Μετά τον υπουργό Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ο οποίος κατηγόρησε τον Έλον Μασκ ότι ενορχηστρώνει «μαζικές εκστρατείες διαδικτυακής παρενόχλησης» εναντίον Ευρωπαίων ηγετών, σειρά πήρε ο Πολωνός ομόλογός του, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, εξαπολύοντας νέα επίθεση εναντίον του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου.
Αφορμή αποτέλεσαν οι περιορισμοί που φέρεται να επέβαλε η SpaceX σε ορισμένες υπηρεσίες του Starlink στην Ουκρανία, προκαλώντας προβλήματα στις επιχειρήσεις ουκρανικών drones. «Ε, μεγάλε, παίζεις πάλι πολιτικά παιχνίδια με τα προϊόντα σου;», διερωτήθηκε δηκτικά ο Σικόρσκι, αναζωπυρώνοντας τη μακροχρόνια δημόσια αντιπαράθεσή του με τον ιδιοκτήτη της πλατφόρμας Χ.
Σύμφωνα με το TVP World και το Reuters, ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών παρενέβη την Τετάρτη (14/10), μετά τις πληροφορίες από το Κίεβο ότι η SpaceX εισήγαγε περιορισμούς σε ορισμένες υπηρεσίες του δορυφορικού συστήματος Starlink, επηρεάζοντας τις πολεμικές επιχειρήσεις της Ουκρανίας.
Η Πολωνία έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι χρηματοδοτεί τις συνδρομές Starlink για την Ουκρανία, υπογραμμίζοντας τη σημασία του συστήματος για τη λειτουργία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Η δορυφορική σύνδεση διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην καθοδήγηση drones μεγάλης εμβέλειας, τα οποία χρησιμοποιούνται σε επιθέσεις εναντίον ρωσικών στόχων και εφοδιαστικών υποδομών στα κατεχόμενα εδάφη της νότιας και ανατολικής Ουκρανίας.
«Ως Ευρωπαίοι πελάτες σου, σε παρακολουθούμε»
Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ, ο Ράντοσλαβ Σικόρσκι απευθύνθηκε προσωπικά στον Μασκ, αφήνοντας σαφείς αιχμές για ενδεχόμενα πολιτικά κίνητρα πίσω από τους περιορισμούς.
«Ε, @elonmusk, μεγάλε, παίζεις πάλι πολιτικά παιχνίδια με τα προϊόντα σου;», έγραψε ο επικεφαλής της πολωνικής διπλωματίας.
«Ως Ευρωπαίοι πελάτες σου, σε παρακολουθούμε», πρόσθεσε.
Η παρέμβασή του αντανακλά την ανησυχία που έχει προκαλέσει η εξάρτηση της Ουκρανίας από τις υπηρεσίες της SpaceX, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Μέχρι τη δημοσίευση του ρεπορτάζ, ο Έλον Μασκ δεν είχε απαντήσει στην ερώτηση του Πολωνού υπουργού.
Υποψίες στην Ουκρανία για πολιτική παρέμβαση
Οι περιορισμοί στις υπηρεσίες Starlink προκάλεσαν αντιδράσεις και στην Ουκρανία, με πρόσωπα που συνδέονται με την κυβέρνηση και τη στρατιωτική τεχνολογία να εκφράζουν υποψίες ότι η εξέλιξη σχετίζεται με τις πολιτικές εντάσεις με την Ουάσινγκτον.
Ο σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας, Σερχίι Μπεσκρέστνοφ, γνωστός με το προσωνύμιο «Flash», υποστήριξε ότι η χρονική συγκυρία δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία.
«Δεν μπορεί να είναι σύμπτωση και συνδέεται με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση», δήλωσε, αναφερόμενος στις τεταμένες σχέσεις του Τραμπ με τον Ζελένσκι.
Ακόμη πιο συγκεκριμένος ήταν ο Σερχίι Στερνένκο, γνωστός Ουκρανός ακτιβιστής με ενεργό παρουσία στον τομέα της στρατιωτικής τεχνολογίας.
«Η SpaceX πιθανότατα έλαβε αυτά τα μέτρα κατόπιν αιτήματος της κυβέρνησης Τραμπ», υποστήριξε, αποδίδοντας την ευθύνη στην αμερικανική κυβέρνηση και όχι προσωπικά στον Μασκ.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνοδεύονται, ωστόσο, από επιβεβαίωση ότι οι περιορισμοί επιβλήθηκαν κατόπιν πολιτικής εντολής της Ουάσινγκτον.
