Στο μικροσκόπιο των βρετανικών αρχών βρίσκεται ισλαμικό κοινοτικό κέντρο στο ανατολικό Λονδίνο, μετά από καταγγελίες για κηρύγματα στα οποία εμφανίζονται ομιλητές να δικαιολογούν τη σωματική τιμωρία των γυναικών, να χαρακτηρίζουν την ομοφυλοφιλία «έγκλημα» και να επικροτούν ακόμη και την επιβολή θανατικής ποινής για ορισμένες πράξεις.
Πρόκειται για το Hackney Islamic Community Centre, γνωστό και ως Masjid Daar Al-Hadeeth, το οποίο έχει καθεστώς φιλανθρωπικού οργανισμού στη Βρετανία.
Η υπόθεση έφτασε στην Charity Commission, τη βρετανική αρχή που εποπτεύει τις φιλανθρωπικές οργανώσεις, έπειτα από καταγγελία της National Secular Society (NSS), οργανισμού που προωθεί και υποστηρίζει τον διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας, που υποστηρίζει ότι το περιεχόμενο που έχει δημοσιευτεί από το κέντρο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν συνάδει με τον κοινωφελή χαρακτήρα ενός οργανισμού με φιλανθρωπικό καθεστώς.
«Να πειθαρχούν σωματικά τις συζύγους τους»
Σειρά βίντεο που είχαν αναρτηθεί στο YouTube περιλαμβάνει διαλέξεις του Γιασίν Μούνιε, ο οποίος παρουσιάζεται ως «ustaadh», δηλαδή δάσκαλος της ισλαμικής πίστης.
Σε μία από τις ομιλίες του, ο Μούνιε αναφέρεται στην «ανυπακοή» μιας συζύγου προς τον άνδρα της, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτήν την άρνησή της να έχει σεξουαλικές σχέσεις μαζί του χωρίς –όπως λέει– κάποια δικαιολογία.
Στο ίδιο απόσπασμα προτρέπει τους άνδρες να συμβουλεύουν τις συζύγους τους, να αποφεύγουν τη σεξουαλική επαφή μαζί τους και στη συνέχεια να τις «πειθαρχούν σωματικά», κάνοντας λόγο για «ελαφρύ χτύπημα» προκειμένου να τους δείξουν «ποιος έχει τον έλεγχο».
Σε άλλο σημείο υποστηρίζει ότι, εφόσον μια γυναίκα εξακολουθεί να μην υπακούει, ο άνδρας δεν έχει πλέον υποχρέωση να της παρέχει κατοικία. Αναφέρεται μάλιστα και στην πολυγαμία, λέγοντας ότι ένας άνδρας με περισσότερες από μία συζύγους θα μπορούσε να εγκαταλείψει προσωρινά τη μία και να παραμείνει με την άλλη «μέχρι εκείνη να γίνει ξανά υπάκουη».
Αναφορές σε εκτέλεση ομοφυλοφίλων
Στην ίδια σειρά διαλέξεων, ο Μούνιε χαρακτηρίζει τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών «μία από τις χειρότερες πράξεις» και υποστηρίζει ότι βάσει της δικής του ερμηνείας της Σαρίας προβλέπεται η εκτέλεση των εμπλεκομένων.
Περιγράφει μάλιστα διαφορετικές μεθόδους εκτέλεσης που, όπως λέει, έχουν αναφερθεί από ισλαμικούς μελετητές, μεταξύ των οποίων ο αποκεφαλισμός με ξίφος αλλά και η ρίψη ανθρώπων από ψηλά κτίρια.
Η ομοφυλοφιλία παραμένει ποινικά κολάσιμη σε σειρά χωρών που εφαρμόζουν αυστηρές εκδοχές του ισλαμικού δικαίου, ενώ κατά το παρελθόν το Ισλαμικό Κράτος είχε εκτελέσει άνδρες που κατηγορούνταν για ομοφυλοφιλία, ρίχνοντάς τους από κτίρια.
Έπαινος στη Σαουδική Αραβία για εκτελέσεις λόγω «μαγείας»
Σε άλλο βίντεο, ο ίδιος ομιλητής αναφέρεται στο «sihr», δηλαδή στη μαγεία ή μαύρη μαγεία, υποστηρίζοντας ότι είναι πραγματική και επικροτώντας τη Σαουδική Αραβία για την επιβολή θανατικής ποινής σε ανθρώπους που κατηγορούνται για τέτοιες πρακτικές.
Όπως δηλώνει, σε πολλές μουσουλμανικές χώρες η συγκεκριμένη ποινή δεν εφαρμόζεται πλέον, ενώ εκφράζει την ικανοποίησή του που, σύμφωνα με τον ίδιο, στη Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να ισχύει.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερο βάρος στη Βρετανία, καθώς το 2016 ο 71χρονος Τζαλάλ Ουντίν, πατέρας επτά παιδιών, δολοφονήθηκε σε πάρκο του Ρότσντεϊλ από εξτρεμιστή του Ισλαμικού Κράτους, ο οποίος θεωρούσε ότι η μορφή ισλαμικής θεραπευτικής που ασκούσε αποτελούσε «μαύρη μαγεία».
«Ατυχές ότι οι γυναίκες καλούν την αστυνομία»
Αντιδράσεις προκάλεσαν και τοποθετήσεις άλλου κληρικού που συνδέεται με το τέμενος, του Αμπού Σαάντ Μοχάμεντ Αλ Ιρακί.
