09 Μαΐου 2026

«Στο χιλιοστό»: Αυταπάτη ή πολιτική απάτη η «πρώτη φορά Αριστερά»;


Γιάννης Μεϊμάρογλου

Το ντοκυμαντέρ της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτωρίας Δενδρινού «Στο χιλιοστό», το πρώτο μέρος του οποίου προβλήθηκε από τον ΣΚΑΪ, αποτέλεσε, όπως αναμενόταν άλλωστε, πεδίο σύγκρουσης και πολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις εντός και εκτός της Αριστεράς.

Τη συζήτηση για τα έργα και τις ημέρες της συγκυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είχε ήδη ανοίξει ο Αλέξης Τσίπρας με το βιβλίο του «Ιθάκη» που ήταν και ο προπομπός της επιστροφής του στην πολιτική ζωή της χώρας διεκδικώντας ξανά την πρωθυπουργία. Η παρουσίαση της «Ιθάκης» σε όλη τη χώρα καθώς και οι ομιλίες που την συνόδευσαν δεν ήταν παρά μια προσπάθεια να κλείσει όπως όπως αυτό το κεφάλαιο πριν γραφτεί το καινούργιο.

Οι οπαδοί του rebranding Tsipras δεν θεωρούν καθόλου τυχαία την προβολή του ντοκυμαντέρ τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Αντίθετα κατήγγειλαν τη συνειδητή πρόθεση, τόσο των δημοσιογράφων όσο και των ιθυνόντων της παραγωγής να ανακόψουν τη δυναμική της επανεμφάνισης του Αλέξη Τσίπρα λίγο πριν ανακοινώσει το νέο του κόμμα και μετρηθεί δημοσκοπικά.

Ωστόσο το ντοκυμαντέρ είναι ουσιαστικά η οπτικοποίηση του βιβλίου «Η τελευταία μπλόφα» που είχε κυκλοφορήσει ήδη από το 2019, σε μια εποχή που ήταν δύσκολο να προβλέψει κανείς ότι ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ θα παραιτείτο τέσσερα χρόνια αργότερα από το βουλευτικό του αξίωμα ξεκινώντας ένα νέο πολιτικό εγχείρημα.

Η δίκη προθέσεων είναι συνηθισμένη σε αυτή τη χώρα και αποτελεί συχνά καταφύγιο εκείνων που αποφεύγουν να μπουν στην ουσία των γεγονότων ή ακόμα και να τα αμφισβητήσουν. Αφήνοντας επομένως στην κρίση του καθενός τις συνωμοσιολογικές θεωρίες και τις συναισθηματικές εκρήξεις καλό θα ήταν να ασχοληθούμε με τα γεγονότα που περιγράφει με εικόνες και συνεντεύξεις το ντοκυμαντέρ πολλά από τα οποία αναφέρονται και στην «Ιθάκη» έστω και ιδωμένα με διαφορετική ματιά που κάθε άλλο παρά αυτοκριτική θυμίζει. Αντίθετα, ο συγγραφέας μοιάζει μάλλον να επαίρεται για τη στάση του στις κρίσιμες εκείνες στιγμές που σημάδεψαν επικίνδυνα την πορεία της χώρας.

Το ζητούμενο επομένως δεν είναι το πότε κυκλοφόρησε το βιβλίο «Η τελευταία μπλόφα» ή πότε έγινε η παραγωγή του ντοκυμαντέρ «Στο χιλιοστό» αλλά κατά πόσον η δημοσιογραφική έρευνα φέρνει στην επιφάνεια αδιαμφισβήτητα ντοκουμέντα που δίνουν στην έρευνα ιστορική αξία. Η επιστροφή ενός πρώην πρωθυπουργού στο πολιτικό προσκήνιο δεν μπορεί να στηρίζεται στην απόκρυψη γεγονότων ή να περιορίζεται στην παρουσίασή τους με βάση αποκλειστικά τη δική του οπτική γωνία. Ούτε και η αξιολόγηση μιας έρευνας μπορεί να γίνεται με γνώμονα την εξυπηρέτηση προσωπικών φιλοδοξιών. Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν τι έγινε τις δύσκολες εκείνες μέρες και πως τοποθετούνται σήμερα οι πρωταγωνιστές σε σχέση με τα γεγονότα.

