«Απέναντι σε αναθεωρητικές διεκδικήσεις γειτόνων μας που στερούνται ερείσματος στο διεθνές δίκαιο, απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες στον αραβικό κόσμο, με διάλογο και με νομικά δεσμευτικές συμφωνίες που κατοχυρώνουν τα εθνικά μας συμφέροντα» ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Τουρκία, την οποία δεν κατονόμασε, με αφορμή την επανέναρξη των διαπραγματευσεων Ελλάδας και Αιγύπτου για την ΑΟΖ.
Στην κυριακάτικη εβδομαδιαία ανασκόπηση, ο κ. Μητσοτάκης έστειλε σαφή προειδοποίηση ότι οι έλεγχοι για τη φοροδιαφυγή θα συνεχιστούν, θέτοντας ως στόχο «τα μεγάλα ψάρια», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης των εργαζομένων της Pizza Fan.
Επίσης, χαρακτήρισε «ιστορικής σημασίας» τη συμφωνία για τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, σημειώνοντας ότι για πρώτη φορά κατοχυρώνονται με ειδικό, νομικά δεσμευτικό κείμενο ο θρησκευτικός χαρακτήρας και ο μοναστικός τρόπος ζωής της Μονής, καθώς και η αποκλειστική χρήση και κατοχή των λατρευτικών χώρων από την αδελφότητά της. Η συμφωνία, εξήγησε, αντιμετωπίζει «μια θεσμική εκκρεμότητα 1.500 χρόνων, που άφηνε εκτεθειμένη την ίδια την υπόσταση της Ιεράς Μονής».
Κριτική άσκησε ο πρωθυπουργός στο ΠΑΣΟΚ για το «παρών» επί της αρχής και το «κατά» επί των άρθρων στο νομοσχέδιο για το ηλικιακό όριο των 15 ετών για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Δυσκολεύομαι να καταλάβω αυτή την επιλογή, ιδιαίτερα από ένα κόμμα που διεκδικεί τον χώρο της υπεύθυνης αντιπολίτευσης», σημείωσε, αφήνοντας αιχμές για το κίνητρο: «Η ανάγκη διαφοροποίησης από την κυβέρνηση φαίνεται πως υπερίσχυσε της δυνατότητας να κάνουμε μαζί κάτι χρήσιμο για τις οικογένειες».
Τέλος, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη την Τετάρτη, για την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου.
Αναλυτικά η εβδομαδιαία ανασκόπηση:
Καλημέρα σε όλες και όλους.
Ξεκινώ με μια εξέλιξη ιστορικής σημασίας: τη συμφωνία μεταξύ της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά και της Αιγύπτου, η οποία δίνει ασφαλή νομική βάση στη διαχρονία ενός ζωντανού ορθόδοξου προσκυνήματος με ιστορία δεκαπέντε αιώνων. Για πρώτη φορά, με ειδικό, νομικά δεσμευτικό κείμενο, κατοχυρώνονται στο διηνεκές ο θρησκευτικός χαρακτήρας και ο μοναστικός τρόπος ζωής της Μονής, καθώς και η αποκλειστική χρήση και κατοχή των χώρων λατρείας από την αδελφότητά της με την εγγύηση της Αιγύπτου και χωρίς καμία δυνατότητα αλλοίωσης των λατρευτικών χώρων.
Αντιμετωπίζεται έτσι μια θεσμική εκκρεμότητα 1.500 χρόνων, που άφηνε εκτεθειμένη την ίδια την υπόσταση της Ιεράς Μονής. Η ελληνική κυβέρνηση στήριξε με επιμονή και διακριτικότητα αυτή την προσπάθεια, σε συνεργασία με τη φίλη Αίγυπτο και με σεβασμό στην αυτονομία της Μονής. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συναίνεση του Οικουμενικού Πατριάρχη, των Πατριαρχών Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων και των Αρχιεπισκόπων Αθηνών και Κύπρου: ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας και ευθύνης του ελληνορθόδοξου κόσμου.
