Την πολιτική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον επόμενο χρόνο, αλλά και τον απολογισμό της δράσης της Επιτροπής κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union - SOTEU).
«Ήταν η καλύτερη των εποχών. Ήταν η χειρότερη των εποχών», είπε η φον ντερ Λάιεν, ξεκινώντας την πολυαναμενόμενη ομιλία της με μια παραπομπή στον Άγγλο μυθιστοριογράφο. Πρόκειται για την εισαγωγική φράση του μυθιστορήματος του Ντίκενς «Μια ιστορία δύο πόλεων» – που αναφέρεται στο Λονδίνο και το Παρίσι κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης. Χρησιμοποίησε το απόσπασμα αυτό για να υποδείξει ότι ζούμε σε επαναστατικές εποχές, μια εποχή «μεγάλων ευκαιριών» αλλά και «μεγάλων κινδύνων».
«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό»
Η Ευρώπη πρέπει να στοχεύσει σε ένα μερίδιο καθαρής ενέργειας που να είναι «τεχνολογικά ουδέτερο», συμπεριλαμβανομένων πιο αμφιλεγόμενων πηγών ενέργειας όπως το βιομεθάνιο και η πυρηνική ενέργεια, καθώς και ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές.
Ανέφερε ότι αυτό είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει τις προμήθειες ενέργειας, προσθέτοντας 90 δισεκατομμύρια ευρώ στις εισαγωγές ενέργειας της Ένωσης φέτος «χωρίς να προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας».
Προς τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει επίσης να εξαπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να διπλασιάσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα έως το 2040, τόνισε, αναφερόμενη στον στόχο ηλεκτροδότησης που είχε προτείνει η ΕΕ πριν από το καλοκαίρι.
«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό. Είναι επιτακτικό», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν όσον αφορά στο ενεργειακό κόστος.
«H αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί πρώτη προτεραιότητα»
Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να προβεί σε «σαφείς δημοσιονομικές επιλογές» για τους πολίτες της, δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη.
«Η οικονομία μας άντεξε τις επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή καλύτερα από το αναμενόμενο. Και η ανεργία βρίσκεται σε σχεδόν ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι πιέσεις από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και το κόστος δανεισμού είναι αισθητές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις», ανέφερε η Πρόεδρος.
«Θα πρέπει να ληφθούν σαφείς δημοσιονομικές αποφάσεις για να διασφαλιστεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα, προστατεύοντας παράλληλα τις επενδύσεις. Επομένως, η αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί την πρώτη μας προτεραιότητα», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν.
H Ευρώπη αναλαμβάνει τις ευθύνες της για την ασφάλεια
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε με έμφαση το γεγονός ότι, ενόψει μιας ολοένα και πιο εχθρικής κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας, η Ευρώπη αναλαμβάνει τις ευθύνες της και έχει αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες κατά 80% τα τελευταία πέντε χρόνια.
«Αυτή είναι μια Ευρώπη που στέκεται αλληλέγγυα η μία στην άλλη», είπε, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία επίσης υποστηρίζεται σε αυτόν τον αγώνα.
«Ή όταν υπερασπιστήκαμε τη Γροιλανδία όταν απειλήθηκε», είπε. «Ή όταν τα drones, οι υβριδικές επιθέσεις ή η παραπληροφόρηση στοχεύουν τις δημοκρατίες μας.»
Η φον ντερ Λάιεν συνέκρινε την άνοδο του εθνικισμού και του ευρωσκεπτικισμού με την απειλή που αποτελεί ο Πούτιν ή «οι εκπρόσωποι και οι μαριονέτες των αυταρχικών».
«Οι πραγματικές ανησυχίες χρησιμοποιούνται ως όπλο για να σπείρουν τη διχόνοια μεταξύ μας. Μερικές φορές από έξω – και πολύ συχνά από μέσα», προειδοποίησε.
«Είτε πρόκειται για τους ακροεθνικιστές είτε για τους αντιευρωπαίους, είτε για ρωσική παρέμβαση είτε για παραπληροφόρηση. Τα ονόματα μπορεί να διαφέρουν, αλλά ο στόχος τους είναι ο ίδιος.»
«Περιφρονούν τις αξίες μας και θέλουν να καταστρέψουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα. Ας μην περιοριστούμε λοιπόν στο να αντισταθούμε σε αυτό, αλλά ας αγωνιστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή μας ιδέα», πρόσθεσε.
