλλιά, το σώμα, τη στοματική υγιεινή, τα απορρυπαντικά, τα χαρτικά και τα καθαριστικά οικιακής χρήσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση της βάσης δεδομένων. Οι μεγαλύτερες υποκατηγορίες είναι τα βασικά υλικά μαγειρικής με 871 προϊόντα, τα είδη αρτοποιείου και πρωινού με 842 κωδικούς, τα γαλακτοκομικά με 592 προϊόντα και τα κατεψυγμένα τρόφιμα με 496. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγαλύτερες κατηγορίες αφορούν προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης και υψηλής συχνότητας αγορών, γεγονός που δείχνει ότι ο σχεδιασμός της πλατφόρμας έχει ως στόχο να καλύπτει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του τυπικού καλαθιού ενός νοικοκυριού. Στα ποτά ξεχωρίζουν τα αλκοολούχα προϊόντα με 339 κωδικούς και ο καφές με 266, ενώ στην προσωπική φροντίδα τη μεγαλύτερη παρουσία έχουν τα προϊόντα περιποίησης μαλλιών και σώματος.
Η επιλογή των προϊόντων έχει γίνει με βάση στοιχεία της Circana για τα δημοφιλέστερα προϊόντα ανά κατηγορία. Ωστόσο η βάση δεδομένων δεν είναι στατική. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχει η ίδια η πλατφόρμα, οι κωδικοί θα ανανεώνονται ανά τρίμηνο ώστε να αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές που καταγράφονται τόσο στις καταναλωτικές συνήθειες όσο και στη σύνθεση της αγοράς, ενώ οι τιμές ενημερώνονται καθημερινά απευθείας από τα μηχανογραφικά συστήματα των αλυσίδων.
Από την πρώτη δοκιμή της πλατφόρμας προκύπτει ότι περιλαμβάνονται τουλάχιστον οι αλυσίδες ΑΒ Βασιλόπουλος, Σκλαβενίτης, Lidl, My Market, Μασούτης, Γαλαξίας, Κρητικός, Market In, Χαλκιαδάκης και SYN.KA, καλύπτοντας ουσιαστικά το μεγαλύτερο μέρος της οργανωμένης λιανικής αγοράς τροφίμων της χώρας.
Η πλατφόρμα περιλαμβάνει επίσης προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, χωρίς όμως να προχωρά σε άμεση αντιστοίχιση μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων, καθώς θεωρεί ότι δεν είναι πάντοτε απολύτως συγκρίσιμα ως προς τα χαρακτηριστικά και τις προδιαγραφές τους. Παράλληλα, οι χρήστες μπορούν να αναφέρουν προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων, συμβάλλοντας στον σταδιακό εμπλουτισμό της.
Αντίθετα, εκτός της πλατφόρμας παραμένουν προς το παρόν τα περισσότερα νωπά προϊόντα, όπως φρούτα και λαχανικά, καθώς και κατηγορίες όπου η προέλευση, η ποικιλία ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δυσκολεύουν την αντικειμενική αντιστοίχιση μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων και αγορών. Σύμφωνα μάλιστα με τις διευκρινίσεις της ίδιας της υπηρεσίας, οι τιμές αφορούν κυρίως τα ηλεκτρονικά καταστήματα των αλυσίδων και όχι απαραίτητα τα φυσικά καταστήματα.
Πώς συγκρίνονται οι τιμές
Η αναζήτηση προϊόντων μπορεί να γίνει είτε μέσω των κατηγοριών της πλατφόρμας είτε πληκτρολογώντας απευθείας την ονομασία ενός προϊόντος. Σε αντίθεση με το e-katanalotis, που λειτουργούσε κυρίως ως εργαλείο προβολής τρεχουσών τιμών, το νέο σύστημα ενσωματώνει επιπλέον λειτουργίες όπως ιστορικό μεταβολών, σύγκριση καλαθιού αγορών και διεθνείς συγκρίσεις τιμών.
Στην έκδοση για κινητά τηλέφωνα υπάρχει επιπλέον η δυνατότητα αναζήτησης μέσω σάρωσης barcode, επιτρέποντας στον χρήστη να εντοπίσει άμεσα ένα προϊόν ακόμη και μέσα στο κατάστημα.
Για κάθε προϊόν η πλατφόρμα εμφανίζει συγκεντρωτικά τις τιμές όλων των αλυσίδων στις οποίες είναι διαθέσιμο, ταξινομώντας τις αυτόματα από τη χαμηλότερη προς την υψηλότερη. Παράλληλα εμφανίζεται η τιμή ανά κιλό ή άλλη μονάδα μέτρησης, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική σύγκριση ακόμη και μεταξύ διαφορετικών συσκευασιών.
Το σύστημα επισημαίνει αυτόματα τη χαμηλότερη διαθέσιμη τιμή με ειδική ένδειξη «Καλύτερη Τιμή», ενώ δίπλα σε κάθε προσφορά εμφανίζεται και η ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης των στοιχείων. Έτσι ο χρήστης μπορεί να γνωρίζει όχι μόνο ποια αλυσίδα είναι φθηνότερη τη δεδομένη στιγμή, αλλά και πόσο πρόσφατα έχει ενημερωθεί η συγκεκριμένη τιμή.
Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι και η δυνατότητα προβολής της τιμής ανά κιλό, λίτρο ή άλλη μονάδα μέτρησης, η οποία επιτρέπει πιο ακριβείς συγκρίσεις μεταξύ προϊόντων διαφορετικού βάρους ή όγκου. Παράλληλα, με ένα μόνο κλικ το προϊόν μπορεί να προστεθεί σε λίστα αγορών για μεταγενέστερη σύγκριση του συνολικού κόστους ενός καλαθιού μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων.
Ιστορικό τιμών ανά προϊόν και ανά αλυσίδα
Μία από τις σημαντικότερες νέες λειτουργίες της πλατφόρμας είναι η δυνατότητα παρακολούθησης της ιστορικής εξέλιξης των τιμών. Για κάθε προϊόν ο χρήστης μπορεί να δει πώς μεταβλήθηκε η τιμή του σε βάθος περίπου δύο μηνών, μέσα από διαδραστικά γραφήματα που ενημερώνονται καθημερινά.
Η δυνατότητα αυτή δεν περιορίζεται μόνο στη μέση πορεία της τιμής ενός προϊόντος. Η πλατφόρμα επιτρέπει επίσης την παρακολούθηση της τιμής ανά αλυσίδα σούπερ μάρκετ ξεχωριστά, δίνοντας τη δυνατότητα στον καταναλωτή να διαπιστώσει πότε αυξήθηκε ή μειώθηκε η τιμή ενός προϊόντος σε συγκεκριμένο λιανέμπορο.
Παράλληλα, ο χρήστης μπορεί να επιλέγει ποιες αλυσίδες επιθυμεί να εμφανίζονται στο διάγραμμα, αφαιρώντας ή προσθέτοντας δεδομένα ανάλογα με το ενδιαφέρον του. Έτσι μπορεί να συγκρίνει απευθείας δύο ή περισσότερες αλυσίδες και να παρακολουθήσει τη διαχρονική πορεία των τιμών τους.
Στην πράξη, η λειτουργία αυτή επιτρέπει στους καταναλωτές να αξιολογούν καλύτερα τις προσφορές που συναντούν στην αγορά. Μέσα από το ιστορικό των τιμών μπορούν να διαπιστώσουν αν μια έκπτωση αντιστοιχεί σε πραγματική μείωση ή αν έχει προηγηθεί αύξηση της τιμής του προϊόντος, αποκτώντας έτσι μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις μεταβολές που καταγράφονται στην αγορά.
Η δυνατότητα παρακολούθησης των τιμών δεν περιορίζεται στην ελληνική αγορά. Η πλατφόρμα επιχειρεί να επεκτείνει τη σύγκριση και πέρα από τα σύνορα της χώρας.
Σύγκριση τιμών με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Για πρώτη φορά σε αντίστοιχη κρατική εφαρμογή, το PosoKanei δίνει τη δυνατότητα σύγκρισης των τιμών συγκεκριμένων προϊόντων με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η λειτουργία αφορά κυρίως διεθνή brands και προϊόντα που έχουν αντιστοιχιστεί με αντίστοιχους κωδικούς οι οποίοι πωλούνται σε ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ του εξωτερικού.
Η σύγκριση δεν περιορίζεται σε μια απλή φωτογραφία της στιγμής. Για κάθε προϊόν παρουσιάζεται η διαχρονική εξέλιξη της μέσης τιμής στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιτρέποντας στον χρήστη να παρακολουθεί αν η απόσταση μεταξύ των δύο αγορών διευρύνεται ή περιορίζεται με την πάροδο του χρόνου.
Η λειτουργία αυτή φιλοδοξεί να δώσει μια πιο τεκμηριωμένη βάση στη διαχρονική συζήτηση για το κατά πόσο τα ίδια προϊόντα πωλούνται ακριβότερα στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Για πρώτη φορά οι καταναλωτές αποκτούν πρόσβαση σε συγκρίσιμα στοιχεία μέσα από μια δημόσια πλατφόρμα, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν μόνοι τους τιμές σε ηλεκτρονικά καταστήματα του εξωτερικού.
Προκειμένου τα στοιχεία να είναι όσο το δυνατόν πιο συγκρίσιμα, οι τιμές παρουσιάζονται ανά κιλό ή άλλη μονάδα μέτρησης, αποφεύγοντας στρεβλώσεις που μπορεί να προκύψουν από διαφορετικά μεγέθη συσκευασίας στις επιμέρους χώρες.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της πλατφόρμας, η ευρωπαϊκή βάση δεδομένων τροφοδοτείται από ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ χωρών όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, το Βέλγιο, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Κύπρος, ενώ προβλέπεται η σταδιακή επέκτασή της με νέες αγορές και πρόσθετες αντιστοιχίσεις προϊόντων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα εμφάνισης ή μη του ΦΠΑ κατά τη σύγκριση των τιμών, δίνοντας στον χρήστη μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το ποιο μέρος των διαφορών οφείλεται στη φορολογία και ποιο στις ίδιες τις τιμές λιανικής.