Θέλω να συγχαρώ τόσο το υπουργείο Εξωτερικών όσο και το Υπουργείο Παιδείας & Θρησκευμάτων για την επιμονή και τη μεθοδικότητα με την οποία εργάστηκαν μέχρι να φτάσουμε σε αυτή την εθνική επιτυχία. Και να ευχαριστήσω προσωπικά τον Υπουργό Εξωτερικών για τον συντονισμό όλης αυτής της προσπάθειας καθώς και τον Αρχιεπίσκοπο Συμεών, με τον οποίο επικοινώνησα προσωπικά εκφράζοντάς του τη στήριξη των Ελλήνων στις αποφάσεις της Μονής, για την ουσιαστική συμβολή του στην ευόδωσή της.
Υπάρχουν παρακαταθήκες που ξεπερνούν τον ορίζοντα κάθε κυβέρνησης και κάθε γενιάς. Χρέος μας είναι να τις παραδίδουμε ασφαλείς στους επόμενους.
Η σημαντική αυτή εξέλιξη έρχεται την ίδια εβδομάδα που επανεκκίνησαν οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας και Αιγύπτου για την οριοθέτηση του εναπομείναντος τμήματος της μεταξύ μας Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σε συνέχεια της συμφωνίας που υπέγραψε η κυβέρνησή μας το 2020. Οι δύο εξελίξεις επιβεβαιώνουν το βάθος μιας σχέσης εμπιστοσύνης, με απτά αποτελέσματα για τη χώρα μας. Απέναντι σε αναθεωρητικές διεκδικήσεις γειτόνων μας που στερούνται ερείσματος στο διεθνές δίκαιο, απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες στον αραβικό κόσμο, με διάλογο και με νομικά δεσμευτικές συμφωνίες που κατοχυρώνουν τα εθνικά μας συμφέροντα. Αυτή η πολιτική απαιτεί υπομονή, προετοιμασία και συνέπεια. Τα αποτελέσματά της αποτελούν την πιο ουσιαστική απάντηση τόσο στους εγχώριους επικριτές όσο και σε όσους, εκτός συνόρων, επιδιώκουν να επιβάλουν τετελεσμένα που ωστόσο απορρίπτονται από σύσσωμη τη διεθνή κοινότητα, τους εταίρους και συμμάχους μας. Μόνον έτσι η Ελλάδα γίνεται ισχυρότερη. Όταν μετατρέπει το δίκιο της σε συμφωνίες και τις σχέσεις της σε σταθερές συνεργασίες.
Υπάρχουν εβδομάδες που διαφορετικές ειδήσεις μάς φέρνουν μπροστά στο ίδιο ερώτημα: αν μπορούμε να χτίσουμε μια κοινωνία στην οποία οι κανόνες προστατεύουν τους ανθρώπους και η ισχύς δεν εξασφαλίζει εξαιρέσεις. Αυτή η ευθύνη συνδέει τρεις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, στις οποίες θέλω να σταθώ πριν περάσω στη σημερινή ανασκόπηση.
Την Πέμπτη ψηφίστηκε το ηλικιακό όριο των 15 ετών για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ένα βήμα που το οφείλουμε στα παιδιά και στους γονείς που αγωνιούν, συχνά αισθανόμενοι ότι δίνουν μόνοι τους μια άνιση μάχη. Θα περίμενα ότι εδώ θα μπορούσαμε να συναντηθούμε περισσότερες πολιτικές δυνάμεις. Δυστυχώς, ο νόμος εγκρίθηκε μόνο με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας. Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε το «παρών» επί της αρχής και καταψήφισε τις βασικές διατάξεις. Δυσκολεύομαι να καταλάβω αυτή την επιλογή, ιδιαίτερα από ένα κόμμα που διεκδικεί τον χώρο της υπεύθυνης αντιπολίτευσης. Όταν το 80% των πολιτών στηρίζει περιορισμούς και ηλικιακό όριο για την προστασία των ανηλίκων, αξίζει τουλάχιστον να αναρωτηθεί κανείς γιατί αυτή η ευρεία κοινωνική συμφωνία δεν βρίσκει αντίκρισμα στη Βουλή. Η ανάγκη διαφοροποίησης από την κυβέρνηση φαίνεται πως υπερίσχυσε της δυνατότητας να κάνουμε μαζί κάτι χρήσιμο για τις οικογένειες. Κάθε καθυστέρηση, όμως, παρατείνει μια κατάσταση που βολεύει τις μεγάλες πλατφόρμες. Τα παιδιά και οι γονείς χρειάζονται προστασία τώρα. Η πολιτική οφείλει να μπορεί να συμφωνεί, ιδίως όταν διακυβεύεται κάτι τόσο σημαντικό όσο η παιδική ηλικία.