Πακέτο 17 δισ. ευρώ κατά της γραφειοκρατίας
Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί ταχύτερα και να μειώσει τη γραφειοκρατία μέσω ενός πακέτου απλοποιήσεων που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Στη σημερινή οικονομία, η ταχύτητα είναι καθοριστικής σημασίας. Μια άδεια ή ένα έντυπο, μια σύνδεση με το δίκτυο ή μια απόφαση χρηματοδότησης. Όλα αυτά μπορούν να καθορίσουν πού θα πραγματοποιηθεί μια επένδυση. Πού θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Πρέπει να κινηθούμε πολύ πιο γρήγορα», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη.
«Γνωρίζετε ότι οι 12 συνολικές προτάσεις μας μειώνουν το διοικητικό βάρος κατά περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στο πρόγραμμα απλοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα για την ισορροπία στις σχέσεις μας με την Κίνα
Το έλλειμμα της ΕΕ ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ την ημέρα έναντι της Κίνας σημαίνει ότι «έναν δεύτερο κλονισμό από την Κίνα… έχουμε ήδη εδώ», δήλωσε μόλις η φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι οι διαπραγματεύσεις για τη μείωση του ελλείμματος «πρέπει πλέον να οδηγήσουν σε αποτελέσματα».
Η ΕΕ διαπραγματεύεται με την Κίνα για να δει αν μπορεί να πείσει τον οικονομικό γίγαντα να σταματήσει να πλημμυρίζει την Ευρώπη με φθηνότερα προϊόντα.
Είναι σαφές ότι η φον ντερ Λάιεν δεν θέλει να δημιουργήσει αναταραχές, πριν στείλει τον επίτροπο Εμπορίου της στην Κίνα τον επόμενο μήνα για συνομιλίες.
Ωστόσο, χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα. «Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας για να επαναφέρουμε την ισορροπία στις σχέσεις μας», δήλωσε. «Τα λόγια είναι καλά, αλλά οι πράξεις είναι καλύτερες».
Η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ενημερώσει τους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής στις 15 και 16 Οκτωβρίου σχετικά με την πορεία των συνομιλιών με την Κίνα.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες οι καλύτεροι στον κόσμο
Η φον ντερ Λάιεν δεν έχασε την ευκαιρία να επαινέσει τους Ευρωπαίους αγρότες ως «τους καλύτερους στον κόσμο. Και θα τους στηρίζουμε σε κάθε βήμα».
Ωστόσο, όπως ήταν αναμενόμενο, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ελάχιστες νομοθετικές πρωτοβουλίες που αφορούν τους τομείς της γεωργίας και των τροφίμων. Επαίνεσε τους αγρότες για το ότι ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση ενός «ατέρμονου καλοκαιριού» και άφησε να εννοηθεί ότι θα υποβληθούν προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, την αντιμετώπιση του «ασφαλιστικού κενού» και τη διασφάλιση της πρόσβασης σε νερό για την παραγωγή τροφίμων.
Οι αγροτικές ενώσεις της ΕΕ παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς ένα ιδιαίτερα καταστροφικό καλοκαίρι έχει πλήξει σοβαρά την αγροτική παραγωγή – και ένα ενδεχομένως ιστορικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απειλεί με ακραίες καιρικές συνθήκες και το επόμενο έτος.
Τον επόμενο μήνα ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα
«Τον επόμενο μήνα θα παρουσιάσουμε ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα. Θα προσδιορίσουμε τις 100 πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης. Και θα αξιολογήσουμε τους κινδύνους — καθώς και το επίπεδο στο οποίο πρέπει να αντιμετωπιστούν», υπενθύμισε η πρόεδρος της Επιτροπής, ενώ 660.000 εκτάρια κάηκαν ολοσχερώς και χάθηκαν περίπου 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών.
Η ΕΕ θα παρουσιάσει ένα ακόμη σχέδιο για τα ύδατα, την «Πρωτοβουλία για τα Ύδατα», όπως την ονόμασε η φον ντερ Λάιεν, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την έλλειψη νερού μετά το καλοκαίρι με τις πρωτοφανείς ξηρασίες. Στόχος της είναι επίσης η διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με το νερό στον γεωργικό τομέα, τονίζοντας τη σημασία της για τη βιομηχανία και την επισιτιστική ασφάλεια.
Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται αν το σχέδιο αυτό προορίζεται να προωθηθεί ως νόμος ή ως μια ακόμη «στρατηγική» με μη δεσμευτικούς στόχους, παρόμοια με τη Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Υδάτινων Πόρων που παρουσίασαν οι Βρυξέλλες πέρυσι.
Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε τις καταστροφικές επιπτώσεις των πυρκαγιών και των καυσώνων αυτού του καλοκαιριού, που έπληξαν ολόκληρη την Ευρώπη και στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.
Οι δηλώσεις της έρχονται σε μια στιγμή που αρκετοί εμπειρογνώμονες στον τομέα της δημόσιας υγείας έχουν καλέσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, παρόμοια με τον ιό Έμπολα ή τον ιό mpox.
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα παρουσιάσουν σύντομα ένα «Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τους Καύσωνες», το οποίο θα περιλαμβάνει καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ετοιμότητα στον τομέα της υγείας.
Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί για να αντικαταστήσει μια ειδική στρατηγική για την υγεία και το κλίμα, την οποία πολλοί ευρωβουλευτές και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν ζητήσει από την Επιτροπή να εκπονήσει.
«Συμμαχία για το Μέλλον» με τον Καναδά
Στο πλαίσιο της ομιλίας της, στην οποία παρίσταται αυτοπροσώπως ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε μια νέα, ολοκληρωμένη εταιρική σχέση με τον Καναδά.
Υποσχέθηκε να «εργαστούμε στον τομέα της έξυπνης μεταποίησης… να δημιουργήσουμε μια τεχνολογική συμμαχία… να ενοποιήσουμε τις αμυντικές βιομηχανικές βάσεις». Επιπλέον, οι δύο πλευρές θα «καθιστούν την Αρκτική ένα εμβληματικό κοινό έργο. Θα εργαστούμε στους τομείς της ενέργειας, των κρίσιμων ορυκτών και των μπαταριών. Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής τεχνολογίας, της κυβερνοασφάλειας και της οικονομικής ασφάλειας».
Η εταιρική σχέση, όπως δήλωσε, «δεν στρέφεται εναντίον κανενός άλλου». «Η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία», είπε.
Η ενέργεια θα αποτελέσει έναν βασικό τομέα συνεργασίας, καθώς η ΕΕ εμβαθύνει τις σχέσεις της με τον Καναδά, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους ευρωβουλευτές. Δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες, αλλά οι δύο πλευρές συνεργάζονται ήδη στους τομείς της πυρηνικής ενέργειας, των καθαρών τεχνολογιών και της μείωσης των εκπομπών μεθανίου.
Το υγροποιημένο φυσικό αέριο αποτελεί έναν άλλο τομέα με δυνατότητες για στενότερη συνεργασία. Η Γερμανία σύναψε νωρίτερα φέτος μια 20ετή συμφωνία προμήθειας καναδικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, αν και θα χρειαστεί ακόμη χρόνος μέχρι ο Καναδάς να αναπτύξει την απαραίτητη εξαγωγική ικανότητα (χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές ανησυχίες).
Απευθυνόμενη στον Μαρκ Κάρνι, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί του «για να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ».
Αγκάλιασε τον πρωθυπουργό και του έσφιξε το χέρι, προκαλώντας μια ακόμη ορθία επευφημία. Σε ένα σαφές μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Δεν πρόκειται για μια συνεργασία εναντίον κανενός άλλου, αλλά για την κοινή μας δύναμη».
Συμμαχίες εκτός Ευρώπης
Η ΕΕ αναπτύσσει στενότερους δεσμούς με χώρες στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις εμπορικές συμμαχίες της.
Η Επιτροπή έχει μπει σε ρυθμό, υπογράφοντας συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, το Μεξικό, την Αυστραλία και άλλες χώρες, στο πλαίσιο του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου που ξεκίνησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα, αυτή η προσπάθεια περιλαμβάνει ένα νέο έργο συνδεσιμότητας μεταξύ του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας, για το οποίο η φον ντερ Λάιεν καυχήθηκε ότι θα «τριπλασιάσει τις εμπορικές ροές και θα μειώσει δραστικά τους χρόνους διαμετακόμισης εμπορευμάτων έως το 2030».
Ωστόσο, ενώ άλλες εμπορικές συμφωνίες συνήφθησαν με χώρες που μοιράζονται τις ίδιες αξίες, αυτό το τελευταίο έργο θα οδηγήσει την ΕΕ να προσεγγίσει αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ.
Για να επιτευχθούν όλα αυτά, ανέφερε, θα διοργανώσει μια Περιφερειακή Σύνοδο Κορυφής για τη Συνδεσιμότητα μαζί με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας.