Η ίδια η πλατφόρμα αναγνωρίζει ότι η διαδικασία αντιστοίχισης προϊόντων βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη, καθώς πολλά προϊόντα δεν κυκλοφορούν σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές ή διατίθενται με διαφορετικές συσκευασίες. Για τον λόγο αυτό δίνεται η δυνατότητα στους χρήστες να προτείνουν νέα προϊόντα και συνδέσμους από ηλεκτρονικά καταστήματα του εξωτερικού, συμβάλλοντας στον περαιτέρω εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων.
Το «έξυπνο» καλάθι αγορών
Πέρα από τη σύγκριση μεμονωμένων προϊόντων, το PosoKanei δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας προσωπικών λιστών αγορών, μετατρέποντας την πλατφόρμα σε ένα ολοκληρωμένο εργαλείο οργάνωσης του εβδομαδιαίου ή μηνιαίου καλαθιού ενός νοικοκυριού.
Οι χρήστες μπορούν να δημιουργήσουν έως πέντε διαφορετικές λίστες, καθεμία από τις οποίες μπορεί να περιλαμβάνει έως 50 προϊόντα. Για κάθε προϊόν υπάρχει η δυνατότητα προσθήκης ποσοτήτων, τροποποίησης ή διαγραφής του, ενώ οι λίστες αποθηκεύονται τοπικά στη συσκευή του χρήστη χωρίς να απαιτείται δημιουργία λογαριασμού.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της λειτουργίας είναι ότι η πλατφόρμα δεν συγκρίνει απλώς τις τιμές των προϊόντων ένα προς ένα. Υπολογίζει αυτόματα το συνολικό κόστος του καλαθιού σε κάθε αλυσίδα σούπερ μάρκετ, εμφανίζοντας παράλληλα πόσα από τα προϊόντα της λίστας είναι διαθέσιμα σε κάθε περίπτωση.
Με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής μπορεί να διαπιστώσει όχι μόνο ποια αλυσίδα είναι φθηνότερη συνολικά, αλλά και ποια καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αγορών του. Η πληροφορία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν κάποια προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα σε όλες τις αλυσίδες ή όταν το χαμηλότερο συνολικό κόστος προκύπτει από διαφορετικό συνδυασμό προϊόντων.
Παράλληλα, μέσω της λειτουργίας «Ψάξε μου φθηνότερα», η πλατφόρμα προτείνει εναλλακτικά προϊόντα της ίδιας κατηγορίας με χαμηλότερο κόστος, επιτρέποντας στον χρήστη να επανυπολογίσει το καλάθι του και να εξετάσει πιθανές εξοικονομήσεις.
Στην πράξη, η λειτουργία αυτή μετατρέπει το PosoKanei από μια απλή πλατφόρμα παρακολούθησης τιμών σε εργαλείο προγραμματισμού αγορών, δίνοντας τη δυνατότητα στον καταναλωτή να συγκρίνει διαφορετικά σενάρια πριν αποφασίσει πού θα πραγματοποιήσει τις αγορές του.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι χρήστες
Η πρόσβαση στο PosoKanei γίνεται μέσω της διεύθυνσης posokanei.gov.gr, χωρίς να απαιτείται δημιουργία λογαριασμού ή καταχώριση προσωπικών στοιχείων. Σύμφωνα με την πολιτική απορρήτου της υπηρεσίας, οι λίστες αγορών αποθηκεύονται τοπικά στη συσκευή του χρήστη και δεν τηρούνται σε κεντρική βάση δεδομένων.
Η πλατφόρμα παρέχει επίσης δυνατότητα επικοινωνίας με την ομάδα διαχείρισης για την αναφορά λανθασμένων τιμών, προϊόντων που δεν εμφανίζονται στη βάση δεδομένων, τεχνικών προβλημάτων ή προτάσεων βελτίωσης. Αντίστοιχα, οι χρήστες μπορούν να συμβάλουν και στον εμπλουτισμό της ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων προτείνοντας προϊόντα και συνδέσμους από ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ του εξωτερικού.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται στην ίδια την υπηρεσία, η πλατφόρμα δεν συλλέγει δεδομένα τοποθεσίας ούτε απαιτεί ταυτοποίηση των χρηστών για τη χρήση των βασικών λειτουργιών της, ενώ αξιοποιεί ανώνυμα στατιστικά στοιχεία για την παρακολούθηση της λειτουργίας και της επισκεψιμότητας.
Το αν το PosoKanei θα εξελιχθεί πράγματι στο βασικό εργαλείο παρακολούθησης των τιμών για τα ελληνικά νοικοκυριά θα κριθεί στην πράξη και από το κατά πόσο οι καταναλωτές θα το εντάξουν στην καθημερινότητά τους. Η πρώτη εικόνα, πάντως, δείχνει μια σαφώς πιο εξελιγμένη πλατφόρμα από τον προκάτοχό της, με έμφαση όχι μόνο στη σύγκριση τιμών αλλά και στην οργάνωση των αγορών, την παρακολούθηση των μεταβολών της αγοράς και τη διαφάνεια στις τιμές.