Το Starshield και η συμφωνία με την αμερικανική κυβέρνηση
Παρότι η Πολωνία δηλώνει ότι καλύπτει το κόστος των συνδρομών Starlink για την Ουκρανία, το Starshield, η προηγμένη στρατιωτική εκδοχή του δορυφορικού συστήματος, φαίνεται να αποτελεί ξεχωριστό πακέτο υπηρεσιών.
Στα τέλη του 2024, λίγο πριν επιστρέψει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, το Bloomberg είχε αποκαλύψει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διεύρυναν την πρόσβαση του Κιέβου στο προηγμένο αυτό σύστημα.
Η επέκταση πραγματοποιήθηκε μέσω συμφωνίας με τη SpaceX, στο πλαίσιο πακέτου αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.
Η διάκριση μεταξύ Starlink και Starshield έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι συγκεκριμένες υπηρεσίες εντάσσονται σε διαφορετικές συμβατικές ρυθμίσεις.
Το δημοσίευμα δεν διευκρινίζει ποιο ακριβώς τμήμα των υπηρεσιών επηρεάζεται από τους νέους περιορισμούς ούτε εάν αυτοί συνδέονται με τεχνικούς, συμβατικούς ή πολιτικούς λόγους.
Η παλιά κόντρα: «Σκάσε, ανθρωπάκο»
Η νέα επίθεση του Σικόρσκι αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στην πολυετή δημόσια αντιπαράθεσή του με τον Έλον Μασκ, η οποία έχει εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα από αναρτήσεις στην πλατφόρμα Χ.
Η προσφώνηση «μεγάλε» που χρησιμοποίησε ο Πολωνός υπουργός δεν ήταν τυχαία.
Αποτελούσε σαφή αναφορά σε μια προηγούμενη σφοδρή σύγκρουση που είχε ξεσπάσει το 2025 μεταξύ του ίδιου, του Μασκ και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Τότε, ο επικεφαλής της SpaceX είχε απευθυνθεί στον Σικόρσκι με την ιδιαίτερα υποτιμητική φράση: «Σκάσε, ανθρωπάκο».
Η αντιπαράθεση είχε ξεκινήσει όταν ο Μασκ υποστήριξε δημοσίως ότι η ουκρανική άμυνα εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από το Starlink.
«Ολόκληρη η γραμμή του μετώπου της Ουκρανίας θα κατέρρεε εάν το απενεργοποιούσα», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτησή του είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς ερμηνεύθηκε ως υπενθύμιση της τεράστιας επιρροής που διαθέτει μια ιδιωτική εταιρεία στην επικοινωνιακή υποδομή του ουκρανικού στρατού.
Η υπόσχεση Μασκ ότι δεν θα χρησιμοποιούσε το Starlink ως «διαπραγματευτικό όπλο»
Μετά την προηγούμενη αντιπαράθεση, ο Έλον Μασκ είχε επιχειρήσει να καθησυχάσει τις ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο διακοπής των υπηρεσιών του Starlink στην Ουκρανία.
«Ανεξάρτητα από το πόσο διαφωνώ με την πολιτική για την Ουκρανία, το Starlink δεν πρόκειται ποτέ να απενεργοποιήσει τους τερματικούς σταθμούς του», είχε δηλώσει.
Μάλιστα, είχε διαβεβαιώσει ότι η εταιρεία δεν θα χρησιμοποιούσε ποτέ την πρόσβαση στο δορυφορικό σύστημα ως μέσο πίεσης.
«Δεν θα κάναμε ποτέ κάτι τέτοιο ούτε θα το χρησιμοποιούσαμε ως διαπραγματευτικό χαρτί», είχε τονίσει.
Οι νέες καταγγελίες για περιορισμούς στις υπηρεσίες της SpaceX επαναφέρουν τη συζήτηση για τον ρόλο των ιδιωτικών τεχνολογικών εταιρειών στις στρατιωτικές επιχειρήσεις και την εξάρτηση των κρατών από τις υποδομές τους.
Παράλληλα, η παρέμβαση του Πολωνού υπουργού Εξωτερικών προστίθεται στις δημόσιες επικρίσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων εναντίον του Μασκ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιχειρηματικές δραστηριότητες και οι πολιτικές παρεμβάσεις του βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης.