Η ίδια ευθύνη απέναντι στο κοινό συμφέρον αφορά και τη μάχη για τη νομιμότητα. Αυτή την εβδομάδα είδαμε τις συλλήψεις του προέδρου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης και διαιτητών, στο πλαίσιο έρευνας για δωροδοκία και χειραγώγηση αγώνων. Και τις συλλήψεις στην υπόθεση της γνωστής αλυσίδας εστίασης, για καταγγελλόμενο οργανωμένο μηχανισμό μεγάλης φοροδιαφυγής. Πρόκειται για σοβαρές υποθέσεις, για τις οποίες θα αποφανθεί η Δικαιοσύνη, με πλήρη σεβασμό στο τεκμήριο αθωότητας. Θέλω, όμως, να θυμίσω κάτι που είχα πει στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2023, αναδεικνύοντας τη νομιμότητα σε κεντρική αποστολή αυτής της κυβερνητικής θητείας: όταν το κράτος αφήνει τρύπες στα δίχτυα των ελέγχων και από αυτές περνούν τα «μεγάλα ψάρια», οι υπόλοιποι πολίτες αισθάνονται ότι αδικούνται. Και αυτή η αδικία διαβρώνει σταδιακά την εμπιστοσύνη προς την πολιτεία και τους θεσμούς. Είχα πει τότε και κάτι ακόμη: «Στην αδικία αντιτάσσουμε την ισονομία».
Αυτή η δέσμευση παραμένει. Η φοροδιαφυγή στερεί πόρους από την υγεία, την παιδεία και τη στήριξη όσων έχουν ανάγκη, επιβαρύνοντας παράλληλα τον συνεπή επαγγελματία με αθέμιτο ανταγωνισμό. Στόχος μας είναι λοιπόν τα «μεγάλα ψάρια». Η υπόθεση αυτή δεν είναι ούτε η πρώτη και δεν θα είναι φυσικά ούτε η τελευταία. Όσο για τη διαφθορά στον αθλητισμό, αυτή πληγώνει πρωτίστως την προσπάθεια των αθλητών και την πίστη των παιδιών ότι η δουλειά και το ταλέντο ανταμείβονται με δίκαιους όρους. Δεν πρόκειται να γίνει ανεκτή από την δική μας κυβέρνηση. Καμία σύλληψη δεν ισοδυναμεί με καταδίκη. Η απρόσκοπτη έρευνα, όμως, ακόμη και όταν αφορά πρόσωπα με οικονομική ή θεσμική ισχύ, είναι απαραίτητος όρος μιας πολιτείας που θέλει να κερδίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών της. Η δική μας υποχρέωση είναι να ενισχύουμε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και να διασφαλίζουμε ότι μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς εξαιρέσεις. Και βεβαίως εφόσον χρειαστεί η Πολιτεία θα πράξει ό,τι είναι αναγκαίο για τη στήριξη των εργαζόμενων που επηρεάζονται από τις εξελίξεις.
Ξέρω ότι η εμπιστοσύνη χτίζεται δύσκολα. Χρειάζεται συνέπεια και αποτελέσματα, καθημερινά. Από την προστασία ενός παιδιού απέναντι στους ψηφιακούς κολοσσούς μέχρι την εφαρμογή του νόμου απέναντι σε όσους θεωρούν ότι βρίσκονται υπεράνω ελέγχου. Εκεί κρίνεται η χρησιμότητα της πολιτικής. Και με αυτό το κριτήριο συνεχίζουμε.