Η ΕΕ ζητεί επιβράδυνση στην ανάπτυξη των πιο ισχυρών μοντέλων AI
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα στηρίξει τις προσπάθειες της βιομηχανίας τεχνολογίας να επιβραδύνει την ανάπτυξη των πιο προηγμένων και δυνητικά πιο ανατρεπτικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ θα ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες όπως ο Καναδάς και η Βρετανία για την ασφάλεια των συστημάτων AI.
Το μήνυμα αυτό έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά την ετήσια ομιλία της για την «Κατάσταση της Ένωσης» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου αναφέρθηκε τόσο στις μεγάλες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης όσο και στους κινδύνους που δημιουργεί η ταχεία εξέλιξή της.
Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στην ανθρωπότητα, υπό την προϋπόθεση ότι οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες της τεχνολογίας αντιμετωπίζονται με ισορροπημένο τρόπο. Ωστόσο, εστίασε στις λεγόμενες frontier AI models, δηλαδή στα μοντέλα που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογικής ανάπτυξης και ξεπερνούν τα όρια των σημερινών δυνατοτήτων.
«Καθώς τα frontier μοντέλα γίνονται πιο ικανά, οι κίνδυνοι αυτοί έχουν γίνει πιο έντονοι», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι τα συστήματα που αναπτύσσονται θα μπορούσαν να επιτρέψουν επιθέσεις στον κυβερνοχώρο σε επίπεδο που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδιανόητο.
Όπως σημείωσε, τα ισχυρότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται σύντομα να βρεθούν στα χέρια αντιπάλων με διαφορετικές αντιλήψεις για τη χρήση της τεχνολογίας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε επίσης σε πρόσφατα περιστατικά κατά τα οποία πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης φέρεται να ξέφυγαν από περιβάλλοντα δοκιμών και να επιχείρησαν αυτόνομες επιθέσεις σε άλλα συστήματα, όπως συνέβη στην υπόθεση παραβίασης που αφορούσε την OpenAI και το Hugging Face τον Ιούλιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει στενότερη συνεργασία με χώρες που συμμερίζονται την ανάγκη για αυξημένη ασφάλεια στην τεχνητή νοημοσύνη. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η ΕΕ θα συνεργαστεί με τον Καναδά, τη Βρετανία και άλλους εταίρους σε τομείς όπως η αξιολόγηση μοντέλων, η επαλήθευση, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και η ασφάλεια της AI.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι ίδιοι οι επικεφαλής των κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας έχουν ζητήσει πιο προσεκτική προσέγγιση στην ανάπτυξη των λεγόμενων αυτοτροφοδοτούμενων μοντέλων. «Αν οι άνθρωποι που αναπτύσσουν την τεχνολογία είναι ξεκάθαροι σε αυτό, τότε πρέπει να είμαστε και εμείς», ανέφερε.
Η ΕΕ διαθέτει ήδη έναν από τους πιο ολοκληρωμένους νόμους παγκοσμίως για την τεχνητή νοημοσύνη, τον AI Act, ο οποίος δίνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρμοδιότητες εποπτείας των μέτρων περιορισμού κινδύνων για τα πιο προηγμένα μοντέλα.
Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι θα συγκαλέσει συζήτηση με κορυφαία εργαστήρια ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να εξεταστεί πώς οι δημόσιες αρχές μπορούν να στηρίξουν τις προσπάθειες της βιομηχανίας για ασφαλέστερη ανάπτυξη των πιο ισχυρών μοντέλων.
Η παρέμβαση της Κομισιόν έρχεται καθώς η παγκόσμια κούρσα για την ανάπτυξη ολοένα ισχυρότερων συστημάτων AI επιταχύνεται, με κυβερνήσεις και τεχνολογικές εταιρείες να αναζητούν ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία και στη διαχείριση πιθανών κινδύνων.
Νέος μηχανισμός απέναντι στις υβριδικές απειλές
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή ειρήνη απειλείται όσο συνεχίζεται ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι οι απειλές στο ευρωπαϊκό έδαφος «αυξάνονται καθημερινά».
Αναφερόμενη στην απόπειρα επίθεσης με drone στη Λειψία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποστήριξε ότι επρόκειτο για «επίθεση με στρατιωτικό υλικό, η οποία πραγματοποιήθηκε από Ρώσους επιχειρησιακούς παράγοντες σε ευρωπαϊκό έδαφος».