Από την άποψη αυτή κρίνεται και η στάση τόσο του Αλέξη Τσίπρα όσο και των πρωτοκλασάτων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στο ντοκυμαντέρ. Κάποιοι δέχθηκαν να μιλήσουν για όσα έγιναν ή δεν έγιναν επί της διακυβέρνησής τους αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές και συγκρούσεις του παρασκηνίου. Ωστόσο, οι δύο μοιραίοι πρωταγωνιστές του πρώτου εξαμήνου του ‘15, από τον εκλογικό θρίαμβο ως τη μπλόφα του δημοψηφίσματος, τόσο ο Πρωθυπουργός όσο και ο Υπουργός Οικονομικών αρνήθηκαν να καταθέσουν τις δικές τους μαρτυρίες αποφεύγοντας να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν γεγονότα σε περιβάλλον που θεώρησαν ως μη προστατευμένο επαρκώς. Δυστυχώς γι αυτούς, οι τρύπες στην ιστορία δεν μένουν ακαλυπτες για πολύ καιρό.

Ήδη, από την προβολή του πρώτου επεισοδίου προκύπτουν ερωτήματα που αναζητούν απαντήσεις. Υπήρξαν ή δεν υπήρξαν εσωκομματικές αντιδράσεις στην ανατροπή της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου με την καταψήφιση του Προέδρου της Δημοκρατίας ώστε να επισπευσθεί η κατάληψη της εξουσίας σε βάρος των συμφερόντων της χώρας; Υπήρξαν ή δεν υπήρξαν εσωκομματικές αντιδράσεις στην λαϊκιστική δήθεν κατάργηση των μνημονίων μ’ ένα νόμο κι ένα άρθρο; Ήταν ή δεν ήταν προσχεδιασμένη η συγκυβέρνηση με τον Καμμένο που δηλώνει στο ντοκυμαντέρ με περηφάνεια ότι είχε κοινό όραμα με τον Τσίπρα για τη χώρα; Και επομένως, τι έννοια είχε το υποκριτικό κάλεσμα του Σταύρου Θεοδωράκη στην Κουμουνδούρου όταν όλα είχαν τελειώσει;

Ήταν ή δεν ήταν ο Βαρουφάκης σε συνεννόηση με τον Πρωθυπουργό του όταν «σκότωνε» δημόσια την τρόικα μπροστά στον Ντάισελμπλουμ; Και τότε, τι χρειαζόταν το τηλεφώνημα-θέατρο στον Ντράγκι, μετά από προτροπή του Γιάννη Στουρνάρα, δήθεν για να τον καθησυχάσει ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα; Ακόμα πιο συγκλονιστική ήταν η μαρτυρία του τότε Γερμανού πρέσβη στην Ελλάδα από τον οποίο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε να μεταφέρει στο Βερολίνο ότι δεν υπήρχε κανένας φόβος από την επερχόμενη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Λίγο αργότερα, στην επινίκια ομιλία του στα Προπύλαια, ο νέος Πρωθυπουργός δήλωνε ότι «η ετυμηγορία του Ελληνικού λαού καταργούσε την τρόικα και έβαζε τέλος στα μνημόνια» επιβεβαιώνοντας ότι η «πρώτη φορά Αριστερά» δεν ήταν μια αυταπάτη αλλά μια πολιτική απάτη που κράτησε πέντε ολόκληρα χρόνια.

* O Γιάννης Μεϊμάρογλου, εκδότης του metarithmisi.gr
liberal.gr