Σε βίντεο υποστηρίζει ότι μια γυναίκα οφείλει να υπηρετεί τον σύζυγό της ακόμη και αν εκείνος της συμπεριφέρεται άσχημα. Προσθέτει ότι μια γυναίκα μπορεί να απευθυνθεί στις οικογένειες και των δύο πλευρών προκειμένου να αντιμετωπιστεί η συμπεριφορά του συζύγου της, αλλά επιμένει ότι πρέπει παράλληλα να εκπληρώνει όσα θεωρεί συζυγικές της υποχρεώσεις.
Ο ίδιος χαρακτηρίζει μάλιστα «ατυχή πραγματικότητα» το γεγονός ότι στη Βρετανία οι γυναίκες μπορούν να απευθύνονται στην αστυνομία εάν δεχθούν βία από τους συζύγους τους.
«Ξέρουν ότι αν τις χτυπήσεις έστω μία φορά, θα καλέσουν την αστυνομία», εμφανίζεται να αναφέρει.
Η καταγγελία της National Secular Society
Η επικεφαλής εκστρατειών της National Secular Society, Μέγκαν Μάνσον, υποστήριξε ότι είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι το κέντρο εξακολουθεί να απολαμβάνει φιλανθρωπικό καθεστώς, ενώ –σύμφωνα με την οργάνωση– έχει φιλοξενήσει διαλέξεις που προωθούν τη βία κατά των γυναικών, αμφισβητούν το δικαίωμά τους να αρνούνται σεξουαλική επαφή και δικαιολογούν τη θανατική ποινή για ομοφυλόφιλους άνδρες και ανθρώπους που κατηγορούνται για μαγεία.
Η ίδια υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο κέντρο δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση και ζήτησε να επανεξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται ο φιλανθρωπικός σκοπός της «προώθησης της θρησκείας».
Κατά την άποψή της, η συγκεκριμένη πρόβλεψη μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επιτρέπει τη διάδοση ιδεών που ενδέχεται να ενισχύουν τις διακρίσεις, τον διχασμό και την κακοποίηση.
Σχεδόν 191.000 λίρες έσοδα χωρίς φορολογία
Το Hackney Islamic Community Centre είναι καταχωρισμένο ως φιλανθρωπικός οργανισμός και περιγράφει ως σκοπό του την προώθηση της ισλαμικής πίστης και την προσφορά προς την κοινωνία.
Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα οικονομικά του στοιχεία, για το οικονομικό έτος έως τον Μάρτιο του 2025 είχε έσοδα 191.097 λιρών, χωρίς να καταβάλει φόρο επί αυτών. Από το ποσό αυτό, σχεδόν 155.000 λίρες προέρχονταν από άμεσες δωρεές.
Τον Απρίλιο επανεγγράφη ως Charitable Incorporated Organisation, καθεστώς που παρέχει στους διαχειριστές μεγαλύτερο νομικό διαχωρισμό από τις οικονομικές υποχρεώσεις του οργανισμού και του επιτρέπει να κατέχει ακίνητη περιουσία, λειτουργώντας ωστόσο αποκλειστικά βάσει της νομοθεσίας περί φιλανθρωπικών οργανώσεων.
Η Charity Commission άνοιξε υπόθεση κανονιστικής συμμόρφωσης
Η Charity Commission επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει την καταγγελία και έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία ελέγχου κανονιστικής συμμόρφωσης.
Εκπρόσωπος της Αρχής ανέφερε ότι όλοι οι φιλανθρωπικοί οργανισμοί, ανεξάρτητα από τον σκοπό τους, πρέπει να λειτουργούν προς όφελος του κοινού και να παρέχουν ασφαλές και αξιόπιστο περιβάλλον.
Όπως διευκρίνισε, οι αρχές εξετάζουν τις καταγγελίες σχετικά με κηρύγματα και περιεχόμενο στα social media που συνδέονται με το Hackney Islamic Community Centre, προκειμένου να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα.
Η διερεύνηση δεν σημαίνει σε αυτή τη φάση ότι έχει διαπιστωθεί παράβαση, ούτε ότι έχει ανοίξει επίσημη καταστατική έρευνα.
Το νομικό πλαίσιο για τη θρησκευτική ελευθερία
Η υπόθεση αναδεικνύει παράλληλα τα όρια μεταξύ της θρησκευτικής ελευθερίας και της υποχρέωσης των φιλανθρωπικών οργανώσεων να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον.
Η βρετανική νομοθεσία, μεταξύ άλλων μέσω του Equality Act και του Human Rights Act, παρέχει προστασία στην ελευθερία έκφρασης θρησκευτικών πεποιθήσεων.
Στο παρελθόν, εποπτικές αρχές έχουν αποφύγει την επιβολή κυρώσεων όταν επίμαχες διδασκαλίες κρίθηκε ότι εντάσσονταν στο πλαίσιο θρησκευτικών πεποιθήσεων.
Νωρίτερα φέτος, για παράδειγμα, ο ισλαμικός ιεροκήρυκας Άχμεντ Σαχ δεν αντιμετώπισε κυρώσεις όταν είπε σε πιστούς στο Hatch End Islamic Centre ότι οι γυναίκες έχουν υποχρέωση να κάνουν τις δουλειές του σπιτιού και να υπηρετούν τους συζύγους τους. Η Charity Commission περιορίστηκε τότε στην παροχή «συμβουλών και κατευθύνσεων», ενώ το επίμαχο κήρυγμα αφαιρέθηκε από το YouTube.
Το Hackney Islamic Community Centre κλήθηκε να σχολιάσει τις καταγγελίες, χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής απάντησή του.