Περνώ τώρα στα υπόλοιπα θέματα της εβδομάδας:
1. Εγκαινιάσαμε στο Λαύριο τον νέο Εθνικό Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», στο Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «ΦΑΡΟΣ». Για να καταλάβετε τις δυνατότητές του, εκτελεί 89 τετράκις εκατομμύρια υπολογισμούς το δευτερόλεπτο -ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν σχεδόν 3 δισεκατομμύρια χρόνια για να τους ολοκληρώσει! Είναι ένας από τους επτά εθνικούς υπερυπολογιστές της ΕΕ και φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη 14άδα της παγκόσμιας κατάταξης, αλλά και στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από ερευνητές και επιχειρήσεις. Η εγκατάστασή του στη χώρα μας ήταν μια επιλογή που διεκδικήσαμε και για την οποία πείσαμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
2. Στον «Δημόκριτο» εγκαινιάσαμε το νέο κτήριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, με σύγχρονες εγκαταστάσεις για έρευνα στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και τα δίκτυα νέας γενιάς. Εκεί στεγάζονται το data center του «Δημόκριτου», που σύντομα θα εξυπηρετεί και τον «ΔΑΙΔΑΛΟ», και τα γραφεία του «ΦΑΡΟΥ». Ιδρύεται, επίσης, το 8ο ινστιτούτο του «Δημόκριτου», για την Ακεραιότητα, την Ασφάλεια και την Ηθική της Έρευνας.
3. Υπογράφηκε νέα συλλογική σύμβαση εργασίας στην τσιμεντοβιομηχανία, με αυξήσεις μισθών που ξεπερνούν το 5,5% σε ετήσια βάση, προσαύξηση 55% λόγω προϋπηρεσίας, ενίσχυση €600 για το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί και φοιτητικό επίδομα έως €400. Είναι η 161η συλλογική σύμβαση εργασίας που υπογράφεται μετά την ψήφιση από τη Βουλή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων. Περισσότερες αυξήσεις, περισσότερες παροχές, καλύτεροι όροι εργασίας: αυτή είναι η αξία των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας στην πράξη.
4. Ο τουρισμός συνεχίζει τις εντυπωσιακές του επιδόσεις, καθώς το πρώτο οκτάμηνο του έτους οι αφίξεις ξένων επισκεπτών αυξήθηκαν κατά 10% και οι εισπράξεις κατά 9,4%, φτάνοντας τα 18,2 δισ. ευρώ. Την ίδια περίοδο οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 17,3%, σχεδόν διπλάσια από τις εισαγωγές.
5. Εγκρίθηκαν οι οριστικές μελέτες για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Το σχέδιο προβλέπει νέους εκθεσιακούς χώρους, σύγχρονες εγκαταστάσεις για τους επισκέπτες και έναν μεγάλο δημόσιο κήπο με περίπου 250 νέα δέντρα. Έτσι, δεν αλλάζει μόνο το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο της χώρας, αλλά και ένα ολόκληρο κομμάτι της Πατησίων.
Αυτά ήταν κάποια από τα σημαντικότερα που έγιναν αυτήν την εβδομάδα και μπαίνουμε στην επόμενη η οποία έχει ξεχωριστή σημασία για τη Θεσσαλονίκη, αλλά και ολόκληρη τη χώρα. Αύριο η πόλη γιορτάζει τον Άγιο Δημήτριο και τα 114 χρόνια από την απελευθέρωσή της, ενώ την Τετάρτη θα βρίσκομαι εκεί για την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου. Δύο επέτειοι που μας θυμίζουν τι καταφέραμε ως λαός στις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας μας. Και πόση δύναμη έχουμε όταν είμαστε ενωμένοι. Ας μην το ξεχνάμε αυτό στην καθημερινότητά μας, ακόμη και όταν διαφωνούμε. Χρόνια πολλά στις Δήμητρες και τους Δημήτρηδες που γιορτάζουν αύριο και, βέβαια, χρόνια πολλά σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες για την εθνική μας επέτειο! Καλή Κυριακή