«Δεν ήταν μόνο επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους, αλλά εναντίον ολόκληρης της Ένωσής μας. Και δεν θα το επιτρέψουμε», τόνισε κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Νέος μηχανισμός αντίδρασης πέρα από το ΝΑΤΟ
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται «το δικό της εγχειρίδιο αντιμετώπισης υβριδικών απειλών», καθώς υπάρχουν περιστατικά που δεν φτάνουν στο επίπεδο ένοπλης επίθεσης, αλλά συνιστούν σαφή απειλή για την εθνική ασφάλεια.
«Χρειαζόμαστε επειγόντως συναίνεση για το πώς θα αντιδρούμε σε συγκεκριμένα περιστατικά. Εκείνα που βρίσκονται κάτω από το επίπεδο της ένοπλης επίθεσης, αλλά απειλούν ξεκάθαρα την ασφάλειά μας», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, απαιτείται ένας μηχανισμός που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος της Συμμαχίας να ζητήσει έκτακτη διαβούλευση όταν θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά του.
«Όταν ενεργοποιείται από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται για να συντονίσουν μια ευρωπαϊκή απάντηση», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, σημειώνοντας ότι στόχος είναι «η αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης και ο περιορισμός των επιπτώσεων».
Πρόταση για Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δηλώνοντας ότι ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει να γίνει πραγματικότητα.
Η νέα αυτή δομή, όπως ανέφερε, θα πρέπει να περιλαμβάνει συμμάχους όπως η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, ο Καναδάς και άλλες χώρες που εμπλέκονται στις νέες ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης.
«Η ανάγκη είναι επείγουσα. Και η αρχή είναι απλή: η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαίρετη», είπε η φον ντερ Λάιεν.
«Οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν»
Στην ομιλία της η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε επίσης στην προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, προειδοποιώντας ότι δεν πρέπει να υπάρξει επιστροφή σε εποχές όπου οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
«Σήμερα οι θεμελιώδεις αξίες μας αμφισβητούνται. Κάποιοι θέλουν ακόμη και να κάνουν πίσω στα δικαιώματα των γυναικών», δήλωσε.
«Οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν. Θα υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας κάθε μέρα», πρόσθεσε.
Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη
Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι τον Νοέμβριο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καλέσει κυβερνήσεις, ευρωβουλευτές και επιχειρήσεις να συμμετάσχουν σε ένα νέο ευρωπαϊκό σχέδιο για τις εφαρμογές της βιομηχανικής τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρωτοβουλία θα επικεντρωθεί σε πέντε στρατηγικούς τομείς: υγεία, μεταφορές, αγροδιατροφή, προηγμένη μεταποίηση, άμυνα και διάστημα.
«Εδώ κρύβεται η πραγματική αξία. Και εδώ η Ευρώπη έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Διαθέτουμε βιομηχανίες παγκόσμιας κλάσης που βασίζονται σε δεδομένα υψηλής ποιότητας», ανέφερε.
Τόνισε πάντως ότι στόχος δεν είναι η αντικατάσταση της ανθρώπινης λήψης αποφάσεων, αλλά η ενίσχυσή της «με έναν ευρωπαϊκό τρόπο».
Ευρωπαϊκή συμφωνία για φροντίδα και στέγαση
Η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε επίσης την επερχόμενη Ευρωπαϊκή Συμφωνία για τη Φροντίδα (European Care Deal), με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκαλεί η δημογραφική αλλαγή.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρώτη ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για τη στέγαση, που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και η κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων.
«Η φροντίδα δεν είναι προνόμιο. Η στέγαση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαιώματα», δήλωσε.
Μετανάστευση: «Πλαίσιο έκτακτης ανάγκης» για την αντιμετώπιση κρίσεων όπως αυτή της Θέουτα
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ένα νέο «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», το οποίο θα ενεργοποιείται βάσει αυστηρά καθορισμένων κριτηρίων σε περίπτωση ξαφνικής, μεγάλης κλίμακας εισροής παράνομων μεταναστών, όπως συνέβη στην ισπανική εξκλάβη της Θέουτα τον περασμένο Ιούλιο.
«Τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν — ειδικά για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύσει τα σύνορά της, ειδικά όταν «οι μαζικές μετακινήσεις οργανώνονται και χρησιμοποιούνται ως όπλο».
Το πλαίσιο θα επιτρέπει προσωρινή ευελιξία στις τυπικές διαδικασίες, κάτι που, σύμφωνα με πηγές της ΕΕ, θα μπορούσε να μεταφραστεί σε προσωρινή αναστολή του δικαιώματος στο άσυλο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενισχύσει τη Frontex, την υπηρεσία συνόρων της ΕΕ, «ειδικά για να επιταχύνει τις επαναπροωθήσεις» των παράνομων μεταναστών, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Για το 2024, δεσμεύτηκε να τριπλασιάσει το προσωπικό της Frontex σε έως και 30.000 υπαλλήλους. Τώρα φαίνεται να προτείνει μια μεταρρύθμιση της αποστολής της υπηρεσίας, απονέμοντάς της έναν πιο προληπτικό ρόλο στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι η υπηρεσία θα βελτιώσει τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησής της, ώστε να μπορεί να εντοπίζει και να προβλέπει μεταναστευτικές κινήσεις μεγάλης κλίμακας, ενώ παράλληλα θα εντείνει τη συνεργασία της με χώρες εκτός ΕΕ.
«Εμείς, οι Ευρωπαίοι, αποφασίζουμε ποιος έρχεται στην Ένωσή μας και υπό ποιες συνθήκες. Και όχι οι λαθρέμποροι και οι διακινητές», δήλωσε.
Οι Ούγγροι «επέλεξαν τη δημοκρατία, επέλεξαν την Ευρώπη» στις εκλογές του Απριλίου
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξήρε το αποτέλεσμα των κοινοβουλευτικών εκλογών στην Ουγγαρία στην ομιλία της, αναφέροντας ότι οι ψηφοφόροι έφεραν την Ουγγαρία ξανά στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Τίποτα δεν είναι αναπόφευκτο. Αρκεί να κοιτάξετε την Ουγγαρία», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
«Η 12η Απριλίου θα μείνει στη μνήμη μας για πολύ καιρό. Η μέρα που ο λαός της Ουγγαρίας πήρε το μέλλον του στα χέρια του. Επέλεξαν τη δημοκρατία. Επέλεξαν την Ευρώπη. Επαναφέραν την Ουγγαρία εκεί όπου ανήκει: στην καρδιά της Ένωσής μας».
Η Ουγγαρία είχε αντιμετωπίσει στο παρελθόν οικονομικές κυρώσεις λόγω ανησυχιών για συστημική διαφθορά και το κράτος δικαίου. Ο Όρμπαν δέχθηκε επίσης έντονη κριτική στις Βρυξέλλες για τους στενούς δεσμούς του με τη Ρωσία και την επανειλημμένη παρεμπόδιση των πακέτων στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ ενέτεινε τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της κατάληψης του κράτους.
«Η πολυετής οπισθοδρόμηση έχει αρχίσει να αντιστρέφεται. Ο αγώνας κατά της διαφθοράς και της κατάληψης του κράτους επιταχύνεται. Υπάρχει πραγματική πρόοδος όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Και τώρα, έχουν αποδεσμευτεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουγγαρία.»
Τον Μάιο, ο Μάγιαρ και η φον ντερ Λάιεν συμφώνησαν για την αποδέσμευση 16,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από κονδύλια που είχαν προηγουμένως δεσμευτεί. Εάν η Ουγγαρία πληροί όλα τα απαιτούμενα κριτήρια, τα χρήματα θα μπορούσαν να φτάσουν στη Βουδαπέστη αργότερα μέσα στο έτος.
Το «EU Kids Act» θα περιορίσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Η Επιτροπή θα προτείνει την Πέμπτη τον «EU Kids Act», με μια σταδιακή προσέγγιση για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, απαγορεύοντας την πρόσβαση σε χρήστες ηλικίας κάτω των 13 ετών και περιορίζοντας την πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
«Δεν χρειάζεται να αποδεχόμαστε τις εθιστικές λειτουργίες. Δεν χρειάζεται να αποδεχόμαστε το γεγονός ότι τα παιδιά παρασύρονται σε ολοένα και πιο ακραίο περιεχόμενο. Δεν χρειάζεται να δεχόμαστε το γεγονός ότι οι φωτογραφίες κοριτσιών χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία σεξουαλικοποιημένων εικόνων με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε η κ. φον ντερ Λάιεν.
Η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε επίσης την αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, πράγμα που σημαίνει ότι θα εναπόκειται στις τεχνολογικές πλατφόρμες να αποδείξουν ότι έχουν πράγματι καταστήσει τις υπηρεσίες τους ασφαλείς.
«Η Ευρώπη έχει τη δύναμη να δράσει. Εμείς αποφασίζουμε τους κανόνες μας, όχι οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας», πρόσθεσε.
